ALTAY SƏNİLƏ YAZİDAŞLARA YUROLMASİN DEYİRƏM

On birinci oturumun yanıtı

Yaban güvercin

Yine şu masmavi gökyüzünde uçarak gidiyor gibiyim. Uyanık mıyım, düşte miyim, yoksa her ikisi birden değil mi, bilmiyorum.  Kanatlarımın altından vuuu vuuu yel geçip gidiyor. Ben şimdi pek de coşkulanıyorum. Gövdemde güç-direnç artmakta. Mavi gök, parlak güneş ışığına gömülmüş uçsuz bucaksız yeryüzü... Bu ne kadar güzel bir görünüm, değil mi? Ben yine coşarak daha da yükseldim.  Gözümün önündeki çilek tarlaları kayboldu. Şimdi bana yeryüzü daha da geniş yayılarak gözümün önünde bir yeşil sofra örtüsü gibi apaçık göründü. Bu daha önce benim bakmadığım bir görüntü, benim görmediğim yerlerdi. Ancak, ben o yerlere kendi yurdum gibi bağlandım. Her yan aynı güzellikte görünüyordu.

Yaban güvərçin

Yenə bu göm-göy göyüzündə gedər kimiyəm. Oyanığammı, düşdəyəmmi, yoxsa hər ikisi bir arada deyilmi, bilmirəm.qanadlarımın altından vuuu vuuu yel keçib gedir. Mən indi çox da coşqulanıram. Gövdəmdə güc-dirənc artmaqda. Göy göy, parlaq günəş ışığına quylanmış ucsuz bucaqsız yerözö.... bu nə gözəl bir görünüm, deyilmi? Mən yenə də coşaraq yüksəldim. Gözümün önündəki çiyələk tarları itdi. İndi mənə yer üzü daha da geniş yayılaraq gözümün önündə bir yaşıl süfrə örtüsü kimi apaçıq göründü. Bu daha öncə mənim görmədiyim bir görüntü,  mənim görmədiyim yerlərdi. Ancaq, mən o yerlərə öz yurdum kimi bağlandım. Hər yan eyni gözəllikdə görünürdü.

Farsca çevirimlərdə dostlardan üçünün çevirimi çox gözəl olub.

Bu oturumun

Birincisi:

LovIVIeX

کلوب آی دی : lomex
نام : ۩ஜ LolVleX ஜ۩
تولد : 7 اسفند 1364
محل سکونت : آذربایجان - شهر اولین ها
مرد ، متاهل

کبوتر وحشی باز هم گویی در آن آسمان آبی در حال پروازم. بیدارم یا هشیار... نمی دانم.. شاید هم هر دو با هم... باد با سرعتی وصف ناپذبر از زیر دو بالم با صدایی عجیب عبور میکند... و مرا به شور می آورد.. رفته رفته قدرت و توانم افزوده  میشود.. آسمان آبی..در معرض تابش خورشید تابان قرار گرفته.. در فضایی لا یتناهی...  این چه زیبا منظره ایست... نیست؟  .. باز هم به شور و شوق آمده و اوج گرفتم و بالاتر رفتم.. مزارع توت فرنگی دیگر به چشم نمی آیند..  اکنون زمین خاکی در گستره ای پهن تر به سان یک رومیزی سبز کاملا برایم آشکار گردیده.. چنین منظره ای را قبلا هیچ ندیده بودم.... ولی من چون سرزمین مادری ام به آن دلبسته شدم... زیبایی همسانی از هر سو به چشم میآمد..

İkinci:

savalan

باز هم در این آسمان آبی مانند چیزی هستم كه در حال پرواز میرود آیا بیدار هستم آیا در رویا (خیال) هستم وگرنه  هر دو با هم نیستند نمی دانم .  باد در زیر بالهایم  ووو ووو (كنان) می گذرد و می رود . من حالا زیاد برانگیخته (مشتاق) می شوم . در تنم قدرت و مقاومت در حال زیاد شدن است. آسمان آبی ، روی (چهره) زمین بی پایان  دفن شده ( پوشیده شده )  با روشنایی خورشید درخشان  ، این  چقدر منظره زیبایی (است) ، آیا نیست ؟ من دوباره با هیجان باز هم بالا رفتم  مزرعه توت فرنگی مقابل چشمم ، گم شد. دیگر برای من روی زمین با گستردگی در مقابل چشمم  مانند یك سفره سبز باز و آشكار دیده می شد.  این دیگر  منظره ای كه در ابتدا  (قبلا)  من نگاه نكرده بودم  ، جاهایی بود كه من ندیده بودم. اما من به آنجا ها (آن زمینها ) مانند میهن خودم بسته (دل بسته) شدم  همه جا در عین زیبایی دیده می شد.

Üçüncü:

S səyid

کبوتر وحشی

باز هم بر پهنه آسمان آبی در حال پروازم. در خوابم یا رویاست؟ نمی دانم، شاید هم هر دو. باد  از زیر بالهایم هوو هوو میگذرد. شوق بسیار دارم. در آسمان که هستم تاب و توانم می فزاید. آسمان آبی، زمین بی کران و غوطه ور در  انوار خورشید  رخشان... چه منظره زیبایی چنین نیست؟ باز هم از سر شوق بیشتر اوج گرفتم. مزارع توت فرنگی از جلوی دیدگانم محو شدند. پهنه زمین بیش از پیش خود را مینماید و همانند یک سفره سبز و گسترده به چشمم

می آید.

اینها مناظر و سرزمینهایی هستند که تا به حال ندیده بودمشان، ولی همچون سرزمین خودم دلبسته آنها شدم. همه جا به یک اندازه زیبا دیده می شود.

ana dilimizin gununu kutluram

On birinci oturum

Dostlar salam

Uzun sürə yoxdum. Otrumlara da ara vermişdim. Sizi çox bəklətdiyim üçün üzürlər. Bu dincəlmənin hamımıza yararlı olduğunu sanıram

Bu oturumda sizə özəl bir çalışma hazırladım. uzazlardakı qardaşlarımızdan, uyğurlardan. Aşağıda YAVA KƏPTƏR(yaban-vəhşi güvərçin) adlı bir nağıldan kiçık parça yazmışam. Nağılın özü uyğur türkcəsi və ərəb alfabesindədi ancaq karakterlərin uyğunsuzluğu nədən ilə latin alfabesində yazdım. nağılın yazarı NURMUHƏMMƏD YASİN ÖRKƏŞdi DOĞU TÜRKÜSTANın başkəndi URUMÇİ şəhrindən.yazar bu yazısından dolayı on il dustağa məhkum oldu. Dörd ildi dustaqda. İstanbul türkcəsindəki çevirimi də sevgili hocam prof.Kocaoğlu mənə göndərib. Siz isə hər iki yazını yaxşıca oxuyub, Azərbaycan türkcəsi və Farscaya çevirin.yazının hamısını çevirməsəz də olar, ancaq bacardığınızca çevirin.bir həftə vaxtınız var. Sorularızı dilsizə göndərə bilərsiniz.

دوستان سلام

مدت زیادی نبودم.جلسات رو هم تعطیل کردیم.اگه خیلی منتظر موندید عذر میخام.فکر کنم این استراحت برای هممون مفید بود.این جلسه براتون یه تمرین حاضر کردم ازدوردستها، از برادران اویغورمون. متن زیر بخش کوچکی از داستان کبوتر وحشی است.داستان نوشته "نورمحمد یاسین اورکش" اهل  "اورومچی" مرکز ترکستان چین است.

نویسنده داستان بخاطر همین نوشته به ده سال زندان محکوم شد و از چهار سال پیش در زندان دولتی اورومچو محبوس است.

 اصل متن به ترکی اویغوری و با الفبای عربی است ولی به دلیل عدم تطابق برخی از حروف، با الفبای لاتین نوشتم. برگردان ترکی استانبولی از استاد عزیزم  پروفسور.تیمور.کوجااوغلو است.هر دو متن را خوانده و به ترکی آذربایجانی و فارسی ترجمه کنید.مهم نیست که همه متن را ترجمه کنید هر چقدر که توانستید کافیست. یک هفته فرصت دارید.سوالاتتان را میتوانید از دیلسیز بپرسید.

İstanbul türkcəsi

Yaban Güvercin

Yine şu masmavi gökyüzünde uçarak gidiyor gibiyim. Uyanık mıyım, düşte miyim, yoksa her ikisi birden değil mi, bilmiyorum.  Kanatlarımın altından vuuu vuuu yel geçip gidiyor. Ben şimdi pek de coşkulanıyorum. Gövdemde güç-direnç artmakta. Mavi gök, parlak güneş ışığına gömülmüş uçsuz bucaksız yeryüzü... Bu ne kadar güzel bir görünüm, değil mi? Ben yine coşarak daha da yükseldim.  Gözümün önündeki çilek tarlaları kayboldu. Şimdi bana yeryüzü daha da geniş yayılarak gözümün önünde bir yeşil sofra örtüsü gibi apaçık göründü. Bu daha önce benim bakmadığım bir görüntü, benim görmediğim yerlerdi. Ancak, ben o yerlere kendi yurdum gibi bağlandım. Her yan aynı güzellikte görünüyordu.

Uyğur türkcəsi

Yava Kepter

Yene aşu köpkük asmanda uçup yürgüdekmen. Oñummu- Çüşümmu yaki her ikkilisi emesmu bilmidim. Qanitim astida ğur-ğur şamal uçup ötmekte. Men hazir nahayiti rohlınıp kétivatattim. Vucudumda küç-quvvet urğup turatti. Zeñgerreñ asman, parlaq qoyaş nuriğa çömülgen bipayan dunya. Bu neqeder güzel menzire-he? Men téximu rohlinip yenimu égiz örlidim. Köz aldimdiki bölcürgenzar ğayib boldi. Emdi maña dunya téximu keñri yéyilip köz aldimda bir yéşil dastixandek oçuq namayen boldi. Bu ilgiri men körüp baqmiğan menzire, men körüp baqmiğan caylar idi. Lékin, men u yerge öz makanimdek muamile qildim. Hemme yer oxşaşla güzel körünetti.

Onuncu oturumun yanıtı

Dostlar salam

Qurduğuz tümcələr onca gözəldi ki tümcə qurmağım gəlmədi. Sizin aranızdan ən gözəl yazan beş nəfəri seçdim və onların yazdıqları tümcələri yanıt olaraq yazdım. Bu tümcələrdə bir neçə yanlış da var idi ancaq onları da düzəltdim

Öyrəncilərin sınaqları başladığı için iki həftəlik oturumlara ara veririk. Allah deyən olsa iki həftə sonra yenidən başlayacayıq

 1. برف-آنفولانزا-احمدی نژاد

Qar yağışı ilə, ƏHMƏDİNİJAD  qripə yaxalandı

damla

2. مدرسه-دانش آموز-کامپیوتر-بکار بردن

oxullarda öyrəncilərin bilgisayar çalıştırma öyrətimi gərəklidir

bamsı

3. غمگین-درخت-خورشید

Ağacın budaqlarının arasından günəş üzgün görünürdü

savalan

4. گذرگاه-سنگ-پابرهنه

Ayaqyalın sürgündən, qıp-qırmızı iz qaldı bu geçidin daşlarında

Yusuf

5. عمیق-دریا-لاک پشت

Tısbağalar dənizin dərinlərində yumurtalamazlar.

6. تبعید-آذربایجان-روشنفکر-سیبری

damla

7. زمستان-تبریز-برف-زیبایی-بدون

Təbrizin qarsız qışının heç gözəlliyi yoxdu

damla

8. عشق-وطن-مادر-مقدس

Vatan sevgisi Ana sevgisi kimi qutsaldır

bamsı 

Birinci: BAMSI bəy

İkinci: DAMLA xanım

Üçüncü: RİZA PƏRDİS bəy

Onuncu oturum

Arxadaşlar salam

Türkcə öyrənmək için türkcə yazmaq gərəkir. Yanı özünüz, düşüncənizə gələnləri türkcə olaraq kağaz üstünə gətirəsiz. Bu üzdən də bu kilasda qramer qaydalarını çox az yazıram. Qramer dərsləri yorucu olur. Habelə özüz də qramerlə ilgili kitablar həm netdən, həm də dışarıdan tapıb az-çox oxuya bilərsiz. Qramerlə ilgili problemləriz olurs, həmən soruşa bilərsiz.

جلسه دهم

دوستان سلام

برای یادگرفتن ترکی، حتما باید ترکی بنویسید.برای همین در این کلاس  از آموزش گرامر اجتناب میکنیم. گرامر خسته کننده است و خودتان هم میتوانید کتابهای گرامری را از نت یا کتابفروشیها تهیه و مطالعه کنید.

Bu oturumda, yenə də sizin türkcə yazmağınızı istəyirəm. Aşağıda verilən  Farsca sözcüklərdən Türkcə tümcə(cümlə) düzəldin. Verilən sözləri bir tümcədə yetirə bilməsəz, iki tümcə yazın ancaq bu iki tümcə bir-biriilə ilgili olmalıdı. Çalışın yaratdığız tümcələr anlamlı və gözəl olsun.

کلمات داده شده را در یک جمله ترکی بکار ببرید. اگر نتوانستید، دو جمله بسازید ولی دو جمله حتما مرتبط باشند.

 1. برف-آنفولانزا-احمدی نژاد  

Qrip-anfulanza

2. مدرسه-دانش آموز-کامپیوتر-بکار بردن

Bilgisayar-kampiyuter

3. غمگین-درخت-خورشید

Üzgün-qəmgin

4. گذرگاه-سنگ-پابرهنه

Keçit-qozərqah

5. عمیق-دریا-لاک پشت

6. تبعید-آذربایجان-روشنفکر-سیبری

Sürgün-təbid, Aydın-roşənfekr

7. زمستان-تبریز-برف-زیبایی-بدون

8. عشق-وطن-مادر-مقدس

Qutsal-moqəddəs