بمب هشت میلیارد تنی نمک دریاچه اورمیه آماده انفجار
ارک قالاسی - امروزه محیط زیست به عنوان یکی از عوامل کلیدی تلقی میشود و در این میان احیای دریاچه اورمیه تلاش زیادی میطلبد که در غیر این صورت به گفته یکی از کارشناسان بمب 8 میلیارد تنی نمک دریاچه اورمیه در حالت خوشبینانه تا 20 سال دیگر منفجر میشود.
به گزارس گروه خبری تبریز سسی به نقل از خبر گزاری ها محیط زیست سالم و جذاب علاوه بر اینکه برای مردمان آن جامعه سلامت روحی و روانی میآورد در جذب گردشگر نیز به عنوان عاملی موثر تلقی میشود چرا که گردشگر همیشه مکان دیدنی و در عین حال سالم را برای گردش و تفریح انتخاب میکند.
اما افزایش جمعیت و در برخی موارد استفاده ناصحیح از طبیعت دستگاههایی را وادار کرده تا در راستای حفاظت از محیط زیست برآیند و مانع از تخریب طبیعت و نگارههای آن شوند.
یکی از اهالی اورمیه در این زمینه میگوید: یکی از نادرترین مکانهای گردشگری که در دنیا وجود دارد در استان ما مستقر شده و نام آن هم با آن همه عظمت و شوری برای مردمان اهل گردش آشناست.
او ادامه میدهد: از سالهای گذشته این دریاچه به خاطر داشتن منطقه بکر به مکان دوست داشتنی برای مردمان تبدیل شده اما امروز میبینیم که همین منطقه بکر به تهدیدی برای مردمان سه استان و چند کشور همسایه تبدیل شده است.
وی میافزاید: متاسفانه مسئولان ما همیشه از گذشته به این فکر میکردند که این مکان تفریحی که دارای شهرت جهانی است هرگز به خطر نمیافتد و به همین خاطر از توجه جدی و رفع مشکلات آن سرباز میزدند.
این جوان 28 ساله تصریح میکند: در کنار کمتوجهی مسئولان کمی بارشها و خشکسالی نیز این وضع را وخیمتر کرد و بستر نابودی این دریاچه را فراهم ساخت.
علی حسنی ادامه میدهد: مسئولانی که هر روز به دنبال اشتغالزایی هستند میتوانستند با ساماندهی و مدیریت صحیح آب این دریاچه و به دنبال آن با جذب گردشگر جوانان زیادی را صاحب کار کرده و موجبات گسترش این دیار را فراهم سازند.
او در ادامه میگوید: در کنار این مشکل بیتوجهی به محیطی که مردم در آن زیست میکنند باز هم ادامه دارد و امروز شاهد هستیم که با مدیریت ناصحیح زبالهها موجبات تهدید سلامت انسانها و طبیعت را بسترسازی میکنند.
کارشناس حفاظت از جنگلهای استان نیز در ارتباط با محیط زیست میگوید: امروز فرهنگسازی در زمینه درخت و درختکاری خوب است و ما خوشحالیم که شهرهای استانمان پر از سرسبزی و درخت است که در طول سالهای مدید و با صرف زمان و هزینههای زیاد این درختان توانستهاند سایه بر گستره استان افکنند.
او ادامه میدهد: در کنار این زحمات مردمی و مسئولان هرگز ندیدهایم که یکی را به منظور حفاظت از درخت تشویق و در این زمینه فرهنگسازی درخوری کنند اما جای بسی تردید است که آیا درخت و پوششهای گیاهی خود میتوانند از نابودی و هلاکتشان جلوگیری کنند؟
محمد امینی در ادامه میافزاید: همان قدر که درختکاری مهم است حفاظت از آن نیز اهمیت دارد و مردم و مسئولان ذیربط باید به این مورد توجه کافی داشته باشند تا هرگز روزی فرا نرسد که شاهد هلاکت کامل همین فضاهای سبز باشیم.
این پیرمرد 65 ساله که خود روزی جنگلبان بوده، میگوید: خداوند نگهبان اصلی جنگلهای استان ماست چرا که اگر روزی خدایی ناخواسته گوشهای از این جنگلها دچار حریق شود در زمینه مهار حریق به قدر کافی توان داریم؟
وی در ادامه تصریح میکند: همیشه در فکر فردا بودن مانع از هر گرفتاری است و مسئولان هرگز در این تصور نباشند که جنگلهای استان در خطر نیست چرا که حادثه هرگز از قبل خبر نمیدهد و در این مورد باید همیشه آماده بود.
کارشناس حفاظت از محیط زیست نیز از وضع دریاچه شور اورمیه میگوید: شوربختی دومین دریاچه شور دنیا آنجاست که دستکاری انسانها بر روند خشکیدن این دریاچه سرعت بخشیده و انسان و اقلیم دست به دست هم داده تا به زودی به جای زیست بومی زیبا که میزبان پرندگانی چون فلامینگو و پلیکان بوده است با تلی از نمک مواجه شویم.
علی اصغری در ادامه تصریح میکند: هر چند خشکسالی سالهای قبل بر کاهش سطح آب دریاچه اورمیه تاثیر داشته اما ایجاد سد بر سر راه ورودی آبها و مصرف بیرویه آب در زراعت اصلیترین عامل خشک شدن این دریاچه است.
این مسئول ادامه میدهد: به جز سدهایی که وزارت نیرو به منظور بهرهگیری از انرژی آب ایجاد میکند، وزارت جهاد کشاورزی نیز در حوزه آبریز اقدام به احداث سد و بندهای بزرگ و کوچک کرده تا به این ترتیب علاوه بر کنترل سیلابها و جلوگیری از شسته شدن خاک، از آب موجود به نحو بهتری در بخش کشاورزی استفاده کند غافل از آن که با دخالت در جریان طبیعی اکوسیستم، عواقبی جبرانناپذیر به بار خواهد آمد.
او اضافه میکند: شمار سدهای بالادست دریاچه اورمیه شاید بیش از 40 سد بزرگ و تعدادی سد و بند کوچک باشد که بر روی رودخانههای زرینهرود، سیمینهرود، گدار، باراندوز، شهرچای، نازلو و زولا ایجاد شده است، جلوگیری از ورود آب این رودخانهها به دریاچه اورمیه اگر چه بخشی از اهداف وزارت نیرو و جهاد کشاورزی را محقق کرده اما ظرف 14 سال گذشته در کنار اقلیم خشک، سطح آب دریاچه را شش متر کاهش داده و این افت سطح، غلظت نمک را به 300 گرم در لیتر رسانده است.
اصغری با بیان اینکه شوری در حد خطر، قدرت تولید مثل آرتمیا، جانور بومی دریاچه اورمیه را از بین برده و کمبود آرتمیا که غذای اصلی فلامینگو است، این پرنده را در معرض خطر قرار داده است، تصریح کرد: به غیر از کاهش تنوع زیستی این زیست بوم بینظیر تاثیر مخرب 8 میلیارد تن نمک بر جای مانده از دریاچه خشکیده، اثرات بسیار تخریب کنندهای در شهرها و زمینهای کشاورزی اطراف دریاچه دارد.
کارشناس حفاظت از محیط زیست استان آذربایجان غربی انتقال آب از حوزههای مجاور دریاچه مانند رودخانه ارس هنگام پرآبی، رودخانه زاب و دریاچه خضر را راهکار مناسبتری برای جلوگیری از خشک شدن دریاچه اورمیه میداند.
اصغری همچنین ادامه میدهد: چنانچه بسته سیاستی وزارت جهاد کشاورزی در راستای ارتقای توانمندی کشاورزان و اجرای طرحهای آب و خاک، آبیاری تحت فشار و پوشش کانالهای آبیاری، احیای قناتها، ارتقای توانمندی مرغداریها و دامداریها، بهبود گرمایشی گلخانهها و سایر مصرف حاملهای انرژی به مرحله اجرا در آید، امید آن میرود که بتوان از فاجعهای زیست محیطی جلوگیری کرد در غیر این صورت بمب 8 میلیارد تنی نمک در حالت خوشبینانه تا 20 سال دیگر منفجر میشود.
وی همچنین برای جلوگیری از فاجعهای زیست محیطی در منطقه راهکار دیگری نیز ارائه کرد، او با تاکید بر مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی گسترش آبیاری تحت فشار و تغییر الگوی کشت را دو راه مدیریت مصرف آب میداند که با تغییر کشت از محصول پرمصرف به کم مصرف میتوان آب کمتری را مورد استفاده قرار داد و با اجرای آبیاری تحت فشار میزان مصرف و همچنین هدرروی آب را کاهش داد.
مدیرکل حفاظت از محیط زیست نیز در این باره میگوید: اصلیترین و در واقع تنشزا ترین موضوع در شرایط فعلی که مورد پیگیری شدید هم قرار دارد بحث دریاچه اورمیه است.
او در ادامه میافزاید: وضعیت امروز این دریاچه نامناسب است به گونهای که حدود 250 هزار هکتار از اراضی دریاچه به شورهزار تبدیل شده و در عین حال پسروی آب شدیدا زیاد است و شوری نیز به حد فوق اشباع رسیده است.
حسن عباسنژاد ادامه میدهد: به دنبال اینها شاهد شکوفایی گیاهان جلبکی هستیم و اگر میزان بارشها افزایش نیابد و وضع به این حال پیش رود، طرحهایی هم که مورد پیشبینی قرار گرفته اجرا نشود وضع بیشک وخیمتر و بدتر هم خواهد شد و شاید هم در آینده نزدیک شاهد خشکی کامل این دریاچه باشیم.
وی میگوید: قویترین کارگروه در هیئت دولت جهت مدیریت بحران دریاچه اورمیه با هدف برونرفت از وضعیت فعلی تشکیل یافته و پس از برگزاری چند جلسه، ستاد اجرایی در سطح ملی نیز برگزار شده و متعاقب آن پروژههای مختلفی که با هدف برونرفت از وضعیت فعلی پیشنهاد شده بود بر اساس سند زیست بومی مدیریت دریاچه اورمیه تصویب شدند و به جلسه نهایی فرستاده شد و امید است تا به زودی این جلسه نهایی در اورمیه تشکیل یافته و تامین اعتبار آن نیز نهایی شود.
وی تصریح میکند: تاکنون پروژههای اولویتدار نیز تعیین شده که از جمله آنها بارور کردن ابرها، انتقال بین حوزهای آب، بحثهای مطالعاتی و تئوریک، تغییر الگوی کشت و اصلاح سیستم آبیاری، احیای تالابهای اقماری که همه اینها از پروژههای خوب و حیاتی به شمار میآید و ما امیدواریم که با اجرای این پروژهها دریاچه روز به روز وضعیت مناسبی پیدا کند.
او ادامه میدهد: علاوه بر اینکه بحث تغییرات اقلیمی و نزولات آسمانی در جلوگیری از خشکی دریاچه نقش اساسی دارد به همین خاطر امیدواریم با توجه به پیشبینیهای سازمان هواشناسی که نوید رفع خشکی را دادهاند و سال آبی خوبی را پیشبینی کردهاند مشکلات این دریاچه برطرف شود.
