بنامش و یاریش

با عرض سلام و ادب به دوستان

بر خلاف یکی از دوستان که شیفته این خطبه هستند، شیفتگیه من به امام علی به واسطه این خطبه کم شد. تا اونجائی که حافظه یاری میده از دروس عربی که دوره دبیرستان خوندیم، وقتی کلمه شد نواقص می شه جمع، که از نقص گرفته می شه ! حالا اینکه بعضیا معادل سازی می کنند و تفاوت معنا می کنند جای بسی ..... دارد. یعنی ملت نمی دونستند که زن ها حیض می شوند، نمی دونستند که مقدار ارثشون کمتره که امام بعد اون جنگ بیاد بگه زن و مرد این تفاوت ها رو دارند؟! بد نیست یه نگاهی هم به تفسیر مرحوم علامه جعفری بندازید که ایشون هم در تعجبن از بیان این خطبه از مولا ! و نقص را نقص کمی تفسیر کردند و گفتند که منظور امام ، نقص کمی بوده و نقص کیفی که ملام تعیین ارزش ها است ، نبووده! حال یه سوال پیش می یاد هر چند که علامه جعفری خواستند به نوعی بگن که ما مونث ها زیاد گله مند نشیم گفتند نقص کمی منظور بوده و کیفی نه ! سوالی که پیش می یاد اینه که نقص ، نقصه حالاچه کمی چه کیفی ، وقتی که چیزی دچار نقص شد ارزشش کم می شه.

به نظر من دین ما احادیث ما سخنان ما خالی از ایراد و اشکال نیست ، و خواهشاً دوستان سعی در توجیح گری و ظاهر سازی نکنند. بسیار بسیار جاها هست که به واسطه کلاه های شرعی که وجود داره چه حق هایی که تضعیف نشده ، چه دشمنی ها که پیش نیامده ........

یا حق

                                                                                   یاهو

                                             در این کلوب به امام علی (ع) حتک حرمت شده :

                                                http://www.cloob.com/clubname/imamali 

                                                                   ان الله مع المتقین 

َخطبه 80 نهج البلاغه، نظر امام علی(ع) در مورد زنان، پس از جنگ جمل

ترجمه این خطبه بر اساس ترجمه مرحوم محمد دشتی :

ای مردم ! همانا زنان در مقایسه با مردان ، در ایمان و بهرَه وری از اموال و عقل متفاوتند ، اما تفاوت ایمان بانوان ، برکنار بودن از نماز و روزه در ایامَ ((عادت حیض)) آنان است و اما تفاوت عقل شان با مردان بدان جهت که شهادت دو زن برابر شهادت یک مرد است و علت تفاوت در بهره وری از اموال آن که ارث بانوان نصف ارث مردان است . پس از زنان بد بپرهیزید و مراقب نیکانشان باشید . در خواسته های نیکو (منظور در این جا عمل نیک نیست آنگونه که شما برداشت کرده اید بلکه خواهش های خود زنان است ) ، همواره فرمانبردارشان نباشید ، تا در انجام منکرات طمع ورزند.

ظاهر این خطبه و کلمه "نواقص" مخالف آبات قرآن کریم و عقائد و فلسفه اسلامی است .(اگر بگوییم خدا نیمی از انسان ها را ناقص آفرید) تنها راه جمع آن است که در واژه "نواقص" تصرف کنیم و معنای آن را" تفاوت" و "اختلاف" بدانیم که در لغت و واژه های قرآن نیز به جای یکدیگر استعمال شده اند . آنگاه تضاد ظاهری این خطبه با قرآن کریم و مبانی اعتقادی برطرف می شود . کلمه نواقص در این جا یعنی تفاوت و تفاوت در آیه 3 سوره ملک " ما تری من تفاوت " یعنی نقص و کاستی . امام (ع) می خواهد بفرماید که زن و مرد هر کدام روحیات و صفات مخصوص به خود را دارند ، و جایگاه هر کدام باید حفظ گردد . پس عایشه را که یک زن است ، سوار بر شتر فرمانده خود قرار ندهید که شورش بصره را به پا کند و آن همه خون مسلمان را بر زمین ریزد.

می بینید که عدم تسلط ما یا مترجمان ما به زبان عربی باعث ایجاد این سوء برداشت شده است.

اما در مورد نواقص الایمان

دلیلی که برای این موضوع آورده شده اینه که در روزهایی از ماه نماز نمی خوانند و روزه نمی گیرند

در روایات آمده که در این ایام  مستحب است  روی سجاده رو به قبله نشست و تعدادی تسبیحات اربعه را گفت و نخواندن نماز را جبران کرد و ثواب نماز را برد.

مثل وقتی که مسافر که نمازش شکسته ست و به او توصیه می شود که وقتی نماز چهار رکعتی را دورکعت خواند رو به قبله بنشیند و 30 بار (! ؟)تسبیحات اربعه را بگوید تا دو رکعتی که نخوانده برایش جبران شود و البته این کار مستحب است و او وقتی نمازش را کامل نخوانده حکم خدا را رعایت کرده و خلافی که انجام نداده  اما اگر به آن مستحب هم عمل کند دیگر نور علی نور می شود.

پس این کم بهرگی هم طبیعی ست و ذاتی نیست و قابل جبران است اما باز چون مستحب است اکثرا جبران نمی کنند و اکثرا کم بهره می مانند.

اما در مورد نواقص الحظوظ...

فرموده اند علت کم بهره بردن آنان در اموال این است که ارث بانوان نصف ارث مردان است.

ارث مالیه که مستقیما به دست انسان می رسه  و همه می دونند که خانم ها نصف آقایون از والدینشان ارث می برند فکر نمی کنم لازم باشه در مورد اینکه چرا اینطوریه صحبت کنیم همه اهل مطالعه هستند و احتمالا می دونند هر کس هم نمی دونه می تونه به کتاب نظام حقوق زن در اسلام مراجعه کنه  تا متوجه بشه به هزار دلیل روحی و عاطفی بر مردان پرداخت مهریه و نفقه واجب است و به جبران این تحمیل بر مردان حکم ارث بدین گونه است اگه لازم بود بگین من همین جا توضیحات بیشتر رو بگم در هر حال مثل موارد قبلی این هم یک هشداره

در قسمتی از همان کتاب نظام حقوق زن در اسلام مطلبی در مورد مسائل مالی خانم ها آورده شده که خوندنش به خصوص برای آقایون لازمه ایشان در آن قسمت از کتاب توضیح می دهند که معمولا خانم ها به خاطر اعتماد به همسرانشان و علاقه به زندگی مشترکشان همیشه فداکاری می کنند دلشان می خواهد که حساب من و تو نباشد سخن مال من و تو نباشدو خب این خیلی خوبه اما این خانم ها باید توجه داشته باشند که «چه خوش بی مهربونی از دو سر بی» اگر زن بناست از حقوقی که اسلام به او داده برای استقلال اقتصادی به خاطر مرد صرفنظر کند و نیروی کار خود را به مرد هدیه دهد مرد هم در عوض به حکم « و اذا حییتم بتحیة فحیوا باحسن منها او ردوها» باید به همان اندازه یا بیشتر به عنوان هدیه و بخشش نثار زن کند در میان مردان باوفا همیشه معمول بوده و هست که در عوض فداکاریها و خدمات صادقانه زن خانه با مستغل دیگری را به زن هدیه می دهند تا نگرانی اقتصادی او را مرتفع کنند.

به هر حال استاد هم در همان کتاب هشدار می دهند که زنان به فرصتی که اسلام در این زمینه به آنها داده است آگاه شوند و در فداکاری و گذشت در راه شوهر ساده دلی نشان ندهند تا مشکل سوء استفاده ها و همچنین نگرانی بابت بی آشیان شدن و محتاج شدن از نظر اقتصادی در اثر فوت و یا جدایی همسر  حل شود.

(جداً این کتاب نظام حقوق زن در اسلام عالیه خود من تا قبل از خواندن این کتاب خیلی چیزها برام مساله بود دوستانه به همه توصیه می کنم حتما این کتاب رو بخونند )

خب از بحث دور نشیم یک نکته هم در رابطه با اینکه چرا می گن زنان، مگه حالا تمام زنان این طوری هستند خب مسلما نه خود حضرت امیر برترین زنان عالم رو از نزدیک دیدند خدیجه علیها السلام فاطمه ی زهرا علیها السلام و زینب کبری عقیله ی بنی هاشم علیها سلام

در این خطبه منظور از نساء همان است که ما مثلا  در حرف هایمان می گوییم جوانان، تهرانی ها، دانشجویان و ... یعنی قشری که به طور طبیعی رشد کرده بدون آموزش و مطالعه و تربیت خاص مثلا وقتی می گیم «جوانان جاهلند» منظورمان این نیست که تک تک جوان ها جاهلند بلکه به طور طبیعی با توجه به شرایط طبیعی کسانی که اهل مطالعه و آموزش خاصی نیستند و به تربیت خودشون نمی پردازند جاهلند و چون اکثرا این گونه اند ما می گیم جوانان جاهلند

خلاصه ی مطلب اینکه تمام کم بهرگی ها را با مطالعه و آموزش و تربیت – با توجه به اینکه ذاتی نیستند-  می توان جبران کرد و مهربانترین انسان ها به ما کسی ست که دلسوزانه  کم بهرگی های طبیعی ما را به ما هشدار می دهد  تا در مقام جبران بر بیاییم و خب عاقل کسیه که همیشه بین خوب و خوبتر، خوبتر رو انتخاب می کنه

و چه حیفه در این فرصت محدود عمر وقتی کسی می تونه الگوی خودش رو حضرت زینب سلام الله قرار بده که عقیله ی بنی هاشم بود غفلت کنه و یک انسان معمولی باقی بمونه

اینم بگه این خطبه در مورد خانم ها بود الا ماشاء الله خطبه هم در نهج البلاغه داریم که در بعضی جهات هم به آقایون هشدار می دهند. یعنی هر کس یک نگاهی به نهج البلاغه انداخته باشه فکر کنم با من موافق باشه که بیشتر نهج البلاغه هشداره برای آگاهی و هدایت بیشتر.

فکر کنم حالا متوجه شدین چرا اینقدر این خطبه رو دوست دارم

رسول الله صلی الله علیه و آله به حضرت علی علیه السلام فرمودند « من و تو پدران این امتیم»

من موقع خوندن این خطبه واقعا می بینم که حضرت علی علیه السلام چطور مثل یک پدر دلسوز عاشقانه به دخترهاش هشدار می ده

حتی پیچیدگی هایی که در بدو امر هم درین خطبه ها به چشم می خوره زیباست چون تا این چیزها نباشه ما دنبال تحقیق و سوال و یافتن جواب نمی ریم و این همه برکات به دستمون نمیاد.

التماس دعای فرج

به امید ظهور

  بیشتر مطالبی رو که اینجا نوشتم سالها پیش از یک سخنرانی از دکتر امیر حسین بانکی که از شبکه چهار پخش شد شنیدم که البته اون موقع هنوز مهندس بودند! خداحفظشون کنه و توفیقاتشون روزافزون

چون تو پست قبلی خیلی پرحرفی کردم جواب  رو در این پست می نویسم تا اگر کسی فرصت نداشت فقط همین پست رو بخونه

قبل از هرچیز من واقعا به خاطر باز کردن این بحث تشکر می کنم. نمی دونم چرا به ذهن خودم نرسید که در این مورد قبلا چیزی بگم در هر حال شما سبب خیر شدین خدا خیرتون بده

چه بسیار سوء استفاده ها که از این خطبه ی مبارک نشده و بر اساس آن بارها شخصیت خانم ها رو زیر سوال نبردند و یا به این وسیله شیعه رو تحقیر نکردند و یا حتی خود حضرت امیر علیه السلام را زیر سوال نبرده اند و چه بسیار دسیسه ها که بر اساس آن سعی در تخریب چهره ی اسلام نداشتند.

حضرت علی علیه السلام (روحم جسمم جانم همه ی دار و ندارم فدای او و فرزندانش) فرموده اند:

«معاشر الناس ان النساء نواقص الایمان نواقص الحظوظ نواقص العقول»

اول از همه باید بدونیم بعضی لغات عربی وقتی وارد زبان فارسی شدند کاربردهای متفاوتی در زبان ما گرفتند مثل همین کلمه ی نواقص نقصان

که فارسی زبانان آن را به معنای ناقص بودن می گیرند و استفاده می کنند در حالیکه شما اگر به فرهنگ های لغت عربی مراجعه کنید می بینید که نقصان را چنین معنی کرده اند: نقص من الحظ یعنی کم بهره گرفتن (بگذریم که مرحوم دشتی این کلمه را تفاوت معنا کرده اند که در این صورت مشکلی نیست اما ما به معنای مصطلح ترش می پردازیم)

پس تا اینجا معنای فراز اول آن خطبه می شود:

ای مردم زنان (در مقایسه با مردان) از ایمان و اموال و عقل کمتر بهره می گیرند

یعنی چی؟

یعنی ایمان اموال و عقل برای همه هست زنان به دلایلی که در موردش صحبت خواهیم کرد از این سه کمتر بهره می گیرند (به طور معمول)

کلمه ی عقل هم همین طور وقتی برای فهمیدن منظور ایشان به خطبه های دیگر یا همین خطبه مراجعه می کنیم می بینیم که فرموده اند: نقصان عقل در خانم ها نشانه اش این است که شهادت دو زن مانند شهادت یک مرد است. این جمله می رساند که منظور از عقل قوه ی سنجش گر است نه آن عقلی که در فارسی ما به کار می بریم و خلاصه نقصان عقل به معنی دیوانه بودن نیست بلکه معنای جمله این است که زنان از قوه ی سنجش گر خود کمتر بهره می گیرند.

برای روشن شدن این مساله یک مثال می زنیم چون این چیزی نیست که ما ندیده و نشنیده باشیم شما حتما دیده اید که توی یک خانه یک خانم دارد آشپزی می کند حواسش به نوزادش که خوابیده هست تلویزیون را هم می بیند با همسرش هم حرف می زند و ممکن به مساله ای هم در همان لحظه فکر کند یعنی این توانایی را دارد که در آن واحد به هزاران چیز توجه داشته باشد در حالیکه مثلا یک اقا روزنامه می خواند و در آن زمان فقط روز نامه می خواند خیلی شده که مثلا بچه اش بیدار شود و با او حرف بزند اما آن آقا اصلا متوجه نشود اگر آقایون قدرت تمرکز بالایی را نداشتند هیچ وقت در کارهایشان موفق نمی شدند و اگر خانم ها توانایی توجه داشتن بروی موضوعات زیاد در آن واحد نداشتند که یک سری از کارها را هرگز نمی توانستند انجام دهند چون خانم ها معمولا باید بتوانند در آن واحد به چند چیز توجه داشته باشند وگرنه یا به کارشان نمی رسند یا برای بچه شان اتفاقی می افتد یا غذایشان می سوزد و... در حالیکه آقایون معمولا لازم نیست بیشتر از یک کار رو انجام بدهند. نم یدونم تا حالا دیدین یا نه برای من بارها پیش اومده که وقتی من و یکی دیگه با هم شروع می کنیم به حرف زدن با استادی که آقا هستند هیچ چیزی ازحرف هیچ کدوم رو متوجه نمیشه مگر اینکه به طور کامل به یکی توجه کنه و اصلا به دیگری توجه نکنه در حالیکه اگه ده نفر با یک خانم حرف بزنن یک چیزایی رو از از تمام این ده نفر می فهمه.

خب حالاسوال اول اینکه  آیا این بده؟ و سوال بعدی اینه که آیا این مهر به پیشانی خانم ها یا آقایون(فرق نمی کنه) زده شده که نتوانند توانایی همدیگر را داشته باشند مثلا آقایون هم بتوانند در آن واحد به چند چیز توجه کنند و یا خانم ها  بتوانند به یک امر با تمام هوش و حواسشان متمرکز شوند؟

مسلما این بد نیست چون با توجه به تفاوت خانم ها و آقایون و در نتیجه تفاوت وظایفی که دارند این یک لطف بزرگه به هر دو ... به هر حال هیچ کس محبت یک خانم رو نداره برای اطرافیانش از طرفی نمیشه به یک خانم گفت همه ی فکر و ذهنت رو بزار مثلا برای بچه ات یا برای مادرت یا برای پدرت یا برای همسرت یا برای خواهر و برادرت و .. و دیگر هیچ کاری نکن ولی در عین حال وقتی کارهای دیگرش را هم انجام می دهد واقعا اگه مشکلی برای مثلا بچه اش پیش بیاید و آن مادر تمام حواسش معطوف به کار دیگری باشد چه کسی به داد اون بچه می رسه؟

اما در مورد سوال دوم: واضحه که جواب منفیه انسان این قابلیت رو داره که هر صفتی رو در خودش ملکه کنه اما این ویژگی ها که گفته شد از ابتدا در وجود ما هست چه خانم چه آقا یعنی برای به وجود آوردن این ویژگی لازم نیست خیلی تلاش کنیم به طور طبیعی در وجود ما گذاشته شده ولی مسلما اگه کسی تلاش کنه می تونه ویژگی دیگر رو هم به دست بیاره که در اون زمان باید مدیریت خودش رو هم در رابطه با نحوه ی به کارگیری این دو ویژگی در زمان و مکان های مختلف بالا ببره

اگر منصف باشیم باید خدا رو به خاطر لطفی که در حق بشریت چه خانم ها و چه آقایون داشته شکر کنیم. به خاطر تفاوتهایی که خانم ها و آقایون دارند تا کامل کردن همدیگه براشون معنا پیدا کنه به خاطر لطفی که باعث شده اشرف مخلوقاتش زیباترین نوع زندگی رو در این دنیا تجربه کنه.

چقدر طولانی شد بحث در مورد عقل به حاشیه نریم حالا که متوجه شدیم این ویژگی به طور طبیعی در خانم ها و آقایون هست خب همین تفاوت یک سری جلوه ها هم داره مثلا در مورد شهادت دادن در دادگاه

یک اقا یا یک موضوع رو ندیده یا اگه دیده با تمرکز طبیعیش دیده  یک خانم یا یک موضوع رو ندیده یا دیده و این دو حالت داره یا همه ی توجهش به اون موضوع بوده یا قسمتی از توجهش (با توجه به توانایی خانم ها در توجه به موارد پراکنده) تشخیص اینکه کدام یک از دو حالت بوده با کیه؟

مسلما در محکمه ی عدالت از خود شخص در مورد خودش نمی پرسند و بعد حکم کنند(اگه این طور بود که از خود محکوم می پرسیدند و تمام)  پس وقتی عقلا گواهی خود شاهد مبنی بر توجه کامل خودش مورد قبول نیست دیگه کی می تونه این رو تشخیص بده؟ خب هیچ کس .... پس باز عقلا  می یان بدترین حالت رو در نظر می گیرند (چون پای حق و حقوق یک انسان به میان است باید سخت گیر باشند و کم خطر ترین و مطمئن ترین راه رو انتخاب کنند) اینجاست که می گن اگه قراره شاهد خانوم باشه دو تا باشن  بزرگترین شاهد هم برای این گفته قرآن کریم هست که در آیه ی 282 سوره ی بقره فرموده:« تا اگر یکی از آن دو فراموش کرد دیگری او را تذکر دهد.»

به هر حال اگر کسی بخواد تمرکز خودش رو بالا ببره می تونه با تمرین و با مطالعه و با به کار واداشتن مغز در تجزیه و تحلیل امور این کار رو انجام بده همان طور که خیلی ها انجام دادند اما چون زحمت دارد معمولا اکثر افراد برایش وقت نمی گذارند  و اکثر افراد در این مورد کم بهره می مانند

بسم رب المهدی ارواحنا الفداه

سلام بر مهدی فاطمه سلام بر منتظر حضرتش

چه بحث خوبی! ممنون برای ایجاد این بحث

اول در مورد سوال که نظرتون در مورد خطبه ی ۸۰ چیه؟ من شیفته ی این خطبه هستم عاشقانه دوسش دارم

البته منم اولین باری که این خطبه رو دیدم کاملا شوک زده شدم ... چون اولین بار این خطبه را در کتاب دیگری دیدم که در آنجا آدرس این خطبه رو نهج البلاغه نوشته بود پیش خودم گفتم بعضی ها واقعا از حد گذروندن چه حرف هایی رو به حضرت علی علیه السلام نسبت می دهند!

اما وقتی این خطبه رو در نهج البلاغه دیدم واقعا موندم!!!واقعا موندم!

ما معتقدیم که طبق فرمایش قرآن کریم: ان اکرمکم عندالله اتقاکم (گرامی ترین شما نزد الله با تقواترین شماست) و اونوقت قرآن ناطق گفته باشن شما نواقص عقول نواقص الحظوظ و نواقص الایمانید! فقط به خاطر جنسیت!!! و مواردی که حتی کوچکترین اختیاری در انتخاب آنها نداشتیم!!!

خیلی دنبال این خطبه رفتم هر شخص یا هر کتابی رو که فکر می کردم شاید بتونه در حل این معما به من کمک کنه و امکانش بود بهش مراجعه می کردم

سال ها طول کشید خیلی ها گفتن این خطبه فقط در مورد عایشه ست ولی این منو راضی نمی کرد چون دلایلی که در آن خطبه آورده شده مختص عایشه نیست

بعضی از سخنان حضرت امیر و یا روایات دیگر معصومین را شاید بشود گفت در مورد زمانی ست که زنان در چنگال جهل و خرافت اسیر بودند و از لحاظ اجتماعی محدود بودند و خب هر زمان دیگری هم که باز چنین شود آن سخنان مصداق پیدا می کند اما در مورد این خطبه نمی شود چنین گفت چون دلائل ذکر شده در مورد تمام زنان در تمام زمان ها مصداق دارد.

بعضی ها گفتن این خطبه اصلا مال حضرت علی نیست اینم عجیبه

البته طبق فرمایش خود معصومین علیهم السلام هروقت دیدیم روایتی مخالف قرآن کریم به آنها نسبت داده میشه می تونیم اون روایت رو به دیوار بکوبیم (چون امامان ما مخالف قرآن کریم حرفی نمی زنند )اما نهج البلاغه...

ابن ابی الحدید در مورد سندیت نهج البلاغه میگه:

کسانی که در سندیت نهج البلاغه شک دارند دو دسته اند یا می گویند کل نهج البلاغه جعلیه یا معتقدند قسمتهایی از آن جعلیه

در مورد گروه اول: که سریع نظرشون رد می شه چون تعداد زیادی از فرمایشات حضرت امیر که در نهج البلاغه آمده سندهای بسیار قوی دارند که در کتب حدیثی موجوده و از کتابهایی به دست ما رسیده که نویسندگان آن سالها قبل از سید رضی می زیستند.

اما در مورد نظر گروه دوم:این نظر هم به راحتی رد میشه اگر سید رضی قسمتی از نهج البلاغه را جعل کرده بود یا امانت دار سختگیری در جمع آوری سخنان حضرت علی نبود به گونه ای که حرفهای دیگرانی را وارد نهج البلاغه کرده بودهر ادیب و زبان شناسی که نهج البلاغه را مطالعه می کرد باید احساس دوگانگی در متن را می فهمید در حالیکه هر شخص سخن شناس با مطالعه ی نهج البلاغه آن را یکدست می یابد(از نظر سبک فصاحت و بلاغت) به تعبیر ابن ابی الحدید معتزلی اول آن مانند آخر آن و آخر آن مانند اولش است.

ضمن اینکه کسانیکه به زبان عربی مسلطند معترفند که کسی نمی تواند با ان فصاحت و بلاغت کلامی بگوید

پس نهج البلاغه کاملا مرجع مطمئنی است

ضمن اینکه مشابه این خطبه در سخنان معصومین دیگر علیهم السلام هم آمده!

اینم از این...

پس نمیشه گفت این خطبه مال حضرت علی نیست چون هست و نمیشه گفت مختص عایشه است چون نیست.

من بالاخره به جواب رسیدم جوابی که نه تنها قلبم رو آروم کرد بلکه محبت من رو به صاحب این خطبه هزاران برابر کرد....

اما این جواب شاید با توجه به روحیات من برای من قانع کننده و آروم کننده باشه  و برای یکی دیگه نه! من هم چنین توقعی ندارم به قول استادی واقعیت اینه که این خطبه خطبه ی کاملی نیست بلکه قسمتی از خطبه ی حضرت امیر هست ما نمی دونیم اولش چی بوده یا بعد از آن چه بوده امکان نداره حضرت امیر به منبر بروند و بدون آوردن نام خداوند و صلوات بر خاتم پیامبرانش نه بزارن نه بردارن بگن آی مردم خانم ها نواقص الایمان و نواقص الحظوظ و نواقص العقول هستند بعدشم از منبر بیاد پایین

بنابراین با توجه به اینکه ایشان قرآن ناطق هستند می تونیم فقط حدس بزنیم و شاید اگر این خطبه را از ابتدا تا انتهایش شنیده بودیم اصلا معمایی برایمان طرح نمی شد

آن چه که من به عنوان جواب می نویسم شاید تمام واقعیت کلام حضرت امیر نباشه در نتیجه همان طور که گفتم من اصلا توقع ندارم همان طوری که من را قانع کرد شما رو هم قانع کنه اما از یک چیز مطمئنم اونم اینه که:

اگر واقعا به قصد هدایت به دنبال پیدا کردن جواب یک سوال برویم حتما روزی به جوابی مطمئن برای قلبمان  خواهیم رسید

ببخشید خیلی پرحرفی کردم دلیلش اینه که کلی خاطره برام زنده شد اما جواب...

من هم کاملا با بهار و نسترن موافقم  و معتقدم که کلاه شرعی اعم از تفسیر و نمی دونم مال اون زمان بوده و ....نمی توان بر سر نهاد.اگه قضیه این قدر لوث و نسبی هست  پس حکم مشروب هم مال اون زمان بوده که اعراب زیاده روی می کردند... این حرفها چیه....!!!

bebinid in khotbe vaghty gofte shod ke ayeshe rahandaze jange jaml shod va emam bad az bazgasht in khotbe ro khundan

pas nemishe goft nazare ishun hamishe in bude