در مورد معنی لغوی ذوالقرنین اظهار نظرهایی وجود دارد ، عده ای آنرا صاحب دو شاخ و بعضی نیز به گستردگی حاكمیت از غرب تا شرق عقیده دارند و شاید نیز به هر دو دلالت داشته باشد ، اما این شخصیت تا چه پایه و درجه و از چه جایگاهی برخوردار بوده كه تا این اندازه مورد توجه فرهنگها و ملتها قرار گرفته ، و مؤرخین و دانشمندان و حتی علمای دینی  را بر آن داشته كه در مورد او قضاوتهائی داشته باشند خود جای بحث دارد .

قرآن كریم در سورة كهف از او به نیكی یاد كرده و ساختن سد آهنین در مقابل متجاوزین را كه هم اكنون آن دیوار در جمهوری آذربایجان  قرار دارد و بنام « دمیر قاپی» در بند معروف است و از بحر خزر تا كوههای قفقاز ادامه دارد ، به او نسبت داده است .

حضرت علی علیه السلام در مورد ذوالقرنین می فرماید : ذوالقرنین بنده ای شایسته از بندگان خداوند بود ، شب در نظرش روز و سماوی و آسمان در اختیارش بودند . از امام حسن عسگری علیه السلام وقتی در مورد حضرت مهدی علیه السلام سؤال شد فرمود : مثل صاحب شما در میان امت ، مثل حضرت خضر (ع) و ذوالقرنین است ، بدین صورت كه مثل حضرت خضر با اینكه در میان امت می باشد از نظرها غائب می گردد و مثل ذوالقرنین ظاهر می شود و ملتها و مردمان مظلوم و اسیر را از دست جباران و ستمگران و حكام ظالم آزاد میگرداند و عدالت را بطور همه جانبه و برای تمامی افراد بشر به ارمغان می آورد .

پس بنابراین ذوالقرنین كسی بوده است كه ملتهای اسیر را از بند آزاد نموده و با ظالمین نبرد كرده و حاكمیت آنها را متلاشی نموده است ، به همین خاطر ذوالقرنین دارای یك شخصیت متعالی و ارادة آهنین و فكری والا بوده است .

نقاشی دیدار پاپ لئو کبیر و آتیلا كبیر اثر Leoattila-Raphael

مجسمه آتیلا در شهر سویوت تركیه

قایناقلار(منابع):

1- نشانه های ظهور او ، شیخ محمد خادمی شیرازی

2- كوروش كبیر ، ابوالكلام آزاد

3- كوروش ، آلبر شاندور

4- جاده زرین سمرقند ، ویلفرید بلانت

5- اسرار فرمانروائی آتیلا ، وس رابرتز

6- قرآن كریم

7- دوازده قرن سكوت ، ناصر پورییرار

1- نشانه های ظهور او ، شیخ محمد خادمی شیرازی

2- كوروش كبیر ، ابوالكلام آزاد

3- كوروش ، آلبر شاندور

4- جاده زرین سمرقند ، ویلفرید بلانت

5- اسرار فرمانروائی آتیلا ، وس رابرتز

6- قرآن كریم

7- دوازده قرن سكوت ، ناصر پورییرار