بزرگ‌ترین قمرها : گانمید · تیتان · کالیستو · آیو · ماه · اروپا · تریتون
تیتانیا · رئا · اوبرون · یاپتوس · خارون · اومبریل · آریل · دیونه · تتیس · انکلادوس · میراندا · پروتئوس · میماس



گانمید (ماه)
گانِمید(به انگلیسی: Ganymede) (/ˈgænɨmiːd/ GAN-ə-meed, یا به یونانی Γανυμήδης)یکی از قمرهای مشتری و بزرگترین قمر در سامانه خورشیدی است. دوره چرخش آن هفت روز است، از لحاظ نزدیکی هفتمین قمر مشتری و سومین قمر گالیله‌ای می‌باشد.گانمید بر روی مدار دو قمر دیگر مشتری یعنی آیو و اروپا تاثیر می‌گذارد. از لحاظ قطر بزرگتر از سیاره عطارد است و کمتر از نصف آن جرم دارد.


تیتان
تیتان، یا تایتان، بزرگ‌ترین قمر کیوان (سیاره) است. این قمر در ۲۵ مارس ۱۶۵۵ توسط کریستین هویگنس هلندی کشف شد. تیتان توسط چشم غیر مسلح قابل رویت نیست ولی می‌توان آن را توسط تلسکوپ‌های آماتوری و یا حتی برخی دوربین‌های دو چشمی قوی مشاهده نمود. تیتان تنها قمری است که دارای اتمسفر غلیظ بوده و تنها جرمی غیر از زمین است که دارای منابع اثبات شده سطحی مایعات می‌باشد. تیتان غالبا قمری با مشخصات سیاره خوانده می‌شود. تیتان دومین قمر بزرگ در منظومه شمسی است. اتمسفر تیتان غالبا از نیتروژن است با این حال دارای متان و اتان نیز می‌باشد. وجود باد و باران سطح تیتان را به شکلی مشابه سطح زمین تبدیل کرده‌است. ماهواره‌های زیادی وجود زیست و یا مراحل ابتدایی پیدایش شرایط پیشا-زیستی در تیتان را مورد کاوش قرار داده‌اند.


کالیستو (ماه)
کالیستو(به انگلیسی: Callisto) (/kəˈlɪstoʊ/ kə-LIS-toe, یا به یونانی Καλλιστώ)یک قمر طبیعی سیاره مشتری است, و در سال ۱۶۱۰ توس گالیله کشف شد.و سومین قمر بزرگ در سامانه خورشیدی و دومین قمر بزرگ در مشتری و بعد از گانمید است. کالیستو ۹۹ درصد قطر عطارد را دارد اما تنها یک سوم آن جرم دارد. به لحاظ دوری چهارمین قمر گالیله‌ای است, شعاع مدار آن ۱٬۸۸۰٬۰۰۰ کیلومتر است.


آیو (ماه)
آیو نام یکی از قمرهای سیاره مشتری است.

این قمر یکی از اقمار گالیله‌ای است. آیو دومین قمر نزدیک به مشتری است.

آیو از نظر اندازه تقریباً هم اندازه قمر زمین است.


ماه
ماه تنها قمر سیارهٔ زمین است. میانگین فاصله ماه تا زمین ۳۸۴٬۴۰۳ کیلومتر و قطر ماه ۳٬۴۷۶ کیلومتر است. کره ماه در حقیقت نزدیکترین جرم آسمانی به زمین محسوب می شود. نور می‌تواند تقریباً در مدت ۱٫۳ ثانیه فاصله بین زمین تا ماه را طی نماید.نشانهٔ نجومی ماه ☾ است.

در سال ۱۹۶۹ نخستین فضانوردان به نام‌های نیل آرمسترانگ و باز آلدرین در قالب پروژه آپولو بر سطح ماه فرود آمدند.

نیم‌کره‌ای از ماه به طور دائمی رو به زمین قرار دارد که سمت نزدیک ماه نامیده می‌شود. نیمه پنهان ماه را سمت دور ماه می‌نامند. سنگین بودن نیمهٔ آشکار ماه و اثر گرانش زمین بر روی آن باعث این تقسیم شده‌است.


اروپا
اروپا نام یکی از شصت و دو ماه‌ سیارهٔ مشتری است. این ماه در سال ۱۶۱۰ میلادی‌ توسط گالیله‌ کشف شد.

نقشه‌برداری جهانی از نقش‌های دایروی بر روی اقیانوس یخ‌زده قمر اروپا دانشمندان را از گمان‌های پیشین دور نمود. این نقش‌ها کمان‌هایی به عرض ۴۰ کیلومتر هستند که تا صدها کیلومتر گسترده شده‌اند. این نقش‌ها معمای جدید قمر پیچیده شده در لفافه یخ هستند.

یکی از این برآمدگی‌ها توسط نگاه اجمالی ویجر در مدت عبور خود از کنار سامانه سیاره مشتری در سال ۱۹۷۹ ثبت شده بود. هنگامیکه سفینه فضایی گالیله در سال ۱۹۹۶ به قمر اروپا رسید، تصاویر جدیدی را از چندین برآمدگی عجیب برای ما ارسال نمود. فضاپیمای افق‌های نو نیز در تهیه و تکمیل نقشه سطح این قمر، با گذر از کنار سیاره در سال ۲۰۰۷، به دانشمندان کمک شایانی نمود.

در نتایجی که در پانزدهم ماه می‌در مجله طبیعت (نیچر) منتشر شد، تیمی از دانشمندان به سرپرستی دکتر پائول اسچنک از انستیتو ماه و سیاره‌شناسی هوستون تگزاس، با مشارکت دکتر ایسامو ماتسویاما از موسسه کارنگی واشنگتن و دکتر فرانسیس نیمو از دانشگاه کالیفرنیا، کشف نمودند که این نقش‌ها از نزدیکی دو الگوی دایروی با عرض چند صد کیلومتر شکل گرفته‌اند. ین دایره‌ها کاملاً در جهت دیگر قمر اروپا قرار گرفته‌اند امّا به طرز عجیبی از استوای اروپا و محور اروپا-مشتری جابجا و باعث ایجاد الگوی غیرمعمولی در منظومه شمسی شده‌اند. جستجو برای کشف منشأ این الگو و نقش‌ها ساده نیست. گردش ناهمگام پوسته یخی به همراه جزر و مد شدید (با تغییراتی به بلندی ۳۰ متر در هر دوره) از عوامل قابل استناد برای بیشتر پدیده‌های مشاهده شده بر روی این قمر بوده‌اند امّا پدیدهٔ اخیر با این دلایل قابل توجیه نیست. عامل سومی به نام قطب سرگردان به تازگی ارائه گشته‌است که سعی در توضیح این پدیده داشته ولی تا کنون نتوانسته پیش‌بینی قابل قبولی را ارائه دهد.

در مکانیزم قطب سرگردان، پیشنهاد می‌گردد که پوسته یخی خارجی اروپا می‌تواند در زمانی‌که هسته یخی غول‌پیکر به گردش عادی خود ادامه می‌دهد، به آهستگی تغییر زاویه تمایل دهد. دمای کم قطب می‌تواند باعث ضخیم شدن پوسته یخی و حرکت انحراف قطبی شود.هنگامیکه گروه محققان میدان تنش‌های قطبی مشابه با مدل پیشنهادی و مشاهدات پیدا نمودند، از تطابق سایر الگوهای خطی دیگر سطح قمر نیز متعجب شدند.

اسچنک بیان نمود: «الگوهای شکستی اروپا بیش از نقشه پیشنهادی ارائه شده متقارن بوده و این موضوع ما را به فکر واداشته‌است. هنگامیکه سناریوی قطب سرگردان، تطبیق قابل توجهی را نسبت به سایر مدل‌ها از خود نشان داد، ناگهان الگو و رفتار سایر عوارض و پستی‌بلندی‌های این قمر نیز در الگویی متقارن و جهانی خود را نمایان ساخت و بر نقشه پیشنهادی تطبیق یافتند.»

این یافته‌ها در مجله طبیعت (نِیچِر) منتشر شده که اولین مدرک برای مدل‌سازی و درک تحولات در ایجاد پدیده قطب سرگردان اروپا است. امّا توضیح الگوهای مشاهده شده در عوارض سطحی اروپا، که خود نیازمند وجود تغییراتی بزرگ در تمایل مداری این قمر است، شرط جدا بودن پوسته بیرونی و هسته یخی توسط یک لایه مایع را نیز در دل خود دارد.

نتایج حاصل از تحقیقات زمین‌شناختی گالیلو از قمر اروپا به ما نشان می‌دهد که به احتمال بسیار قوی، این قمر دارای اقیانوس آب است. این مدرک جدید مشکل جدا بودن پوسته از هسته یخی را تا حد زیادی حل نمود.

اروپا تنها کره با قطب سرگردان در منظومه خورشیدی نیست. سیاره مریخ نیز حداقل از زمان شکل‌گیری آتشفشان تارسیس تا کنون تغییر زاویه تمایل مداری داده‌است. لایهٔ خارجی سیارهٔ زمین نیز در حال انجام چنین رفتاری است که ما اثرات آن را در غالب تغییر صفحات قاره‌ای می‌شناسیم. همچنین به احتمال زیاد، اِنسلادوس و میراندا نیز از چنین رفتاری برخوردار هستند. در نتیجه می‌توان چنین اظهار نمود که سیارات بیش از آنکه پیش‌تر ذکر می‌شد ناپایدارند.

فراز و نشیب‌هایی به اندازه ۵۰۰ متر در اروپا مشاهده شده‌است. دره‌های عمیق تا زمانیکه پوسته یخی به اندازه کافی ضخیم و محکم نشده باشد ناپایدار خواهند بود. مدل‌های حرارتی و مطالعات صورت گرفته تخمین می‌زنند که ضخامت لایه یخ بین ۱۰ تا ۲۰ کیلومتر باشد، هر چند که تعیین ضخامت و عمق واقعی این اقیانوس از وظایف آتی مدارگرد اروپا می‌باشد.

دایره‌های متحدالمرکز سناریوی قطب سرگردان به تفنگ دودی مشهورند و مدل قطب سرگردان به خوبی توانایی تشریح آنها را دارد. آزمایشات برای تحقیق بر روی این نظریه آغاز شده‌آند ولی تنها یک مأموریت برای نقشه‌برداری دقیق از اروپا می‌تواند به ما در شناخت هر چه بیشتر این اقیانوس و تحولات آن یاری رساند.

دایره‌های متحدالمرکز حداقل نشان داده‌اند که قطب سرگردان یک پدیده قابل توجه بود که منجر به تغییر شکل سطح اروپا شده‌است. بنا بر گفته اِسچنک: «قطب سرگردان نحوه نگرش ما به تاریخچه تحولات عوارض قمر اروپا را تغییر خواهد داد.»


اوبرون (ماه)
اوبـِرون یکی از ۱۵ ماه سیاره اورانوس است. دیگر قمرهای مهم اورانوس عبارت‌اند از: تیتانیا، آریل و میراندا.


یاپتوس
یاپتوس، سومین قمر بزرگ کیوان، است. برخلاف هر جسم دیگری در سامانه خورشیدی، نیمی از سطح آن ده بار تیره تر از نیمه دیگر است. اگرچه برخی دوست دارند آن را پیغامی از موجودات فرازمینی هوشمند تصور کنند، اما واضح است که دانشمندان با این توصیف کنار نیامده‌اند، اما برای ارائه دلیلی قابل قبول تر از این پدیده، با مشکلات جدی مواجه هستند.

از آنجایی که تحقیقات مستقیم روی یاپتوس بی نتیجه مانده‌است، از علائم رادیویی، که برای ارسال آنها از رادیو تلسکوپ غول پیکر آرسیبو (Arecibo) که با قطر دهانه ۳۰۵ متر بر فراز قلل پورت ریکو نصب شده‌است، برای بررسی یاپتوس استفاده شده. با مطالعه‌ای که بر روی چگونگی بازتاب علائم از روی سطح این قمر (چه تیره و چه روشن) انجام شد، یک دید کلی درباره عامل احتمالی اختلاف رنگ و درخشندگی سطوح این قمر به دست آمده. نتایج آزمایشات نشان داده که هر دو روی این قمر از دید رادار تا حد زیادی مشابه‌اند، یعنی میزان بازتاب سیگنالهای ارسالی از سطوح مختلف این قمر تقریباً یکسان است.

این بدین معناست که ماده تیره تشکیل دهنده قسمت تاریک قمر، هر چه که باشد، یا از لحاظ الکتریکی جاذب نیست و یا یک لایه بسیار نازک است با قطر چند سانتی متر. با وجود این ستاره شناسان نسبتاً مطمئن اند که یاپتوس عمدتاً از آب تشکیل شده اما به سختی قادرند درباره دیگر مواد آن نظر دقیقی دهند. از آنجایی که آمونیاک علائم راداری را جذب می‌کند، حضور این ماده در قمر مشخص شده اما احتمال دارد این آمونیاک در زیر سطح قمر پنهان شده باشد. هنوز مطالب بسیاری باقی مانده‌است که باید از اطلاعات دریافتی از رادار استخراج شود. اما کاسینی (یک کاوشگر فضایی بدون سرنشین)، مأموریتی ۴ ساله دارد که گذر از نزدیکی یاپتوس هم جزء آن است.


اومبریل
اومبریـِل تیره‌رنگ‌ترین ماه سیاره اورانوس است.

قطر اومبریل ۱۱۸۵ کیلومتر است و در فاصله ۲۶۴۸۰۰ کیلومتری از مرکز اورانوس قرار دارد.

اومبریل سطح تیرهٔ دهانه‌دار یکنواختی دارد و تنها یک دهانه درخشان به قطر ۱۴۰ کیلومتر دارد. در میان پنج ماه بزرگ اورانوس، فعالیت درونی این ماه از همه کمتر است.

یکی از حفره‌های برخوردی سطح اومبریل نامی فارسی دارد و پری نامیده می‌شود.

تنها نگاره‌های نمای نزدیکی که تاکنون از اومبریل گرفته شده توسط کاوشگر وییجر ۲ بوه‌است. این کاوشگر، به هنگام گذر خود از اورانوس در ژانویه ۱۹۸۶ مشاهداتی از اومبریل انجام داد. در هنگام این گذر، نیم‌کره جنوبی اومبریل رو به خورشید بود و این کاوشگر توانست تنها این نیمه را مشاهده کند.


تتیس (ماه)
تِتیس از اقمار بزرگ سیارهٔ زحل است که در سال ۱۶۸۴ توسط جووانی دومنیکو کاسینی کشف شده است.

قطر آن ۱۰۵۰ کیلومتر قدر آن ۴/۱۰ و فاصله متوسط از مرکز زحل ۲۹۴٬۷۰۰ کیلومتر است. چگالی آن به آب بسیار نزدیک است .