| عنوان مطلب | تاریخ ایجاد | |
|---|---|---|
|
1
|
19 بهمن 1390 ساعت 20:25
|
|
|
2
|
19 بهمن 1390 ساعت 20:23
|
|
|
3
|
19 بهمن 1390 ساعت 20:21
|
|
|
4
|
26 آذر 1390 ساعت 21:09
|
|
|
5
|
26 آذر 1390 ساعت 20:58
|
|
|
6
|
26 آذر 1390 ساعت 20:57
|
|
|
7
|
26 آذر 1390 ساعت 20:57
|
|
|
8
|
26 آذر 1390 ساعت 20:56
|
|
|
9
|
26 آذر 1390 ساعت 20:55
|
|
|
10
|
26 آذر 1390 ساعت 20:54
|
موسیقی بلوچستان به پنج نوع متفاوت تقسیمبندی میشود:
1- نعت و غزل:
همان موسیقی عرفانی بلوچستان است. ادوات اصلی در این موسیقی رباب و تنبورگ میباشند. امروزه نیز
استفاده میشود در این موسیقی اشعار عرفانی از مولانا، حافظ، جامی، خسرو دهلوی، شیخ عثمان مروندی معروف بـه قلندر لعل شهباز و اشعار عرفا و شعرای محلی سراوان كه اكثراً از سادات روستاهای پیرآباد و دهك هستند.
از جمله خواجه مرشد، خواجه نبیبخش و سیدعبدالرئوف را با موسیقی محلی و عرفانی در ایام خاص مثلاً میلاد ائمه خصوصاً نیمه شعبان در مراسم مولودی میخوانند. یكی از نوازندگان رباب و خوانندهی غزلیات مرشد محمدجان پیرآبادی است كه از چهرهای جذاب و صدایی گیرا برخوردار است و در نوازندگی رباب استادی به تمام معناست ولی به دلیل اعتقادات عرفانی و مذهبی اجازه ضبط صدا و تصویر نمیدهد.
2- صوت و نازینك:
این موسیقی عبارت است از آهنگهای شاد و نشاطانگیزی كه با ترانه و آواز همراه میباشد صوت با همراهی چند ساز كه قیچك به طور مسلم جزو آنهاست اجرا میشود آهنگهای صوت زیاد متنوع نیست و یكنواختی آشكاری از آن احساس میشود اما ترانههای صوت متنوع است و پیرامون مفاهیم عاشقانه و زیبای طبیعت و حكایت از شور و نشاط عشق و جوانی دارد. مفاهیم آن پرمعنا و بیانگر شور و حالی است كه سرودهی طبع لطیف و شاعرانهی بلوچ و انعكاس تخیلات زیبای وی و نیز عشق عمیق به ایران و وطن را ترسیم میكند.
موسیقی صوت خود به آهنگهای متفاوتی تقسیم میشود از جمله آهنگهایی كـه در مجالس رسمی و اعیاد و جشنها اجرا میشوند اصطلاحاً شعر گفته میشوند در این آهنگها مضامین ترانهها پیرامون داستانهای شورانگیز عشقی و فولكوریك بلوچستان مثل داستان هانی و شیخ مرید، بیبگروگراناز عزت و مهرك، حمل و ماه گنج دور میزند. در اجرای شعر سه حالت مختلف معمول است الف: دپگال ب:الحان ج: زهیروگ.
و اما آهنگهای نازینك برعكس آهنگهای صوت از تنوع زیادی برخوردار است نازینك به آهنگهایی كه در مراسم عروسی نواخته میشود، میگویند. ترانههای نازینك كه در خانهی داماد خوانده میشود، قد و قامت، شجاعت و مردانگی داماد را میستاید و ترانههای نازینك كه در خانه عروس خوانده میشود زیبایی، نجابت و شایستگی دختر را بیان میكند. آهنگهایی كه در هنگام استحمام داماد مینوازند هلوهالو نام دارد و به آهنگهایی كه در راه مینوازند لارو میگویند.
3)موسقی حماسی :
در اصطلاح محلی موسیقی پهلوانی گفته میشود. در واقع بیان تاریخ و وقایع تاریخی و حماسی بلوچستان است. بیشتر در مجالس بزرگان قوم توسط پهلوان و همراهان اجرا میشود ساز اصلی این موسیقی تنبورگ است كه عمدتاً خود پهلوان مینوازد و قیچك نیز همراهی میكند اشعار بیشتر دربارهی داستانهای حماسی مثل داستان چاكر و گهرام، دادشاه و … در این موسیقی خواننده كه معمولاً تنبورگ هم مینوازد سازش را در بغل میگیرد و با زبان محاوره به بیان داستان میپردازد. این حالت را دپگال میگویند پهلوان در حین دپگال تنبورگ نمیزند بلكه سایر همكارانش كه قیچكی حتماً جزء آنهاست آرام آرام مینوازند. سپس آهنگ ریتمیك میشود، خواننده تنبورگ را به صدا درمیآورد و همه در هم میریزند و شور و حالی ایجاد میشود به این حالت الحان میگویند پس از آن در جاهایی از شعر حماسی كه مضمون غمگینی دارد با آوازی اندوهگین شرح ماجرا دنبال میشود و قیچكی با آهنگهای غمگین و سوزناك یعنی زهیروك پهلوان را همراهی میكند.
4- موسیقی درمانی:
كه در اصطلاح محلی به آن گواتی میگویند. برای درمان بیماریهای روحی بكار میرود بیماری باد (گوات) بر چند گونه است برای هر كدام آهنگ خاص نواخته میشود. مهمترین آنها عبارتند از: زار، شیك، پری. برای تشخیص نوع گوات اول طی مراسمی آهنگهای مختلف گواتی نواخته میشود بسته به نوع گوات، بیمار به یكی از آهنگها عكسالعمل نشان داده برای معالجه آن اگر از نوع زار است چنانچه بیمار مرد باشد بابازار و اگر زن باشد مامازار طی مراسمی كه اغلب با موسیقی و دعا همراه است گوات را از تن بیمار بیرون میراند و اگر از نوع دیگر باشد توسط خلیفهی گواتی كه تنبورگی در بغل دارد ریتم آهنگ را تعیین مـیكند سپس قیچكی و دیگر همكارانش آهنگ را دنبال میكنند این آهنگها را مقام گویند. البته در بعضی جاها خلیفه توسط نی ریتم آهنگ را تعیین میكند و بقیه با دست زدن و قیچك با مقام گواتی او را همراهی میكنند. اشعار این موسیقی اغلب مذهبی و در مدح خدا، رسول خدا، پیرها و شیخها میباشد هر كدام از مقامهای گواتی نام مخصوصی دارند مانند سیمرغ، قلندری، مست قلندر، یاهو، یا الاهو و …
خلیفه با اجرای مقام گواتی متناسب با بیماری او تا زمانی كه بیمار عكسالعمل نشان ندهد ادامه میدهد. هر زمان كه بیمار عكسالعمل نشان داد كه در اصطلاح محلی میگویند بیمار «پُر» شده است نشانهی بهبودی بشود، بیمار با تكان دادن سرخود به حالت عادی برمیگردد.
5- موسیقی سَهت:
موسیقی كه توسط زیورآلات زنان بلوچ نواخته میشود. هر چند تلفیق موسیقی بلوچستان با مراسم و سنن قومی باعث شده كه تا این حد حفظ شود اما با پهنای گستردهای كه دارد تقسیمات فراوان و نامها و واژههای بسیاری پدید آورده و همانند موسیقی سایر اقوام ایرانی نشانههای زیادی از فرهنگ اصیل ایرانی و باورهای اسلامی دارد كه نمیتواند از نگاه هیچ پژوهشگری مخفی بماند بنابراین با تحقیق و مطالعه بیشتر آن به اصالت و رموز فرهنگ پرمایهی ایران پی میبریم.
امروزه چرا جوانان بلوچ به ساز و اهنگ های بلوچ گوش نمی كنند و زیاد فكر شعرهای اروپایی و هندی و غیره غیره هستند نه باید ساز و اهنگ های بلوچ فعال بشی تا در اینده بچه ها ما بدوند كی موسیقی بلوچی چیه از الان ما به فكر این نباشیم كه موسیقی بلوچ فعال نشی پس اینده خبر از موسیقی بلوچی نیست؟