نرم افزار اندروید کلوب جستجوی مطالب
نوروز میراث ایران باستان , norouz_iran

نوروز میراث ایران باستان

نوروز میراث ایران باستان , norouz_iran

نوروز میراث ایران باستان

532نــــفــــــر
عضو شده اند
532نفر عضو شده اند
84/12/20 08:30

سالنامه زرتشتی به روایت كارن زعفرانیه سالنامه زرتشتی...

نوروز میراث ایران باستان
سالنامه زرتشتی به روایت كارن زعفرانیه
سالنامه زرتشتی به روایت كارن زعفرانیه
خشنوتره اهوره مزدا

به مناسبت آغاز سال 1375 یزدگردی شاهنشاهی

چو بگذشت زو شاه شد یزدگرد
به ماه سپندارمذ روز ارد

بابلیان را آغازگر اختر شناسی و گاهنامه شناسی می دانند.دردوران باستان مصریان نیز در این زمینه پیشترفته بودند
وایرانیان نیزاز این دانش بی بهره نبودند.
بابلیان ویهودیان ومصریان گاهنامه ماهی (قمری)نگاه می داشتند یعنی براساس ارتباط ماه با زمین .اما ایرانیان سال خورشیدی
نگاه می داشتند یعنی براساس ارتباط خورشید بازمین.
برای سال در اوستا دو واژه به کار رفته است.نخست یارyare که در آلمانی وانگلیسی yehrوyear گویند واژه ی
یایرئیریه صفت است به معنی فصل و سالی همین واژه است که در اوستا از برای گهنبار و یا همان جشن های شش گانه ی سال
به کار می رود و واژه دوم سرذ sereza که در پهلوی سل sal ودر فارسی سال گویند واژه سرتsareta
که در پهلوی سرت ودر فارسی سرد گویند از ریشه ی واژه ی سرذ می باشد .
سال به 12 ماه بخش می شود .ماه در اوستا ماونگهmavangah هم نام ستاره ی نامدار است و هم نام بخشی از سال
وهرماه به سی روز بخش می شود.روز در اوستا ازن azan یا اینayan=ayah=ایرayar در برابرشب
که در اوستا خشپن khashpan نامیده می شود .واژه روزدر فارسی و روچrauch درپارسی هخامنشی و
رئوچه raochah در اوستا یکی است اما در پارسی هخامنشی و اوستا به معنای فروغ وروشناست.
به این ترتیب سال 360 روز می شود وآغاز سال بعد هر سال 5 روز و5 ساعت و48 دقیقه و46 ثانیه دیرتر انجام
انجام می شد.برای رفع این مشکل هخامنشیان هر شش سال یک ماه به سالشان می افزودند.سال هخامنشی از ماه باگ یادی
bagyadiآغاز می شد.باگ یادی از باگ=بغ (خداوند)واز ریشه واژه ی ید=یز yaza(ستایش) که روی هم ماه
ستایش خداوند می شود.می دانیم که جشن مهرگان که ایزد مهر به نام اوست در سنگ نوشته های میخی هخامنشیان «بغ مهر»
نامیده می شود.گاهنامه اوستایی ظاهرا در اواخرپادشاهی داریوش بزرگ در میان سال های 493و486 پیش از مسیح
رواج گرفته و معمول شده باشد.و معمول شدن جشن نوروز به جای جشن باگ یادی (مهرگان) از همان عهد است
از ماه های هخامنشی 9 ماه در دست است که در سنگ نوشته بهستان توسط داریوش یادگار مانده است .
اشکانیان هم همان گاهنامه هخامنشیان را دنبال کردند.ساسانیان بخش 12ماه و هر ماه 30 روز در سال را حفظ کردند و
برای هر روز نامی معین کردند همچنین 5 روز هم به آخر سال افزودند وبه نام نسکها ی گاتها مقدس نام گزاری کردند .به این
ترتیب سال ساسانی 365 روز شد.وبرای جبران 5ساعت و48دقیقه و46 ثانیه در آغاز سده ششم میلادی روش
بهیزک(کبیسه)را انتخاب کردند.یعنی هر چهار سال یک روز به سال می افزودند وبه ان روز نام اوردادavardato
یعنی روز افزوده خداداد می نامیدند.در زمان سلطان جلال الدین آخرین اصلاح گاهنامه توسط مرد بزرگ ایرانی
حکیم خیام صورت گرفت وبه نام گاهنامه جلالی خورشیدی نام گذاری شد.در سال 1304 رضا شاه دستور داد که
گاهنامه خورشیدی که در هنگام ورود تازیان از رواج افتاده بود جای گزین گاهنامه قمری شود و مبدا تاریخ را
در هجرت پیامبراسلام نهاد.اما نوروز همچنان تاریخ انجام سال بود .هر چند مبدا تاریخ در باستان تاریخ نشست
پادشاهان به تخت شاهی بوده است مانند جلوس یزدگرد در روز ارد از ماه آرمئیتی اسفندارمذ سال 632میلادی
که هنوز در میان زرتشتیان رواج دارد .
اکنون می پردازیم به جای ماه ها در گاهنامه اوستایی( در اوستا نام 7 ماه باقی مانده است ).

1)فروردین: ماه فره وشی ها وروان های پاسدارو پیشرفت دهنده.
2)اردی بهشت: ماه راستی ها ودادگری ها
3)خرداد: ماه خودشناسی و رسایی ها
4)تیر: ماه برکت وفراوانی
5)امرداد: ماه بی مرگی وجاودانی ها
6)شهریور: ماه نیروی سازنده وبرگزیده ها
7)مهر: ماه دوستی وپیمان
8)آبان: ماه آب ها
9)آذر: ماه آتش وفروغ پاکی
10)دی: ماه دهش ، دادار
11)بهمن:ماه خرد ،منش نیک
12)اسفند: ماه مهروآرامش افزاینده
(برای جلوگیری از دوباره کاری نام اوستایی ماه ها را در نام روزها آورده ام ).
گفتیم هر یک از ماه ها بی کم وبیش دارای 30 روز بودهاند که هر روز نام ویژه داشته

نام روز پهلوی _ نام اوستایی _ آوانوشت _ معنای روزها

هرمزد _ اهورمزد _ ahuramazada _ خدای جان وخرد
بهمن _ وهومنه _ vohomana _ منش (اندیشه)نیک
اردی بهشت _ اشه وهیشته _ asha vahishta _ راه راستی دادگری
شهریور _ خشثروئیریه _ khashasra vairiya _ توان برگزیده وسازنده
اسفندارمذ _ سپنت آرمئیتی sepanta armaiti مهر وآرایش افزاینده
خرداد _ هئوروتات _ haurotata _ رسایی وخود شناسی
امرداد _ امرتات _ ameratat _ بی مرگی وجاودانی
دی به آذر _ دئوش _ daush _ آفریدگار
آذر _ آتر _ atar _ آتش وفروغ
آبان _ اپم _ apam _ آب ها
خیر(خور-خورشید) _ هورخش _ haurakhashasa _ خورشید
ماه _ ماونگه _ mavangha _ ماه
تیر _ تیشتریه _ tishtariya _ ستاره باران
گوش _ گئوش _ geush _ گیتی
دی به مهر
مهر _ میثر _ misra _ پیمان ودوستی
سروش _سرئوش _ seraosha _ کارکرد به ندای وجدان وپیام آوردین
رشن _ رشنو _ rashnu _ دادگری
فروردین _ فره وشی _ farahvashi _ روان پاسدار ، پیشرفت
ورهرام _ ورثرغن veresraghna _ پیروزی
رام _ رامن _ raman _ صلح وآشتی
باد _ وات _ vata _ باد ، هوا
دی به دین
دین _ دئنا _ daena _ دین
ارد(ارت) _ اشی ونگهوهی _ ashivangvuhi _ برکت وداده اهورایی
اشتاد(ارشتاد) _ ارشتات _ arshtat _ کار ،داد ، راستی
آسمان _ اسمن _ asman _ آسمان
زامیاد(زامیات) _ زم _ zam _ زمین
مانتره سپنت _ منثر سپنت _ mansra sepanta _ سخن اندیشه زا ، نماز، گفتارنیک
انارام(انغران) _ انغرنه رئوچاو _ anghara raochav _ روشنایی بی پایان

می بینید که روز 1 و8و 15 و23 به نام اهورا مزدا نامگذاری شده است که شاید نزدیک ترین شکل به هفته دین های سامی باشد.
گفتیم هر سال به 12 ماه و هر ماه 30 روز که 360 روز می شود وسال خورشیدی 365 روز است که نام 5 روزبیرون سال اوستایی
را پنجه دزدیده شده می نامند .(در مورداین 5 روز در جستاری که به مناسبت چهارشنبه سوری می نویسم سخن می گوییم).
اما نام این پنج روز که در گاهنامه اوستایی بیرون از ماه ها آمده است این چنین است :

نام روز به پهلوی _ نام به اوستایی _ آوانوشت اوستایی _ برگرفته از
1)اهونودگاه _ اهون ویتی _ahuna vaiti _ نخستین بخش گاثا اشو زرتشت
2)اشتودگاه _ اوشت ویتی _ ushto vaiti _ دومین بخش گاثا اشو زرتشت
3)سپنتمدگاه _ سپنتا مینو _sepanta maino _ سومین بخش گاثا اشوزرتشت
4)وهوخشثرگاه _ وهوخشثر _ vohukhshasra _چهارمین بخش گاثا اشو زرتشت
5)وهشتواشت _ وهیشتوای_ vohishtoishti _ پنجمین بخش گاثا اشو زرتشت

نام روز بهیزک (کبیسه)گفتیم اورداد avardato به معنای روز افزوده خداداد است .
در گاهنامه خورشیدی کنونی 5 روز آخر سال به افزوده روز 30 اسفند به ابتدا سال آمده که روز 31 فروردین روزاول ماه اردی بهشت
می شود وتا آخر که روز 25 شهریور روز اول مهر زرتشتی است . برای این اختلاف است که روز تیر از ماه تیر که در گاهنامه
زرتشتی روز 13از ماه تیر است در گاهنامه خورشیدی روز دهم می شود وهمچنین روز مهر از ماه مهر و بهمن که روز شانزدهم است
روز10 مهر و بهمن خورشیدی می شود .
باری به هر جهت این گونه است گاهنامه زرتشتی.

http://www.zardosht.gharieh.com
برای اطلاعات بیشتر به این وبلاگ مراجعه فرمایید
99
    آخرین مطالب نوروز میراث ایران باستان
    هفت سین در میان تمامی جشنها و شادیهایی که در ایام... تیرگان جشن آزادی لطفا از پاشیدن آب با سطل و اسراف... آرش کمانگیر آرش کمانگیر بازگشت ((میان ایران و توران... جشن فرخنده تیرگان جشن فرخنده تیرگان که آغاز آن از... گاهنامه شناسی خشنوتره اهوره مزدا به مناسبت آغاز سال... كنسرت آفرینش كنسرت آفرینش سارا یوسف پور موسیقی DNA،... ... HISTORY HISTORY Historical Introduction History is... حتما بخونیــــــد ممنون چون نمیشد پیام گروهی بدم... حتما اینو بخونید بوی عیدی بوی توپ بوی كاغذ رنگی بوی... Bakhtiari carpet Bakhtiari The center of the Bakhtiari... تصوف چیست؟... نوروز نوروز سفره هفت سین پوشیدن لباس نو خوراک های... Norooz Norooz Joyous Forecasters | Spring Cleaning... کوروش به نوروز رسمیت داد کوروش بزرگ موسس ایران واحد... با تشكر از بهنوش عزیز هر یك از "سین" های سفره هفت... تاریخچه هفت سین در ایران باستان سفره هفت سین در ابتدا... چرا آیین زرتشت سراسر ایران را خواهد پوشاند چرا آیین... موبد كرتیر و ارداویراز در شاهنشاهى پیروزمند ساسانى... منشأ فرهنگ پیروزمند ایرانی خشنه اتره اهوره مزداو... امشاسپند «‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اهورامزدا»84 این شش امشاسپند... نامِ اهورامزدا یافتنِ قدمتِ نامِ اهورامزدا بسیار... حاجی فیزوز چه پدیده ای است؟... سالنامه زرتشتی به روایت كارن زعفرانیه سالنامه زرتشتی... سالنامه زرتشتی به روایت كارن زعفرانیه سالنامه زرتشتی... عید نوروز با تشكر از كیانوش عزیز پیش از نیمه دوّم... آئین زرتشت هفت گام عرفان در آئین زرتشت یک بررسی کوتاه...