در یك نگاه كلی می توان گفت موسیقی تركمن از طبیعت و جغرافیای منطقه الهام گرفته است.

صدای حركت ایل ( صدای سم اسبان، هی هی مردان، همهمه گله گوسفندان ) ، صدای آب و باد و باران ، صدای نفس صیادان و نمد مالان ، صدای چرخ نخ ریسی و شانه قالی بافی ، صدای خنده و گریه كودكان ، همه این صداها در برخورد با احساسات و ذهنیات یك نوازنده تركمن، به صورت اصوات موسیقی درمی آیند. به دیگر سخن نوازنده هنرمند تركمن همچون هر نوازنده بومی دیگر آهنگ ها و نغمه هایش را با الهام از محیط زیست طبیعی و اجتماعی و فرهنگی خود  می آفریند.

موسیقی فولكلوریك[1] تركمن به عنوان یكی از غنی ترین انواع موسیقی شرق، همانند موسیقی سایر ملل كه ریشه در عقاید مردم دارد، از ذهن مردم و آرزوهای آنان الهام می گیرد و مملو از تنوع و غنای ملی، حماسی و تاریخی است، كه همچون سرزمین مادری سرگذشتی افتخارآمیز و سررشته به آن دارد. این موسیقی كه از غمها، شادیها، دردها و شهامت های مردمی آنها سرچشمه می گیرد، نشانگر احساس، بیان و فریاد مشترك این قوم، از ورای سال ها كار و كوشش و مبارزه بوده است. موسیقی در تركمن صحرا از دیرباز به عنوان یك ركن معنوی در زندگی مردم منطقه حضور داشته، و عمدتاً بوسیله بخشی ها كه سند زنده تاریخ و قومیت مردم این خطه هستند، حفظ و اشاعه یافته است. مردم تركمن با موسیقی زندگی می كنند نه این كه بر حسب تفنن بدان روی آورند. عموماً موسیقی تركمن به واسطه ویژگی های خود عاری از لهو و لعب بوده و نوعی آرامش به شنوندگان القا می كند و شنوندگان درحالی كه گرداگرد بخشی ها نشسته اند در سكوت كامل به نغمه های موسیقی گوش فرا می دهند.

موسیقی تركمنی كه در ردیف موسیقی های مقامی[2] شناخته می شود در مقایسه با موسیقی غیر مقامی از محتوای عمیق تر و گستردگی بیش تری برخوردار است . موسیقی بزرگ تركمن را موقام  ( مقام )می گویند.