غالب اوقات ما به علت آنكه خوشبختی را نمی شناسیم ، وسیله بدبختی خود را فراهم میاوریم (لرد آویبوری)

رعایت حقوق پدر و مادر و احسان به آنان از جمله موضوعاتی است كه در قرآن كریم و سخنان معصومین(ع) مورد توجّه ویژه واقع شده است. الف) قرآن و سفارش به پدر و مادر در چهار آیه، احسان به والدین پس از امر به عبادت خدا و توحید قرار گرفته است.(1) این ویژگی (در كنار هم آمدن توحید و فرمان احسان به والدین) بیانگر این است كه اسلام تا چه اندازه برای پدر و مادر احترام و ارزش قائل است كه احسان به آنان را در ردیف عبادت هر بندگی خدا و بعد از آن قرار داده است. به نظر می رسد كه بین عبادت خدا و احسان به والدین ارتباط نزدیكی باشد و این ارتباط همان نعمت وجود و هستی است كه در مرحله اول از ناحیه خدا است و در مراحل بعدی به پدر و مادر بستگی دارد، زیرا فرزندان بخشی از وجود پدران و مادرانند؛ از این رو محبّت و احسان به آنان در ردیف عبادت خدا می باشد و ترك حقوقشان، همدوش شرك به خدا است.(2) سفارش به والدین در قرآن منحصر به آیاتی كه به آن ها اشاره شد نیست؛ در موارد دیگری نیز پدر و مادر مورد عنایت واقع شده اند؛ از جمله: در سوره لقمان آمده است: "ما به انسان درباره پدر و مادرش سفارش كردیم. مادرش با ضعف و سستی تازه كه بر ضعف او افزوده می شد، او را حمل كرد و دو سال او راشیر داد و از شیر جدا كرد. [به انسان توصیه كردیم] كه هم شكر مرا و هم شكر پدر و مادرت را به جای آور و بازگشت [همه] به سوی من است".(3) دو نكته در این آیه قابل دقت است: 1ـ توجّه به رنجها و مشقت های مادر در دوران حمل و شیردادن از این جهت است كه آدمی در پیچ و خم زندگی و احیاناً در مواجه با اموال و پُست و مقام های دنیوی دچار غفلت شود و زحمت های پدر و مادر را فراموش كند، از این رو با یاد آوری زحمات مادر، وظایف فرزندان را نسبت به والدین با تأكید بیشتر گوشزد می‌فرماید؛ طبیعی است كه انسان با در نظر گرفتن این زحمت ها در انجام وظایف خود نسبت به آنان دقت بیشتری خواهد كرد. 1ـ در آخر آیه فرمود: "بازگشت همه به سوی من است"؛ یعنی همه در قیامت باید پاسخگوی اعمال و رفتار خود بوده و از عهدة حساب الهی بر آیند"(4) بدیهی است كه پاداش شكر نعمت های الهی و پدر و مادر، در جهان آخرت سرافرازی است و عاقبت كوتاهی در انجام وظایف مخصوصاً دربارة شكر نسبت به خدا و والدین، در آن جهان، شرمندگی و عذاب خواهد بود. سفارش مكرر همراه با تأكید نسبت به والدین در قرآن كریم ممكن است این توهم را در ذهن ایجاد كند كه اطاعت از پدر و مادر در هر زمینه ای حتی كفر و ایمان لازم است، از این رو برای دفع این توهّم قرآن می فرماید: "اگر آنان تلاش كنند موجودی را كه به آن آگاهی نداری شریك من قرار دهی، از آنان پیروی نكن، ولی در دنیا با آنان رفتار شایسته داشته باش".(5) مفهوم آیه این است كه در مسائل دنیوی و احتیاجات مادّی با آنان با مهر و محبّت رفتار كن و در مسائل دینی و عقیدتی تسلیم خواسته های نامشروع آنان مشو. این همان میانه روی است كه حقوق خدا و پدر و مادر را در خود جمع می كند. ب) روایات و سفارش به پدر و مادر در برخی از كلمات معصومین همانند قرآن، احسان به والدین و اطاعت از آنان، در كنار توحید و اطاعت از خدا قرار گرفته است. از امام صادق(ع) روایت شده: "شخصی به رسول خدا(ص) عرض كرد: مرا نصیحت كنید! پیامبر(ص) فرمود: "هیچ چیز را شریك خدا قرار مده، گرچه تو را عذاب دهند و با آتش بسوزانند و از دستورهای پدر و مادرت پیروی كن و در حال حیات و پس از مردن به آنان نیكی كن".(6) در برخی روایات نگاه محبّت آمیز به والدین، عبادت شمرده شده است. پیامبر اكرم(ص) فرمود: "نگاه به پدر و مادر از روی رأفت و مهربانی، عبادت است".(7) از حضرت صادق (ع) است: "نیكی به پدر و مادر بخشی از خداشناسی صحیح است، زیرا هیچ عبادتی زودتر از احترام به والدینِ مسلمان به خاطر خدا، شخص را به رضایت خدا نمی رساند؛ پدر و مادر تا وقتی كه بر طریق دین باشند و فرزندان خود را از اطاعت خدا به معصیت دعوت نكنند، رعایت حقوقشان شمّه ای از حقّ خدا است".(8) كسی نمی تواند مدّعی اطاعت و بندگی خدا باشد، ولی از احسان به پدر و مادر روی گردان باشد. ج) پاداش دوستی اهل بیت(ع). 1ـ قرآن و دوستی اهل بیت(ع) پیامبر اكرم(ص) در طول دوران بیست و سه سال نبوت رنج های فراوانی را متحمّل شد و در این راستا همه سختی ها را به جان خرید. با ورود حضرت به مدینه و استحكام پایه های اسلام، انصار به حضور پیامبر(ص) شرفیاب شدند و عرض كردند: در صورت پیدا شدن مشكل مالی در ابلاغ رسالت، اموال ما بدون قید و شرط در اختیار شما است. با این پیشنهاد، آیه "قل لا أسئلكم علیه أجراً إلاّ المودّه فی القربی؛(9) بگو در برابر رسالت مزدی از شما جز محبّت به نزدیكانم نمی خواهم" نازل شد و پیامبر(ص) آیه را برای آنان قرائت كرد.(10) اهمیّت و جایگاه رفیع رسالت بر كسی پوشیده نیست. وقتی كه پاداش موضوع مهمّی در این سطح، دوستی به نزدیكان حضرت باشد، نقش محبّت به اهل بیت به خوبی روشن می شود. 2ـ روایات و دوستی اهل بیت(ع) از مجموع احادیث استفاده می شود كه ملاك صحّت و قبولی عبادت ها و كارهای نیك (از جمله احسان به والدین) دوستی اهل بیت(ع) است؛ دوستی آنان در پیكره دین مانند قلب و مغز در بدن است، همان گونه كه ایست قلب یا مغز باعث بی جان شدن حیوانات می شود، دین داری و بندگی خدا در صورتی كه حبّ اهل بیت(ع) در كنار آن نباشد، بی ارزش است و پذیرفته نمی شود. حضرت باقر(ع) فرمود: "هر كس دوست دارد بین او و خدایش حجابی نباشد تا خدا به او نظر كند و او نیز به خدا نظر كند، باید آل محمّد(ص) را دوست بدارد و از دشمنان آنان تبرّی جوید و به امامت امامی از اهل بیت(ع) گردن نهد. بنده ای كه این ویژگی ها را دارا باشد، خدا نظر رحمت به او می اندازد".(11) در بیان دیگری حضرت علی(ع) از پیامبر اكرم(ص) نقل می كند: "من سرور فرزندان آدم و تو و امامان بعد از تو، ای علی، سروران امّت من هستید. هر كس ما را دوست بدارد، خدا را دوست می دارد و هر كس با ما دشمنی كند، با خدا دشمنی كرده است. پیروی از ما، پیروی از خدا و سرپیچی از دستورهای ما سرپیچی از دستورهای خدا است".(12) از عبارت های احادیث فوق بر می آید كه ملاك پذیرش اعمال و رضایت خدا و سرانجام نظر رحمت الهی حبّ اهل بیت(ع) است. نتیجه: 1ـ احسان به پدر و مادر یك وظیفة اخلاقی و اجتماعی است كه مورد توجّه ویژة قرآن و اهل بیت(ع) قرار گرفته است. 2ـ احسان به پدر و مادر نوعی عبادت است. 3ـ دوستی آل محمّد(ص) شرط قبولی اعمال و رضایت خدا است. 4ـ احسان به والدین گرچه یك موضوع دارای اهمیّت ویژه است، امّا به مقام و منزلت دوستی اهل بیت(ع) نمی رسد. 5ـ دوستی اهل بیت، صرفاً دوستی و اظهار محبت نیست، بلكه پیروی از آن ها در تمام دستورهای دینی و اخلاقی است، زیرا دستور و حكم آنها، حكم الهی است، اما محبت به پدر و مادر و احترام آن ها و اطاعت از دستورهای آنها تا جایی است كه مخالف فرمان الهی نباشد. پی نوشت ها : 1. بقره(2) آیه 83؛ نساء (4) آیه 36؛ انعام (6) آیه 151؛ اسراء (17) آیه 23. 2. مكارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج3، ص 279. 3. لقمان(31) آیه 14. 4. تفسیر نمونه، همان، ج17، ص 42 - 41. 5. لقمان (31) آیه 15. 6. كلینی، محمد بن یعقوب، كافی، ج2، ص 158، ح2. 7. طوسی، محمد بن الحسن، امالی، متوفای 460هجری، دارالثقافه، قم، چاپ اول، 1414 هجری، ص 455، ح 1016. 8. الامام الصادق(ع) ، مصباح الشریعه، مؤسسه اعلمی، بیروت، چاپ اول، 1400 هجری، ص 70. 9. شوری(42) آیه 23. 10. طبری، فضل بن حسن ، مجمع البیان، كتابفروشی اسلامیه، تهران، 1382 هجری قمری. 11. الحمیری، عبدالله بن جعفر، قرب الاسناد، متوفای قرن 3، مؤسسة الثقافه الاسلامیه، چاپ اول، 1417، ص 280. 12. صدوق ، محمد بن علی، امالی، متوفای 381 هجری، مؤسسه اعلمی، بیروت، چاپ پنجم ، 1400هجری، ص 384، ح16.

یه بغل گریه دارم تو بگو چیكار كنم؟ كجا باید ببارم؟ تو بگو چیكار كنم؟ تو بگو این غم سنگینو كجا خالی كنم؟ دریا رو نمی تونم به كوزه ها حالی كنم یه بغل گریه دارم كجا باید ببارم؟ این همه شقایقو كجا باید بكارم؟ من دارم دق می كنم گریه بیداد می كنه آسمون توی چشام غمو فریاد می كنه نفسم در نمیاد عمر من سر نمیاد غزلم تموم شده بیته آخر نمیاد داره از چشمای من زارو زار خون می چكه داره از ابر چشام شعره بارون می چكه