راحت باور نكنید

تنهایی شان را پر می كنند، در یك فضای مجازی كه قید و بندی در آن نیست. می توانند خودشان یا جای هر كسی دیگری باشند، دروغ بگویند ، دیگران را گول بزنند و خود را محك بزنند تا آن جا كه شماره تلفن یا نشانی ای میلی دریافت كنند یا وعده دیداری بگذارند.

برای آدم های بالغ ، نوجوان و یا آدم های تنها، آن چه در اتاق های تودرتوی چت می گذرد، جدی است یا فقط یك سرگرمی؟!

جایی برای گفتن حرف های مگو، فضایی مبهم و وهم آلود كه از پی آن رابطه های رویایی سر بیرون می آورد یا یك دنیای جدی با رابطه ها و حرف های جدی تر!

«آی‌دی» یك اسم شناسه است كه می تواند یك اسم غیرمتعارف باشد یا اسمی از جنس مخالف. با آن به چت روم های مختلف سرك می كشی، پیام می فرستی و ممكن است با جوانی كه می گوید : « چت روم پر است » مواجه شوی. كمی صبر می كنی و دوباره درخواست گفت و گوی بعد. این بار تو هم وارد چت روم می شوی. این می تواند شروع یك ماجرای دوستی باشد، احساسی كه گاه از اتاق های مجازی چت عبور می كند،‌ دیوارهای دلت را می لرزاند و حتی بنای زندگی مشتركی را می گذارد. یا در میان صدای مداوم كلیك ها، خبرهای ناشنیده در صفحه كامپیوترت نقش می بندد. ارتباطی دور از انتظار دیگران و محدودیت های رایج شكل می گیرد و واژه های غیراخلاقی ردوبدل می شود. اینها گاهی منتهای درجه استفاده از اینترنت در میان نوجوانان و جوانان ایرانی است.

براساس آمارهای موجود در ایران بیش از 60 درصد وقت استفاده كنندگان از اینترنت در فضای چت سپری می شود.

« 62 درصد دختران ایرانی به طور متوسط 11 ساعت در هفته چت می كنند و حداقل 30 درصد آنان بیش از 20 ساعت در هفته مشغول چت كردن و دوستیابی هستند . »

این گرایش به چت نه فقط در میان دختران و همه دغدغه ها، خواسته ها،‌ محدودیت ها و علایق شان وجود دارد، بلكه به عارضه ای در میان كل جمعیت كاربران اینترنت تبدیل شده است.

خیابانی پر از آدم های مختلف با هر سن و جنس كه در آن رفت و آمد می كنند، تعبیری از فضای چت است. در این خیابان ، دوطرفه ممكن است كسی بی تفاوت از كنار دیگری بگذرد. یكی تنه بزند و كسی با لبخند به آدم روبرویی اش نگاه كند. اما می توان بی اعتنا از كنار همه آنها گذشت یا لبخند غریبه ای را با لبخند جواب داد . اما این لبخند می تواند به همان اندازه خطرناك باشد كه ایستادن و یكه به دو كردن با كسی كه تنه ای زده و رفته است.

سوءاستفاده های غیراخلاقی در زمینه های مستهجن از برخی از اتاق های چت سایت یاهو سبب شد كه سایت yahoo سال گذشته حدود صدها اتاق چت در شبكه خود را مسدود كند.

این موضوع عمده ترین تهدید فضای چت برای نوجوانان و جوانان استفاده كننده از آن است. سهولت ارتباط از طریق چت جذابیت استفاده از آن را به ویژه برای سنین میان 14 تا 18 سال افزایش می دهد و این فقط خاص ایران نیست. 83 درصد نوجوانان 12 تا 15 ساله آمریكایی اعلام كرده اند هر روز در اینترنت چت می كنند. این میزان به طور متوسط به 11 ساعت در هفته می رسد.

خبر فرار یك دختر 12 ساله انگلیسی با یك تفنگدار دریایی سابق آمریكا كه 19 سال از او بزرگتر بود و از طریق چت با او آشنا شده بود، در كشورهای غربی سبب شروع فعالیت هایی از سوی پدر و مادرها و نهادهای مسئول برای حفاظت كودكان و نوجوانان در اینترنت و چت روم ها شد.

بیان عقاید، علایق و احساس های خفته در قالب یك شخصیت خیالی ، دروغی و رویایی بدون بیم از شناخه شدن در آن راحت تر است. همه اینها استقبال از چت را به عنوان یك ابزار ارتباطی در جامعه و در میان كاربران اینترنت بیشتر می كند. حالا به همان میزان هشیاری در استفاده از آن باید بیشتر باشد. آزادی استفاده از چت روم احتمال حضور هر فردی را با هر ویژگی اخلاقی در آن افزایش می دهد. افرادی كه برای رسیدن به امیال و اغراض خاص با ایجاد ارتباط در اتاق های چت اعتماد طرف مقابل را جذب می كنند.

سن، جنسیت، شهرمحل سكونت و محله زندگی سوال های اولیه برای شروع یك گفت و گوی چتی است. این گفت و گو ممكن است با یك آی دی به تعداد زیاد و زمان های مختلف انجام شود اما توصیه دكتر فیاضی پور این است : كاربران به ویژه كم سال اینترنت در اتاق های چت تا جایی كه امكان دارد در حین و پس از خاتمه چت از ارائه اطلاعات شخصی دیگر، از جمله شماره تلفن و نشانی ای میل خودداری كنند و به سادگی قرار ملاقات و دیداری را نپذیرند و از اعلام جنسیت خود هنگام چت كردن خودداری كنند.

یك روانشناس آلمانی با تحقیق بر روی بیش از 300 نفر چت باز به این نتیجه رسیده است كه بیشتر نوجوانان در فضای چت به دنبال كسب تایید اجتماعی اند.

تحقیق مشابهی در ایران نشان می دهد كه 33 درصد برای فرار از مشكلات، 41 درصد برای ازدواج و 21 درصد به خاطر كنجكاوی به چت كردن روی می آورند.

هنرپروران با بیان این كه دوستیابی اینترنتی در میان جوانان را نقطه عطف تمایل آنها به حضور در اتاق های چت می داند، می افزاید: 47 درصد از موارد دوستیابی اینترنتی میان جوانان باعث آثار سوء و نامطلوب و گرایش به برقراری ارتباط های نزدیك میان آنها می شود.

توهین به طرف مقابل ، استفاده از كلمات ركیك، فحاشی و دری وری گفتن جنبه های دیگری از گپ های چتی است كه از نظر دكتر فیاضی پور موجب كاهش محتوای زبانی و مفهومی در اتاق چت می شود. او می گوید: خود این مساله نیز آسیب زاست. جدی نگرفتن آنچه در چت می گذرد نكته مهمی است كه باید به نوجوانان آموخت. بویژه به نوجوانانی كه خیلی وقت ها حواسشان نیست. البته پدر و مادرها هم می توانند رایانه را در نقطه قابل دیدی در خانه قرار دهند و استفاده از آن را به ساعت های مشخصی محدود كنند و به رفتار فرزندشان زمان كار با كامپیوتر دقت بیشتری كنند. گوشه گیری و سعی در پنهان كردن صفحه نمایش رایانه، صرف زمان بیش از اندازه جلوی آن ، شب بیداری و چشم دوختن به صفحات نمایش بدون حركت خاصی و مكث های طولانی از جمله مواردی است كه توجه به آنها از آثار زیانبار چت كردن برای نوجوانان كم می كند.

در برخی كشورهای اروپایی، برای كنترل ارتباط و حضور در اتاق های چت، پایگاه های مخصوصی تعریف شده است كه در آنها شخص بزرگسال به صورت مجری و ناظر عمل كرده از خارج شدن مسیر گفت و گوی چتی با دادن تذكر و حتی قطع ارتباط جلوگیری می كند. او در مواقعی مانند ارائه نشانی و شماره تلفن از طرف چت كننده ها وارد عمل میشود و به هر دو طرف تذكر می دهد. ضمن آن كه در برخی كشورها، سایت های مناسب دوستیابی تشكیل شده اند كه به دریافت مبلغی پول، افراد متناسب با ویژگی های مورد نظر كاربران را برای گفت و گو و چت به آنها معرفی می كنند. همه این شیوه ها برای كاهش امكان سوءاستفاده از ارتباط اینترنتی به كار می رود.

برای حضور در فضای اتاق های چت مانند هر پدیده دیگری می توان جنبه دیگری هم تصور كرد كه روی مثبت و مفید آن است.