یاغمور , yagmur_yamur

یاغمور

یاغمور , yagmur_yamur

یاغمور

27,026نــــفــــــر
عضو شده اند
27,026نفر عضو شده اند
92/12/26 15:53

هفت سین یا "برکت¬لردن یئددی¬‌سین قویماق" ؟...

یاغمور

هفت سین یا "برکت¬لردن یئددی¬‌سین قویماق" ؟!

(از آن¬هایی که "برکت" به حساب می¬ آیند هفت¬ تایش را گذاشتن!)

در بحث از اصطلاح "هفت سین" لازم است که پسوند "-سین" در ترکی توضیح داده شود.
همانگونه که همه¬ زبانشناسان می¬دانند در پاره¬ ای از زبان¬ها از جمله زبان لاتین، زبان یونانی، زبان روسی، زبان ترکی و . . . اسم و صفت صرف میشود که به declension موسوم است.

در تورکی، هنگامی که اسم یا صفت در وضعیت "رائی" (accusative) باشد _در صورتی که به مصوّت ختم شود_ پسوند "سین" خواهد گرفت، مثل: "آتاسین گؤردوم!" (پدرش را دیدم!) چون واژه¬ "آتا" (پدر) به مصوّت ختم می¬شود پس در وضعیت "رائی" پسوند "ـ سین" گرفته است. از این رو است که این نمونه از واژه¬ ها که در پی می¬ آید نیز در همان وضعیت پسوند "ـ سین" خواهند گرفت: آتا، دده، باجی، اوجا، کؤلگه (سایه) ... به این صورت: آتاسین، دده¬ سین، باجی¬ سین، اوجاسین، کؤلگه¬ سین ...

در مورد عددها نیز همینگونه است. عددهای ایکی (2)، آلتی (6)، پسوند "ـ سین" خواهند گرفت، ایکی¬ سین (2ـتایش را)، آلتی¬ سین (6ـتایش را)، یئددی¬ سین (7ـتایش را)، اون¬ ایکی¬ سین (12ـتایش را)، ییرمی¬ سین (20ـتایش را)، اللی¬ سین (50ـتایش را) ...

معمای سفره تحویل سال
آنگونه که پاره¬ ای به اسم متخصص تلاش می¬کنند تا تفسیر و توجیه کنند واقعا هم این امر تبدیل به یک چیستان ¬شده. حال آنکه مسأله بسیار بسیار ساده است.

به هنگام تحویل سال از تمامی برکت¬های زندگی نمونه¬ ای را در سفره¬ تحویل سال می¬گذارند تا این برکت¬ ها از سال کهنه به سال نو منتقل شود و به این ترتیب جریان زندگی ادامه یابد.

این برکت¬ها عبارتند از:
1. گؤی برکتی و آیدین¬لیق (برکت آسمان و روشنایی)
2. سو برکتی (برکت آب)
3. یئر برکتی (برکت زمین)
4. حئیوان برکتی (برکت حیوانی)
5. آغاج برکتی (برکت درخت)
6. آل-وئر برکتی (برکت داد و ستد)
7. گؤیرمک برکتی (برکت رویش)

همانطور که ملاحظه می¬شود از "گؤی" (آسمان) شروع شده و به "گؤیرمک" (روییدن) (گؤی [آسمان]، ار [دارای حرکت]، مک [علامت مصدر] = به سوی آسمان حرکت کردن) ختم می¬گردد!

1. "قرآن" و "آینا" (آینه) به عنوان برکت آسمانی و روشنایی (که آن هم از آسمان است). واژه ¬های "آینا" و "آیدینلیق" با "آی" (ماه) مرتبطند و نام دیگر آینه یعنی "گوزگو" با مجموعه¬ واژگانی "گون" (خورشید) مرتبط است.
(قبل از اسباب¬‌کشی به¬ خانه¬ ی جدید نیز اول قرآن و آینه برده می¬شود.)

2. سو (آب). علاوه بر خود آب در جایی که ماهی هست با گذاشتن ماهی (قرمز که رنگ مبارک است) به عنوان برکت آب. حالا هم که خوردن ماهی در شب عید همه¬ گیر شده (بهره ¬مندی از برکت آب!)
3. قوْوورغا (گندم و عدسِ برشته _قرمزگون به نشانه¬ مبارکی و رد نحوست زمستان) به عنوان برکت خاک و زمین، در جاهایی نیز سمنو.
4. بویانمیش یومورتا (تخم مرغ رنگ شده با پوست پیاز _رنگ قرمز, رنگ مبارک_ به نشانه¬ ی رد نحوست زمستان) به عنوان برکت حیوانی.
5. آلما، ایـیده ... (سیب، سنجد ... به رنگ قرمز _رنگ مبارک_ و به نشانه¬ ی رد نحوست زمستان) ("آلما" داستان خود را نیز دارد که توسط آقای ناصر منظوری بصورت جداگانه بحث شده است و در مطالب بعدی، به آن اشاره خواهیم کرد) به عنوان برکت سردرختی.
6. سیککه (سکّه) به عنوان برکت داد و ستد.
7. گؤیرتی (روییدنی). سبزی رویانده شده به عنوان سمبل انتقال زایش و رویش از سال کهنه به سال نو.

اکنون ببینیم با این هفت مورد چه کار می¬کنند. درآغاز سال باید تک-تک افراد از همه¬ این موارد استفاده کنند تا برکت به وجودشان منتقل گردد.

1. قرآن را می¬خوانند و در آینه نگاه می¬کنند.
2. قبل از تحویل سال دسته¬ جمعی سوره¬ "یاسین" را می¬خواندند و به سوی آب فوت می¬کردند. بعد از تحویل سال از آن آب می نوشیدند. در ضمن، خوردن ماهی در شب عید خود بهره¬ مندی از برکت آب است که البته در قدیم همه جا امکان¬پذیر نبود.
(توضیح: این کار به صورت جمعی در ساعتی قبل از تحویل سال، در خانه و یا محلی که برای تحویل جمع می¬شدند صورت می گرفت.)
3. گندم، عدس و . . . را برشته می¬کنند و پس از تحویل سال می¬خورند. در جاهایی که سمنو رسم باشد نیز با خوردن سمنو، در واقع، برکت خاک را به وجود خود منتقل می¬کنند.
4. با قراردادن تخم مرغ پخته در سفره و خوردن آن پس از تحویل سال در واقع از برکت حیوانی بهره¬ مند شده برکت آن را به خود منتقل می¬سازند.
5. قراردادن میوه¬ هایی از قبیل سیب و سنجد و ... (آن¬هایی که تا آن زمان شادابی خود را حفظ می¬کنند.) با خوردن آن¬ها در واقع از برکت درخت بهره¬ مند می¬شوند.
6. با قراردادن سکّه در سفره و سپس حفظ آن در طول سال (شاید هم در جیب) در واقع برکت داد و ستد را به خود منتقل می-کنند.
7. رویاندن و سبز کردن سبزه، گذاشتن آن در سفره و در نهایت انداختن آن به صحرا سمبلی است از انتقال و استمرار رویش از سال کهنه به سال جدید.

برکت¬لردن یئددی¬‌سین قویماق!
(از برکت¬ها هفت تایش را گذاشتن!)

به این ترتیب برکت از سال کهنه به سال نو منتقل شده و در نتیجه تداوم می¬ یابد و این یک تفکر اسطوره ¬ای است که ضمناً منطق عینی، واقعی و رئالیستی خود را نیز در خود دارد. من یکی که منطق "سرکه" و "سماق" و ... را نفهمیدم _که چیزی جز سر از تفکر خرافه¬ ای در آوردن چیز دیگری نیست، آن هم به کمک برخی از اساتید دانشگاه.

حال، ببینیم، اگر کسانی این همه برکت را نداشتند چکار می-کردند.
به شکرانه¬ این تداوم، از هر خانه¬ ای بشقابی از این برکت¬های داشته خود را می¬آوردند. درجایی آن¬ها را روی¬ هم می¬ریختند و قاطی می¬کردند. پس از آن، هرکسی یک بشقاب از آن مخلوط برمی-داشت و به خانه ¬ی خود میبرد.
به این سهمی که هرکس بر می¬داشت و به خانه خود می¬برد "جمع پایی" (سهم از جمع) گفته می¬شد و برکت آن بسیار حرمت داشت. به گونه¬ ای که اگر آن موقع کسی از اعضای خانواده در خانه حضور نمی¬داشت (از قبیل غربت رفتن، در سربازی بودن) سهم او را از آن "جمع پایی" نگه میداشتند.
با این عمل زیبا نه تنها کسانی که "ندار" بودند نیز سهمی می¬بردند تا تمامی برکت¬ها را به سال نو منتقل کنند بلکه برکت جمعی نیز ارج نهاده می¬شد. مردم نیز ضمن حفظ عزت نفس، احساس یگانگی می¬کردند.
این سفره با این نمادهای مادی و معنوی به همراه انسان¬هایی که دور آن می¬ نشستند واقعی¬تر از آن می¬زیستند که به خرافات آلوده باشند _حداقل اینکه خرافه¬ جمعی وجود نداشت. آرزوی آن-ها نیز در دعای تحویلشان متبلور بود: "یا مقلّب القلوب. . . حوِّل حالنا الی احسن الحال!"

برکت¬لردن یئددی¬‌سین قویماق!
(از برکت¬ها هفت تایش را گذاشتن!)

"دیل دوزون دئیر!" (راست و درستش را زبان می¬گوید) "دیل دوز دئیر!" (حرف راست را زبان می¬زند!)
این¬ها گفته¬ های مردم عادی است. زمانی که کسی حرفی را می¬زند ولی ناخواسته در زبانش کلمه¬ دیگری جاری می¬شود شنونده گفته های بالا را می¬گوید. یعنی: "درستش آنی است که ناخواسته از زبانت پرید."
در تحقیقات نیز راست و درستش را خود زبان در خود نهفته دارد و مدرک اصلی اینجاست، نه تفسیرهای غیر علمی.

با تلخیص از مقاله "معمای سفره هفت سین" نوشته "ناصر منظوری"
99
23
2
15
  , bahardemetleri
چهارشنبه 7 آبان ، 21:53
lıke
ادامه
عسل  , sweetyhoney
سه شنبه 22 مهر ، 17:55
aaaaaaaaaaaaali
ادامه