
28 اردیبهشت 87 - 17:23 |
Birinci oturum
Türk dilinin önəmli və təməl özəlliklərindən biri “səs uyumu”du. Bu yasaya gora dilimizdəki bütün ünlülər-səslilər ikiyə bölünür. Azərbaycan türkcəsində iki tür səs var Qalın səslər: a_ı_o_u İncə səslər: e_ə_i_ö_ü Qalın səsləri deyərkən boğazımız genəlir İncə səsləri deyərkən boğazımız daralır
اولین جلسه یکی از ویژگیهای مهم زبان ترکی قانون "هماهنگی صداها" است.بر اساس ای قانون تمامی صداها به دو دسته تقسیم میشوند و دو نوع صدا داریم: صداهای کلفت و صداهای نازک.هنگام تلفظ صداهای کلفت حنجره منبسط میشود و در صداهای نازک منقبض
Türklərin yaşam tərzinə gora, onlar sözləri ən qısa zaman və ən az enerji ilə deməli iddilər. Bu üzdən bir sözü deyəndə boğaz ya bütünlüklə genəlir ya da daralırdı. Buna gora bir sözcük qalın səslə başlasa sonadək qalın səslər qullanmalıyıq və incə səs gələbilməz. Incə ilə başlansa da sonadək incə olacaq. Yanı bir sözcükdəki səslər hamısı qalın olur ya da incə. Aşağıdakı örnəklərə baxın Odunçuluq---O,U,U,U hamısı qalındı Ördəklər—Ö,Ə,Ə hər ikisi də incə dilər Uzaqlarda, anlamsızlıq, ıldırımlar, uzanan, yarpız, Ensiz, ərik, əlsiz, itlərinki, öküzçülük, üzsüz, نحوه زندگی ترکان و دینامیک بودن این ملت ایجاب میکرد که کلمات با حداقل انژی و در کمترین زمان تلفظ شوند از اینرو هنگام گفتن یک کلمه حنجره بطور کلی منبسط میشد یا کلا منقبض. برای همین در یک کلمه تمام صداها از یک نوع هستند یا همه کلفتند یا همه نازک. به مثالها توجه کنید Bu yasa türk dilinin fonotikasına özəldi. Elə buna gora da başqa dillərdən bizim dilə gələn sözləri dəyişirik. Bir türk heç zaman ADƏM sözünü adəm deməyir axı orada qalın-incə səslilər yanyana gəlir buna gora biz ADAM deyirik Səslilərin iki bölməyə ayrılmasına gora sözlərə artırılan əklər də iki tür olur. Örnək üçün adları toplayanda iki əkimiz olur “lar” ilə “lər”. Ad qalın olsa lar, incə olursa lər əki ilə toplanır Araba---arabalar, odun—odunlar Ördək—ördəklər, inək—inəklər Bu yasa birsıra birləşik sözlər, özəl adlar və yabancı sözlərdə işlənməyəbilər.
این قانون ویژگی موسیقییایی زبان ترکی است. به همین دلیل هم برخی کلمات خارجی را به نحو دیگری تلفظ میکنیم. مثلا کلمه عربی آدم را آدآم میگوییم زیرا در تلفظ آدم دو نوع صدای کلفت و نازک در کنار هم می آیند و ما ادام میگوییم تا هر دو صدا کلفت باشند. تقسیم صداها به دو نوع ، باعث میشود که تمامی پسوندها دو نوع شوند مثلا دو نوع پسود برای جمع داریم لار و لر. برای صداهای کلفت لار و برتی صداهای نازک از لر استفاده میکنیم. به مثالها توجه کنید این قانون برای برخی کلمات خارجی و اسامی خاص و همچنین کلمات مرکب استثنائ دارد. Indidən eşitdiyiniz ya oxuduğunuz bütün türk sözcüklərində bu yasanı araşdırın. Biz türklər türkcə savadımız olmasa bilə bu yasanı bilməzdən işlədirik از همین حالا تمامی کلمات ترکی را که میشنوید یا میخوانید از لحاظ کلفت یا نازک بودن صداها بررسی کنید. ما ترکها حتی اگر این قانون را ندانیم آن را بصورت ناخود آگاه بکار میبریم.
Uğurlarla Altay
|
22 اردیبهشت 87 - 23:25 |
Sevgili dostlar salam Hamınızdan bu kilasa qatılıb öz ana dilimizi öyrənməyə çalışdığınız için təşəkkür edirəm
دوستان عزیز سلام از همه بدلیل حضور در کلاس و تلاش در جهت آموختن زبان مادری تشکر میکنم.
Kilaslara başlamaq için sizlərin dilbilginizin nə səviyyədə olduğunu bilməliyik. Bu üzdən aşağıdakı türkcə tümcələri farscaya, farscaları isə türkcəyə çevirin.Özünüzü sıxmağa gərək yoxdu. Bu bir sınaqdır. Bacardığınız qədər çevirin, bir kələmə belə yetər
برای شروع کلاسها باید سطح دستور زبان هر یک از شما را بررسی کنیم. به همین دلیل جملات ترکی ذیل را به فارسی و فارسیها را به ترکی ترجمه کنید. این فقط یک ارزشیابی است و جهت بررسی سطح زبان شما میباشد، هر چقدر که میتوانید بنویسید حتی اگر یک کلمه باشد.
1)Mən anamı ağlar deyə düşündüm. Ancaq onun gözlərində bir türlü dirənc ışığı parlamaqdayıdı. “Atam nədən geri dönməmiş?” mən özləmlə sordum
2)Gecənin gəlişilə çevrə alaca qaranlığa gömüldü. Gün boyu uçuşunun yorğunluğu bəlirməyə başlamışdı
3)دختر خوبی بود ولی خنده های بیجایش او را در نظر همه مضحک و کمی احمق نشان میداد. او خودش هم با اینکه این را میدانست سعی میکرد با همه گشاده رو و خونگرم باشد. 4)برای اولین بار او را در حال قدم زدن در پارک دیدم. زیباتر از کسانی بود که قبلا دیده بودم ولی فکر نمیکردم اولین عشق زندگییم باشد
Cavablarınızı pəyam olaraq mənə göndərin.4 gün vaxtınız var Bir problem olursa dilsizem@yahoo.com جوابهایتان را بصورت پیام برایم بفرستید.4 روز فرصت دارید. اگر مشکلی پیش آمد
با تشکر Altay
|
9 اردیبهشت 87 - 19:36 |
Ulduz sayaraq gözləmişəm hər gecə yarı Gec gəlmədədir yar, yenə olmuş gecə yarı Gözlər asılı, yox nə qaraltı , nə də bir səs Batmış qulağım, gör nə düşürməktədi dari
Bir quş, ayığan, söyləyərək gahdan ıyıldır Gahdan onu da yel diyə lay-lay huş aparı
Yatmış hamı, bir allah oyaqdır, daha bir mən Məndən aşağı kimsə yox, ondan da yuxarı
Qorxum budu yar gəlməyə birdən yarıla sübh Bağrım yarılar, sübhüm! açılma səni tanri
Dan ulduzu istər çıxa göz yalvarı çıxma O çıxmasa da ulduzumun yoxdu çıxarı
Gəlməz tanıram bəxtimi indi ağarar sübh Qaş belə ağardıqca daha baş da ağarı
Eşqin ki qərarında vəfa olmayacaqmış Bilməm ki təbi`ət niyə qoymuş bu qərarı
Sanki xoruzun son banı xəncərdi soxuldu Sinəmdə ürək varsa kəsib qırdı damarı
Rişxəndlə qırcandı səhər söylədi:durma Can qorxusu var eşqin, utuzdun bu qumarı
Oldum qaragün ayrılalı o sarı teldən Bunca qara günlərdi edən rəngimi sarı
Göz yaşları hər yerdən axarsa məni tuşlar Dəryayə baxar bəllidi, çayların axari
Əz bəs məni yapraq kimi hicranla saraldıb Baxsan üzünə sanki qızıl güldü qızari
Mehrabe-şəfəqdə özümü səcdədə gördüm Qan içrə qəmim yox üzüm olsun sənə sari
Eşqi varıdı Şəhriyarın gülli-çiçəkli Əfsus qara yel əsdi xəzan oldu bahari |
28 فروردین 87 - 00:31 |
Odamın qaranlığını ağladır yenə ,Ürəyimdə doğulub dlimdə bitən Araz boyu sürünən ayrılıq səsim |
27 بهمن 86 - 17:34 |
tıp fakültesini yeni bitirmiş,pratisyen hekim olarak ilk görev yaptığım yere,konya'ya bağlı bir beldenin sağlık ocağına gitmiştim.küçük bir beldeydi gittiğim yer. İlk gece bir eve misafir olmuştum.tren istasyonunun hemen yanında bir evdi.akşam yemeğinden sonra çaylarımız gelmiş,sohbetler edilmişti.üzerimde yol yorgunluğu,geldiğim yeni yerin yabancılığı vardı.saatler ilerliyor,ağır bir uyku beni içine çekiyordu.ev sahibine birşey de diyemiyordum.bir müddet daha geçti,yine bir hareket yoktu.evin büyüğü olan hacı anneye sıkılarak:"anneciğim,sizin buralarda kaçta yatılıyor?" dedim. hacı anne:"evladım treni bekliyoruz.az sonra tren gelecek, onu bekliyoruz" dedi.merak ettim,tekrar sordum:"trenden sizin bir yakınınız mı inecek?" hacı anne:"hayır evladım,beklediğimiz trende bir tanıdığımız yok.ancak burası uzak bir yer.trenden buraların yabancısı birileri inebilir.bu saatte, yakınlarda,ışığı yanan bir ev bulmazsa, sokakta kalır.buraların yabancısı biri geldiğinde, "ışığı yanan bir ev" konya ovasın'da,yada bir başka yerinde türkiye'nin,trenden inen yabancılar için "ışığı yanan evler" şair öyle diyordu:"güzel insanlar,güzel atlara binip gittiler." |
26 بهمن 86 - 20:48 |
Ne’mətsə də gözəl şer, Şair olan qəm də yeyir. Ömrü keçir bu adətlə, Uğurlu bir səadətlə. Görən mə’ni nədir deyir: Saçlarına düşən bu dən?
|
24 بهمن 86 - 02:35 |
. . Aşk ancak yatakta tedavi edilebilen bir hastalıktır." . . "Aşk, olsa olsa sanattır..." demiş ressam... . . "Aşk olsa olsa bilimdir" . . "Aşk, uğrunda mücadele ister" demiş işçi, . . "Aşk olsa olsa karşılıksız vermektir" . Tartışma böyle uzayıp gitmiş |
29 دی 86 - 12:53 | |||||||||||||||
Azərbaycan türkləri 70 il komonist sovetın düşüncələri və çəkmələri altinda əzildi ama öz kimliyini itirmədi.bu QARA YANVAR adlanan 20yanvar1990da,sovet tanklarının zincirləri altında bakı xiyavanlarına sərilən hər türk iyidinin səsi idi əgər yaşamaq bir kərədirsə,sevdiyim kimi yaşamaq istəyirəm ![]() ![]()
BLACK JANUARY 1990 IN AZERBAIJAN
OPEN LETTER TO THE EX-PRESIDENT OF THE USSR, M.S.GORBACHEV Mr. Gorbachev,
Heç kim və heç nə unudulmayacaq
| |||||||||||||||
22 آذر 86 - 03:13 |
bu gün ,daha doğrusu dünən azərin 21idi doğrudan da fikirləşirəm ki görən bu kişilər kimidilər,pişəvərilə devtindəkilər kimidilər azərbaycanın 100illərcə yetirdiyi bu beyinlər bir günün içində nə də rahatcasına asılıb-kəsildilər,ya seyid cəfər və sohrab tahir kimi sürgün(təbid) oldular,ya da səfərxan kimi dustaq(zindan)landılar biz azərbaycan türkləri bu kişilərin ovladlarıyıq?axı mən bina inanabilmirəm.onların qeyrətləri və qeyrətlərindən daha çox düşüncələri bizlərə gəlib çatmayıb bu günkü durumumuz 10 il qabağa göra çox irəli olsa da məncə heç də yaxşı deyil.bu xaraba ortadoğu(xavərmiyanə)nun durumuna baxıqda,deyirəm ki bizə hər nə gərəkir(lazimdi)ama bizim heç nəyimiz yox hər zaddan çox dışarı(eşik)da güclü bir təşkilat ki neçəsi var ama onalrın arasında birlik yox Quzey Azərbaycanda güclü və demokratik bir devlət ki bu bir dana heç də yox .özəllik(xususən)lə bu Əliyev şahlarının əlində olan bu ölkə gündən-günə irəli gedib, zənginləşsə də ama azərbaycan xalqının savadlanmasına qarşı dılar.neyləmək diktatorların da sayağı budu içəridə xalqımızın oyanışı özəlliklə bu yaxın illərdə yaxşıdı ama yenə də kürd və erməni sorununa baxanda, biz çox dalı qalmışıq Güclü mediya ama qorxarım bu da ...Günaztv də az çox var ama ona da ulaşmaq zor.iran içində dəki mediyaları da deməsəm yaxşıdı Dünən bir konsertə getmişdim.gərçəkdən sevindim musiqi grupu gec gəldi ama gözəl oldu.xırdaca bir qız çıxdı neçə dənə şer oxudu.elə coşdurdu ki camahatı.o qızın atasına giciyim gəldi.tehranda yaşıyasan ama uşağıva bucur tərbiyə verəsən,gərçəkdə eşq olsun onun ata anasına.onların daşı düşsün türk uşaqlarıla parca danışan ailələrin başına o duzlu qız şəhidlərə gora bir şer oxudu səid muğanlıdan və nemət vuqardan da bir şer oxudu.nemətin şeri lap mənim ürək sözüm oldu:KÖNLÜMDƏ TƏK BİR SEVGİLİM VAR O DA AZƏRBAYCANDI bir xırda qıza da gələnəksəl(sünnəti) paltar geydirmişdilər.xalamın yadına düşdüm axı o qız elat paltarı geymışdı və şamaxı da örtmüşdü aparıcılardan biri parsıdı.çıxdı dedi ki bağışlayın mən azəri bilmirəm ki biz də hoyladıx dedik azəri yox türkü o yenə də tikrarladı ama neçə kərə bu işi gördü sonunda azərbaycanı dedi ama köpeyoğlu türkü demədi.həmmə özü də bildi nə pox yeyib,başladı yaltaxlanmağa musiqi qrupu gəldi, neçə mahnı da oxundu ama mənə daha çox yapışan məhzuri adlı bir vokalistin senə çıxmasıdı.londonda yaşırmış və 15 il orada çeşidli dillərdə opera oxuyub dedilər orda ayrılıq,evləri var ay aman xana xana və yalqızam yalqızı oxudu.sağolsun onu tanımıram ama öz sənətini iyi ifa etdi.hətta bir an Rəşid Behbudov ilə Lütfiyarın yadına düşdüm.neyliyim vokal eşqımdı sonara neçə mahnı da oxundu və sonunda qarabağ şikəstəsi ilə azərbaycan mahnısın oxudular,tabi ki hamı da qalxdı ayağa və birgə oxundu çox depresidim ama bu verliş məni toparladı bir az.şarj oldum nə isə yenə labratordayam ether qoxusu hər yeri bürüyüb.hüşdən getməmiş bu yazıları qurtarmalı və tükan-bazarı bağlamalıyam
|
12 آذر 86 - 01:58 |
. il:1382 .əsgərliyə yeni getmişdim sanıram ilin dördüncü ayı idi.amuzeşdə idim .izin vermişdilər qayıtmışdım təbrizə.gecə yetişdiyim için uyuyabilmədim.dedim bi iranın tv-sinədə vurum görüm nəvar?nə yox saat 2 olardı.kanal birə çevirdim.`TULU_E_MAH`adlı bir verlışıdı. aparıcını tanırdım,DARYUŞ ƏRCMƏND adlı bir artist verliş neçə ay öncəninidi və yanılmasam qonaq DR.NƏVAYİ adlı bir iranlı tarixçidi doktorun yeni öldüyü için bir daha da yayılırdı nə isə ارجمند:آقای دکتر در مورد و جریان تعیین مرز بین ایران و توران چه نظری دارید؟دکتر نوایی: آقای ارجمند ما باید واقعگرا باشیم نسل امروز و جوانان ما این حوادث را باید بطور علمی یاد بگیرند.bunalrı eşitdiyimdə sevindim.özümlə dedim hətmən elmi yoldan,mənzuru budur kı bunlar hamısı ƏFSANƏdi və tarix bam-başqa ayrı bir zaddı
dedim nə əcəb iranda da biri tapıldı kı gərçəkləri söyliyə دکتر نوائی: آقای ارجمند من بررسی کردم و با خودم گفتم که قدرت بازوی یک انسان یا قدرت زه یک کمان در این حد نیست که بتواند یک تیر را 300-400 کیلومتر پرتاب کند.بعقیده بنده ایرانیان قدیم داخل این تیر را با یه جور مواد شمیایی پر کره بودند که بعد از پرتاب در هوا اتش گرفته و این تیر را تا فاصله 300-400 کیلومتری پیش برده است؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟یه چیزی مثل موشکهای امروزی؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!ارجمند: آآآآ.وای.......... آقای دکتر یعنی مخترع موشک هم ما ایرانیان بودیم؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟!!!!!!!!!!!!!!!!!
gülməkdən sonra heç nə yapmaq olmaz,bu abtalığın qarşısında.mən də güldüm ama sonra dedim olsun tutalım ki barıtın yaradan çinlilər deyildilər və siz onlardan qabaq onu tapdınız..və hətta o qədər hüşlüsüz ki bu gün NASAnın bacarmadığı işi gördüz yanı bir maddə tapdız ki onu doldurdüz bir 200 girəmlik oxa. və bu ikiyüz gram xərci 300-400km üçürtdü. bu da yanlız nüklüər güc olabilər انرژی هسته ای حق مسلم ماست ama yaxşı oğlan siz o oxun hara düşdüyünü hardan bildiz ki.gülüşümün səsinə əhməd qardaşım oyanıb dedi:əsgər dinmə yoxsa qorxaram ki bu FAŞİSTLƏR deyəllər elə o RADAR hala iranda bir yuniversitə doktoru əfsanə ilə tarixi ayırabilmir.vay olsun doktor olmayanlarının başına hər millətin əfsanəsi olabilər parsların da var.arəş,kavə,firdosinin nağılları vb.ama bunlar hamısı nağıldı və bunlar əsasında tarıx yazanlar,yarın-birgün bilim adamlarına nə cavab verəcəklər SUEZ KANALını daryuşun yapdığını eşıtmişdim,hətta təxte cəmşiddə uçaq ilə ufo rəsimlər olduğunu da düymüşdüm. muşək ya füzənın də parslar yapdığını öyrəndim.insan hər gün bir zad öyrənir daaaaaaaaa sizcə babil,misir,mad və başqa mədəniyyətləri dağıdan biriləri bunuları yapabilərmi nə isə saat 2 olur yenə.görən tulue mah vardı hələ dəəəəəəəə laboratorumdayam vakoneşim bitmək bilmir..yorğunam ama dışarıdakı yağmur məni təbrizə götürür . .. ...
çoxdandı yazmırdım
bu yazma-qaramaları yazdım
. . . Yataqdayam düşüncələrim darma-dağın və önümdəki duvara aslanan bu puster döyüşçü birinə ayid ama həm də solçu-tam doğrusu leninçi ?bu günlər,gərçəkdən bizə nə gərəkir ?silahmı ?Qələmmi ?Ya hər ikisi ?Ölümmü ?Öldürməkmi ?Oysa yaşatmaq . Yan pəncərədən dırmaşır baxışım Sudanlı bir qız,fars birilə qonuşmaqda dişləri ağappaq,dodaqlarısa qara həm də o qədər sakin ki,qızın dodaqları gözlərilə qonuşur sankı onların ortaq dillərisə aralarında yalmanan pişikbalası . Metrodayam insanlar deposu olmuş burası çeşidli boyalar, çeşidli qafalar ama hər kəs yorğun,həm də yetişmək fikrində hara olursa olsun . Kitabxanadayam .arxamdakı qızlar buranı park sanmış ya da sinema noronlarıma oturur pıçıltıları yenə də evlənmək!!,bunların dərdi önümdəki başlıq mənə heç də yaraşmır ...Handbook of polymer heç də sevmədim bu qonuları Bəlkə də yaşamın quralı budu Özlədım, özgürcə sevməyi belə |
































deyilən cihazı da biz o zaman yaratmışdıq
.orada da dəprəm gəlib hamı qorxub umarım kimsəyə bir zad olmasın
daha doğrusu yazmaq istəmirdim,işlərim o qədər bərbad ki