آزاد تبریز- در شماره 174 تیرماه 1386 مجله ” جدول گل گشت و کتیبه” با درج مقاله ای با عنوان یادنامه«5» نویسنده(محسن بهرامی بالامی) با نقل خاطرات پدر خود از یک نویسنده آذربایجانی (زریاب) قصد معرفی شخصیت ادبی و پژوهشگری وی را دارد. وی در نقل مقالات این نویسنده (زریاب) با نقل مقاله ای در مورد “نظامی گنجوی” با تاکید بر ترک نبودن نظامی هرگونه توهین و الفاظ رکیک را برای ملت ترک بر می شمرد.
ما برای آگاهی بیشتر در این باره مقاله خود نویسنده(زریاب) را در اینجا برای شما می آوریم ولی برای پیگیری دقیق این موضوع شما را به خواندن کل مقاله از مجله فوق دعوت میکنیم.

…و زریاب، بعدها در محاصبه ای میگوید:
«..من از این که آنها میگفتند ما با قارس ها بیگانه ایم و می خواهیم مستقل شویم و اینها، در پشت پرده این را نمیدیدم. در پشت پرده یک نوع الحاق به شوروی می دیدم، چون پایه اش هم از اول گذاشته شده بود، آن قسمت ماورای ارس را آذربایجان شمالی نام داده بودند تا با آذربایجان جنوبی یکی بشود.»

…نخستین بار که نام “عباس زریاب” را دیدنم پای مقاله ای بود در روزنامه سیاسی و بسشیار مشهور داریا… مقاله زریاب در باره این مطلب بود که «نظامی گنجوی ترک نبوده است» و لماآل جوابی بود به دعیه داران چنان ادعا و مدعیان پان ترکیستی. مقاله اش جنبه روزنامه نویسی نداشت و به قلم روزنامه نگارانه نبود. نوشته ای بود پژوهشی و علمی، با آوردن اشعاری از سراینده خمسه استدلال کرده بود گوینده چنین ابیاتی نمی تواند ترک بوده باشد، ناچار آنها که ادعای ترک بودن او را دارند سخن درستی نمی گویند.

زریاب این مقاله را موقعی نوشت که دار و دسته پیشه وری در آذربایجان غوغا در انداخته و خود سرانه راه حکومت کردن پیش گرفته بودند و این گونه ادعاها طبعاً جراید چپ نویس و جوانان طرفدار آن حرکات را خوش آیند نبود. زریاب برای دور بودن از این گونه مدعاها از آذربایجان به تهران پناه آورده بود. اما روحیه حقیقت ج و علمی او را آرام نگذارد که چنان مطلب واهی را ببیند و آرام بنشیند… پدر من، که در آن جریان از مدعیات سیاسی فرقه دموکرات نگران بود و هماره در مجله آینده به ج.انب مسئله وحدت ملی توجه داشت، آن مقاله را پسندید و به من گفت در مجله آینده(سال سئم شماره آخر) به چاپ رسید. من مفتخر به این که نخستین مقاله به فلم زریاب را برای آینده غلط گیری مطبعی کردم و یکی از اولین ترشحات قلمی و فکری او را به چاپ رسانیدم…»

این مقاله، در همان روزهایی نوشته شد که زریاب از چنگ همکاران غلام یحی و دیگر مزدوران فرستاده شده از باکو به تهران گریخته بود. بلشویک هایی که به فرمان «باقراف» از قفقاز به آذربایجان سرازیر شده بودند، با عنوان دروغین «فداییان فرقه دموکرات آذربایجان» و با حمایت قزاق های روس مقدمات جداسازی آذربایجان و پیوستن این سرزمین به «اران» قفقاز را تدریک می دیدند. خلاصه مقاله که در صفحات شماره 40 کجله آینده (اسفندماه 1324) چاپ شد چنین است:

«نویسنده روزنامه آذربایجان از شعر: ترکی صفت وفای ما نیست- ترکانه سخن سزای م نیست- می خواهد استدلال کند که نظامی می خواسته است شعر ترکی بگوید و شروانشاه مانع گردیده است و پیغام داده است که «ترکی صفت وفای ما نیست…الخ» و «ما را سخن بلند باید…الخ»
ولی نویسنده اشتباه کرده است، چه، اگر مقصود از «ترکی» زبان ترکی بود، ربطی به صفت وفای شروانشاه نداشت تا در نامه ای که به نظامی نوشته است بگوید: «ترکی صفت وفای ما نیست»، بلکه مقصود از «ترکی» معنی مصدی است، یعنی ترک گری و ترک بودن، و این تعبیر در ادبیات فارسی سابقه سابقه زیادی دارد. چنان که می گفتند: «ترکی تمام شد» یعنی نوبت هرج و مرج گذشت، و ترک گری به معنی بی رحمی و قساوت و بی ادبی و خشونت آمده است. چنان که سنایی می فرماید:

می نبیند آن سفیهانی که ترکی کرده اند
همچو چشم تنگ ترکان، گور ایشان تنگ باد

و در زبان فرانسه هم «تورکری» به معنی زمختی و شدت استعمال شده است. پس معنی مصرع اول چنین است که: ترکی، یعنی ترک گری و بی وفایی صفت وفای ما نیست، چنان که در بعضی نسخ هم «ترکی صفتی، وفای ما نیست» ضبط شده است و مرحوم وحید دستگردی در کتاب لیلی و مجنون نظامی نظامی که به تصحیح ایشان طبع شده است، در زیر این بیت همین معنی را می کنند و آن را اشاره و تلمیحی به قصه سلطان محمود غزنوی که نسبت به فردوسی بی وفایی کرده است می دانند. و چنان که معلوم است، ترکان در آن زمان به بی وفایی و عهد شکنی معروف بوده اند.

و نظیر این معنی در اشعار شعرای بزرگ فراوان است. چنان که اسدی گوید:

وفا ناید از ترک هرگز پدیدار از ایرانیان جز وفا کس ندید

و سنایی گوید: ما خود ز تو این چشم نداریم. ازیراک-ترکی تو و هرگز نبود ترک وفادار- و کسانی که مایل به تفصیل باشند به کتاب امثال و حکم دانشمند معظم آقای دهخدا، زیر مثل «اترک التروک و لوکان اباک» مراجعه کنند. و مصرع دوم بیت: «ترکانه سخن سزای ما نیست» معنی اش این است که: سخن پست و رکیک سزای ما نیست. زیرا در آن عهد ترکان به بددهنی معروف بودند و موید این ادعا، بیت بعدی است که می گوید: «آن کز سبب بلند زاید- او را سخن بلند باید» چنان که می بینیم، ترکانه سخن را در مقابل سخن بلند قرار داده است که معنی آن سخن پست و رکیک است و تعبیر «ترکانه سخن» هرگز به معنی «ترکی سخن گفتن» نمی باشد. عباس زریاب»

چنان که در این مقاله مشاهده می شود نویسنده (زریاب) با بیان الفاظی مثل بی وفایی، عهد شکنی، بی رحمی، قساوت، بی ادبی، خشونت، بددهنی، زمختی و… اوج ترک ستیزی و نژادپرستی و پان فارسیسم در مقابل ملت ترک را در خود عکس می کند. وی با افراط گری تمام و یک جانبه نگری رکیکترین الفاظ و صفات ناشایست را برای ملت ترک بر می شمرد.

وی در باره ترک نبود شاعر بزرگ آذربایجان نظامی گنجوی یا “گنجه لی نیظامی” با تفسیر تحریف گونه ی ابیاتی چند از نظامی گنجوی در پی اثبات ادعای دروغین خود می باشد ولی یک جانبه گری و ایدئولوژی نژادپرستانه وی مانع از بیان اشعار دیگر وی در باره ترک بودن نظامی گنجوی است که می گوید:
پدر بر پدر مر مرا ترک بود

به فرزانگی هریکی گرگ بود