فردوسی بزرگ

بنام ایران این واژه­ی سپندینه و اهورایی، واژه­ای که از آن بوی مهر و راستی به مشام می­رسد و ایرانی که بزرگانی چون اَشو زرتشت، کورش بزرگ و فردوسی را در دامان خود پروراند...

درود، درودم به سان دو رود اَروَند و اَرَس به شما فرهیختگان و خوانندگان که به این سرزمین و فرهنگ پربار آن مهر می­ورزید.

در این نوشتار کوشش شده با بهره­گیری از دانش زبان شناسی چَم (معنی) راستین ماه اَردیبهشت و واژه­ی آن، هر چند اندک و کوتاه بررسی گردیده تا بتوان به ریشه­ی راستین آن پی برد.

آرزوست خوانندگان گرامی اگر لغزشی را دیده پوزش مرا پذیرفته و پذیرای این نوشتار هر چند کوتاه باشند.

اَردیبهشت یا اُردیبهشت؟!

اَردی­بهشت از واژه اوستایی اَشَهْ­وَهیشْتَهْ ( اَشاوَهیشتا ) گرفته شده است، پاره­ی نخست این واژه، اَشَهْ یا اَشا به چم راستی، پاکی، داد جهانی و هنجار ( قانون ) دگرگونی ناپذیری است که آفرینش را نظم می­دهد، اَشا نشانه­ی خواست اهورایی است.

پاره­ی دوم؛ وَهیشْتَهْ یا وَهیشتا صفت عالى از وه به معنى به و خوبست که به چم بهترین است که روی هم « اَشَهْ­وَهیشْتَهْ » به چم « بهترین راستی یا بهترین پاکی » که نُمادی از اَشویی است می­باشد، که در جهان خاکی و در گیتی، نگهبانی آتش با اوست. چرا که آتش بهترین جلوه­گاه پاکی و راستی به شمار می­رود و در کیهان هیچ پدیده­ای به اندازه­ی آتش راست و پاک نیست و یکی از آخشیج­ها و پدیده­هایی است که ناپاکی­ها را پاک می­کند.

در جهان مینویی نماینده­ی پاکی و هنجار ( نظم و قانون ) اهورایی است. به گفته اوستا گل مرزنگوش به او اختصاص دارد، در اوستا ایزد آذر و ایزد سروش و ایزد بهرام از یاران او شمرده شده‌اند. نگارنده­ی (مؤلف) برهان آرد: نام فرشته‌اى است كه محافظت كوهها كند و تدبیر امور و مصالح ماه اردیبهشت تعلق بدو دارد... در این روز نیك است به معبد و آتشكده رفتن و از پادشاهان حاجت خود خواستن و بجنگ و كارزار شدن... ، و در شمس‌اللغات آمده است: فرشته‌اى كه تدبیر كوهها و روز اردیبهشت بدو متعلق است و او ربّالنهار [ ظ: النار ] است. و بازگشتی نیز بجهانگیرى شود.هر آن چه در گیتی و مینو آفریده شده است، چه جاندار و چه بی­جان، از اَشا پیروی می­کند. اَشا راه راستی است و پویندگان آن راه، به خوشبختی ( اوشتا ) می­رسند. واژه­ی اَشا در گاتها سروده­های اَشو زرتشت بیش از دیگر فروزه ها آمده است به گونه­ای که از وُهومَنَه نیز بیشتر گفته شده است. در گاتها وُهومَنَه ( بهمن ) و اَشاوَهیشتا ( اَردیبهشت ) بیشتر جاها با هم آمده­اند هر چند که از اَشا بیشتر نام برده شده است. اَشا در خرد اهورامزدا پدید آمده و با راستی و داد یکی است از این روی ( اَشاوَهیشتا یا اَردیبهشت ) به چم گوهر داد هم هست، فرهنگ ایران، فرهنگ راستی و داد است که همه جا با دروغ در جنگ است از این روی اَشا را می­توان گوهر فرهنگ ایران هم نامید...

اَشَهْ­وَهیشْتَهْ ( اوستایی ) در پهلوی اَرْتْ­وَهیشْت یا اَشَه­وَهیشْت که با دگرگونی اَشَه به اَرْتْ و سپس به اَرْد و هم چنین دگرگونی وَهیشت به بهشت در پارسی امروزه آنرا اَردیبهشت می خوانیم.

اکنون به واژه­ی اُردیبهشت می­پردازیم؛ اُرْد به چم مانند و پاره­ی دوم آن به چم بهشت است که روی هم به چم «مانند بهشت» می­شود، ولی به گونه­ای با در دید داشتن گاه بهار و زیبایی­های بهشت گونه­ی ایران زمین این بهشت، بهشت مادی است، که نگارنده­ی (مؤلف) برهان آرد: معنى تركیبى این لغت به معنى مانند بهشت باشد چه اُرد به معنى شبیه و مانند آمده است و چون این ماه وسط فصل بهار است و نباتات در غایت نشو و نما و گلها و ریاحین تمام شكفته و هوا در نهایت اعتدال، بنابراین اردیبهشت خوانند(!). بازگشت به شمس‌اللغات و جهانگیرى و غیاث اللغات نیز شود. ما در فرهنگ ایرانی و مزدایی خودمان باوری به بهشت و جهنم مادی نداریم و در این اندیشه بهشت و جهنم یک گذر رُوانی است نه مادی پس در اندیشه ایرانی یک ماه با چنین دیدگاه مادی و بدون اندیشه­ی اهورایی جایی ندارد و هم چنین با در دید داشتن دیگر ماه­های سال که همگی ریشه­ای چون اَشَهْ­وَهیشْتَهْ دارند، واژه­ی اُردیبهشت نادرست می­باشد.

پس ما بایستی به اَردیبهشت برسیم آن روز­ها چنان دور نیست، تا به روز جاودان...

چو ایران نباشد تن من مباد