http://shooshan.ir/?id=-420754362

شوشتر. تعریب آن تستر است.(از معجم البلدان). نام شهری است در خوزستان. (برهان). لقب آن دارالمومنین. (فرهنگ خطی).

تستر. ششتر. شهری است به خوزستان که از زمانهای دیرین پیش از اسلام با قناتهای متعدد خود وجود داشته است.

آن را در نامهای شهرهای ایران شوشتر و بلیناس بنام سسترا ضبط نموده است. در روایات ایرانی شهر شوشتر از شهرهای بسیار قدیمی معرفی شده است و عبدالله شوشتری در کتاب شوشتر به تفصیل از آن سخن رانده است. در داستانهای افسانه ای بنای این شهر را به هوشنگ نسبت داده اند که آن را بعد از بنای شهر شوش بنیاد نهاده است و گویند که نقشه بنای شوشتر شکل اسبی را ماند. در دوره اسلامی به روزگارعمربن خطاب شهر شوشتر بوسیله برابن مالک مورد تاخت و تاز قرار گرفت و براء در همانجا درگذشت. در عهد امویان این شهر قدیمی دژ و پناهگاه خوارج بود و شبیب الخارجی آنجا را مقر فرماندهی خود قرارداد و حجاج بن یوسف ثقفی پس از مرگ شبیب خارجی بر شهر شوشتر دست یافت و در دوره خلفای عباسی بود که بنیان نهادن قدیمی ترین مساجد این شهر آغاز گردید و در زمان المعتز این امر شروع گشت و در دوران المسترشد پایان یافت. در دوران بعد شهر شوشتر به تصرف تیموریان درآمد و تا سال 280 ه.ق. در تصرف ایشان بود و پس ازانقراض تیموریان به دست گروهی از شیعیان صفویه افتاد و مرکز تشیع گردید. والیان و حکام متعدد در این شهر حکومت کردند که یکی از آنان واخشتوخان را میتوان نام برد که تا پایان دوره صفویه اعقاب او در شوشتر حکومت میکردند. شوشتر در دوران قاجاریه در زیر فرمان محمدعلی میرزا پسر فتحعلیشاه قرار گرفت و جمعیت این شهر در آن هنگام به 54 هزار تن بالغ گشت. گویند که قبر دانیال در شوشتر کشف گردید آنگاه او را به شوش حمل کردند. در زمان حلاج یک آتشگاه درشهر شوشتر وجود داشته است. رجوع به دائرة المعارف اسلام و تستر شود.


شوشتر امروزه شهرستانی است در خوزستان واقع در مغرب مسجدسلیمان‚ در زاویه حادث بین کارون و آب گرگر در 46کیلومتری محلی که کارون وارد جلگه (میانآب) میشود و شامل بخشهای حومه ای و گتوند است. جمعیت حوزه شوشتر 33375 تن است(مربوط به آن سالها). در عهد عیلامیان شهر هیدالو ظاهرا در موضع شهر شوشتر کنونی بود و سپاهیان آسوربانیپال در دنباله فتوحات خود بدانجا رسیدند. قدیمترین آثاری که بدست آمده می رساند که شوشتر در زمان ساسانیان وجود داشته. درعهد قاجاریه شوشتر کرسی خوزستان محسوب میشده است. (از فرهنگ فارسی معین).


در فرهنگ جغرافیایی ایران آمده است: شهرستان شوشتر یکی ازشهرستانهای استان ششم کشور است و محدود است از طرف شمال به شهرستان دزفول‚ از خاور و جنوب به شهرستان اهواز‚ از باختر به شهرستان دزفول. هوای این شهرستان مانند سایر شهرستانهای استان خوزستان گرم و درجه حرارت در تابستان در سایه 50 درجه وحداقل درجه حرارت در زمستان 5 درجه سانتیگراد و نسبت به شهرستانهای ساحلی (خرمشهر‚ آبادان) خشک تر است. در روزهای تابستان که هوای آن گرم میشود اهالی از سردابهائی که دارند استفاده می کنند. مهمترین رودخانه ای که در این شهرستان جریان دارد رود کارون است که از کوههای بختیاری سرچشمه گرفته و در شمال باختری این شهرستان به دو قسمت میشود: یک شعبه آن را که گرگر می گویند از شمال خاوری شهر از بند معروف به بند میزان گذشته و در داخل شهر تشکیل چندین آبشار را میدهد که مورد استفاده است. وشعبه دیگر که از شمال باختری شهر از سد معروف شادروان میگذرد و بطرف جنوب باختری جریان دارد. می گویند سد شادروان بدستور شاپور یکم و بدست قیصر دوم و رومیان که در آن زمان در اسارت ایران بودند ساخته شده و حدس میزنند که در ازمنه قدیم کلیه آب کارون در رشته شطیط جریان داشته و شعبه گرگر فقط به منظوراستفاده کشاورزی تهیه شده است. بند میزان توسط فتحعلیخان که یکی از سرداران صفویه بوده در سنه 6011 ه.ق. بازسازی گردیده ولی موفق به ساختمان آن نشد و نادرشاه افشار در مسافرت به خوزستان امر به تکمیل این داد و سد مزبور ساخته شد‚ ولی بعدا در نتیجه فشار آب و سیل خراب گردیده و سپس محمدعلی میرزا دولتشاه آن را تعمیر نمود‚ اما مجددا در نتیجه فشار شدید آب خراب شد. دو شعبه گرگر و شطیط در جنوب بند قیر به یکدیگر متصل و بسمت اهواز جاری میگردند.

سازمان اداری شهرستان شوشتر دارای سه بخش بنام مرکزی‚ گتوندو عقیلی است و از 138 قریه تشکیل شده و جمعیت شهرستان در حدود

65 هزار نفر است. مساحت تقریبی شهرستان 23500 کیلومتر مربع است. بخش مرکزی شهرستان شوشتر از 6 دهستان خیران‚ تیوند‚میانآب‚ کندزلو‚ سردارآباد و شاهولی تشکیل شده است. این بخش در بین بخشهای عقیلی و گتوند و شهرستان اهواز واقع و سکنه آن درحدود 81000 تن است.[مربوط به دهه های قبل] دو شعبه رودخانه کارون بنام گرگر و شطیط ازشمال به جنوب در این بخش جریان دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 6).

شهر شوشتر در850 هزار گزی تهران و 62هزار گزی شمال اهواز واقع است. شهر شوشتر یکی از شهرهای قدیمی کشور است و در روی تخته سنگهای کنار کارون بنا و بین دو شعبه از کارون بنام شطیط وگرگر (چهاردانگه و دودانگه) واقع شده است. هوای شهر گرم و درتابستان حداکثر حرارت در بعضی سالها نزدیک به 60 درجه است. شوشتر 61422 تن سکنه داشته است ولی امروز بیش از 51 هزار تنسکنه ندارد.‌‍[در دهه های قبل] این شهرستان بسیار قدیمی و دارای ابنیه و آثار و مسجد و امامزاده های متعدد است که معروفترین آنها بشرح زیر است:

1 - مسجد جامع شوشتر که در زمان خلفای عباسی بنا شده.

2 - قلعه سلاسل که امروز خرابه های آن مشاهده می شود.

3 - بند میزان که در شمال خاوری شهر واقع است و رود گرگر از آن عبور میکند.

4 - پل شاهپور که در شمال باختری شهر واقع است و امروزه خرابه های آن مشاهده میشود.

5 - در شهر شوشتر و اطراف آن قریب 40 امامزاده وجود دارد. (ازفرهنگ جغرافیایی ایران ج 6)

چندین حریر و حله که پوشید بر درخت

مانا که برزدند به قرقوب و شوشتر.