Atatürkün kim olduğunu, məncə onun yaşam biçimi ilə başqalarının onun haqqındakı sözlərdən bilmək olar
بنظر من آتاتورک را از طرز زندگیش و سخنان دیگران در مورد وی میتوان شناخت
O islama sayğılı birisi idi.usmanlının sonlarında, türkiyədə ikiminə yaxın krıstiyən misyonerliyi varıdı.sadəcə beş islami oxul varıdı. Atatürk laikliyi gətirməsəydi bugün türkiyənin yarısı kristiyən labilirdi(namik kemal zeybek-eski kültür bakanı
او اسلام را محترم میشمرد. در اواخر امپراتوری عثمانی در ترکیه قریب به دوهزار مدرسه میسیونری مسیحی وجود داشت.تنها پنج مدرسه رسمی اسلامی موجود بود.اگر او سیستم لایک و جدائی دین از دولت و آموزش را بنیان نگذاشته بود،شاید امروز نصف ترکیه مسیحی شده بود(نقل قول از نامیک کمال زیبک- وزیر سابق فرهنگ
Dış işləri bakanlığında bir telegraf var.vəhhabilər ərəbistanda MƏHƏMMƏD peyğəmbərin evini uçurtmaq istəyirlər.atatürk onlara bu teleqrafi göndərir.`rəsulullahın evinin bir kərpicinə toxunsaz,gecə olmadan Türk ordusunu öz evlərinizdə görəcəksiniz
در آرشیو وزارت خارجه تلگرافی موجود است.وهابیهای عربستان میخواهند خانه پیامبر را خراب کنند.آتاتورک باخبر شده و طی تلگرافی مینویسد:اگر آجری از خانه رسول الله جابجا شود،قبل از شبهنگام سربازان تورک را در منازلتان خواهید دید
O öz düşmənlərinə belə sayğılı idi
Yunanlı işqalçıları türk qalalarının birini aldıqda türk bayrağını yerə sərib, üzərindən keçmişdilər. Türklər o qalanı geri aldıqda yunan bayrağını Atatürkün ayağı altına sərdilər ama ata onu yerdən qaldırıb tozunu çırpıb cebinə qoydub,əsgərlərə deyir:bayraq bir ulusun onurudur.başqaların onuruna hakaret etmeyin
او حتی دشمنان خود را هم محترم میشمرد
اشغالگران یونانی در هنگام تصرف یکی از قلعه های ترک، پرچم ترکیه را بر زمین افراشته و از روی آن عبور کرده بودند.ترکها همان قلعه را دوباره تصرف کرده و پرچم یونان را جلوی پای آتا می اندازند او پرچم را برداشته تمیز کرده و در جیش میگذارد و خطاب به سربازان میگوید:پرچم غرور یک ملت است هرگز به غرور دیگران توهین نکنید
Çanaqqalada çoxlu türk, ingiliz və avustraliya əskəri öldü. Atatürk düşmən ölülərinə də özəl bir məzarlıq düzəltdirdi və onları adları ilə quylatdı.hər il, çanaq qala zəfəri il dönümündə minlərlə ingilizli ilə avustraliyalı türkiyiyə atalarının qəbirlərini görmək üçün gəlir.o zamankı ingiliz ilə avustraliyalı qazetləri Atatürkü bu işi üçün centelmən adlandırdılar
در جنگ چاناک کاله تعداد زیادی سرباز ترک،انگلیسی و استرالیایی جان خود را ازدست دادند.آتاتورک قبرستان ویژه ای برای این سربازان اختصاص دادو هر کدام نیز با ذکر نام و مشخصاتشان بخاک سپرده شدند.همه ساله در سالروز پیروزی چاناک کاله دهها هزار توریست استرالیایی و انگلیسی برای زیارت مزار پدرانشان به ترکیه میروند.مطبوعات آن زمان نیز در انگلیس و استرالیا لقب جنتلمن به آتاتورک داده بودند
Ama mən Atatürkü belə tanıdım
Türkiyə məclisi bağçasında bir ardıc ağacı varımış.ata hər gün gəlib o ağacla danışarmış. Bir gün gəlib o ağacı tapamaz.sordukda deyərlər:paşam yolu genişləndirdik o ağacı da kəsmək zorunda qaldıq
Ata ağlayıb üç gün heç nə yeməz və xəstələnir)türkiyə böyük milli məclisi arşivi
اما من آتا را چنین شناختم
آرشیو مجلس ملی ترکیه- در حیاط مجلس درخت آردیج(نوعی سرو کوهی)ی بوده.اتا هر روز با آن درخت سخن میگفت.روزی میآید و درخت را نمی یابد.پرس و جو میکند.میگویند:پاشا بدلیل تعریض راه مجبور شدیم درخت را ببریم.آتا میگرید، سه روز چیزی نمیخورد و بیمار میشود
Franklin D.
ROOSEVELT
A.B.D Başkanı
Benim üzüntüm, bu adamla tanışmak hususundaki şiddetli arzumun gerçekleşmesine artık imkan kalmamış olmasıdır."Sovyet Rusya Hariciye Nazırı Litvinof ile görüşürken kendisine onun fikrince bütün Avrupa'nın en kıymetli ve en ziyade dikkate değer devlet adamının kim olduğunu sordum. Bana Avrupa'nın en kıymetli devlet adamının Türkiye Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal olduğunu söyledi. "
فرانکلین د.روزولت
رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا
تاسفم از براورده نشدن آرزوی شدیدم برای آشنای با این شخص است و دیگر امکانش هم نیست. در دیدار با لیتوینوو، وزیر امور خارجه شوروی، از او پرسیدم که از نظر وی روشنفکرترین و قابل توجه ترین رهبر تمام اروپا کیست؟ گفت: رئیس جمهور ترکیه مصطفی کمال آتاتورک
LENİN
لنین
مصطفی کمال آتاتورک سوسیالیست نیست اما پیداست که رهبری متفکر، عاقل و فهیم است. او در برابر غارتگران جنگی رهایبخش شروع کرده. ایمان دارم که او غرور امپریالیستها را درهم خواهد شکست و سلطان راهم مغلوب خواهد کرد
UNESCO-1963
BÜTÜN İNSANLIK İÇİNDE GERÇEK BİR ONUR SİMGESİ
سمبل راستین غرور در میان تمام بشریت-1963یونسکو
UNESCO Genel Kuruluna katılan156 ülkenin 1981 yılında oybirliği ile kabul edilen kararı
Uluslararası anlayış ve barış yolunda çaba harcamış üstün bir kişi, olağanüstü bir devrimci, sömürgecilik ve emperyalizme karşı savaşan ilk lider, insan haklarına saygılı, dünya barışının öncüsü, insanlar arasında hiçbir renk, din, ırk ayrımı gözetmeyen eşsiz devlet adamı, Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu.
Prof. Dr. Geoffrey LEWIS
(Oxford Üniversitesi)
Atatürk özünde bir bilgindi. Ama her şeyin ötesinde Türkler, başkalarından daha üstün olduklarını ileri sürmeyen ; yalnızca başkalarından daha kötü olmadıklarını söyleyen insanlardır.
پروفسور جفری لوئیس(دانشگاه آکسفورد)
خلاصه تحریف شده ای از کتاب ایشان تحت عنوان اصلاحات زبان ترکی، را اینروزها در سایتهای اسلامگرای ترکیه و ترجمه ای مغرضانه فارسیش را در سایتهای پان فارسیستی میتوانید ببینید.حال آنکه ایشان در کتاب مذکور به صراحت به انتقاد از کسانی میپردازد که اصلاحات آتاتورک را ادامه ندادند
آتاتورک اندیشمندی در خویشتن است(نتونستم ترجمش کنم-معادل فارسیشاینطوری شد) اما در ورای هر چیز، او در تلاش برای اثبات برتریت ترکها نبود فقط میگفت که ترکها از دیگران چیزی کمتر ندارند

Fransız Başbakanı - EDOUARD DALADIER
Fransa, kendisine pek çok dostluk belirtileri göstermiş olan bu büyük adamın anısını daima canlı tutacaktır.
ادووارد دالادییر- نخست وزیر فرانسه
فرانسه خاطره این انسان بزرگ را که شواهد راستین دوستی را برایمان نشان داده بود،همیشه زنده نگه خواهد داشت
Yunanistan Başbakanı
Atatürk yalnız Türk tarihinin büyük bir siması değil, aynı zamanda bir büyük barış adamıdır. O'nun yeni Türkiye'yi yaratan eseri, yüzyıllara intikal eden bir anıt olarak kalacaktır.
ژنرال متاکساس-نخست وزیر یونان
آتاتورک نه تنها چهره بزرگ تاریخ ترک، که در عین حال انسانی بزرگ و طرفدار صلح است. شاهکار بزرگ او(ترکیه نوین) صدها سال مانند یک بنای یادبود پابرجا خواهد ماند
Prof. Dr. Vitali ŞEREMET (Rusya Bilimler Akademisi)
Atatürkün Yurtta Barış, Dünyada Barış düşüncesi ölümsüzdür. Atatürkün son zaferini, savaşta kazanılan zafer olarak değil, bütün dünya uygarlığı için önem taşıyan sosyal kültüre sahip bir insanın zaferi olarak adlandırıyorum.
پروفسور ویتالی شرمت- آکادمی علوم روسیه
اندیشه آتاتورک مبنی بر صلح در وطن، صلح در جهان جاودانیست. پیروزی نهایی او، یک پیروزی ساده که در جنگی بدست آمده باشد نیست.من آن را پیروزی انسانی صاحب فرهنگی اجتماعی مینامم که برای تمام تمدن بشری دارای اهمیت است
General Liman Von Sanders
Sert, dayanıklı ve mücadeleci. Bence harika bir subay. Kelimenin tam manasıyla mükemmel bir yönetici."
ژنرال لیمان وان ساندرز
سرسخت، استوار و مبارز. بعقیده من افسری خارق العاده و به معنای واقعی کلمه رهبری کامل
A.B.D. Büyükelçilerinden - AWRA M. WARREN
Atatürk'ün dış münasebetler konusu üzerindeki görüşlerini inceleyen bir kimse, fikirlerinin değeri ve ifade edildikleri zamanı aşan manaları karşısında daima hayrete düşer.
آورام وارن- از سفرای ایالات متحده
هر کسی که مواضع آتاتورک را در مورد روابط خارجی بررسی کند، در مقابل ارزش تفکرات و سخنانش که حد و مرز زمانی نمیشناسد، متحیر خواهد ماند.
.
.
.