تبریزلی اوغلان قیزلاری

20ـتورم اسکناس

در ظرفاین چند سال سیاست چاپ اسکناس ما بدین شکل بوده که البته چاپ اسکناس در کشور یک امرطبیعی است یعنی در هر سال در حد تورم اسکناس منتشر می‌شود و هیچ اشکالی ندارد اماوقتی نرخ تورم افزایش می‌یابد و نقدینگی روبه افزایش می‌باشد و دولت هم با کسریبودجه مواجه باشد دائماً به امر انتشار اسکناس مشغول می‌شوند که این وضع، چندانمثبت و مفید نخواهد بود.

3/6/1369

21ـ نرخ تورم

در خصوصنرخ تورم اکنون نرخ تورم مهار شده است نه این که نرخ آن به صفر رسیده باشد. چونهنوز قیمت بسیاری از اجناس ما روند رو به افزایش دارد، بسیاری از قیمت‌ها هم درمرحله متوسطی قرار دارد و بسیاری از اجناس هم قیمت‌شان نزول یافته است.

درمجموع ارزیابی رشد نرخ‌ها به این صورت بوده است کهدر سال 7،65/23 یعنی 23 درصد تورم رادر مورد تعدادی از کالاها اطلاق می‌نمایند که البته این رقمرا بانک مرکزی با مقیاس قرار دادن قیمت تعدادی از کالاها اعلام می‌کند.در این میانممکن است بعضی از آنها به میزان 100 درصد گران شده باشد و بعضی‌ها به میزان 5 درصدو یا بعضی‌ها هم اصلاً افزایش نداشته باشد. همچنیندر سال 66 هم نرخ تورم 7/27 درصد بوده که رقم بالایی است. در سال 67، 89/28 درصد که نزدیک 29درصد می‌باشد. در سال 68، 25/17 درصد یعنی نزدیک 11، 12 درصد پائین تر از سال گذشتهکه باز هم مجموعه کالاهایی که مردم مصرف می‌کنند 17 درصد گران شده است.

3/6/1369

22ـ مشکل حمل و نقل

الآن بسیاری از محصولات وکالاهای موردنیاز مردم در کارخانه‌ها، بنادر و انبارهای مزارع وجود دارد کهوسیله‌ای برای آن که ما اینها را به بازار مصرف برسانیم نداریم. چند تا ازکارخانه‌های سیمان ما در تولیدشان مشکل دارند. چون انبارها پر شده و آسیاب‌هانمی‌توانند کار کنند که ما آمدیم و بعضی‌ها را آزاد کردیم و گفتیم مردم خودشانبردارند بروند با این که سیمان کم داریم و سهمیه‌ای است گفتیم اینها را آزاد کنند. مثل ارومیه و یک مقداری در تهران. گفتیم حدود 400 هزار تن الآن ما گندم در مزارعخریده‌ایم و در آنجاها جمع شده است که می‌خواهیم به سیلوها برسانیم ولی مشکل حمل ونقل داریم. کارخانه شیشه قزوین را شنیدید که موقع زلزله حدود 100 میلیون تومان یابیشتر از شیشه‌هایش شکست. ما به عنوان یک تخلف این قضیه را تعقیب کردیم و به آخریننتیجه‌ای که رسیدیم این بود که حمل و نقل نتوانسته‌بود این شیشه را به نوبت برساند. حواله صادر شده بود. مردم در انتظار شیشه‌ها بودند ولی نتوانستند از کارخانه بهشهرها برسانند. البته عذر حمل و نقل هم این بود که لاستیک به موقع به او نداده‌اند. عذر لاستیک هم این بود که ما ارز نداشتیم که لاستیک بیاوریم. یعنی مجموعه رسید بهاینجایی که کمبود تولید بود و ما لاستیک را به موقع نرسانده بودیم. شیشه‌ها درکارخانه به این شکل خرد شد.همین حالا حدود یک میلیون و نیم تن کالا در بنادر و درکشتی‌ها مانده که حمل و نقل مشکل دارد.

3/6/1369

23 ـ بانک‌هایخالی

بسیاری از نقدینگی‌های شناور در دست مردم، جمع‌آوری و به سمت تولیدهدایت و یا در سیستم بانکی متمرکز شد. معلوم شد که موجودی بانک‌ها افزایش یافتهاست. علی‌رغم اینکه مردم پول خود را در خانه خود نگهداری و یا میان دست‌ها گردشمی‌کرد، به بانک‌ها اعتماد کرده و آنها را تحویل بانک‌ها دادند.

حجم مسکوکو اسکناس در دست مردم پائین آمده است. از خطرناکترین موارد در اقتصاد این است کهحجم مسکوک و اسکناس نزد مردم زیاد باشد. همچنین نرخ تورم که از رشد شتابانیبرخوردار بود هر سال اینگونه بود که پیش‌بینی می‌کردیم اینقدر درآمد، اینقدر هزینهو وقتی اواخر سال می‌شد می‌دیدیم که درآمدها تحقق پیدا نکرده و هزینه‌ها انجام شدهو با چنین وضعیتی به مجلس می‌رفتیم و درخواست می‌کردیم که از بانک‌ها قرض بگیریم. امسال برای اولین بار است که حرکت معکوس شده و آن مقدار که بنا بود قرض کنیم، قرضنکردیم.

9/8/1369

24- طرح های نیمه تمام

خیلی از امکانات ومراکز خراب شده که بلااستفاده مانده است و در واقع عدم النفع آنها برعهده ما است. وقتی که جنگ خاتمه یافت،مبلغ 500 میلیارد تومان طرح نیمه تمام داشتیمکه به تأخیر افتاده بود و به مرحله بهره‌برداری رساندن آنها کار بسیاردشواری بود. البته همه این طرح‌ها به خاطر طولانی شدن دوران ساختش، هزینه‌شان بهچند برابر رسیده است. مثلاً فولاد مبارکه‌ای که اول حدود 30 میلیارد تومان برایش درنظر گرفته بودند، الآن ماحدود 80 میلیارد تومانباید خرج آن کنیمتا کارش به پایان برسد.

14/3/1370

25- مشکلات را به حسابجنگ نگذاریم

این تناسب در اکثر طرح‌های صنعتی، اقتصادی مشهود است. کارهای انجام نشده‌ای را در دسترس داریم که به این وضع باقی مانده است که اینبدترین و مخفی‌ترین فصل مربوط به مشکلات است.

ما در این 8-7 سال اقدامی درجهت خرید کامیون به عمل نیاوردیم و یا کم خریدیم. باید اقدام به خرید کامیوننماییم. اتوبوس نیز نخریده‌ایم. باید بخریم. واگن راه آهن نخریده‌ایم. باید بخریم. راه‌هایمان را مرمت ننمودیم که باید مبادرت به این امر نماییم. بندرهایمان هم آسیبدیده که باید نسبت به اصلاح آن اقدام کنیم و یا این که بندرهایمان آسیب دیده کهباید آنها را ترمیم نماییم. همچنین نیروگاه نساختیم. کم ساختیم و به تبع آن باخاموشی مواجه هستیم. سد نساختیم که آب‌هایمان در حال هرز رفتن هستند و باید سدبسازیم. پالایشگاه نساختیم که الآن باید وارد کنیم. برای شهرهای کشور فاضلابنساختیم که تمامی آنها در این رابطه مشکل دارند. نتوانستیم به شهرها آب برسانیم کهبسیاری از شهرهای کشورمان در حال حاضر با مشکل کم‌آبی مواجه‌اند. به کشاورزی بهاندازه کافی بها ندادیم. کشاورزان کمبود تراکتور و کمباین دارند و به همین دلیلگاهی اوقات محصول از روی زمین برداشت نمی‌شود. همچنین وضعیت حمل و نقل‌مان به آنمرحله از ضعف رسیده است که به میزان دو میلیون تن از بارها و وسایل‌مان در دریامعطل مانده و لذا کارخانه‌ها و انبارها منتظر رسیدن این وسایل هستند که همه اینمسائل در ارتباط با جنگ می‌باشد. همه این مسائل چیزهایی است که ما باید اکنون اقدامبه انجام آنها کنیم و به حساب جنگ هم نمی‌توانیم بگذاریم مثلاً ما نیروگاه نساختیمچون پولش را در آن زمان نتوانستیم فراهم سازیم ولی حالا باید با تعجیل نسبت به ساختآنها اقدام کنیم. الآن به جای این که سالانه برای تولید دو هزار مگاوات برق نیروگاهبسازیم، ما باید برای تولید 5 هزار یا 7 هزار مگاوات برق قرارداد ساخت نیروگاه رادنبال کنیم.از طرف دیگر انبارها در زمان جنگ تقریباً خالی شده بود و باید اینانبارها شارژ شود. زمانی که ما کار در کارخانه‌ها را شروع کردیم، کارخانه‌ها هیچگونه مواد اولیه‌ای در انبارهایشان موجود نداشتند.قطعات ماشین‌ها مستهلک و فرسودهشده که باید کاملاً تعویض گردد. قالب‌های کارخانجات باید عوض بشود در طول 10 سالگذشته تمام اینها به طور راکد به سر می‌بردند و باید اینها را مجدداً تأمین نماییم. مسکن عقب مانده چون که ما هیچ گونه مصالحی در دسترس نداشتیم که اقدام به احداث مسکننماییم. در این زمینه عقب ماندگی زیادی وجود دارد. همه این مشکلاتی که عرض کردم وهمه آنها با استناد به آمار و ارقام است که کسی هم نمی‌تواند بر روی صحت و سقم آنهابه خود شک و تردید روا بدارد.

4/3/1370

26ـ عبور از اقتصاد متمرکز

یکی از مشکلات جدی کشور مان در ساختار اقتصادی که حالا که می‌خواهیم ازاقتصاد متمرکز عبور کنیم و به طرف اقتصاد متعادل زمان صلح برویم، یک مشکلات بسیارجدی داریم منجمله قیمت‌های بعضی از کالاهای دولتی است. در زمان جنگ خطرناک بود واین کارها را نکردند و یا نخواستند بکنند، اما الآن ببینیم می‌توانیم اینها رااینجوری تحمل کنیم یا نه. شما فکر می‌کنید گازوئیل چه قیمتی دارد و دولت چطوری بهمردم می‌دهد، اولاً مال چه کسی است و ببینیم که با عدالت سازگار است یا نه. ما نفتکوره را لیتری یک ریال‌ و نیم می‌دادیم، شما می‌توانید خاک بیابان را این مقدارتحویل دهید؟ خوب این آتش زدن به کشور است. این اداره کردن کشور که نیست. البته یککسی که به فکر خودش باشد شاید این کار را بکند اما اگر من به فکر باشم که آینده اینمردم باید درست شود و باید اقتصاد درست شود و مردم به اندازه‌ای که حقشان استبهره‌ببرند، این را خیانت می‌دانم.

22/4/1370

27ـ سالها بد عملکردیم

البته به علت این‌که سال‌ها بد عمل کرده‌ایم نمی‌توانیم یک دفعه شوکوارد کنیم. از طرفی در کشور کاری باب شده بود که کامیون‌هایی بودند که به پمپبنزین‌ها می‌رفتند و گازوئیل می‌زدند و به شوفاژدارها می‌دادند چون چهار ریالمی‌خریدند و 10 ریال می‌فروختند. کارشان این بود، خب این فساد را چه کسی قبول دارد. ما چای شمال را ارزان می‌خریدیم، نه چایکار سود می‌برد و نه کارخانه‌چای خشک کنیسود می‌برد، بلکه همه ضرر می‌کردند. نتیجه آن این شد که حدود 10 هزار هکتار ازاراضی با ارزش چای کاری ما از مدار خارج شد و بنا شد که چای وارد کنیم. ما مشکلاتبسیار جدی در این نحوه قیمت‌گذاری داریم. مس را کیلویی 25 تومان می‌دادیم و مسگرمی‌خرید و چند چکش روی آن می‌زد و آن را به قراضه تبدیل می‌کرد و از کشور خارجمی‌نمود و سه دلار می‌فروخت.

سه دلار با 25 تومان چقدر فاصله دارد و همه بهقاچاق افتاده بودند. هی می‌گویند سهمیه‌بندی، خب شما دیدید که در دوره سهمیه‌بندیچه شد. ما سهمیه می دادیم ولی سر از بازار آزاد احتکار در می‌آورد. اکنون اکثرمحصولات داخلی کشور دیگر دو بازاری نیست.

22/4/1370

28ـ استقراض

گفتم در خارج حدود 12 میلیارد دلار تعهد ارزی داشتیم که اینها خریدهای نسیهو گشایش اعتبارات بود و بدهی به بانک مرکزی در طول این مدت که عراق از بیرون قرضمی‌کرد. ما مخارجمان را از بانک مرکزی می‌گرفتیم و هر سال کسر بودجه تا این‌که جمعو رقم وحشتناکی شد.مثلاً صندوق‌های بازنشستگی بسیار در طول سال‌های چند آنطور کهلازم است به آنها پرداخته شود، توجه نشد و ترفیعاتی که نیروهای نظامی بایدمی‌گرفتند نگرفته بودند و طلبکار بودند. خیلی از فوق‌العاده‌هایی که باید نظامیانمی‌گرفتند نگرفتند و بدهی‌ از این قبیل . مسئله سوم مسئولیتی که نظام در برابررزمندگان و خانواده‌های آسیب‌دیده از جنگ داشت. خب این همه شهید و خانواده شهید وخانواده اسیر و اسیر و جانبازان و این همه رزمنده که عمر و جوانی‌شان را در جبهه طیکرده بودند. اینها نوعاً از طبقات محروم روستاها و مردم مستضعف بودند که خب دردوران جنگ حسابی خدمات بسیجی اینها را با مشکلات اقتصادی روبه‌رو کرده بود.

19/5/1370

29 – بدترین دردها

طرح‌های نیمه تمامی که رویدست دولت مانده بود، شاید بدترین دردها بود. کسی هم احساس نمی‌کند آن روز محاسبهکردیمدیدیم حدود 500 میلیارد تومان طرح نیمه ساخته روی دست دولت و ملتجمهوری اسلامی ایران مانده ممکن استبعضی‌ها بگویند طرح نیمه تمام حالاباشد این خودش ثروتی است بله این مقدار نعمتی است ولی وضع تأخیر یک مصیبت و مشکلغیرقابل تحملی است. من حالا عرض می‌کنم، اولاً رقم 500 میلیارد تومان بدانید بابودجه عمرانی که ما آن زمان داشتیم یعنی حدود شش برابر بودجه یکسال ما. یعنی بهاندازه شش سال که ما بودجه بریزیم این طرح‌ها را می‌توانستیم در برنامه عمرانی قراردهیم. تا خبر طرح یعنی چه؟

مثلاً فولاد مبارکه که یکی از طرح‌های ما بود. اگر در زمان خودش این طرح اجرا می‌شد و در زمان خودش محصولش به بازار می‌‌آمدبسیاری از مشکلات را برطرف می‌کرد مثلاً ورق آهن، یعنی حدود دو میلیون تن ورق آهنکه الآن مصرف ما در کشور خیلی کمتر از این است. تأخیر در پایان این طرح یعنی این. آن روزها حدود 30 میلیارد تومان هزینه آن بود. ولی حالا حدود 80 میلیارد تومان شدهو این تأخیر یعنی سه برابر شدن هزینه‌ها. شما اگر خودتان احداث خانه‌ای را در سال 62 شروع کرده باشید و روی دست شما مانده باشد و خرده خرده ساخته باشید تا به حالمی‌فهمید که تفاوت قیمت یعنی چی یعنی آن سال، چند تمام می‌شد و امسال برای شما چندتمام می‌شود. انتظار نیروها و تورمی که ایجاد می‌کند. چون این طرح‌ها دائماً پولمی‌خورد بدون این‌که محصولی به ما بدهد.ما 500 میلیارد تومان اینگونه طرح‌ها راداشتیم، پتروشیمی بندر امام، نیروگاه بوشهر و شهید رجایی و چوب و کاغذ مازندران وراه‌آهن بافق - بندرعباس اینها طرح‌های بزرگ است و طرح‌های کوچک از این قبیل مانندسرب و روی زنجان و همه این‌ها برای مملکت حیاتی و چیزهایی بود که ضرورت زندگی بود.

19/5/1370