I.لینوکس چیست؟

لینوکس یک سیستم عامل آزاد و باز متن است که تحت مجوز GNU/GPL منتشر شده است. باز متن به این معنی که هر شخصی آزاد است تا از آن استفاده کند ،‌آن را تغییر دهد و حتی می تواند آن را دوباره توزیع کند.

لینوکس در سال ۱۹۹۱ در دانشگاه هلسینکی فنلاند توسط یک دانشجوی جوان به نام لینوس تروالدز نوشته شد. تراوالدز در اصل با Minix (که یک یونیکس خلاصه شده است.) کار می کرد ،‌اما تصمیم گرفت تا سیستم عاملی دلخواه خود و بر اساس UNIX خلق کند و این ماجرا با انتشار نسخه ی 0.02 در سال ۱۹۹۱ توسط او آغاز شد که در زمان نوشتن این مقاله آخرین نسخه ی پایدار آن 2.6 می باشد.
لینوس ترووالدز طی یک نامه ی الکترونیکی خبر نوشتن سیستم عامل بازمتن خود را اعلام کرد ، طولی نکشید که صدها نفر از سراسر دنیا خواهان کار با این سیستم عامل باز متن (Open Source) که به UNIX شباهت داشت شدند و شروع به توسعه ی ان کردند.

امروزه توزیع های فراوانی از لینوکس و جود دارد که از هسته و نرم افزار های آزاد (Free Software) همراه هسته تشکیل می شوند. همه ی این توزیع ها از یک هسته ی واحد به نام لینوکس استفاده می کنند.
اگر بخواهیم دقیق تر توضیح بدهیم ، لینوکس یکسری کد است و ارتباط بین سخت افزار ها و نرم افزار ها را برقرار می کند (به عنوان هسته یا کرنل) و یک توزیع لینوکس (که در زبان عام به ان لینوکس می گویند) شامل هسته و تعداد زیادی نرم بازمتن می باشد مانند توزیع های ردهت (Redhat) ، دبیان ( debian ) ، اسلاکویر( Slackware) وجینتو(Gentoo).

شایان ذکر است که امروزه برای راحتی به توزیع های لینوکس همان لینوکس گفته می شود که البته صحیح آن گنو/لینوکس می باشد ، چرا که بیشتر نرم افزار های استفاده شده در این توزیع ها تحت مجوز های گنو انتشار یافته اند، بنابراین این از این پس هر جا که از لینوکس نام می بریم منظورمان همان توزیع های گنو/لینوکس است مگر ان که صریحا به هسته ی لینوکس اشاره کنیم .

II.لینوکس سیستم عامل قرن ۲۱

در ابتدای مقاله هم اشاره کردیم که گنو/لینوکس یک سیستم عامل بامتن (Open Source) است . بازمتن بودن گنو/لینوکس باعث شده تا عده ی فراوانی از سرتاسر جهان توسط اینترنت گردهم آمده و برروی این سیستم عامل کار کنند ، نتیجه ی این گردهم آیی سیستم عاملی قدرتمند با ویژگی هایی منحصر به فرد شده که علاوه بر رایگان بودن و باز متن بودن ویژگی های بسیاری دارد که باعث شده تا لینوکس که در ابتدا در محیط های دانشگاهی و آکادمیک بزرگ شده حالا دیگر پا به عرصه ی تجارت و دولت بگذارد تا جایی که دولت های بزرگ اروپا مانند آلمان و اسپانیا سیستم عامل ملی خود را لینوکس اعلام کنند و البته نه تنها دولت ها بلکه نهاد ها و وزارت خانههای بسیاری سیستم عامل نهاد یا وزارت خانه ی خود را به لینوکس تبدیل کرده اند مانند وزارت دفاع آمریکا ،‌اداره ی پست آمریکا ،‌نیروهای مسلح ترکیه یا حتی در ایالت کالیفرنیای امریکا نیز برای اداره یامور از این سیستم عامل استفاده می شود. شاید برای شما این پرسش مطرح شده باشد که این ویژگی های لینوکس چیست که این گونه همگان را به سوی لینوکس جذب کرده؟ ما در این جا برخی ویژگی های لینوکس را ذکر می کنیم:

1.هزینه

گنو/لینوکس یک سیستم عامل رایگان است ، البته توزیع هایی هم وجود دارد که به صورت تجاری ارائه می شوند اما قیمت آن ها همواره کمتر از سیستم عامل های تجاری مانند مایکروسافت ویندوز یا UNIX است ، البته این نکته نیز گفتنی است که اغلب توزیع های تجاری لینوکس را نیز می توان به صورت رایگان از اینترنت دریافت (Download) کرد و حتی برای دوستانتان نیز می توانید کپی کنید اما این نسخه هایی که بابت آنها پولی پرداخت نشده ، دارای خدمات پشتیبانی یا کتابچه ی راهنما نیستند .(هر چند که همواره هزاران صفحه اطلاعات رایگان در اینترنت در باره ی توزیع های مختلف گنو/لینوکس وجود دارد.)
پایین بودن هزینه های گنو/لینوکس یکی از عواملی است که دولت های بسیار و شرکت های بزرگ را واداشته تا این سیستم عامل را سیستم عامل رسمی خود اعلام کنند.

2.امنیت و پایداری

لینوکس با توجه به ساختار خود سیستم عاملیست امن و پایدار ، پایداری لینوکس را مدیون روش صحیح استفاده ی آن از سخت افزاریم که این خصلت را از UNIX به ارث برده و امنیت آن را علاوه بر ساختار صحیح ان مدیون بازمتن (Open Source) بودن آن هستیم. بازمتن بودن بودن باعث شده تا در صورت مشاهده ی کوچکترین مشکل در هسته یا نرم افزار های جانبی در چند ساعت یا حد اکثر چند روز توسعه دهندگان و برنامه نویسان ضعف و مشکل را حل کرده و راه حل را در اختیار عموم کاربران قرار دهند. این گونه است که گنو/لینوکس در پایداری و امنیت به یک افسانه تبدیل شده است و جزو ایمن ترین و پایدارترین سیستم عامل های جهان به شمار می رود.
موضوع پایداری و امنیت در حوزه ی سرور ها و شبکه بسیار مهم است تا جایی که لینوکس بیش از 30 در صد از سرور های جهان را شامل می شودو70 در صد دیگر شامل SCO UNIX و SUN UNIX و IRIX و HP-UX و FreeBSD ودیگر یونیکس ها و Apple Mac و در صدی هم ویندوز می شود و با توجه به تعدد این سیستم ها می بینیم 30در صد خود رقمی قابل توجه است.
باید خاطر نشان کنم که تا به حال برای لینوکس هیچ ویروس یا کرمیبه آن شکل که برای ویندوز مایکروسافت وجود دارد نوشته نشده است و برای نرم افزار های مدیریت ایمیل یا جستجوی وب (Browser) آن هم ویروسی شناسایی نشده و برعکس IE ویندوز که همواره باید برای آن وصله (Patch) های امنیتی دانلود کرد برای مورورگر های لینوکس بعد نیازی به تلف کردن وقت با این کار ها نیست. 3.نیاز های سخت افزاری اندک

گنو/لینوکس به دلیل ساختار هسته ی مناسب و تعدد توزیع ها می تواند با حداقل امکانات سخت افزاری به خوبی کار کند تا جایی که حتی توزیع هایی وجود دارد که بدون وجود هارد دیک برروی سیستم و یا با حافظه (RAM) معادل 16 مگابایت می تواند سیستم شما را راه اندازی کند .

4.تنظیم و شخصی سازی
گنو/لینوکس را می توان با رابط خط فرمان (Command Line Interface) همانند MS-DOS و یا با رابط گرافیکی مانند ویندوز مایکروسافت یا Apple Mac اجرا و استفاده کرد. دردسر های معمول تنظیم و شخصی سازی میز کار با وجود محیط های گرافیکی مختلف مانند کی دی ای ( KDE) یا گنوم (GNOME) از بین رفته و شما می توانید از ده ها محیط گرافیکی گنو/لینوکس حداکثر بهره را ببرید.
محیط های گرافیکی گنو/لینوکس با هدف رفع نیاز کاربران و به صورت بازمتن بوده و توسط گروه بزرگی از برنامه نویسان در خلق شده و در حال توسعه هستند، شما می توانید باتوجه به شرایط سخت افزاری و سلیقه ی خود از از هر کدام از این محیط های گرافیکی بهره برده و بر اساس نیازتان تنظیمش کنید

5.آزادی
لینوکس یک سیستم عامل آزاد است ،‌شما می توانید با در دست داشتن کد های منبع آن که برنامه نویسان و خالقین لینوکس در اختیار شما قرار می دهند مطابق میل خود تغییر و توسعه دهید ، کافیست شما به زبان های C و ++C و اسمبلی آشنا باشید ، حالا می توانید توزیع خود را داشته منتشر کنید،‌حتی برای کاربران غیر فنی که به این زبان ها اشنایی ندارند ابزار ها و توزیع هایی معرفی می شود تا با حداقل دانش برنامه نویسی به انتشار توزیع مخصوص خود بپردازند.
این آزادی در تغییر و توزیع مجدد با در دست داشتن کد های منبع باعث رواج هر چه بیشتر گنو/لینوکس شده تا جایی که شما می توانید برای هر کاربردی یک لینوکس بیابید! برای نمومنه لینوکسی فقط برای کار های وب وجود دارد و لینوکسی دیگر فقط برای پخش مولتی مدیا و یا لینوکسی برای شبکه .
البته آزاد بودن گنو/لینوکس باعث پیشرفت این سیستم عامل تا جایی است که دولت هایی مانند چین تصمیم به نوشتن توزیع مخصوص به خودشان گرفته اند که کاملا با ویژگی های زبان آن ها سازگاری دارد در صورتی که این موضوع در سیستم عامل های غیر ازاد (Free) و بازمتن مسلما میسر نمی شد.

III.کاربرد های لینوکس

گنو/لینوکس را می توان از میز کار دانش اموزان دبستان در اسپانیا تا ماهواره های کوچک در فضا یافت! از آن جایی که لینوکس یک سیستم عامل ذاتا چند کاربره (Multi User) و چند کاره (Multi Task) است [به این معنی که در یک لحظه بیش از یک کاربر می تواند با ان کار کند و بیش از یک برنامه را اجرا می کند.] و در کنار این دو مزیت سیستم عاملی پایدار و امن است می تواند گزینه ای مناسب برای سرویس دهنده های شبکه باشد ، در حال حاضر اغلب شبکه های بزرگ و معتبر از سیستم عامل لینوکس به عنوان سرویس دهنده ی اصلی خود استفاده می کنند.حتی سرویس دهنده های سایت hotmail بعد از کرک های متناوب از سوی مهاجمین به جای ویندوز مایکروسافت از لینوکس برای مدتی استفاده کرد تا بتواند در مقابل کرک های مداوم مهاجمان دوام بیاورد. البته شرکت بزرگ IBM نیز محصولات سرویس دهنده ی خود را مانند سرور های وب و شبکه با سیستم عامل لینوکس می فروشد .
البته کاربرد لینوکس به سرویس دهنده ها ختم نمی شود بلکه آن را می توان بر روی تقریبا هر ابزاری نصب کرد! آخرین مدل های گوشی موبایل در کره به جای سیستم عامل های قبل از گنو/لینوکس استفاده می کند ،‌در هند لینوکس به عنوان سیستم عامل کامپیوتر های دستی (Handheld) یا PDA استفاده می شود در ژاپن شرکت سونی در لوازم صوتی و تصویری خود از گنو/لینوکس استفاده می کند ، خلاصه هر کجا به یک سیستم عامل احتیاج هست می توان از لینوکس استفاده کرد و اگر لینوکس برای آن کار مناسب نباشد جامعه ی توسعه دهنده ی لینوکس برای آن کار توسعه می دهندش ! و البته میز کار کاربران معمولی را فراموش کردیم ، همان طور که در بالا گفتیم با توجه به توزیع های متفاوت و محیط های گرافیکی بسیار زیاد برای کار با لینوکس امروزه دیگر این سیستم عامل یک سیستم عامل حرفه ای نیست بلکه یک سیستم عامل حرفه ای و خانگی شده است. شما می توانید در خانه به شنیدن موسیقی یا تماشای فیلم بپر دازید یا کار های خود را مدیریت کنید یا در اینتر نت به گشت وگذار بپردازید یا با دوستتان یک گپ (Chat) اینترنتی بزنید و یا می توانید در خواست مرخصی خود را با برنامه های لینوکسی تایپ کنیدو به مدیر خود بدهید! و البته اگر شما یک برنامه نویس کنجکاو هستید یا برنامه نویس وب ،‌ گنو/لینوکس بهشت شماست !!
البته از دیگر کاربرد های لینوکس استفاده از ان به عنوان سرور اشتراک فایل بجای سیستم عامل گران قیمت ویندوز NT مایکروسافت است که این کار را سامبا ( Samba ) که یک برنامه ی اشتراک گذاری فایل است برایتان انجام می دهد.البته می توانید به عنوان یک سرور SQL قدرتمند که به وسیله ی پایگاه های داده ای بازمتنی که همراه گنو/لینوکس عرضه می شوندمانندMySQL یا PostgreSQL به رفع نیاز پایگاه داده خود بپردازید.
در اینده ای نزدیک دیگر قابلیت های لینوکس را در مقالات سایت خواهید دید , والبته این بار دیگر تصمیم با شماست که همچنان با مایکروسافت باشید یا لذت استفاده از نرم افزار ازاد را بچشید!!

همواره موفق و سربلند باشید.

4 Nov, 2005

نرم افزارهای آزاد/متن باز

امروزه فناوری اطلاعات به عنوان یکی از مهمترین زیر ساختهای توسعه در کشورهای دنیا شناخته شده است و رشد روزافزون این فناوری در کشورهای توسعه یافته، شکاف دیجیتال بین این کشورها و کشورهای در حال توسعه را زیادتر می‌کند.

در همین راستا و با توجه به اهمیت این موضوع در کشور,جمعی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در نامه ای به رئیس جمهوری , کسب استقلال و توجه بیشتر دولت به جایگاه نرم افزارهای رایانه ای را خواستار شدند .

امروزه فناوری اطلاعات به عنوان یکی از مهمترین زیر ساختهای توسعه در کشورهای دنیا شناخته شده است و رشد روزافزون این فناوری در کشورهای توسعه یافته، شکاف دیجیتال بین این کشورها و کشورهای در حال توسعه را زیادتر می‌کند.

در همین راستا و با توجه به اهمیت این موضوع در کشور,جمعی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در نامه ای به رئیس جمهوری , کسب استقلال و توجه بیشتر دولت به جایگاه نرم افزارهای رایانه ای را خواستار شدند .

در این نامه با بیان اینکه مقوله نرم‌افزارهای آزاد/متن‌باز یكی از حوزه‌هایی رشد فناوری اطلاعات در دنیا است که پس از 20 سال تلاش برای آزادی نرم‌افزار امروزه باعث پیشرفت و تحولی عمیق در حوزه فناوری اطلاعات شده است ,برسیاست گذاری در خصوص توسعه این حوزه نرم افزاری و همکاری و هماهنگی ارگانهای مختلف دولت در راستای تحقق آن تاکید شده است.

همچنین ذکر شده است که عدم توجه به‌موقع به نرم‌افزارهای كاربردی به عنوان زیربنای فنی توسعه فناوری اطلاعات در كشور , مشکلاتی برای مسائل امنیتی , اقتصادی و وابستگی نرم افزاری ایران به شرکت های بزرگ نرم افزاری خارجی را ایجاد می کند .

بنابراین برای جلوگیری از بروز این مشکلات در آینده بهتر است که راه‌كارهای زیر در نظر گرفته شود .

• در نظر گرفتن جایگاه این نرم‌افزارها در مصوبات دولت در برنامه چهارم توسعه و چشم‌انداز بیست ساله كشور
• آموزش كاركنان دولت و اعطای امتیاز به افرادی كه دوره‌های آموزشی این نرم‌افزارها را بگذرانند مانند دوره گنو/لینوكس فارسی
• تهیه و ابلاغ بخشنامه برای جایگزینی سامانه عامل لینوكس به‌جای ویندوز در سمت خادم به كلیه دستگاه‌های دولتی در طرحهای جدید و طرحهای قبلی (به شرطی كه موجب اختلال در عملكرد سازمان نشود)
• اعطای امتیازهای ویژه برای شركتهایی كه در حوزه نرم‌افزارهای آزاد/متن‌باز محصول تولید كرده اند
• تدوین برنامه‌هایی جهت تأمین نیروی انسانی مورد نیاز در این حوزه و ...

همچنین ضروری است دولت محترم به جهت پیشنهادهای مطرح شده برنامه‌ریزی جدی در وزارتخانه‌های آموزش پرورش، علوم تحقیقات فناوری، فناوری اطلاعات ارتباطات و سایر دستگاه‌های دولتی انجام دهد. به علاوه با توجه به جدید بودن این موضوع، مبنای حقوقی استفاده از این گونه نرم‌افزارها نیاز به توسعه و تدوین لوایح قانونی دارد که انشاا... با ارائه این لوایح توسط دولت در دستور كار مجلس قرار می‌گیرد

و حالا چند خبر جالب درباره لینوکس فارسی و اهداف ایجاد آن_

هدف كلی ارائه طرح لینوكس فارسی «پشتیبانی از زبان فارسی در ابزارهای پركاربرد سیستم عامل لینوكس» عنوان شده است. درحالی كه بنا به اظهار نظر كارشناسان بسیاری از پروژه‌های تعریف شده سنخیتی با این تعریف ندارند. شما چه توضیحی را در این رابطه لازم می‌دانید؟
هدف اصلی طرح ملی سیستم عامل لینوكس فارسی «بومی سازی، رفع مشكلات پایه‌ای زبان فارسی در سیستم عامل لینوكس» می‌باشد كه به صورت اساسی نیازمند سه مرحله مختلف است كه زمان طولانی حداقل سه سال (در صورت عدم تاخیر در تخصیص بودجه بخش‌های مختلف) برای كل آن صرف خواهد شد. البته فرهنگ‌سازی جهت استفاده از لینوکس در زیرساخت‌های اطلاعاتی کشور در سمت خادم نیز از فعالیت‌های عمده این طرح بوده و می‌باشد.
مرحله اول "تهیه امكانات، كتابخانه‌ها و ابزارهای پایه‌ای مورد نیاز برای زبان فارسی" است كه دارای اولویت پیش‌نیازی برای انجام اصولی سایر پروژه‌های بومی سازی در حوزه لینوكس است. این مرحله، پنج پروژهء الگوریتم دو جهته، اتصال و یونی‌كد، مرتب‌سازی فارسی، تقویم فارسی، فونت مرجع فارسی و فونت Open Type و صفحه كلید فارسی را شامل می‌شود كه مركز فناوری اطلاعات و ارتباطات پیشرفته شریف به نمایندگی از شورای عالی انفورماتیك در تیر ماه 1382 برای اجرای آنها مناقصه برگزار كرد كه در نتیجه مجریان این پروژه‌ها انتخاب شده و پروژه‌ها انجام گرفت و خروجی آنها در سایت http://projects.farsilinux.org برای استفاده عمومی قرارگرفته است.

مرحله دوم نهادینه كردن خروجی‌های فاز اول در كتابخانه‌های مختلف برنامه‌نویسی و محیط‌های گرافیكی مانند glibc , +gtk , Qt و ... و نرم‌افزارهای كاربردی سمت خادم مانند بانك‌های اطلاعاتی (MySQL و PostgreSQL) است كه بخشی از این موارد جزو پروژه‌های در حال انجام در سال 83 می‌باشد و بخش دیگر آن جزو پروژه‌های سال 84 است كه در دست تعریف می‌باشد.

در مرحله سوم برنامه‌های كاربردی و محیط‌های گرافیكی رومیزی مختلف مانند GNOME و KDE و Openoffice بر اساس استانداردهای زبان فارسی‌، بومی سازی می‌شوند كه این انجام این پروژه‌ها نیازمند اتمام فازهای قبلی است و كه در برنامه كلان طرح شرح كامل آنها وجود دارد .
تعریف و اولویت‌بندی این پروژه‌ها با نظر كمیته فنی طرح است كه از بهترین متخصصین لینوكس در كل ایران تشكیل شده است و هر كدام سابقه چندین ساله در سیستم‌های لینوكس و یونیكسی و مسائل مرتبط با فارسی سازی دارند.
سیاستگذاری طرح و تایید این پروژه‌ها بر عهده كمیته راهبری طرح است كه از افراد برجسته دولتی و دانشگاهی، مسئولین شورای عالی انفورماتیك و شورای عالی اطلاع‌رسانی تشكیل شده است.
كارفرمای رسمی این طرح شورای عالی انفورماتیك است و طرح توسط شورای عالی اطلاع رسانی حمایت می‌شود. مدیریت و راهبری این طرح نیز با مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات پیشرفته دانشگاه صنعتی شریف (AICTC) می‌باشد كه اهم فعالیت‌های این مركز در سایت پرتال فارسی لینوكس به آدرس http://www.farsilinux.org آمده است. همچنین برنامه زمان‌بندی، برنامه كلان(Master Plan) كل طرح به همراه مبالغ و زمان انجام پروژه‌های انجام گرفته و در حال انجام بر روی این پرتال وجود دارد.

بنابراین اكثر كارشناسان فنی خبره زبده در زمینه لینوكس با طرح همكاری مستقیم و غیر مستقیم دارند و در این مورد كه پروژه‌های تعریف شده سنخیتی با هدف كلی طرح ندارند، بهتر است با پرهیز از كلی‌گویی و استفاده از نظر كارشناسان فنی مسلط در زمینه لینوكس اگر مورد مشخصی وجود دارد به آن اشاره شود.

پس از دو سال از شروع به كارگروه لینوكس فارسی توسط مركز IT دانشگاه صنعتی شریف تهران، دو سیستم " ناپیكس" (Knoppix ) و "فارسی ك.دی.ای" (FARSIKDE ) توسط این گروه ارائه شده است در حالی كه بنا به اطلاعات موجود این دو سیستم از قبل توسط كارشناسان خارجی و داخلی طراحی شده و موجود هستند. نظر جنابعالی در این مورد چیست؟

هم چنان كه گفته شد در دو سال گذشته طرح مطابق با برنامه كلان(Master Plan) خود پیش رفته است و فقط تاخیرهایی از جهت تخصیص بودجه داشته است به طوری كه بودجه سال 82 در بهمن ماه سال قبل داده شده بود و برای امسال نیز تاكنون مبلغی اختصاص نیافته است كه این در نهایت منجر به تاخیر حداقل یكساله برای پایان طرح خواهد شد.
با توجه به طولانی بودن تولید خروجی نهایی كامل طرح به دلیل برنامه‌ریزی زیربنایی تدوین شده برای پشتیبانی از فارسی در نرم‌افزارهای متن‌باز، كمیته راهبری بر تولید یك نسخه نمایشی(نمایشی از جنبه كامل بودن پشتیبانی فارسی) با هدف جمع‌آوری و ارائه كلیه امكانات موجود برای زبان فارسی در لینوكس تا دی ماه 82، نشان دادن قابل انجام بودن فارسی‌سازی لینوكس و گسترش فرهنگی آشنایی با لینوكس در سطح عام جامعه تصمیم گرفت. در این خصوص RFP آماده شد و در مهر 82 به مناقصه گذاشته شد.

شركت چاپار شبدیز به مدیریت آقای آرش زینی كه بنیانگذار FarsiKDE است در مناقصه‌ای كه شهریور 82 با هدف فوق برگزار شد برنده شد و تكمیل نسخه شبدیكس(بر اساس نسخه زنده كنوپیكس (Knoppix)) را كه قبلا شروع شده بود بر اساس مفاد قرار داد منعقده بین شركت مذكور با شورای عالی انفورماتیك و به جهت تكمیل كار بر عهده گرفت. شبدیكس كه محصول شركت مذكور است به صورت مجتمع لینوكس را در یك محیط گرافیكی رومیزی در قالب یك لوح فشرده با قابلیت راه‌اندازی و بدون آسیب‌رسانی به سیستم عامل موجود به كاربر را معرفی می‌كند. انعقاد قرارداد مذكور باعث وجود یك حمایت مالی مطمئن برای تكمیل محصول شبدیكس برای جامعه ایران به ویژه علاقه‌مندان لینوكس ایران و تقویت تیم فعال در پروژه FarsiKDE شد. نسخه یك شبدیكس در دی ماه 83 آماده شده و قابل ارائه به عموم است.
با این توضیحات بدیهی است كه لوح نمایشی شبدیكس خروجی اصلی طرح نبوده و برای فرهنگ‌سازی کاربران ارائه شده و نشانگر امكان‌پذیر بودن كل طرح است و قابلیت‌های لینوكس به همراه بخشی از امكانات فارسی موجود را برای عرضه عمومی به خوبی نشان می‌دهد.

در مراسم تجلیل از دست‌اندركاران تدوین سیستم عامل ملی اعلام شد كه از این پس تمركز گروه لینوكس فارسی بر روی سیستم "ردهت"(REDHAT ) و نسخه "فدورا"(FEDORA ) به عنوان سیستم عامل امن خواهد بود. با توجه به این كه این دو سیستم و سیستم عامل‌های امن به صورت كدباز( OPEN SOURCE) از قبل طراحی شده لزوم شروع مجدد طرح از این سیستم‌ها چه می‌باشد؟

منبع این خبر كاملاً ناموثق است، زیرا اولاً هدف از این مراسم تجلیل از فعالان لینوكس توسط مهندس جهانگرد دبیر محترم شورای عالی اطلاع‌رسانی بود و به هیچ وجه مباحث فنی (مانند موضوع ذكر شده) راجع به طرح عنوان نگردیده است. (فایل صوتی مربوط به مراسم وجود دارد). ثانیاً ما بارها اعلام كردیم كه هدف طرح رفع مشكلات پایه‌ای زبان فارسی در نسخه اصلی سیستم عامل لینوكس بوده و ما توزیع یا نسخه خاصی را در نظر نداریم. به همین دلیل طبق قراردادهای موجود شركت‌های انجام‌دهنده پروژه‌ها موظفند خروجی پروژه‌ها را در منابع اصلی برنامه‌ها به صورت بین‌المللی ثبت كنند كه در تمام نسخه‌های(توزیع‌های) لینوكس مشكلات فارسی به صورت پایه‌ای در آینده رفع شود. ثالثاً ما در هیچ یك از موارد فعالیت تكراری انجام نداده‌ایم و نخواهیم داد. كمیته فنی و راهبری به شدت روند حركت و انجام طرح را از جنبه‌های فنی و مدیریتی تحت نظر دارند. درضمن توسعه زبان فارسی در لینوكس در سطح بین‌المللی در حال انجام است و هدف ما پر كردن خلا زبان فارسی در این توسعه می‌باشد، زیرا زبان فارسی مشكلات خاص خودش را دارد كه به دلیل عدم آشنایی توسعه‌دهندگان بین‌المللی و نبود یك برنامه منسجم و قانونمند قبل از شروع طرح ملی لینوكس فارسی این خلا در سیستم عامل لینوكس وجود داشت كه درحال حاضر مطابق برنامه بین‌المللی سازی زبان فارسی در نرم‌افزارهای متن‌باز در حال رفع می‌باشد.

راهبرد اولیه توسعه طرح كه به نكات فوق اشاره دارد در خردادماه 82 به تصویب كمیته راهبری رسید و مطابق با آن كل طرح و پروژه‌ها در حال انجام است. این راهبرد در بخش گزارش‌های پرتال فارسی لینوكس قابل دسترسی است.

تامین امنیت برای سیستم عامل ملی یكی از دلایل اساسی برای تعریف پروژه لینوكس فارسی اعلام شده است درحالی كه مطابق با اطلاعات موجود و نظر كارشناسان ،تاكنون در محصولات ارائه شده و پروژه‌های تعریف شده در طرح لینوكس فارسی این پارامتر در نظر نگرفته شده است. نظر شما در این رابطه چیست؟

عنوان رسمی این طرح در تكفا «طرح ملی فارسی‌سازی لینوكس» است كه با هدف بسترسازی برای تولید سیستم عامل ملی در آینده در حال انجام است. بالا بودن امنیت سیستم عامل لینوكس نسبت به سیستم‌های عامل دیگر یكی از دلایل انتخاب این سیستم عامل به عنوان سیستم عامل ملی بوده است و در برنامه‌های طرح پروژه‌ای با عنوان امنیت وجود ندارد ولی كلیه پروژه‌ها موظفند موارد امنیتی را به عنوان یكی از پارامترها در انجام پروژه‌ها رعایت نمایند. به این معنا كه در خروجی هیچ كدام از پروژه‌ها مشكلات امنیتی وجود ندارد. در حال حاضر پروژه های دیگری با سرمایه گذاری سازمان‌های مختلف در حوزه امنیت فعالیت دارند كه در آینده برای تولید سیستم عامل ملی از نتایج آنها استفاده خواهد شد.

5. «سیستم عامل ملی» عنوانی است كه با توجه به اطلاعات موجود تا كنون هیچ كشوری آن را برای خود در نظر نگرفته است بلكه در برخی كشورها سیستم عامل خاصی برای برخی مراكز به خصوص مراكز دولتی و امن