1738 سال پیش ازمیلاد، اشوزرتشت ازروی شناخت کامل، پایه دین خود را بر یكتاپرستی استواركردونمازرانیازبشـر وتنها سزاوار اهورا مزدا(دانای بزرگ هستی‌بخش) دانست. البته نوروآتش در همه مذهب‌ها، نشانه انوارالهی ونمادپروردگاربه شمارمی‌آید.درتورات موسی(ع) یهوه(خدای یهود)درزبانه‌های آتش دركوه طور برپیامبرنمایان می‌شود. درانجیل كتاب آسمانی حضرت عیسی(ع) آمده كه خداوند نور مطلق است وظلمت وتیرگی دراو راه ندارد.درقرآن كریم نیز درسوره نورآیه 35،«الله نورالسموات والارض»شناخته شده است.اوستا نیزخداوندرا«شیدان شید»که همان مفهوم نورالانوار را دارد، دانسته ودرهمه ذرات هستی درتجلی می‌بیندوبراساس این باور، پرستش‌سو(قبله)ی زرتشتیان«نـور» قرارداده شده است .

سال پیش ازمیلاد، اشوزرتشت ازروی شناخت کامل، پایه دین خود را بر یكتاپرستی استواركردونمازرانیازبشـر وتنها سزاوار اهورا مزدا(دانای بزرگ هستی‌بخش) دانست. البته نوروآتش در همه مذهب‌ها، نشانه انوارالهی ونمادپروردگاربه شمارمی‌آید.درتورات موسی(ع) یهوه(خدای یهود)درزبانه‌های آتش دركوه طور برپیامبرنمایان می‌شود. درانجیل كتاب آسمانی حضرت عیسی(ع) آمده كه خداوند نور مطلق است وظلمت وتیرگی دراو راه ندارد.درقرآن كریم نیز درسوره نورآیه 35،«الله نورالسموات والارض»شناخته شده است.اوستا نیزخداوندرا«شیدان شید»که همان مفهوم نورالانوار را دارد، دانسته ودرهمه ذرات هستی درتجلی می‌بیندوبراساس این باور، پرستش‌سو(قبله)ی زرتشتیان«نـور» قرارداده شده است .

زرتشتیان در شبانه‌روز پنج بار با تنی پاك و روانی آماده رو بسوی نور، بامداد رو به خاور و پسین رو به باختر و شب‌ها در برابر ماه یا آتشی روشن یا شمعی یا چراغی فروزان می‌ایستند و اهورامزدا را نماز می‌گذارند.

آتش درمذهب زرتشت نماد«اشه»(عشق وراستی وپاکی) است، چراكه آتش تنها ماده ایست كه آلودگی را به خود نمی‌گیرد و همیشه و درهمه‌حال به سوی بالا می‌رود و ماهیت اصلی خود را حفظ می‌كند و خود می‌سوزد و دیگران را گرما و نـور می‌بخشد. مردمان اشون یا راستی‌جو، نیز همانند آتش آتشكده درهمه‌حال یكسان و یكرنگ بوده، پلیدی‌هاو دروغ را با دانش خویش و عشق به اهورامزدا می‌سوزانند و نور و شادی وگرما وانرژی به جامعه می‌بخشند. در عرفان ایرانی نیز عشق به آتش تشبیه شده است.

مهارآتش و چگونگی استفاده بهینه از آن یكی ازبرترین كشفیات بشر بود،كه به تمدن و پیشرفت انسان شتابی افسانه‌ای بخشید. آریایی‌ها، در مناطق شمالی ایران و جنوب روسیه كه بسیار سرد بود و زمستان درازی داشت، زندگی می كردند و آیین بیشتر مردم طبیعت‌پرستی بود و به آتش برای روشنایی و گرم‌ كردن خانه و كاشانه و پختن غذا و غیره بسیار نیازمند بودند و چون كبریت نیز وجود نداشت و فراهم كردن آتش بسیار سخت و وقت‌گیربود، آتش را در جایی بنام آتشكده همیشه روشن نگاه می‌داشتند. اشوزرتشت پس از برگزیده شدن به پیامبری، وجود این جایگاه را بسیار لازم وزندگی‌بخش تشخیص داد و با اضافه‌كردن آتش آتشكده با آتش 16 طبقه اجتماع(آهنگر و مسگر و نانوا و غیره) مفاهیمی مینوی به آن بخشید و به صورت پرچـمی مقدس برای زرتشتیان درآورد. که تا امروز نیز این چنین است و زرتشتیان آتش موجود درآتشكده را نماد موجودیت خود یا پرچم و درفش دین زرتشتی با چندین هزار سال هویت دینی و فرهنگی خود می‌دانند كه به وسیله موبد آتشبند(آترونAtravan ) همواره روشن نگاه داشته میشود. نام اصلی آتشكده‌ها، آدریان(Adoryan) است که آتش ورهرام یا بهرام و درب‌مهر نیزگفته می‌شود و همواره در طول تاریخ شامل مجتمع دینی و آموزشی و فرهنگی نیز بوده است.

پرستش سو(قبله): جهتی است كه پیروان هر مذهبی در سرتاسر جهان درهنگام نماز، هـمواره رو به آن سو به پرستش خدا می‌ایستند. آتش هرگز پرستش‌سو (قبله) زرتشتیان نبوده است. و بهدینان تنها در داخل آتشكده، رو به آتش مقدس که حالت پرچم دارد، می‌ایستند و به ستایش خدا می‌پردازند. حتی همسایگان آتشكده نیز رو به‌سوی آتشكده نماز نمی‌گزارند، وهیچ بهدینی از دیگر زرتشتیان نمی‌پرسدكه آدریان شهر در كدام جهت است تا قبله سوی خود قرار دهد. بلكه همیشه در هنگام نماز رو به سوی نورایستاده واهورامزدا را پرستش می‌کنند.

در بین هرملتی نمادهایی وجود دارد که به خاطر بار مینوی که دربردارد، ستوده می‌شود. کعبه، که در مکه معظمه قرار دارد، برای مسلمانان، مهر تهیه شده ازخاک کربلا برای شیعیان جهان، صلیب برای عیسویان، ستاره داوود برای یهودیان وآتش موجود در آتشکده؛ هرکدام بار مینوی و مفاهیمی بس ژرف دارند که برای پیروان آن کیش وآیین ستودنی است و اگر به درستی درک نشود ممکنست موجبداوری اشتباه شود. فردوسی بزرگ این مهم رادرک کرده و در شاهنامه می‌فرماید:بدانگاه بد آتش خوب رنگ-چو مر تازیان را مهراب سنگ

مپندار که آتش پرستان بدند -پرستنده پاک یزدان بدند

همه جهانیان آتش را دوست داشته و درآغاز پرستش خدای خود، مایل هستندكه شمعی را روشن كرده و به ستایش خدا بپردازند. آتش المپیك همیشه روشن نگاه داشته می‌شود و همه‌ساله با شكوهی بسیار در محل برگزاری المپیك برافراشته می‌شود. مراسم آتش‌افروزی و چراغانی و آتش بازی به هر بهانه شادی برانگیز، در سرتاسر گیتی مرسوم و شادی‌افزا است.

آتش موجود درآتشكده‌های یزد و تهران و اصفهان از آتش آتشکده کاریان شیراز آورده شده و هرساله با آتش 16طبقه اجتماع بزرگ (به زبان دری «مَس») ممزوج شده است.

همیشه آتشکده‌ها ساده و بدون زرق و برق ساخته می‌شده است. سرستونها و زواره‌های سنگی آتشكده یزد با نقوشی برجسته و زیبا كار هنرمندان سنگ تراش اصفهانی بوده و از معماری آتشكده‌های پارسیان هند الهام گرفته است.

باید کوشش کرد تا با شناخت درست باورها در مورد دینی داوری کرد.كاش از این همه افترا زدن به یکدیگر دست برداریم و به همبستگی بیندیشیم، به ویژه امروزه که ابرقدرت ها به دنبال ازبین بردن فرهنگ و تمدن ایرانیان هستند.