شماری از دوستان زادروزم را فرخنده باد گفتند

از تک تکشان سپاسگزارم

به اندیشه ام رسید چند تا شکلک شاد اینجا بگذارم

تا همه با هم شادی کنیم!

شبی که فردایش یلدا بود، پنج شنبه شب، با دوستی قرار و مدار برنامه ی کوه می گذاشتم.

و پرسیدم: امشب کجایی؟ جشنی، جایی، نمی روی؟

گفت: دوستانم خبرم کرده اند برای جشنی.

پرسیدم: کجا؟ و چگونه جشنی؟

گفت: به ضیافت کارتون خواب ها. در پارک ها و بیغوله ها. که لباسهای اضافی خود را ببریم به میان برهنگان! اما هوا سرد بود و من نرفتم.

دیگر چیزی نپرسیدم با همان صدای آرام و دوست داشتنی ادمه داد: می دانی داراب جان؟ هوا سرد شده. همیشه در شب های اول زمستان و یخ بندان شمار زیادی از بی خانمان ها می میرند! خشک می شوند! یخ می زنند!

دیگر صدایم در نمی آمد. دستانم شل شد. روی صندلی نشستم. چشمانم نمی دید.

کنار میز تحریر کیسه خوابم بود. شاید اگر آنرا به پیرمرد بی پناه خیابان نزدیکمان می دادم. جانش را خریده بودم. نمی دانم! چند روزی است از آن مسیر رد نمی شوم..

شرمم آمد از انسان بودن خود...

پیامک ها پشت سر هم می رسند. یلدا فرخنده باد! برخی هم قربان را تبریک می گویند و در خیابانهای شهرمان یلدا قربانی می گیرد. آری فرخنده باد!

به تلویزیون پناه می برم. دعوای دوهزار ساله اعراب و عبری ها را نمایش می دهند و دیگر هیچ! شرممان باد!

شرممان باد!

جمعه- بیست و هفتم خرداد

تا آنجا برایتان گفتم که زیر بادهای تند خوابیدیم و بامدادن که بر خاستم، از حالت تهوع شب پیش خبری نبود. سرحال و قبراق. سفره چاشت پهن می شود از نوع انگلیسی. خوراکی های صبحانه از منوی یک هتل چهار ستاره مفصلتر است. انواع مربا، کره و عسل، آب میوه و...... دو ساعتی طول می کشد که اردوی بلند پروازمان به حرکت در آید. یک ساعت و نیم کوهپیمایی و فتح سرکچال 4100 متری. و عکسی به یادگار در کنار دو کوهنوردی که پیش از ما روی قله رسیده بودند. تیمسار بازنشسته ای با چهره ای مهربان به همراه استاد دانشگاهی. از اینجا به بعد مسیر ما رو به شمال است. از قله سرازیر می شویم. زیر پایمان گردنه ورزاست. با سه هزار و هشتصد متر ارتفاع. گفته بودم دامنه های شمالی سیمین برند و این سیم نه از نقره که از انبوه برف بود. روبرویمان دامنه ها کشک ساب است. از روی یال نیمه سنگی جدا، جدا ره می سپاریم. به ناگهان حرکتِ جانداری روی برفهای دامنه شمال شرقی توجهمان را جلب می کند. دقیق که می شویم آدمی زاد است. در ته دره روی برفها سر می خورد و پایین می رود. با کلنگ کوهنوردی خودش را کنترل می کند. اما شیب دره تنداست. به یکباره تعادل از کف داده می چرخد و روی برامدگی های برفی از زمین کنده شده در هوا چرخکی می زند. و چرخ زنان به ته دره می رسد. چند ثانیه بعد از زمین بر می خیزد. و لنگ لنگان به سوی گردنه می آید. همه دانسته ایم که این کوهنورد متهور و کمی شیطان اکبر خودمان است! محمد زیر الب دندان قروچه می کند و اکبر را می نوازد! و ما از خنده ریسه می رویم. من بیشتر به خود می خندم. وقتی به پدر می گفتم قرار است پنج شب در کوه باشیم، بر خلاف همیشه پیشانیش گره بست. فقط پرسید: اکبر هم با شما می آید؟ و وقتی جواب مثبت شنید، دیگر هیچ نگفت. او فکر می کرد بزرگتری همراهمان است که ما را از خامی باز دارد. حالا کجا بود ببیند چه شیطانی زیر پوست این ریش سفید گروه رفته که تا آخر برنامه بیرون نیامد!

نیمروز روی ورزا نهار خوردیم و برف جوشاندیم که آب تولید کنیم. یک ساعت و نیم بعد حمله بردیم به قله برج. بالا رفتن از شیب تند و زمین شن اسکی با شکمهایی سنگین از مرغ سوخاری، سخت بود. دو ساعتی کوشیدیم و بر پشت بام برج شدیم. و حالا دیگر کارستان گروه شروع می شود. باید از تیغه های معروف ژاندارک بگذریم تا به خلنو برسیم.

رضا به هر کداممان صندلی سنگنوردی و کارابین می دهد. طناب حمایت از کوله در می آید و سکوت و هیجان بر گروه حاکم می شود. گفته کوهنورد ژاپنی در ذهنم مرور می شود. کوهنوردی که برای آمادگیِ صعودِ قله اورست به ایران آمده بود تا خلنو را صعود کند. البته در زمستان و نتوانست. فاتح اورست در مقابل خلنو زانو زده بود و از بادهای بی امان خلنو و جبهه شمالی دماوند به عنوان شدیدترین بادها یاد کرده بود. به هر حال باید از تیغه های ژاندارک می گذشتیم. دیواره هایی با حدود هفتاد درجه شیب، که میان برج و خلنو واقع شده. اینجا بود که بینایی و بویایی محمد به کار افتاد . او از بهترین شیارها و مسیر راهمان را به خلنو گشود. در حالی که به طناب و میخ و گوه و کیل نیازی پیدا نشد. هیچ کس حرف نمی زد. اوج تلپاتی در تیم حاکم بود. فقط هر جا لازم می شد . محمد برای حمایت روانی بچه ها عبارتی به زبان می آورد که مثلا: آفرین! وقتی روی خلنو رسیدیم معنی جمله دبیر ادبیاتمان که : گفتار و اشعار سعدی شیرازی سهل و ممتنع است را در کوهنوردی می بینم. ما از یک مسیر فنی و سخت، بدون استفاده از ابزارهای فنی خیلی روان و راحت گذشتیم . ما سعدی کوهستان شدیم و شاعر خلنو! یک بار دیگر احساس روی فراز کلون بستک، بر قله 4375 متری خلنو تکرار می شود. نمی دانم چه هوایی بر سه تیغ قله ها در جریان است که آنجا از خستگی خبری نیست! این بلندترین قله برنامه بود . پس از دماوند بلندترین کوه البرز میانی. خدایا! اکنون بر بام خلنو هستیم.450 متر بلندتر از توچالِ مشرف به تهران و چند متری کوتاهتر از ماترهرن کوه اسطوره ای سوئیسی ها. تا چشم کار می کند روی یال مسیر به اندازه یک کف دست جای صاف پیدا نمی شود که چادر برافرازیم و اینجا تصمیم هیجان انگیز محمد میخکوبمان می کند: سی متر پایین تر از نوک قله جایی برای چادر هست. همان جا می مانیم! خدای من چه لذتی! شب مانی در این ارتفاع! اکبر چادر دو پوش آمریکاییش را علم می کند و ما چادرهای کره ایمان. در یکی کوله ها را می گذاریم و در دیگری آماده خسبیدن می شویم. شام به چادر اکبر می رویم. شوخی هایش پایان ندارد. محسن مسئول تغذیه گروه است. برنج می پزد. البته نپخت. مگر در آن ارتفاع آب در چند درجه جوش می آید که غذا پخته هم بشود؟ بهر حال چای پشت چای و برنج و کنسرو و سپس در کیسه خواب می رویم. زیپ کیسه من خراب است. در بیست هشتم خرداد که شدت گرما در خیابانهای تهران شما را آب پز می کند، من سه پلیور روی هم پوشیده بودم و کت پر هم در تنم بود و در کیسه خواب لعنتی کره ای مثل بید مجنون می لرزیدم! فقط وقتی نفسم را در سینه حبس می کردم لرزشم قطع می شد. محمد و اکبر در چادر استکبار جهانی و ما سه تن در چادر خودمان ساندویجی کنار هم دراز می کشیم که مثلا بخوابیم. آفتاب نشسته بود و من منتظر ورود هیولای کوهستانم. از وقتی شغاد آیین رستم کشی نهاد، دیوان در بند دماوند دلیری ها می کنند و اینک بر آنند تا درسی بیاد ماندی به چند کوهنورد گستاخ بدهند. خوب ما هم برای همان آمده بودیم. آن شب بازی کمی دیرتر شروع شد. خدای من! لشگر دیوان، زوزه کشان از راه می رسند. کف چادر را چنگ می زدیم که از زمین کنده نشویم! هر بار که موجی از باد بر می خواست فکر می کردم اگر ما را در هم پیچد در کجا فرود خواهیم آمد؟ صدای وحشتناک باد جز به خشمی هیولایی توصیف پذیر نیست. راحت می شد برآورد کرد که سرعتش بیش از هفتاد کیلومتر در ساعت است و اگر به زیر چادر می افتاد بدون شک پروازمان می داد تا آنجا که بخواهد! سخت بود اما چقدر هم زیبا! داراب با خود می گفت خوابیدن در چنین ارتفاعی تجربه بزرگی است. شاید روی هم رفته 15 دقیقه صدای باد نیامد یا چشمانم گرم شد و گوشهایم سنگین و احیانا خوابیدم.

صبح ساعت پنج دیوان کوهستان رهایمان می کنند. مثل اسکیمو ها با چهر های پف کرده از چادرهایمان به بیرون می خزیم. هنوز هوا تاریک است.از شدت سرما نه کسی جرائت قضای حاجت دارد و نه کسی هوس صبحانه در سر می پروراند. چادر تدارکات در هم پیچیده شده. و اگر سنگینی کوله ها و سنگهایی که روی لبه بیرونی آن گذاشته بودیم نبود، رفته بود. تا کجا؟ نمی دانم. ترسی که روی سرک چال داشتیم اکنون به واقعیت پیوست. هنگام جمع آوری وسایل، چادر یک لحظه از دست من و رضا رها شد. باد آن را از زمین کند. عین بادبادک در آسمان به رقص درآمد. با تمام وجود به دنبالش می دوم که دویست متری از یک شیب را دویدم رو به دماوند. به آن رسیم و به رویش پریدم. برای اولین و آخرین بار صدای ضربان قلبم را در دهانم حس می کردم. واقعا حس می کردم که قلبم در دهانم می تپد.

به هر حال به راه افتادیم با تن پوش کت پر و دستانی که به دستکشهای پشمی سپرده شده بود. برکه ها یکپارچه یخ زده. شب پیش حداقل دمای هوا پانزده درجه زیر صفر بود. در دست راستمان جبهه غربی دماوند و کمی پایین تر دشت بی همتای لار زیر پایمان است. به دماوند خیره می شوم. گم شده ای دارم. دیوان از بند رسته را تجربه کردیم اما از آرش خبری نیست! دیریست که ایران شهر آرش ندارد. که اگر بود، تورانیان گستاخی به ساحت شه نامه نمی بردند...... از خلنو به سوی کوه پالان گردن تیغه ای سنگی و بسیار سرسخت پیش رو داریم. محمد از یک مسیر و اکبر از راهی دیگر می رقتند و مسیر را شناسایی می کردند. هر کدام گذرگاهی می یافت، به اشاره بقیه را پشتِ سر می کشاند. تا نیمروز دو قله میش چال و اسب چال را صعود کرده و بر بام کوه 4280 متری پالان گردن می رسیم. اکنون نمی دانم، اما تا آن موقع یکی دو بار بیشتر پالان گردن در زمستان صعود نشده بود... از اینجا دیگر در استان مازندارانیم ابر همیشگی روی جلگه های کناره گسترده شده خط سیرمان از شمال به غرب منحرف می شود. از قله سرازیر می شویم . در گرده زیر نرگس نهار می خوریم . صعود نرگس بسیار راحت و دلپزیر است. از یال پی کنار بسوی قله کهنو می رویم و صعودی دیگر تا به گردنه گون پشته می رسیم. فقط انتهای مسیر سنگی و سخت بودم. ارتفاع کمتر است و از بادهای وحشتناک خلنو خبری نیست. در عوض آب هم کم پیدا می شود و به جیره مصرف می کنیم. آن شب البته خوابیدیم!