نتایج جستجو : مقابله با گرد و غبار - 4 مطلب

96/04/10 15:34
معصومه ابتکار , m.ebtekar
ه گزارش پایگاه اطلاع رسانی سازمان حفاظت محیط زیست پام، معصومه ابتکار در نشست خبری کنفرانس بین‌المللی مقابله با گرد و غبار؛ چالش‌ها و راه حل‌ها که امروز در سازمان حفاظت محیط زیست برگزار شد،اظهار کرد:به‌طور قطع بازگشت امنیت و آرامش به عراق با آزادسازی موصل و حذف داعش از عراق میسر می‌شود و فضایی را ایجاد می‌کند تا اقدامات بیشتری در مورد احیای تالاب‌ها و کنترل و مهار کانون‌های گرد و غبار انجام شود و دولت عراق وظایف خود را در این زمینه با جدیت انجام دهد.

وی با بیان اینکه اجلاس بین‌المللی گرد و غبار به منظور تبادل تجربیات و بررسی ساز و کارهای حقوقی، فنی و مالی برگزار می‌شود، اظهارکرد: روز دوشنبه تا روز چهارشنبه (۱۲ تا ۱۴ تیرماه) کنفرانس بین‌المللی مقابله با گرد و غباربرپا می‌شود. این کنفرانس رخداد مهمی برای کشور ما، منطقه و بسیاری از کشورهای جهان است که تحت تاثیر طوفان‌های گرد و غبار قرار دارند.

وی با اشاره به اینکه تعداد و شدت طوفان‌های گرد و غبار طی سال‌های اخیر رو به افزایش بوده است، گفت: این توفان‌ها تاثیرات منفی بسیاری از لحاظ اقتصادی و بهداشتی برجای می‌گذارد. کشور ما از این جهت متحمل آسیب‌های بسیار شده است.

معاون رئیس جمهور با بیان اینکه ایران از طریق کشورهای مختلف از جمله عراق، سوریه، عربستان و افغانستان تحت تاثیر گرد و غبار است،تصریح کرد: این موضوع از ابتدای دولت یازدهم در دستور کار دولت قرار گرفته است و از اولین سفرها به عراق مذاکرات و پیگیری‌ها در این زمینه آغاز شد و تاکنون مذاکرات متعددی با رئیس جمهور عراق، نخست وزیر و وزیر محیط زیست این کشور در مورد ضرورت انجام تکالیف و وظایف دولت عراق در زمینه مهار کانون‌های گرد و غبار انجام شده است.

ساز و کارهای حقوقی، فنی و مالی در کنفرانس بین‌المللی گرد و غبار بررسی خواهد شد

وی در ادامه اظهار کرد: از دو ماه پیش تلاش برای دستیابی به چارچوب‌های عملی با دولت عراق تشدید شده است؛ به طوری‌که ماه گذشته ما و معاون وزیرمحیط زیست عراق، یک برنامه اجرایی مشترک به منظورراه‌اندازی مزرعه ۲۰۰ هکتاری برای آموزش، پژوهش و توان‌افزایی در حوزه گرد و غبار امضاء کردیم. طبق این تفاهم‌نامه انتقال تجربه ایران به عراق در مورد گرد و غبار در ابعاد مختلف از جمله مدل‌سازی و پیش‌بینی گرد و غبار، سنجش کیفیت هوا، نحوه مدیریت عرصه سرزمینی، چگونگی کاشت نهال و مالچ پاشی، مدیریت منابع آب، احیای تالاب‌ها در این مجموعه مورد توجه قرار می‌گیرد.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اینکه عربستان یکی از کشورهایی است که کانون‌های گرد و غبار آن ایران را به طور مستقیم تحت تاثیر قرار می‌دهد، اظهار کرد: سدسازی‌های ترکیه، صحرای قراقوم ترکمنستان از مسائل مهم در موضوع گرد و غبار ایران است. افزون بر این سیستان و بلوچستان از کانون‌های گرد و غبار افغانستان تاثیر می‌پذیرد.

ابتکار با تاکید بر اهمیت کنفرانس بین‌المللی گرد و غبار اظهار کرد: این اجلاس با پشتوانه چندین قطعنامه که به ابتکار و پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران شکل گرفته در ایران برگزار می‌شود.

وی افزود: مهمترین مسئله در کنفرانس بین‌المللی گرد و غبار تبادل تجربیات و انتقال راه‌حل‌ها و بررسی چالش‌های مربوط به پدیده گرد و غبار است. برخی از کشورها تجربیات موفقی در این زمینه دارند. ایران نیز تجربیات و دستاوردهای قابل ارائه‌ای در این موضوع دارد.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در ادامه گفت: ساز و کارهای حقوقی، فنی و مالی در کنفرانس بین‌المللی گرد و غبار بررسی خواهد شد و امیدواریم گام رو به جلویی در مقابله با گرد و غبار در سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی باشد.

روند فزاینده طوفان‌های گرد و غبار در نتیجه گرمایش زمین و تغییر اقلیم تشدید می‌شود

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه روند فزاینده طوفان‌های گرد و غبار در نتیجه گرمایش زمین و تغییر اقلیم تشدید می‌شود، تصریح کرد: طوفان‌های گرد و غبار همزمان با افزایش دما در برخی از شهرهای ایران و تعدادی از شهرهای دنیا رخ می‌دهد و این موضوع ارتباط و پیوستگی میان گرد و غبار و تغییر اقلیم را نشان می‌دهد. به همین علت در آخرین اجلاس تغییرات اقلیم در مراکش، یک نشست تخصصی درباره گرد و غبار برگزار شد که معاونان سازمان ملل نیز در این نشست بر ضرورت حل و فصل این موضوع تاکید کرد بنابراین مهم آن است که کنوانسیون تغییر اقلیم و توافق‌نامه پاریس، کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی و کنوانسیون رامسر برای حفاظت از تالاب‌ها همگی با موضوع گرد و غبار مرتبط هستند. به همین منظور نمایندگان سازمان‌ها و کنوانسیون‌ها در اجلاس تهران حضور خواهند داشت که همین موضوع ارتباط و پیوستگی مقوله و پدیده‌های مختلف را با گرد و غبار روشن می‌کند.

ابتکار در ادامه با اشاره به نقش ستاد ملی گرد و غبار در برگزاری اجلاس بین‌المللی گرد و غبار گفت: وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی، نیرو، امور خارجه، کشور و سازمان هواشناسی از وزارت راه، دستگاه‌های همکار ما در برگزاری اجلاس هستند.

وی افزود: حمید چیت‌چیان - وزیر نیرو، محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه و خداکرم جلالی - رئیس سازمان جنگل‌ها - در این اجلاس حضور خواهند داشت. کنفرانس گرد و غبار دو جلسه وزرا و چهار جلسه تخصصی و فنی همچنین دو بازدید از کاشان و اهواز خواهد داشت. یک نشست تخصصی در روز اول با موضوع هزینه‌های اقتصادی و تاثیرات اجتماعی برگزار خواهد شد همچنین سه نشست فنی و تخصصی در روز سوم (۱۴ تیر) با موضوع سنجش، پیش‌بینی و پایش منابع گرد و غبار، مدیریت و هدایت منابع و نوآوری در روش‌های کنترل و سیاستگذاری همچنین همکاری و پاسخ‌های جهانی با رویکرد متقابل برگزار خواهد شد.

ابتکار افزود: اجلاس بین‌المللی گرد و غبار یک بیانیه و توصیه تخصصی خواهد داشت که شامل نتایج فنی برای مقابله با گرد و غبار و مهار کانون‌ها می‌شود. این بیانیه می‌تواند برای کشورها کاربردی باشد.

بازگشت امنیت به عراق موجب افزایش اقدامات برای احیای تالاب‌ها می‌شود

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به حضور نمایندگان و کارشناسان ۳۰ کشور در اجلاس گرد و غبار گفت: سازمان‌های بین‌المللی متعددی در این اجلاس حضور می‌یابند اما تعداد شرکت کنندگان در نوسان است و امکان تغییر آن‌ها تا روز آخر وجود دارد. ممکن است برخی کشورها احساس کنند موضوع گرد و غبار در اولویت آنها نیست و از شرکت در اجلاس خودداری کنند.

ابتکار در پاسخ به پرسش خبرنگار ایسنا در مورد میزان تاثیرگذاری اجلاس بین‌المللی گرد و غبار در تعهد و پایبندی کشورهای منطقه به کنترل کانون‌های گرد و غباری که ایران را تحت تاثیر قرار می‌دهد،اظهارکرد: قطعا این اجلاس تاثیرگذاری خوبی در این زمینه خواهد داشت و امیدواریم در پایبندی کشورها در مهار کانون‌های گرد و غبار مفید و موثر باشد. کنفرانس گرد و غبار به منظور انتقال تجربه و شکل گیری ساز و کارها و پیمان‌های منطقه‌ای برگزار می‌شود و امیدواریم باعث جلب توجه کشورهای منطقه به این موضوع شود. در مورد کشور عراق احساس می‌کنیم شرایط نسبت به سال‌های گذشته بهبود پیدا کرده است چون برقراری امنیت پیش‌نیاز چنین اقداماتی است و از آنجا که ثبات و امنیت در عراق بیشتر شده می‌توان انتظار داشت که دولت عراق با جدیت در این زمینه کار کند.

سدسازی‌ها و عدم رعایت حق‌آبه رودخانه‌های اصلی و تالاب‌ها کشور، ایران را تحت تاثیر کانون‌های گرد و غبار عراق قرار داده است

وی در مورد سدسازی‌های دولت ترکیه روی دجله و فرات و حذف حق‌آبه کشورهای پایین‌دست اظهار کرد: ترکیه یا هر کشور دیگری باید ارزیابی زیست‌محیطی سدسازی‌ها را انجام دهد و باید روشن شود که سدسازی‌ها در بالادست رود چه اثراتی در پایین‌دست دارد. لازم است همه کشورها به این موضوع توجه کنند. با کشور ترکیه مذاکراتی در این زمینه داشتیم و انتظار خود را در این زمینه مطرح کردیم. امیدواریم از طریق مذاکره و رایزنی به راهکارهای عملی و موثر برای حل این مشکل دست یابیم.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در پاسخ به پرسشی در مورد شکل‌گیری کمپین میان‌رودان و نگارش یک نامه خطاب به دبیرکل سازمان ملل برای مقابله با سدسازی‌های دولت ترکیه تصریح کرد: نهادهای مدنی ایران بسیار فعال هستند. در سال‌های گذشته این نهادها علاوه بر رشد کمی، رشد کیفی مطلوبی نیز داشته‌اند و در شرایط حاضر سازماندهی داخلی برای نهادهای مدنی از جمله ایجاد شبکه ملی محیط زیست صورت گرفته است. به طور کلی ایران دارای نهادهای مدنی پرقدرتی است که مطالبات ملی را منعکس می‌کند. در ماه‌های گذشته فعالان مدنی کمپینی را در ارتباط با سدسازی‌های دولت ترکیه ایجاد کردند.

وی افزود: فعالان محیط زیست کشور از تاثیرات فعالیت‌های عظیم سدسازی ترکیه در منطقه نگران هستند. آنان توقع دارند این مسئله مورد توجه دولت ترکیه قرار بگیرد و حق‌آبه رودخانه‌ها و تالاب‌ها را لحاظ کند تا از اثرات سوء و منفی سدسازی‌ها بر منابع پایین دست جلوگیری شود. این سدسازی‌ها و عدم رعایت حق‌آبه رودخانه‌های اصلی و تالاب‌ها کشور، ایران را تحت تاثیر کانون‌های گرد و غبار عراق قرار داده است. این موضوع از طریق وزارت امور خارجه ایران پیگیری شده است و امیدواریم به ساز و کار مشترک برای رفع نگرانی فعالان محیط زیست دست یابیم. انتظار داریم کانون‌های گرد و غبار عراق و سوریه که روی ایران تاثیر منفی دارند مهار شوند. امیدواریم با مذاکرات و همکاری‌های فنی با دولت ترکیه در این زمینه به نقاط مشترک دست یابیم.

ابتکار در ادامه در مورد سهم منشأهای داخلی و خارجی در بروز پدیده گرد و غبار در ایران اظهار کرد: بر اساس برآورد ستاد ملی گرد و غبار ۷۵ تا ۸۰ درصد وقایع گرد و غبار ایران ،منشأ خارجی دارد. برای مثال در سال ۹۵ از ۲۸ بار گرد و غبار استان خوزستان، منشا چهار مورد داخلی و بقیه خارجی بود.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در پاسخ به پرسشی در مورد حضور کشور عربستان در اجلاس بین‌المللی مقابله با گرد و غبار اظهار کرد: همه کشورهای منطقه از جمله عربستان به این کنفرانس دعوت شده‌اند. از کشورهای منطقه وزرا ،کارشناسان و سازمان‌های منطقه‌ای مثل کنوانسیون کویت (راپمی) حضور می‌یابند و فکر می‌کنیم پاسخ منطقه‌ای به دعوت سازمان ملل و دولت ایران برای حضور در اجلاس بین‌المللی گرد و غبار خوب بوده است.

وی در پاسخ به پرسش دیگری در مورد احتمال ایجاد ساز و کار حقوقی در نتیجه برگزاری اجلاس مقابله با گرد و غبار گفت: ساز و کار حقوقی احتیاج به بررسی و پیگیری‌های بیشتر دارد اما ممکن است این اجلاس مقدمات ایجاد ابعاد حقوقی را فراهم کند. در شرایط حاضر ساز و کارهای حقوقی مثل کنوانسیون حفاظت از تالاب‌ها و کنوانسیون مقابله با بیابان زایی داریم اما ایجاد ساز و کار قانونی ویژه برای گرد و غبار موضوع جدیدی است که با ابتکار عمل ایران این موضوع شکل بین‌المللی گرفته و ممکن است در آینده ساز و کار حقوقی نیز برای آن فراهم شود.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در مورد صرف بودجه کلان برای برگزاری اجلاس بین‌المللی گرد و غبار اظهار کرد: عمده هزینه‌های کنفرانس بر عهده سازمان ملل است. از سوی دیگر برگزاری اجلاسی در این حد برای کشوری مثل ایران امتیازاتی به دنبال دارد؛ به ویژه اینکه ایران کشوری مبتلا به پدیده گرد و غبار است بنابراین باید حداکثر استفاده را برای کشور خودمان از این اجلاس ببریم.

ابتکار در پایان در مورد بی توجهی به کانون‌های گرد و غبار داخلی گفت: ایران برای سایر کشورها کانون گرد و غبار نیست، این در حالیست که کشور ما بیشترین تاثیر را از سایر کشورها در موضوع گرد و غبار دارد. در مورد مهار کانون‌های گرد و غبار داخلی نیز باید تاکید کنم که طی چند سال گذشته مهار کانون‌های داخلی از طریق احیای تالاب‌ها و سایر اقدامات پیشرفت‌های خوبی داشته است که همه اینها نشانه توجه جدی دولت یازدهم به این موضوع است.
99
13
3
4
96/03/21 09:24
دوباره آسمان آبی , blueskyagain
به گزارش سازمان جهانی هواشناسی ، کنفرانس بین المللی مقابله با گرد و غبار سوم تا پنجم جولای در ایران و توسط سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، با همکاری سازمان های مربوطه سازمان ملل متحد برگزار خواهد شد.

✅ از جمله موضوعات مورد بررسی این کنفرانس تشخیص منابع ریزگردها، رصد، نظارت، پیش بینی و سیستم های هشدار دهنده می باشد. دولت ها نیاز دارند در سطح جهانی و منطقه ای با محور پیشگیری و مدیریت طوفان گرد و غبار و طوفان ریزگردها همکاری کنند. این شامل به اشتراک گذاری اطلاعات مرتبط، پیش بینی ها و هشدارهای زودهنگام می شود. در طول این جلسه، کارشناسان، اطلاعاتی در مورد پیشرفت های صورت گرفته برای پیش بینی، درک و نظارت بر گرد و غبار مجوجود در جو را فراهم خواهند کرد.

✅ سازمان جهانی هواشناسی (World Meteorological Organization یا WMO) یک سازمان بین‌المللی است که در سال ۱۹۵۰ ایجاد شد و در سال ۱۹۵۱ در ردهٔ سازمان های تخصصی وابسته به سازمان ملل متحد در زمینهٔ آب و هوا، هیدرولوژی (اقلیم شناسی کاربردی) و علوم ژئوفیزیک درآمد.
95/12/22 12:39
معصومه ابتکار , m.ebtekar
محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه و معصومه ابتکار معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست پیرامون تلاش های صورت گرفته برای حل معضل گرد و غبار، روز شنبه 14 اسفندماه سالجاری طی نامه ای به گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد خواستار تشکیل Task forceمنطقه ای با همکاری کشورهای منطقه برای رسیدگی به موضوع گرد و غبار شدند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست (پام)، بخشی از متن نامه ارسالی به شرح ذیل است:
نظر به افزایش گرد و غبار و طوفان های شن در سطح جهانی بویژه در منطقه غرب آسیا، به ابتکار جمهوری اسلامی ایران و با توجه به فوریت موضوع، دو قطعنامه (A/RES/70/195 و A/RES/71/219) منتج از گزارش جهانی ارزیابی پیرامون گرد و غبار، به ترتیب در دسامبر 2015 و 2016 به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل متحد رسید.
همچنین به ترتیب کمیسیون اقتصادی اجتماعی ملل متحد در آسیا و اقیانوسیه (اسکاپ) و مجمع محیط زیست ملل متحد در می 2016 (E/ESCAP/RES/72/7 وUNEP/EA.2/Res.21) دو قطعنامه دیگر پیرامون گرد و غبار با اشاره به اهمیت توجه به اثرات اقتصادی، اجتماعی و محیط زیستی گرد و غبار و طوفان های شن و همچنین ضرورت تدوین برنامه های اقدام منطقه ای برای مبارزه با بیابان زایی به منظور کاهش انتشار این پدیده و بهبود کیفیت هوا برای صدها میلیون نفر جمعیت جهانی، صادر نمودند.
بروز و شدت طوفان های شدت در ایران درحال افزایش است و حدود 30 درصد از کانون های بحرانی در داخل و 70 درصد آن از سایر کشورهای همسایه غرب آسیا سرچشمه گرفته است.
در این راستا، ایران دارای طرح ملی برای مقابله با این چالش محیط زیستی چند وجهی پیچیده که دارای ابعاد بسیاری می باشد، است. برآورد ها نشان می دهد که تقریبا دو و نیم میلیون هکتار از کانون های بحرانی داخل ایران واقع شده در حالیکه تنها یکی از کانون های بحرانی منشا گرد و غبار در عراق حدود 8 میلیون هکتار وسعت دارد که بزرگی آن مشابه وسعت کشورهای حاشیه خلیج فارس است.
باتوجه به وسعت اثرات محیط زیستی، اقتصادی، اجتماعی و سلامت و ضرورت پاسخگویی و مقابله با این پدیده، پیشنهاد می کنیم تا به فوریت " گروه ویژه کاری " متشکل از کارشناسان خبره و متخصص کشورهای منطقه برای رسیدگی به این موضوع تشکیل گردد.

As you may be aware, dust and sand storms are on the rise at the global level and particularly in the West Asia region. On the initiative of the Islamic Republic of Iran and due to the urgency of the matter, two UN General Assembly resolutions (A/RES/70/195 dated 22 December 2015 and A/RES/71/219dated 21 December 2016) have been issued resulting in the publication of a "Global Assessment Report on Dust and Sand Storms”. UN Environment Assembly and ESCAP have also issued resolutions (respectively UNEP/EA.2/Res.21 dated 27 May 2016 and E/ESCAP/RES/72/7 dated 24 May 2016) pointing to the importance of addressing the social economic and environmental impacts of dust and sand storms as well as the urgency to formulate regional action plans to combat desertification in order to mitigate expansion of hotspots resulting in improved air quality for hundreds of millions of inhabitants. The incidence and intensity of these storms have been on the rise in Iran and while approximately 30 % have local hotspots, more than 70% have originated in other neighboring countries of the West Asia.

Iran does have a National Plan to tackle this multi-sectoral yet complex environmental challenge, which has immense dimensions. Estimates indicate that approximately 2.5 million hectares of hotspots are located within Iran while Iraq alone has an estimated hotspots of about 8 million hectares topped with similar order of magnitude from other states in and around the Persian Gulf region.

Due to the vast health, environmental, economic and social impacts and urgency to respond, we propose that you urgently establish a dedicated "Task Force" comprised of regional states and designate competent officers to address the matter.
28
18
8
95/12/4 15:16
معصومه ابتکار , m.ebtekar
شرق/صدرا محقق:چرا هیچ کاری نمی‌کنید؟ پس ابتکارتان کجاست؟ چرا گرد و غبار فقط در کشور ما می‌آید؟ تمامش حرف و حرف، پس نتیجه کو؟ چرا گرد و غبارها تمام نمی‌شود؟ چرا خوزستان را فراموش کرده‌اید؟ هیچ‌کس به فکر خوزستان نیست و... . اینها و سؤالاتی دیگر بخشی از اصلی‌ترین دغدغه‌های منتقدان و مخالفان سازمان محیط زیست در زمینه گرد و غبارهای خوزستان است. با رصد بسیاری از نظرات و مطالب منتشر‌شده در رسانه‌ها - چه بخش اخبار و چه بخش نظرات مردمی- و همچنین شبکه‌های اجتماعی، بیشترین موضوعاتی که هرازگاه با داغ‌شدن موضوع گردوغبارها مطرح می‌شود، سؤالات و انتقاداتی از این جنس است.

بسیاری از سر دلسوزی و دل‌نگرانی برای مردم خوزستان و برخی هم برای انتقاد و مخالفت با دولت، محیط زیست و رئیس این سازمان، این سؤالات را هر‌از‌گاه مطرح کرده و سپس نتیجه‌گیری می‌کنند و حکم هم می‌دهند. برخی صرفا سؤال می‌پرسند و دغدغه جواب دارند؛ اما برخی در پی اهدافی دیگرند. به همین دلیل، سراغ معصومه ابتکار، رئیس سازمان محیط زیست، رفتم تا از منظر همین دلسوزان برای خوزستان، یا منتقدان و مخالفان او و سازمان تحت امرش، این سؤالات را بپرسم. گفت‌وگویی که در ادامه آمده است، ماحصل پرسش و پاسخ‌هایی است که روز گذشته مطرح شد و اینک مشروح آن پیش‌ روی شماست.

‌خانم ابتکار از وضعیت خوزستان خبر دارید؟ می‌دانید آنجا گردوغبار آمده است؟ شما مگر رئیس محیط زیست نیستید؟ چرا نمی‌روید خوزستان و برای آنجا کاری نمی‌کنید؟
بیشترین سفرهای استانی کاری من و معاونان و مدیران سازمان حفاظت از محیط زیست در دوره دولت یازدهم، به استان خوزستان بوده است. بیشترین توجه از نظر وقت، اعتبارات، تجهیزات و مسئولیت‌هایی هم که در این دوره ما داشتیم، در مسائل مربوط به آلودگی هوا، مسائل مربوط به مقابله و پایش گردوغبار و مسائل مرتبط با احیای تالاب‌ها بیشترین میزانش متوجه استان خوزستان بوده است.
‌مثلا چند بار به خوزستان رفتید؟
من از ابتدای شروع به کارم در دولت یازدهم تا امروز ٩ سفر به استان خوزستان داشتم. بعضی از استان‌ها خیلی کمتر رفته‌ام؛ مثلا همین همدان که به‌تازگی آنجا بودم، این دومین سفرم بود. آخرین بار همین بهمن‌ماه گذشته در خوزستان بودم؛ یعنی کمتر از ٢٠ روز قبل فکر کنم پانزدهم یا شانزدهم بهمن‌ماه بود که تقریبا می‌شود شش، هفت روز بعد از یک دور موقع گردوغبار در این استان که بعد از بازگشت هم گزارش آن جلسه و وقایعی را که من دیده بودم، بردم دولت و روز بعدش آقای رئیس‌جمهور که گزارش را شنیدند، دستور دادند و گفتند آقای مهندس حجتی شما از فردا مأموریت دارید که بروید برنامه عملیات اجرائی را برای حل مشکل گردوغبار خوزستان انجام دهید؛ چون گزارش دادم که چه پیشرفت‌هایی شده، چه کارهایی شده و چه کمبود و کاستی‌هایی هم وجود دارد.
‌بعد از خوزستان استان‌هایی که بیشترین سفر استانی را به آنجا داشتید، کجا بودند؟
استان‌های اصفهان و سیستان‌وبلوچستان که هر‌کدام پنج یا شش بار رفته‌ام. هر دو این استان‌ها هم مشکلات زیست‌محیطی بسیار زیادی دارند.
‌گفتید که گزارش پیشرفت‌ها و کم و کاستی‌ها برای حل مشکل خوزستان را به دولت ارائه دادید، این کم و کاستی‌ها چه چیزهایی بوده و تقصیر کیست؟
کار ما چند بُعد دارد. یک بُعد تبیین سیاست‌ها و برنامه و نهادسازی است که این در سال ٩٢ که کار را شروع کردیم، ستاد ملی مقابله با گردوغبار را فعال‌سازی کردیم. دوباره آیین‌نامه‌هایش را شورای‌عالی محیط زیست تصویب کرد؛ این بخش نهادسازی. از آن موقع تا‌به‌حال این ستاد بسیار فعال است. یک کارگروه ملی را دولت در وزارت کشور تصویب کرد به عنوان بخش مقابله با بحران که آن بخش هم در وزارت کشور خیلی فعال است؛ در این ستاد دستگاه‌های مسئول عضو هستند. ستاد، مطالعات کانون‌های گردوغبار را در این سه سال گذشته تکمیل کرده است؛ یعنی ما الان تمام ایران را می‌دانیم که کانون‌های اصلی، بحرانی و فوق بحرانی‌مان کجاست.
‌درباره خوزستان روی این کانون‌ها که می‌گویید، چه کاری انجام شده است؟
در خوزستان سه گروه کانون‌ها، کانون‌های بحرانی و کانون‌های فوق‌بحرانی وجود دارد. اینها را شناسایی کرده‌ایم. این کاری که الان مسئولان با دستور رئیس‌جمهور و معاون اول رفتند و عملیات را شروع کردند، روی کانون‌های فوق‌بحرانی استان است. اینها را ما آمدیم در ستاد ملی مقابله با گردوغبار بررسی کردیم که چه اقداماتی باید روی آنها انجام داده شود که بتوانیم از زوایای مختلف برای حل مشکل اقدام کنیم؛ چون این مسئله، مسئله خیلی پیچیده‌ای است و ابعاد مختلفی دارد؛ مثلا صرف کاشتن نهال ممکن است همه جا جواب ندهد. یک جا ممکن است پخش سیلاب لازم باشد، یک جا ممکن است بحث شن‌های روان باشد و نیاز به مالچ‌پاشی باشد.
‌اتفاقا به گفته کارشناسان یکی از راهکارهای حل مشکل گردوغبار همین مالچ‌پاشی است. چرا کانون‌های گردوغباری را مالچ‌پاشی نمی‌کنید که مشکل حل شود؟
اتفاقا در همین زمینه کارگروهی تشکیل دادیم برای بررسی انواع مالچ‌هایی که ممکن است برای حل این بخش از مشکل به درد بخورد و تاکنون ٧٣ یا ٧٤ مورد مالچ اختراعی، بیولوژیک و نوآورانه را که شرکت‌ها، مؤسسات و دانشگاه‌ها پیشنهاد داده‌اند ما در آن کارگروه مورد بررسی قرار دادیم. مشکلات این مالچ‌ها این است که تا الان متأسفانه هیچ‌کدام آنها به اندازه‌ای که مالچ نفتی کاربرد دارد کاربری ندارد. می‌دانید که مالچ نفتی مشکلات محیط‌زیستی خودش را دارد و ما به عنوان سازمان محیط زیست درباره آن محدودیت‌هایی داریم؛ اما هیچ‌کدام از این مالچ‌های جدیدِ پیشنهادی نتوانسته‌اند به عنوان گزینه نهایی برگزیده شوند، برخی مشکل ماندگاری دارند و اکثرا بعد از یک دوره‌ای از تابش آفتاب، باد و بارندگی کارایی خودشان را از دست می‌دهند و بعضا شش ماه بیشتر عمرشان نیست. طبیعتا نمی‌توان کار غیرکارشناسی و عجله‌ای کرد، فرض کنید که این همه خرج شود و زحمت کشیده شود و یک نوع مالچ انتخاب شود و از آن استفاده کنیم اما کارایی لازم را نداشته باشد؛ بنابراین موضوع خیلی موضوع فنی و تخصصی است و ما بسیار روی این به صورت گسترده در سازمان حفاظت محیط زیست با همکاری سازمان جنگل‌ها و بخش‌های دانشگاه‌های کشور کار کردیم. همین سال گذشته یک نشست بین‌المللی در اهواز برگزار کردیم که این بحث‌های فنی، تجربه کشورهای مختلف دنیا درمورد مقابله با گردوغبار آنجا مطرح شد، مثلا از چین آمدند و تجربه خودشان را دراین‌زمینه مطرح کردند.
‌با همه اینها شما هنوز نگفته‌اید برای خوزستان چه کار عملی‌ای کرده‌اید؟
برای استان خوزستان، ما در سال ٩٣ که اتفاق مشابه گردوغبار امسال رخ داد، آمدیم مصوبه دولت را گرفتیم و گفتیم چه کارهایی باید انجام بشود که یک بخشی از مصوبه دولت تاکنون اجرا شده که نهال‌کاری در هفت هزار هکتار بود که منابع طبیعی در حد امکاناتی که داشت این کار را انجام داد و من هم رفتم بازدید کردم این نهال‌کاری در شمال اهواز بود، در جاهای دیگر هم یک مقداری تثبیت خاک انجام داده بودند. کارهای پخش سیلاب هم در بخشی از مناطق انجام شد که از آنها هم رفتیم بازدید کردیم، اینها همه کار اداره منابع طبیعی بود. یک بخشی از این مسئله هم احیای تالاب‌ها بود که پیگیری آن وظیفه ما بود. این تالاب که در سال ٩٢ بخش‌های زیادی از آن خشک شده بود حالا پرآب شده است، ما هم تصاویر ماهواره‌ای را داریم و نشان می‌دهیم و می‌توانید مقایسه کنید که در سال ٩٢ که خشک شده بوده، در آن جاده کشیده بودند، چاه زده بودند و... با پیگیری‌های ما در سازمان حفاظت محیط زیست و دستور من که گفتم به‌هیچ‌عنوان حق ندارید تالاب را خشک کنید، از سال ٩٣ آب کرخه روی تالاب باز شد و تا همین الان هم ادامه دارد وضع آن تغییر کرده است.
‌این حرف شماست، ولی من شنیده‌ام که تالاب همچنان خشک است و آبی در آن نیست.
از هورالعظیم، هم فیلم هست و هم عکس و همین امروز هم من از انجمن متخصصان محیط زیست ایران دعوت کردم و گفتم شما یک هیئت حقیقت‌یاب تشکیل بدهید و بروید هورالعظیم را ببینید، گزارش بدهید که آیا تالاب خشک است یا آب در آن وجود دارد و زنده شده است، برخلاف سال‌های قبل از ٩٢ که خشک شده بود.
‌در صحبت‌هایتان گفتید که آقای حجتی، وزیر جهاد کشاورزی، مسئول رسیدگی و حل مشکل گردوغبار شده و رئیس‌جمهور و معاون‌اول به او دستور داده‌اند، مگر شما رئیس سازمان حفاظت محیط زیست نیستید؟ این کار به آقای حجتی چه ربطی دارد؟ چرا شما مسئول کار نشدید؟
برای اینکه براساس قانون و شرح وظایف، بحث گردوغبار به عهده جهاد کشاورزی و سازمان جنگل‌ها و مراتع است و ما هیچ مسئولیتی در اجرای طرح‌های تثبیت خاک، کاشت نهال و... هیچ‌وقت نداشته‌ایم. ما فقط مسئولیت ستاد ملی مقابله با گردوغبار را داریم آن هم به عنوان دبیرخانه ستاد که برای هماهنگی بین دستگاه‌ها، تدوین سیاست‌ها و برنامه‌ها که انجام دادیم، وظیفه داریم این را بررسی کنیم آیا برنامه‌ها آماده است، مصوبات دولت را باید می‌گرفتیم که گرفتیم، دستگاه‌های دولتی را باید به طور منظم فعالیت‌هایشان را رصد می‌کردیم و کمی‌ها و کاستی‌هایشان را باید می‌گفتیم که گفتیم، همه گزارش‌ها موجود است و باید می‌گفتیم اینجا اعتبار نرسیده و اینجا دستگاهی فعالیت نکرده؛ به‌اندازه‌کافی و هر جایی کمبود بوده، پیگیری کنیم و گزارش بدهیم. بحث عملیات اجرائی به عهده وزارت جهاد کشاورزی است؛ موضوع پیش‌بینی وضعیت هوا و طوفان‌های گردوغبار هم به عهده سازمان هواشناسی است که زیرمجموعه وزارت راه‌و‌شهرسازی است. درزمینه تجهیز مراکز بیمارستانی و اورژانس برای رسیدگی به آسیب‌دیدگان گردوغبار هم وظیفه وزارت بهداشت است که دراین‌زمینه اقدامات خوبی انجام داده شد. مسئله پیشگیری و توان‌افزایی یا تاب‌آوری شهرها در مقابل گردوغبار که در قالب آن یک تسهیلاتی در مصوبه پیش‌بینی شده بود اجرای آن بر عهده بانک‌هاست.
‌این بودجه تاب‌آوری که می‌گویید یعنی چه و برای چه کاری بود؟
یعنی مثلا بودجه‌‌هایی تخصیص داده شود که می‌توانند با عایق‌بندی منازل و اماکن عمومی، ورود گردوغبار داخل منازلشان به حداقل برسانند. می‌توانند از طریق سیستم‌های تهویه خوب، مانع ورود گردوغبار به اماکن عمومی، اتوبوس‌ها و... شوند.
‌ در این راستا تا الان کاری هم شده است؟
گام‌هایی برداشته شده، اما کافی نبوده؛ یعنی اگر آن تسهیلات تأمین می‌شد، بهتر می‌توانست به این مشکل کمک کند. آموزش‌هایی داده شده است؛ در سیستان‌وبلوچستان دراین‌زمینه کارهای خوبی شده است اما در خوزستان خیلی روی این مسئله کار نشده است.
‌مشکل از کجا بود و چرا روی این مسئله کار نشد؟
ما پیگیری می‌کردیم؛ ولی مسئولیتش به عهده بانک‌ها بود، چون دولت ابلاغ کرده بود اما بانک‌ها آن‌طور که انتظار می‌رفت همکاری نکردند.
‌بر فرض که شما گزارش بگیرید و بگویید بانک‌ها بودجه ندادند، دولت چه تصمیمی می‌گیرد؟
دولت قاعدتا باید رسیدگی کند که چرا اعتبارش تأمین نشده، چرا این بخش دچار مشکل شده است.
‌یعنی امکان دارد یک دستگاه و وزارتخانه از دولت تذکر بگیرد و توبیخ شود؟
بله صد درصد.
‌بالاخره راه‌حل این مشکل چیست؟ نمی‌شود فقط درباره آن حرف زد، مردم باید چه کاری انجام دهند؟
الان نمی‌توانیم راه‌حل عاجل و آنی برای این مسئله ارائه دهیم، هیچ‌کس نمی‌تواند، مهم‌ترین کاری که می‌شود کرد، این است که در کوتاه‌مدت مواجهه مردم با گردوغبار را به حداقل برسانیم، برای همین است که باید مردم را آموزش داد که شما الان در مقابله با گردوغبار باید تماس و مواجهه خودتان را به حداقل برسانید و کاری که می‌توان کرد، این است مدارس و ادارات تعطیل شود و بعد ساختمان‌ها در مقابل این آسیب گردوغبار عایق‌بندی شود و مقاوم‌سازی در مقابل گردوغبار صورت بگیرد.
‌اما همین کار هم هنوز نشده است، چرا؟
بخش‌هایی شده است، نه اینکه هیچی نشده باشد، ولی آن چیزی که انتظار می‌رفت و هدف‌گذاری شده، نشده است.
‌ شما مدام می‌گویید این کار شد، آن کار شد، پس چرا هنوز گردوغبار می‌آید؟
سؤال خیلی خوبی بود، به‌دلیل اینکه اولا هنوز عملیات اجرائی‌اش کامل نشده، زیرا کانون‌ها و منشأ گردوغبار خیلی وسیع است، توان سازمان جنگل‌ها و مراتع و در کل توان کشور برای مقابله با این کانون‌ها محدودیت‌هایی داشته. بالاخره سازمان جنگل‌ها در این زمینه تجارب خوبی دارد؛ اما در این زمینه توانش محدود بوده است.
‌این توان محدود علتش بودجه بوده است؟
هم بودجه بوده و هم توان اجرائی، توان کار گروهی و... اما اگر توان باشد، باز نمی‌توانند یکجا مشکل ٣٥٠ تا ٤٠٠ هزار هکتار منطقه کانونی گردوغبار را به‌سرعت حل کنند.
ما متأسفانه در آنجا خشک‌سالی‌های پی‌در‌پی داریم؛ یعنی جنوب خوزستان وضعیت خشک‌سالی‌اش بسیاربسیار وخیم است.
‌ سؤال دیگری که هست این بوده که چرا شما مجوز انتقال آب داده‌اید، زیرا این کار ممکن است مشکل خوزستان را بیشتر کند؟
من با صراحت تأکید می‌کنم تاکنون هیچ مجوزی برای انتقال آب جدید صادر نشده و هرچه هم تابه‌حال‌ ما اجازه دادیم که بررسی آن انجام شود، فقط و فقط برای آب شرب بوده است. هیچ‌چیز دیگری غیر از آب شرب را حتی ما اجازه بررسی هم نداده‌ایم؛ یعنی گفتیم اصلا کسی حتی حرفش را هم نزند. این را من بارها گفته‌ام، ولی گوش شنوا نیست و همچنان خبرهای دروغ منتشر می‌کنند، انگار نمی‌خواهند این چیزها را بشنوند.
‌شما نوشته اینستاگرامی و کامنت آقای علی کریمی فوتبالیست را در حمایت از مردم خوزستان و انتقاد از خودتان دیده‌اید؟
بله.
‌ نمی‌خواهید برای قانع‌کردن آقای علی کریمی و افراد دیگری مثل او از جمله هنرمندان و دیگر چهره‌های شناخته‌شده که در این زمینه سؤال برایشان پیش آمده است، کاری انجام دهید؟
چرا، خیلی هم استقبال می‌کنیم و از همین‌جا اعلام می‌کنیم ما آمادگی میزبانی از این عزیزان را داریم و دعوت‌شان می‌کنیم آنها را ببریم خوزستان، مناطق مختلف را به آنها نشان بدهیم، کارهایی که انجام شده و تالاب‌های احیا شده را ببینند و همین‌طور وضعیت را از نزدیک مشاهده کنند. ما مایل هستیم آنها بیایند و ببینند تالابی که خشک بوده و کانون گردوغبار شده بود، با پیگیری‌ها درست شده است. با یک برنامه‌ریزی و یک سیاست مشخص و یک اراده‌ که در دولت شکل گرفت، این موضوع پیگیری شد و به نتیجه رسید.
‌یک سؤال دیگر این است که چرا گردوغبار فقط در ایران می‌آید و در جاهای دیگر خبری از آن نیست؟
گردوغبار یک مسئله جهانی است و اصلا این گفته درست نیست که فقط در ایران رخ می‌دهد، در چین همین مشکل بوده، در آفریقا گردوغبار بیداد می‌کند. کشورهای عربی مانند امارات، دوبی و کویت به‌شدت تحت تأثیر گردوغبار هستند.
‌آیا گردوغبار آنها با ما فرق دارد؟
ممکن است ‌اندازه ذرات غبار آنها فرق کند. گردوغباری که از یک قاره یا یک منطقه دیگر می‌آید در اندازه متفاوت است؛ مثلا گردوغبار عربی که از عراق می‌آید، ریزتر است و وقتی می‌آید در ارتفاع قرار می‌گیرد که گاهی تا هشت کیلومتر ارتفاع گردوغبار است وقتی هم می‌آید آن‌قدر حرکت می‌کند که در نقاط مختلف کشور ما می‌نشیند. این‌ اندازه ذراتش خیلی کوچک‌تر از آن گردوغباری است که در داخل بلند می‌شود.
‌ چرا در زمینه همین گردوغبارهای خارجی که می‌گویید به ایران می‌آید، هیچ کاری نمی‌کنید؟
ما حتی از همان روزهای اول شروع به کار دولت سراغ کانون‌های خارجی گردوغبار هم رفتیم. همان اول دولت در سال ٩٢ وقتی من تازه کارم را شروع کرده بودم، رفتیم عراق مذاکرات را پیگیری کردیم و در عراق نهال کاشتیم و اعلام آمادگی کردیم برای اینکه بخش‌های نهال‌کاری و اجرائی‌شدنش را دنبال کنیم. همان‌جا آقای نوری مالکی، نخست‌وزیر وقت عراق، به ما گفت خانم ابتکار سلفی‌ها دارند می‌آید و به ٧٠ کیلومتری بغداد رسیده‌اند و گفت من هم قبول دارم که موضوع محیط زیست مهم است و گردوغبار برای شما هم اهمیت دارد؛ اما الان برای ما مسئله و مشکل بودن یا نبودن است، خب این وضع عراق است، متأسفانه اراضی رها‌شده کشاورزی در شمال عراق در مرز مشترک و در جاهای مختلف بسیار زیاد است، کانون‌های گردوغبار عراق اگرچه شناسایی شده و این کشور هم برای مقابله با کانون‌هایش طرح‌هایی دارد، اما آنها هم چند مصیبت دارند؛ یكی بحث عدم امنیت است، مصیبت بعدی مسئله کاهش حقابه این کشور از رودخانه‌های دجله و فرات است که با سدسازی‌های ترکیه این مشکل بروز پیدا کرده است. همه اینها دست به دست هم داده و نمی‌شود شكل کانون‌های بحرانی گردوغبار در منطقه را به‌راحتی حل کرد.
‌در این مدت خبرگزاری فارس بسیار به شما انتقاد کرده است. برخی از انتقادات هم بیشتر به حمله و دشمنی شبیه است، نمی‌خواهید به آنها جوابی بدهید؟
چرا ما واکنش نشان دادیم. تاکنون آنها ٤٣٧ مورد تخریب عامدانه علیه سازمان و علیه شخص بنده، دروغ، تهمت و تخریب انجام داده‌اند و مواردی هم بوده که تهمت‌های آشکار زده‌اند و ما شکایت کرده‌ایم، ولی خیلی از کارهایی که کردند واقعا از چارچوب خبرگزاری خارج بود. من واقعا تعجب می‌کنم و می‌گویم این همه ما برای حل مشکلات محیط زیستی کشور کمبود اعتبار و بودجه و... داریم، چطور اینها این‌قدر توان و بودجه دارند؛ هم در بحث شبکه‌هایشان و هم در جاهای دیگر و چقدر وقت و انرژی می‌گذارند و کلیپ می‌سازند صرفا برای تخریب من و سازمان. این کارها واقعا چه نتیجه‌ای دارد؟ البته باید به شما بگویم این کاملا سناریو است و برای الان هم نیست و سه سال است ادامه دارد.
24
6
7