قلبیم سئوه بیلمز داها کیمسه نی

هر گئجه رویامدا گورورم سنی ،

یوخومو آپارا بیلمه یه جک سن.

گئتدیین یوللارا حسرتله باخدیم،

دنیز تک کوکره ییب ، چای کیمی آخدیم.

منیمله قالاجاق بو قارا بختیم ،

بختیمی آپارا بیلمه یه جک سن.

گوناهین قارشینا چیخاجاق سنین ،

تنهالیق قلبینی سیخاجاق سنین ،

آهیم یاندیراجاق یاخاجاق سنی ،

آهیمی آپارا بیلمه یه جک سن.

گؤزومون یاشینی سیلسم ده بئله ،

سن سیز دردلی - دردلی گولسم ده بئله ،

من سنین دردیندن اؤلسم ده بئله

روحومو آپارا بیلمه یه جک سن...

                                                 نصرت کسمنلی

اورمو ایشچیلری : بنا به گفته منابع خبری از الأحواز و به نقل از سایت عربی احوازنا بخش عربی، بار دیگر شهر محمره، شعله های خشم علیه رژیم فاسد فارس و سپاه پاسداران زبانه می کشد.

سول گوناز

در دو  سه سال اخیر جنبش حفظ طبیعت و محیط زیست آذربایجان شکل گرفته و در مرکز فعالیت این جنبش حفظ دریاچه ارومیه قرار گرقته است. جنبش دفاع از حیات دریاچه زمانی قدرت و جان گرفت که روشنفکران، فعالین سیاسی، مدافعان حفظ محیط زیست و بخشی از مردم آذربایجان  به سیاستها و اهداف سیاسی جمهوری اسلامی در خشکاندن عمدی دریاچه ارومیه و عواقب وحشتناک خشکی دریاچه ارومیه پی برد ند. 

 اکنون  مبارزه برای آب و حفظ و احیای دریاچه اورمیه توجه بخشی از مردم آذربایجان را به آذربایجان معطوف کرده است و مردم آگاه آذربایجان بر درستی این واقعیت که مرگ دریاچه ارومیه، مرگ آذربایجان است، شکی ندارند.  

از اینرو این بخش از مردم دلسوز و آگاه آذربایجان در برابر اشغالگران که در خشکاندن دریاچه مصمم هستند صف ارایی کرده اند و در شهرهای مختلف در زیر اختناق و سرکوب شدید دشمن به خیابانهای آمده و به اعتراض می پردازند. رژیم سرمایه داری و اسلامی ایران با سرکوب اعتراضات تاکنون نتوانسته مانع مبارزه مردم شود.  در سیزده ماه گذشته دشمن سرکوبگر تنها در سه اعتراض توده ای در رابطه با دریاچه صدها نفر را دستگیر، زندانی و شکنجه کرده اما نتوانسته اراده مردم معترض را درهم بشکند..

اقشار و طبقات مختلف آذربایجان روز بروز شناخت و آگاهی بیشتری به اهمیت دریاچه اورمیه کسب کرده و به مبارزه علیه سیاستها و عملکردهای جمهوری اسلامی ایران ملحق میشوند. مرگ و زندگی آذربایجان به حیات دریاچه اورمیه بستگی دارد. به همین جهت مبارزه آذربایجانیها به  مبارزه و جنگ مرگ و زندگی تبدیل شده است.

دریاچه اورمیه بمثابه قلب آذربایجان که از اهمیت جهانی برخوردار است توسط سرمایه داران اشغالگر فارس و اسلامی ایران خشکانده می شود تا آذربایجانیها را بر روی نمک بنشاند. پذیرفتن این اقدام ضد آذربایجانی و ضد انسانی از طرف ترکها غیر قابل قبول میباشد.  مهاجرت تورکها از آذربایجان، ویرانی اقتصاد آذربایجان، زوال آذربایجان به موقعیت و جایگاه پست در منطقه و غیره همگی نتایج اجتناب پذیر خشکی زمینهای کشاورزی و دریاچه ارومیه خواهند شد.

سرمایه داران اشغالگر ایرانی برای ادامه و استمرار اشغالگری بر اراضی آذربایجان قصد دارند آذربایجان را به کویر نمک و شوره زاری وسیع تبدیل کند تا بتدریج میلیونها آذربایجانی را به کوچ و مهاجرت داوطلبانه (1) به خارج از آذربایجان وادار سازند.

مهاجرت داوطلبانه و تخلیه ساکنین دهها هزار روستا و دهها شهر آذربایجان بخاطر پیشرویهای نمک و شیوع بیماریهای کشنده از یکسو به ورشکسته شدن کشاورزی، صنایع و کلا اقتصاد آذربایجان منجر شده و از سوی دیگر مردم مهاجر و آواره تورک در شهر های ایران براحتی قربانی سیاست آسمیلاسیون میشوند.

کاهش جمعیت تورکها در آذربایجان در نتیجه مهاجرت و نابودی اقتصاد آذربایجان اهدافی هستند که دولت فاشیست ایران با خشکاندن دریاچه دنبال میکند. سیاستمداران شوونیست فارس میدانند که تنها با پراکنده کردن تورکهای آذربایجان و نابود کردن اقتصاد میتوانند بر آذربایجان تسلط دائمی پیدا کنند.

ایران برای از بین بردن اهمیت و توانمندیهای سیاسی و اقتصادی آذربایجان، به مهاجرت وا داشتن تورکها، ناامید ساختن مردم از مبارزه برای حق تعیین سرنوشت خویش و تشکیل کشور و دولت مستقل آذربایجان به اجرای سیاست و پروژه عظیم  نابودی دریاچه اورمیه رو آورده است. ایران برای اجرای این  برنامه ها و سیاستها از سلاح آب استفاده کرده و همه آبهای آذربایجان را به کنترل و انجصار خود در آورده و از آن بعنوان سلاح علیه آذربایجانیها استفاده میکند.

علت اساسی نابودی دریاچه ارومیه سدهای بی شماری هستند که در آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی و کردستان ساخته شده اند. هر کسی براحتی میتواند حدس بزند که وجود این همه سد چه تاثیرات مخرب و نابود کنندهای بر حیات دریاچه ارومیه داشته اند.

در اینجا ما به تمامی سدهای مورد بهره برداری، سدهای در دست ساخت و سدهای در دست مطالعه در  آذربایجان غربی و  آذربایجان شرقی نخواهیم پرداخت و فقط به سدهای حوزه آبریز دریاچه ارومیه اشاره خواهیم کرد که مستقیما حیات و زندگی دریاچه را نشانه گرفتند.

  تنها در حوزه آبریز دریاچه اورمیه بیش از 36 سد برای حشکاندن دریاچه مورد بهره برداری قرار گرفته اند و مانع ورود آبها به دریاچه هستند.

 مساحت حوضه آبریز دریاچه ارومیه 967000  کیلو متر مربع است که بیش از پانزده میلیون نفر از مردم آذربایجان در آن زندگی میکنند. (2)

 اما دولت ایران مساحت حوزه آبریز دریاچه را 50850 کیلومتر مکعب و ساکنان این منطقه را پنج میلیون نفر اعلام کرده است که شصت در صد این تعداد در روستاها زندگی میکنند. (3)

در حوزه آبریز دریاچه ارومیه  دهها رودخانه به دریاچه ارومیه میریزند که رودخانه های مهم و بزرگ حوضه آبریز دریاچه عبارتند از :سیمینه رود، زرینه رود، مهاباد چای، گدارچای، باراندوز چای، نازلوچای ، روضه چای ، زولاچای ، شهرچای در آذربایجانغربی و آجی چای، لیلان چای، آذرشهر چای، قلعه چای، صوفی چای، مردوق چای و هفت رودخانه فصلی درآذربایجان شرقی و غربی بنامهای خرخره چای، شیواسان چای ،سنیخ چای ، طسوج چای، دریان چای و گبی چای كه اغلب در زمستان و بهار جریان دارند .
بیش از نیمی از سهم آب ورودی به دریاچه ارومیه از رودخانه های استان آذربایجان غربی تامین شده و درصد کمی از رودخانه های استان آذربایجان شرقی میشد که اکنون بکلی رودخانه ها هم خشک شدند..

دولت اشغالگر و فاشیست مذهبی برای قطع کامل آبهای ورودی به دریاچه دهها سد را بکار گرفته و در حال ساختن سدهای دیگری هست. دولت ایران به تعداد سدهای مورد بهره برداری و در حال ساخت راضی نشده و اکنون مشغول مطالعه و طرح دهها سد دیگر میباشد.  

در زیر مشخصات تمامی سدها در حوضه اصلی و حوضه فرعی دریاچه ارومیه آورده میشود تا اوج فاجعه در منطقه بیشتر نمایان و آشکار شود.

جدول شماره 1

فهرست سدهای بهره برداری شده حوضه اصلی ارومیه (4)

تعداد: 36 مورد

دایانماغا دیوار

نفس چكمه گه آز- چوخ هاوا

آلیشدیرماغا  سیگار

سینه مین دردین بیتیرمه گه داوا،

                                          وار

بونلار دئییر دردیم .

گونش یئرینه اولدوزلارا كفایت ائیلیه بیله ر دیم

                              باشیمی چینیوه قویوب

                                                           آغلیا بیلسه یدیم

                        حمیده رئیس زاده (ح.ر سحر)