پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) و شوخ طبعی

پیامبر (ص ) فردی شوخ طبع بود و هیچ حالت خشم و عصبانیت در او دیده نشد. در حدیث آمده است : كان بالنبی دعابة ، یعنی مزاحا. اما این تبسم به معنای قهقهه زدن نبوده بلكه فقط متبسم بود: ما رأیت النبی  ضاحكا ما كان الا یتبسم .

          این شوخ طبعی هم خود او را سرحال نگاه می داشت و هم مردم را آرام و راضی نگاه می داشت . آن حضرت به دیگران هم فرصت شوخ طبعی می داد، چنان كه یك اعرابی هدیه آورده بود، بعد كه پیامبر استفاده كرد، آمد و پولش را می خواست و می گفت : پول هدیه ما را بدهید. بعدها هر وقت پیامبر دلگیر می شد، می فرمود این اعرابی كجاست بیاید و ما را از گرفتگی در آورد.

              البته پیغمبر از شوخی بی مورد خوشش نمی آمد. یكی از شوخ طبع های آن زمان عبدالله بن حذافه بود كه پیغمبر او را رهبر سریه ای كرد. در آنجا از سپاهش خواست آتش روشن كنند. سپس گفت : همه شما در آتش بپرید. آنها گفتند: ما ایمان به پیغمر آوردیم تا از آتش مصون باشیم . (در نقل دیگری دارد كه آنها خواستند خود را در آتش بیندازند كه او نگذاشت و گفت : شوخی كردم .) وقتی نزد پیامبر آمدند و داستان را گفتند، حضرت كار آنها را تأیید كرد و فرمود: لاطاعة لمخلوق فی مصعیة الخالق (امتاع 10.63) در کارهایی که معصیت خالق است، نباید از مخلوق پیروی کرد.

            بعد از رسیدن رسول خدا (ص ) از بدر مردم به استقبال آمدند. سلمة بن سلامه كه پیامبر به خاطر یك شوخی نادرست ، سبب قهر آن حضرت با خود شده بود، خطاب به مردم گفت : این كه تبریك ندارد، ما مشتی پیر و كچل را كشتیم . رسول خدا(ص ) از سخن او خندید و فرمود: آنان ملاء قریش بودند، كسانی كه  با دیدنشان وحشت پدید می آمد و اگر دستوری می دادند، به سختی اطاعت می كردید. در این وقت سلمه از فرصت استفاده كرده علت قهر پیامبر را پرسید. حضرت فرمودند زمانی كه در «روحاء» عازم بدر بودیم ، یك اعرابی نزد من آمد و پرسید: اگر پیامبری ، بگو بدانم كه شتر حامله من ، چه می زاید؟ تو گفتی كه ، خودت  با او جماع كردی و از تو حامله شده ؛ و تو البته برخورد زشتی كردی ! سلمه از رسول خدا (ص) عذر خواست و پیامبر عذرش را پذیرفت .