مصرف گسترده آنتی بیوتیک ها در بیماران مبتلا به ویروس روش نادرستی است به جز در دو مورد

1. وقتی که در مورد ویروسی بودن برخی از بیماریهای خطرناک شک وجود دارد مانند مننژیت ، ذات الریه
2. برای جلوگیری از بروز عفونت های ثانویه و خطرناک باکتریایی در بیماران مبتلا به ویروس ها مانند پیش گیری از بروز ذات الریه در کودکان مبتلا به سرخک

 

سیاست تولید و توسعه داروهای ضد ویروسی :

 با توجه به وابستگی ویروس ها برای تکثیرشان به یاخته های میزبان مواد متوقف کننده تکثیر ویروس ها برای یاخته ها نیز مرگ آور است بنابراین داروهایی تولید شوند که باعث توقف یک یا چند مرحله از تکثیر ویروس ها شود. بنابراین می توان از این داروها برای حمله به مراحلی مانند مراحل زیر استفاده کرد :
1 – رونویسی RNA پیامبر توسط ترانس کریپتاز و یا رونویسی DNA مکمل از روی ژنوم توسط ترانس کریپتاز معکوس
2 – تکثیر DNA یا RNA وروس توسط DNA پلی مراز ویروس و یا پلی مراز ویروس
3 – تقسیم پروتئین ویروس توسط آنزیم پروتئاز
4 – ورود ویروس به یاخته و پوشش برداری آن
5 – پلی آدنیلاسیون، میتلاسیون و یا کلاه گذاری RNA پیامبر ویروسی
6 – ترجمه RNA پیامبر ویروسی به پروتئین
7 – گردهم آیی و بلوغ ویروس

انواع داروهای ضدویروسی :
A: مشابه های نوکلئوزیدی :

 اکثر داروهای ضد ویروسی از این دسته اند که فقط بر علیه ویروس های هرپس و ویروس HIV مصرف می شوند. این داروها با جلوگیری از عمل آنزیم ها از جایسازی اسید نوکلئیک ویروس ممانعت می کنند همچنین این داروها می توانند با جایسازی در داخل اسید نوکلئیک ویروس سنتز آن را متوقف یا عمل آن را تغییر دهند و از عمل آنزیم های یاخته ای نیز جلوگیری کنند.

 مشابه های نوکلئوزیدی زیر را می توان نام برد :
1- زیدوودین (AZT) : با جلوگیری از تولید پرو ویروس با اثر روی آنزیم تراشی کریپتاز معکوس باعث توقف تکثیر HIV می شود و اثرات سمی جانبی مانند توقف فعالیت مغز استخوان رسمیت اعصاب دارد.

2- دیمانوزین (ddt): با جلوگیری از فعالیت آنزیم ترانس کریپتاز عامل ایدز تولید DNA پروویروس را متوقف می کند و باعث تورم پانکراس می شود.

3- زالسیتابین (ddc) : با جلوگیری از فعالیت آنزیم ترانس کریپتاز معکوس Hiv از تولید DNA پرو ویروس جلوگیری می کند.

4- آسیکلوویر : باعث جلوگیری از تکثیر ویروس هرپس سیمپلکس شده و توسط آنزیم تیمیدین کینا ویروسی فسفوریله می شود و برعلیه آنزیم DNA پلی مراز ویروسی مؤثرتر از آنزیم مشابه یاخته ای است. از آن در درمان جراحات چشم، بهبود زخم های هرپسی پوست، جلوگیری از عود ویروس خفته هرپس سیمپلکس شده و درمان جراحات هرپسی در بیمارانی که داروی متوقف کننده ایمنی مصرف می کنند استفاده می شود.

5- گانسیکوویر: با جلوگیری از فعالیت آنزیم DNA پلی مراز سنتزژنوم ویروس را متوقف می کند اثر آن بر علیه ویروس سیتومگال بیشتر از آسیکلوویر می باشد و در افرادی که به علت دریافت عضو پیوندی از داروهای سرکوب کننده ایمنی استفاده می کنند و افراد مبتلا به تورم شبکیه ناشی از ویروس سیتومگال خوب جواب می دهد.

6- ویدارایین (ara-A) : با توقف تولید DNA پلی مراز از سنتزژنوم جلوگیری می کند و در درمان زخم های قرینه و بیماری های دیگر ناشی از ویروس هرپس سیمپلکس و ویروس آبله مرغان استفاده می شود.

7- یدوکسی اوریدین : باعث پیش گیری از فعالیت تیمیدین کیناز شده و در داخل DNA جایسازی می شود و درمان تورم قرنیه ناشی از ویروس هرپس سیمپلکس به کار می رود و سمی است.

8- تری فلوریدین : برعلیه ویروس های هرپس سیمپلکس که در برابر یدوکسی اوریدین مقاوم هستند به کار می رود .

9- برومووینیل دی اکسی اوریدین : غیرسمی است، برای فسفوریلاسون نیاز به یک آنزیم تیمیدن کیناز دارد و اثر بیشتری نسبت به ویروس هرپس سیمپلکس بر علیه ویروس آبله مرغان دارد.

10- سیتارابین (ara-c): از سنتز DNA یاخته و DNA ویروس جلوگیری می کند و نمی توان به روش تزریقی از آن استفاده کرد.

11 – ریباویرین : بر علیه ویروس های DNA دار و RNA دار مؤثر است. با پاشیدن ذرات آن داخل بینی برای درمان آنفلوآنزا و عفونت ناشی از ویروس سینسیشال تنفسی (Rsv) استفاده می شود.

B: انواع دیگرداروهای ضد ویروسی :

 این داروها برای جلوگیری از پوشش برداری ویروس مؤثرند و شامل :
1 – آماتنادین : در درمان بیماری ناشی از ویروس آنفلوآنزای A به کار می رود و تجویز آن از راه دهان است.

2 – فوسکارنت : از عمل آنزیم DNA پلی مراز ویروس هرپس سیمپلکس جلوگیری می کند و به نسبت کمتری باعث جلوگیری از آنزیم های پلی مراز ویروس هپاتیت B و HIV می شود.

3 – انویروکسیم : در درمان سرماخوردگی معمولی

4- میترازون : تأثیر آن بر روی مراحل آخر تکثیر ویروس است و باعث پیدایش ذرات نابالغ و غیر عفونت زای ویروس می شود در درمان ویروس های آبله زا استفاده می شود و برای یاخته زیان آور نیست .

5 – آرپلدون : در کشت یاخته برعلیه تعدادی از ویروس های DNA دار و RNA دار مؤثر است.

انترفرون ها :

 انترفرون ها نیز به عنوان داروهای ضدویروسی هستند که در درمان عفونت های سخت ویروسی مانند هاری، تب خونریزی دهنده، انسفالیت هرپسی ، هپاتیت B، زگلی های حلق ، زونا، درمان تورم قرنیه با مصرف موضعی ، درمان هپاتیت ویروسی C با استفاده از انترفرون آلفا تهیه شده به روش نوترکیبی استفاده می شوند و به علت سمی بودن و نیاز به مصرف مقدار زیادی از آن جهت بهبودی دارای اثرات جانبی در معده، روده، سیستم اعصاب مرکزی هستند و باعث وقفه مغز استخوان می شود.
 

  سؤالات گفتار دوازدهم

1 – در درمان عفونت های سیستمیک ناشی از ویروس هرپس به جای ویدارابین از چه دارویی استفاده می شود؟

 آسیکلوویر

2 – داروی ریباویرین چگونه اثر ضد ویروسی خود را اعمال می کند؟ و در نوزادان به چه صورتی از آن استفاده می شود ؟

 این دارو از کلاه گذاری RNA پیامبر ویروس جلوگیری می کند و در نوزادان به صورت اسپری استفاده می شود.