قاره باتیرلر
ابراهیم نینگ لبلری اوستیده ایندیگینه توکلرسبزه اوره باشله گندی.اؤقیشدن ایرا قالگن باله نینگ ذهنی راسه اؤتکیر.باردی مکتب اؤقیب،عالی معلوماتلی بؤلگنیده ایدی،إیگنه نینگ کؤزیدن نق تویه نی اؤتکزردی.بو کیتیشده،یولدوزلرنی نروانسیز اوره یاتگن بؤلیب اولغه ییشی تعین. فقط گینه اولکن شهرلرگه باریب اؤقیشگه قؤلی یتمی توریبتی.اوستیگه-اوستک تینیمسیز بی ثمراوروشلر قومگه اؤخشب،انه شونقه استعداد لرنینگ کؤزینی یاپیب تشله گن.
کتته-کیچیک ابراهیمگه بیرار آفت داریشدن خواطرده.باله سیگه آمانلیک تیله گن آته-آنه تون و کون خدایلب چیقه دی.زور قابلیتی طفیلی ابراهیمگه قرآننی یادله تیش اوچون یقین اوزاقدن آدملر سؤره ب کیلیشدی.بیراق،آته-آنه بونگه سیره کؤنیشمه دی.
***
کتته حادثه یوز بیریب ابراهیم یشه یاتگن قیشلاققه ایلکتیر تارتیلدی.بنا بؤلگندن بویان یالقین نینگ طعمینی تاتیمه گن قیشلاققه نور اولشدی.چقماقده ی چه قیلگن برق نورلری،ابراهیم نینگ کؤزینی آچتی.آته-آنه اوئیگه بیر تلویزیون ساتیب آلیشدی.باله کی آچقیچگه اؤخشه گن برماقلری بیلن قولفنی آچگنده ی گویا،تلویزیوننی یاقتدی.ماوی شیشه دن پارله گن نورلر اؤز آرتیدن مجازی دنیا ایشیگینی لنگ آچیله باشله ندی.نور پرده لر کیتیده گی دنیاجمالیگه ابراهیمنینگ کؤزی إیلیندی. قره سه کی،برق سیملری آرقه لی تلوزیون پرده سیگه طرفه-تومن تصویرلر بلقیب چیقماقده. کیتیدن دانا کیشیلرتیلیدن معنالی اؤگیتلر ینگره ماقده.ینه اوزلوکسیز کؤزلرنی قونه تر منظره لر تره له یپتی.ابراهیم نینگ اؤی- فکرلری کؤرسه تو تؤلقینلریگه یوغریلیب قالدی.او کاناللرنی المشتیرگن سه یین واقعه-حادثه لر توبیگه شونغیب بارار،چنقاق بیر حالتده موجلر بغریدن سوزیب کیله یاتگن عجایباتلر قعریگه یتگوه ی بؤلیب تورار،بـَریسینی کؤریب قؤشنیسی نینگ قیزی رعناگه ائتیب بیرشگه آشیقردی.
تلویزیونده کؤرسه تولر دوام ایتیب توریبتدی: باله لرگه اتب نمایش ایتیله یاتگن قؤغیرچاق اؤینلری؛چیقه لیب کلله مه شاق آقه یاتگن دریا سولری؛شمال آلیب قاچه یاتگن میسه لرنینگ مه ئین سیلکینیشلری،حیاتبخش قؤشیق و نفیس صنعت اثرلری؛تینیب قالگن یاغمیردن کیئین بولوتلر آرتیدن بؤزه ره یب چیقه یاتگن رنگین کمه لکلر؛گؤزه للرنینگ یائیب قؤئیلگن تؤلغاق ساچلریدیک تاغ بغریدن قویولیب توشه یاتگن شرشره لر؛قیز-باله،ایرکک-عیاللرنینگ ایرکینلیگی،آچیق-ساچیق قیافه سی؛ قیراقلرگه شدت إیله اوریله یاتگن دینگیز تؤلقینلری؛کتته-کتته شهرلرنینگ قاق اؤرته سیده کؤککه بؤی چؤزگن آسمان اؤپر بنالر؛یه یلولرده اؤیناقلب،یه ئیره ب،معرب اؤتله یاتگن قؤی- قؤزیلر؛یم-یشیل درختلر برگلری آره سیدن چوغورلب اوچیب-قؤنه یاتگن سیراقی قوشلر؛آش قاواق پلله سیگه اؤخشه گن آی ماما نینگ کؤکده بی تینیم سوزیب باریشی؛آنه یرگه زررین یاغدولر ینی ساچه یاتگن آپپاق بابا قویاشنینگ پارلب توریشی؛گل-چیچکلر اوزره تورلی-تونیس رنگلرگه قناتی چه ئیلگن کپه لکلرنینگ چرخ اورشلری؛ماوی آسمان بغریدن یرگه قره ب میلتیللب تورگن سان -سناقسیزیولدوز لر؛خلــّص،اؤت اؤلنلر یپراغلریدن مولدیره یاتگن تامچیلر…اونینگ خیللرینی بند ایتدی.بو نرسه لرنی إیلک بار زنگاری ایکرنده کؤرگن ابراهیم،حیرتدن برماقلرینی ایه گیگه توتگنچه خیالگه چؤمدی.یورسه- تورسه رنگمه-رنگ بو طرفه عالم ایندی،تلویزون ایکرانیده ایمس،خوددی اونینگ مییه سیده گوده لنه یاتگن بؤلیب قالدی.او شونده گچه بونده ی بیر گؤزه ل و یاقیملی دنیا،بختیار حیات بارلیگینی عقلیگه سیغدیره آلمه دی.ابراهیم نورلردن تره له یاتگن ایسه-ده،بوکبی بی غبار،تینچ و آسایشته لحظه لر بارلیگینی شوندن کیئین حس ایته باشله دی.یؤق ایسه،دنیاگه کیلیب کؤزآچبدیکی،کؤرگنی فقط اوروش،کلفت، مصیبت؛بمبه،تؤپ،تانگ،میلتیق،هرخیل اؤق یراقلرنینگ ناخوش صداسی و قاره کونلر.
تلویزیون ابراهیم نینگ آنگیده توب بوریلیش یسه دی.اؤقیمیشلی بؤلمسه- ده،خیال کوچی بیلن اؤزیچه حیات و دنیانی قریچله ی باشله دی.اؤراقده ی-اؤراقده ی سواللر گه روپره کیله ویردی،کیله ویردی.نخواتکی،یشش فقط اوروشدن عبارت بؤلسه،دیگن اؤی اونینگ روحینی ضبط ایتدی،إیچینی ویران قیلیب کیتدی.نخواتکی کولگونی اونیتیب،شاد- قوناق یششنینگ علاجی بؤلمسه؟ نیگه انسان بؤلر- بؤلمس نرسه لرگه اوچونیب،اؤلیکلرگه سیغینب،فقط أیغلب اؤتسه- یه!؟ دیگن سؤراقلر اونی کؤپ قیئنه دی.
ابراهیم قئته توغیلیشنی آرزولب قالدی.مییه سیده مهرله نیب قالگن مینگلب قؤرقینچلی صحنه لرنی بیردن اؤچیریب،یویب تشله سم،دیئدی یو،چاره تاپه آلمه یدی. بیر سیم إیچیده شونچه لر حکمت یاشرینیب یاتگنیدن اونینگ إیککی قؤلی حیرت یاقه سیده؛ینه مین بیلمه گن الـله قنده ی سیر-اسرار بؤلسه کیره ک،قورغور بو سیمده دیگن فکرده او.إیککی-اوچ کون بیلگنی إیچیده، تفککرگه غرق بؤلدی.کؤرگن بیلگنلرینی بیراو بیلن بؤلیشگیسی،دردلشگیسی کیله ویره دی. هه،کؤنگلیگه سیققنی،إیشانگنی قؤشنی سینیگ قیزی رعنا.هلی اونگه ائتر گپلری مؤل…
آته-آنه سی زومدن کوزه تیب بارماقده ایدی.سوادسیز ساده عایله نینگ خشونتسیز تورموشی برکتیدن ابراهیمنینگ مییه سی بوتون قالدی.او آته-آنه سیگه گپ قاتیب: - نیگه کؤچه باله لری مونچه لر قؤپال،سؤکه غان،جنگری؟ نیگه باشقه عایله لرده دایم اوروش؟اکه-اوکه،آپه سینگیل،ایر-خاتین برچه- برچه لری بیر-لری بیلن جیقه مشت؟ نیگه کؤچه باله لری شیرین سؤز ائتیب کولیشنی بیشمه یدی؟آخر نیگه آدملر بیر-بیرلریگه أیرتقیچ قشقیرلرده ی معامله قیلیشه دی؟- دیه کیتدی.
- اصلیده آدم-آدم بیلن دشمن ایمس بالم.بلکی اولرنینگ اؤی- نیتی بیری- بیرینی انکار ایته دی.دنیامیز هر خیل فکرلرگه تار بؤلیب قالدی.آدم سیغسه -ده،نیتلر سیغمه یپتی؛بیراونینگ ائتگنینی قیلمه سنگ،یوروغیدن یورمه سنگ آدملر باشینگه عیب قه لب تؤرت کتابگه کافر چیقره ویره دی.دنیا شونقه بؤپ قلیدی جانیم بالم.قنی ایدی بیزنی شو غریب حالیمیزگه قؤئیشسه.پیشه نه ده یازیلگنینی کؤره میز-ده،تؤره ام،- قیلیچ آته اؤغیلنینگ سواللریگه جواب قیلرکن،-عاقبت بخیر بؤلسین بالم،- دیب خؤرسینیب قؤئیدی.
***
…ایرته سی کونی،کیچ پئیت اوخله شدن آلدین ابراهیم تلویزیونینی ایسکی چاپانگه اؤره ب، اوزومزار آره لب کؤتریب،آلیب باریب،قه لینراق تاک نینگ ته گیگه تیقیب قؤیدی.بیکیتدی.بیر قولاچ نرراقده،کپه گه اؤخشه گن کیکسه تاک آستیدن اؤزیگه جای سالیب،ایسکیراق شالچه سینی تؤشب،بغرینی جویه نینگ بیتیگه تشلب یاته ویردی.ابراهیم،تویه یورسه کؤرینمه یاتگن جویه لرگه؛تاکلرنینگ منظره سیگه کؤز قیری تشله دی.تؤلین آینینگ نورلری آستیده کؤم-کؤک باغنینگ رنگلری بؤغیق توسگه کیرگن.نظریده تاکلر برگلری سؤلغون.یپراقلر یوزیده گی خسته لیک زنگینی،یامغیرلر هم اریته آلمسده ی بیر حالت.تیپ- تینیق اوزوملر کیلینلرنینگ برماغیگه اؤخشب سوزولیب تورار،چه تیشیب کیتگن تاکلرنینگ بؤغینیده أیغیلگن شیره سی یقین بینگک،زامبرلر إین قوریب آلیشگن.یککه یریم تاکلرنی ازغیش چنگه لیده بوغیب توریبتی.حسینی اوزوم تاکی اوزره اؤرگمچیک تؤرینی یئیب تشله گن.بیته -یریمته سرغه یگن تاک برگلری پشته گه قـــَوجیبره ب توشگن.ابراهیم انه شو جایده توننی کونگه اوله شی کیره ک.کؤنگلی غش؛خوف-خطر کؤلنگه سالیب توریبتدی.«بیر کون بؤلمسه بیر کون باسمه چیلرنینگ باستیریب کیلیشی بار»دیگن اؤیلر ابراهیمنینگ إیچیدن اؤته باشله دی.بؤز باله ده؛اؤزینی تینچیته آلمی مینگ خیال إیچیده آواره.
بیرآز اؤتمی کؤچه دن گوسورده ب کیله یاتگن آتلرنینگ کیشنه شی،ابراهیمنینگ إیچیگه غلغله سالدی.بختی کولیب شو پئیت اینگیل ایسه یاتگن تون شمالی تؤخته دی.شیغیرله یاتگن تاکلرنینگ آوازی هم تیندی.ابراهیمنینگ قولاغی آوده،بیکینیب آلگن یریدن باش کؤرتیب،تیوره ککه قره ش،قوخ دیب یؤته لیش،پیش-پیشلب نفس آلیش باشنی کونده گه قؤئیشده ی بیر گپ.ابراهیم مرجان اسملی إیتچه سینی یخشی کؤره دی.یخیشیمکی،اونینگ پناه تاپگنینی مرجانگینه پیقه می قالگن.إیسیمدن بیلیب،آرقه امدن کیلمسه کاشی،دیب دغ-دغ تیتره یدی.خیالیده کیمدیر«سینمی تیررانچه ابراهیم!»دیگنده ی گویا؛قنده یدیر تیمیر قؤللر خوددی تاماغیدن بؤغیب اوشلب،تاکلر آستیدن جانسیز تنه سینی سودره ب آلیب چیقیب کیته یاتگده ی.بیله گیده گی ساعت میللرینینگ چیق-چیقله شی کتته قیامت باشله نیشیدن ناشانه.ابراهیم بیله گیده گی ساعتنی سیکن ایچیب،غدیر-بودیرکیسه کنی کؤتریب ته گیگه قؤیماقیماچی ایدی هم کی،برماقلری اوچیده شپـــــاتدن اوزون قؤنغیر چَیان اؤرمه لب کیله یپتدی.«وای داد آنه جان!!!»-دیه بار کوچی بیلن بقیرماقچی هم ایدیمکی،اوئیده گی إیتی،باستیریب کیره یاتگن آتلرگه آسیلیب،هاو-هاولب هوره باشله دی.قه سیر- قوسیر تاووشلر آره سیدن بیگیم خاله نینگ«کیم سیله؟ نیمه گه کیلدیلر اؤزی؟بیزدن باشقه نی تاپه دیله می؟ تؤشه نریمیز یر،یاپینریمیز آسمان،بیزه بیر کمیغل آدملر بیز،سیلر آلیب کیتردیک نرسه میز یؤق!»- دیگن سؤزلری ابراهیمنینگ قولاغیگه ایشیتیلدی.یوره گی گورس-گورس اوره یاتگن باله نینگ نفسی بیردن إیچه توشیب کیتدی.آغزی-بورنی اؤره لگن قشقیر سمان آدملرنینگ گپلریگه إیتنینگ هککیللب اوریشی خله خیت بیریب توریبتی.
- ایمچه گینگدن درختگه آسه یمی؟کوچیگینگنی باغله!عقلی کلته قنچیق،- دیب غؤنغیلله دی آتینی تیزگینلب تورگن آدملردن بیری.
بیگیم خاله کوچوگینی قوچاغلب،آوتماقچی بؤلیب:
- یا تنگریم نیمه بؤله یپتی؟- أیغیسی بؤغزیگه تیقیلیب توریب،- بیر پاس جیم تورگین جانیم،چقیریلمه گن مهمانلرنینگ گپی بار ایمیش،- دیدی هیجان بیلن مرجان کوچوگی نینگ باشینی سیله یاتیب.إیتنینگ تاووشی پسه یمه دی،عکسینچه،آوازی زوره یگن سری زوره یدی.نیمه قیلمه سین بیگیم خاله إیتینی تینچیته آلمه دی.
قاره باتیرلرنینگ إیزغیب آغدر-تؤنتر قیلیشلری اوجیگه میندی.ایلکه لریده کلاشنیکوف قورالی کؤترگن؛بیتلرینی جون باسگن،بیر أیلده هم بیر بار حمام یوزینی کؤرمه گن،کتته إیشتانی بؤربه ئیده کله وه له نیب تورگن قاره باتیرلردن قنغسیگن شور هید لر انقیب،قیلچ آته نینگ اوینی إیسگه تؤلدیردی.سفه نینگ بیر چیتیدن بیلی آغریب،ایاغی سیب یاتگن قیلچ آته نینگ قاره مهمانلرگه قره ته«قرآننی شفا کیلتیره من،خدادن قؤرقینگلر،آنت إیچیب ائته منکی بیز بیگناه بنده لرمیز»-دیگن یالباریشلری قولاققه چه لیندی.
- سوبودینگگه سو قویه میز،هلی سین خام کله لرنی سیخدن اؤتکزیب،کباب قیله میز، بؤغیزلر ینگگه ایریتیلگن قؤرغاشین قویه میز،- دیدی بیگم خاله نینگ آق آرله گن ساچلرینی قیسیمیده توتمله گن قاره باتیر لردن بیری.
غضبدن قانی قئینه گن قیلیچ آته عصاسینی قؤلیگه آلرکن سپچیب:
- ناموسلرینگ بارمی اؤزی سن قشقیرلرنی،- دیه قؤزغالماقچی بؤلدی-یو،اؤرنیدن توره آلمه دی.
***
تیرگه باتگن ابراهیم تونگی قاره فرشته لر بیلن آنه سی آره سیده بؤله یاتگن تارتیشو،مشمشه،قی چولرگه بیر قولاق آسماقچی بؤلدی.ینه وهمه باسیب یانباشله دی.قره سه کی،پارتلشدن یاریلگن قاره پولادگه اؤخشب قاپ-قاره چَیان اؤنگ قؤلیدن کؤکسیگه قره ب،اؤرمه له یپتی.شو زمان بیردن گورسیللب کؤچگن ملتیق آوازی تون نینگ بغرینی سؤتیب،ساکنلیکنی بوزیب یوباردی.شوندن سؤنگ کوچونینگ بیزواته آوازی جیمیب کیتدی.
قاره باتیرلر بیگیم خاله نینگ داد وایلریگه قره می خانه لرنی بیر- بیر تینتاو قیلیب چیقیشدی.تونگی باتیرلردن بیری قؤلیده کبرا أیلانگه اؤخشه گن قانلی قمچینی اوشله گنچه هوانی کیسیب اؤینه تردی.
- کلیمه نگنی کیلتیر کافر! قنی تیلبیزین؟اؤغیلینگی تاپ دئیمن!-اولر قیلیچ آته نینگ یاقه سیدن اوشلب،یرگه سودره ب باردی،-اگر اؤغلینگینی تاپمه سنگ،سینی آتگه باغلب،اوئینگدن آلیب چیقیب کیته میز-ده،بیقینینگدن دریچه آچه میز،- دیه دغه له شدی.
اونگه چه سیم-سیم کؤز یاشی تؤکه یاتگن بیگیم خاله :
- اوئینگه اؤت توشکورلر،تلوزونمیز یؤق،اؤغلیم بؤلسه،یان قیشلاققه باباسینینگ اوئیگه کیتگندی،او ایرته گه،قئتیب کیله دی،بیزگه رحم قیلینگ،- دیب اولیگه یلیندی؛سؤنگ قرغشگه توشتدی.
کیر ساقاللری سیرپه یگن تونگی قاره مهمانلر اچّیق بیلن برق سیملرینی اوزه کیتدی.ینه بیر بار کلاشنیکوف میلیدن تر- ترله گن بیر سیدره اؤقلرنینگ قیزیل آلاوی چقنب کیتدی.بیگیم خاله نینگ یائیلگن ساچلری مرجان نینگ قانگه باتیب یاتگن جسدینی یاپیب تورار،عیالنینگ محزون کؤزلری بیداو آتلر هول قیلیب کیتگن لای إیچیدن قیلیچ آته نینگ بؤم-بؤش جائیگه قره ب قالگندی.
کیشنه یاتگن آتلرنینگ تؤپور- تؤپورلری باشلندی.گوسور-گوسور إیچیدن قیلیچ آته نینگ:
- آه تنگریم اؤزینگ مددبیر!! احوالیم بیرسینگه عیان!!!جگریمنینگ بیر بؤله گی،تابوتیمنی کؤتره یاتگن اؤغلیم،تیلب آلگنیم الوداع ابراهیم!!!عمر یؤلداشیم،عزیز یاستیق داشیم بیگم سین بیلن- ده خیر،ایندی الوداع،الوداع!!!!-دیگن سؤزلری اوزاق- اوزاقلردن إیلــَس-إیلــَس ایشیتیلیب،کیئین جیمیب کیتدی.
اؤشه تاک پناهیده رعنانینگ عکسینی بغریگه باسیب یاتگن ابراهیم،اونیتیلمس سیرداشینینگ یارقین خاطره سینی ایسله یاتگندیک یاتیبتدی.سلطنت تختیگه چیقیب آلگن حکمرانگه اؤخشه گن،به هیبت چــَیان نینگ شرپه سی،اؤته هیجان و قؤرقودن هوشینی یؤقاته یازگن باله نینگ ساووق تنه سیده،حکم سوره ردی.
حکایه شکلیده تصویرلنگن واقعه تیریک گواهلر تیلدن یازیلدی.
۲۰۱۱-أیل.کانادا
ایشانج
