صادق زیباكلام: من فكر می‌كنم اشغال سفارت و ضدیت با امریكا ، هیچ چیز جز ضرر نداشته است.

صادق زیباكلام گفت: من فكر می‌كنم اشغال سفارت و ضدیت با امریكا هیچ چیز جز ضرر نداشته است.

به گزارش فارس، صادق زیبا كلام عضو هیئت علمی دانشكده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران در نشست "روز سیزدهم" كه بعد از ظهر امروز یكشنبه در دانشگاه تهران برگزار شد، با بیان اینكه صحبت كردن از ۱۳ آبان مشكل است، گفت: برخی حركتهای یك ملت با افسانه، احساسات و حماسه گره می‌خورد و برای همین تجزیه و تحلیل آن دشوار می‌شود.

زیبا كلام در ادامه افزود: صحبت‌های خانم ابتكار سؤالات زیادی را در ذهن من ایجاد كرد، وقتی ایشان می‌گوید ما دانشجویان با حركتمان انقلاب را بیمه كردیم و اینكه آن روزها فرصتی پیش آمد كه انتخابات مجلس و ریاست جمهوری برگزار و قانون اساسی تصویب شود، یعنی اینكه اگر سفارت تسخیر نمی‌شد نمی‌توانستیم این كارها را انجام دهیم؟

وی با بیان اینكه من قصد ندارم به همه سخنان خانم ابتكار پاسخ بگویم، گفت: وقتی به چند ماه قبل از حادثه برگردید می‌بینید كه آمریكا مستحكم در كشور مستقر است، گارد شاهنشاهی، ساواك و خود شاه هست اما مردم انقلاب می‌كنند همه چیز از هم می‌پاشد، پس آن زمان كه آمریكا قدرت داشته‌ هیچ كاری نتوانستند بكنند، زمانی كه همه چیز را از دست داده بودند، چگونه می‌توانستند اقدامی انجام دهند؟

زیباكلام در ادامه افزود: از زمانی كه اولین حركتهای اعتراض از اواخر سال ۵۵ شروع شد تا روز ۲۲ بهمن ۵۷ متوجه می‌شویم كه در این مدت آمریكایی‌ها سرگردان بودند كه چه اقدامی باید در قبال ایران انجام دهند؟ از شاه حمایت كنند یا افزایش اصلاحات در ایران را بخواهند؟

وی با بیان اینكه جناحی در آمریكا خواستار حمایت از شاه و مستحكم كردن موقعیت او بودند، گفت: آنها همچنین معتقد بودند كه پس از استحكام رژیم شاه از او بخواهد كه اصلاحاتی را در ایران انجام دهد و این دیدگاه بیشتر توسط برژینسكی و وزیر دفاع مطرح می‌شد، در مقابل دیدگاهی بود كه منتسب به كبوتر‌ها بود، عناصر لیبرال‌تر و معتدل‌تر حاكمیت آمریكا، كه عمدتاً توسط وزارت خارجه و سایروس ونس بیان می‌شد، آنها معتقد بودند كه شاه آنچنان در ایران مورد انزجار است كه نمی‌توان بیش از این از شاه حمایت كرد.

استاد دانشگاه تهران در ادامه افزود: یكی از آثار مهمی كه در خصوص تناقض و معضل آمریكا در این باره در دست داریم، خاطرات ویلیام سولیوان است، در یكی از فصلهای كتاب با عنوان "فكر كردن در خصوص چیزی كه قابل فكر كردن نیست" وی نوشته بود كه ما امریكایی‌ها باید عادت كنیم كه ایران را بدون شاه بپذیریم ما در ایران منافع داریم اما باید بپذیریم كه شاه دیگر در این كشور نیست.

وی با بیان اینكه تمام كسانی كه در سال آخر شاه را دیده‌اند می‌گویند شاه دچار فلج فكری شده بود و نمی‌دانست كه چه باید كند، گفت: شاه به هیچ كس نیز اعتماد نداشت و در تمام سی و هفت سال این بی‌اعتمادی وجود دارد، پس از ۲۸ مرداد تمام تصمیمات كلی و جزئی به عهده شخص شاه بود، نظامی كه در ربع قرن همه نگاه‌ها به شاه بود، و نخست وزیر و پارلمان كاره‌ای نبودند و تصمیمات را می‌گیرد من بعضی‌ وقتها متحیر می‌مانم كه چگونه شاه ۲۵ سال حكومت كرد؟!

زیباكلام در ادامه با بیان اینكه سفیران آمریكا و انگلیس در خاطرات خود گفته بودند كه همواره شاه از ما می‌پرسد كه چرا می‌خواهید مرا بركنار كنید و به منافع خود ضربه بزنید؟ او حدس می‌زد كه چون قیمت نفت را بالا برده است، یا چون ایران را خیلی پیشرفته كرده، می‌خواهند او را بركنار كنند.

وی با بیان اینكه یكی از جفاهایی كه در این سه دهه به انقلاب شده است، نحوه پردازش و تجزیه و تحلیل انقلاب است، گفت: بعضی‌ وقتها چنان شعاری نگاه می‌كنیم كه مخاطب كسل می‌شود، آنچه پس از انقلاب رخ داد رقابت‌ گروه‌های ماركسیست و اسلامی بود و یكی از دلایل اصلی تصمیم انجمن‌های اسلامی در تصرف سفارت امریكا نیز رقابت با جریانات ماركیست بود.

وی با بیان اینكه نمی‌توانم بپذیرم كه كسی در ۱۳ آبان ۵۸ فكر كند كه امریكا می‌تواند انقلاب را ساقط كند، گفت: اگر امریكا می‌خواست اقدامی كند در همان آبان، آذر، یا دیماه انجام می‌داد نه اینكه یكسال بعد كه یك میلیون مسلح در تهران بودند و به اشاره‌ای از سوی امام آماده شهادت بودند بخواهد این كار انجام دهد.

وی در ادامه افزود: دانشجویان با این كار می‌خواستند به گروه‌های چپ پاسخ دهند كه اگر شما شعار مبارزه با امپریالیست را می‌دهید، ما عملاً این كار را انجام می دهیم، از سویی عملكرد دولت بازرگان باعث خجلت افراطیون می‌شد و می‌گفتند عملكرد دولت نشان از توافق رهبران انقلاب با آمریكاست، دولت موقت نیز هیچ اعتقادی به برخی عملكردهای انقلابی مثل اعدام‌ها، مصادره‌ها و دادگاه‌های انقلاب نداشت و مخالف این كارها بود.

زیباكلام با اشاره به اینكه پیش از ۱۳ آبان یكبار دیگر نیز سفارت اشغال شده بود، گفت: فروردین یا اردیبهشت ماه ۵۸ سفارت آمریكا از سوی چریكهای فدایی خلق تصرف شد كه دولت ایران معذرت خواهی كرد و دوباره سفارت را باز گرداندند و از آن مقطع كسانی بودند كه می‌خواستند دوباره سفارت را تصرف كنند و دولت نیز مواظب جلوگیری بود، وقتی دانشجویان سفارت را تصرف كردند فكر می‌كردند كه الان سپاه و كمیته می‌آیند و ظرف چند ساعت كار تمام می‌شود، اما صبح ۱۳ آبان سفارت تصرف می‌شود و ظهر آن روز موسوی خوئینی می‌‌آید و نماز ظهر را با هم می‌خوانند كه این نشان از تائید بالاترین مقام حكومت از این اقدام بود.
وی در ادامه افزود: پس از این ماجرا گروه‌های معتدل‌تر و لیبرال‌تر اندك اندك اخراج می‌شوند و جای آن را چهره‌های احزابی چون جمهوری اسلامی و یا سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی می‌گیرد و نتیجه آن نابودی نهال آزادی بود.

زیبا كلام با طرح این سؤال كه آیا در انقلاب اسلامی ایران یك جوهره، اصل و بنیادی به نام ضدیت با امریكا و جود داشت؟ گفت: پاسخ من منفی است، ضدیت و دشمنی با آمریكا جایی در انقلاب ایران نداشت و بزرگترین دلیل من كه انقلاب ضدیتی با غرب و آمریكا نداشت این است كه در ماه‌های انقلاب در تهران، شیراز و اصفهان یعنی جایی كه مركز ثقل نیروهای آمریكایی بود، هیچ كس به مراكز آمریكایی حمله نكرد، در حالی كه نه نیروی شهربانی بود و نه انتظامی، پس نتیجه دیگر اشغال سفارت امریكا این بود كه یك تفكری به وجود بیاید كه بین انقلاب ایران و آمریكا یك تضاد لاینحل وجود دارد.

وی با بیان اینكه به همین جهت از محل منافع ملی خود هزینه‌های زیادی را پرداختیم، گفت: می‌توان استدلال كرد كه جنگ با عراق شاید یكی از نتایج حمله به سفارت امریكا بود، نمی‌دانم شاید اگر هم سفارت اشغال نمی شد این جنگ صورت می‌گرفت، اما این اقدام باعث شد كه صدام در حمله به ایران جسورتر شود. من فكر می‌كنم اشغال سفارت و ضدیت با امریكا هیچ چیز جز ضرر نداشته است.

به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری فارس، صادق زیبا كلام در پایان سخنرانی خود به سؤالات دانشجویان در این زمینه پاسخ داد.
زیباكلام در پاسخ به این سؤال كه از دانشجویان واقعه ۱۳ آبان كسی را می‌شناسید كه تغییر نگرش داده باشد؟ گفت: نمی‌دانم اما روزی كه انگلیس قرار بود به عراق حمله كند رابین كوك استعفا كرد روزی كه آمریكایی‌ها تصمیم گرفتند كه عملیات نجات گروگان‌ها را انجام دهند، سایروس ونس استعفا داد، در كشور‌های خارجی وقتی موافق سیاستی نباشند استعفا می‌دهند، اما در كشور ما چون همه می‌خواهند خدمت كنند! و اگر حركت درست و اصولی نباشد نه استعفا در ایران داریم و نه پذیرش اشتباه، هر كاری كه انجام می دهیم درست است و این ویژگی‌ جامعه ما است.

این استاد دانشگاه تهران در پاسخ به اینكه چرا ۱۳ آبان و جنگ را زیر سؤال می‌برید؟ و چرا شرایط زمان را در نظر نمی‌گیرید؟ گفت: فكر نكنید كه ما تصمیم می گیریم كه زیر سؤال ببریم یا نه، در زمان جنگ و پس از آن همه معتقد بودیم كه همه تصمیم‌ها درست و اصولی بوده اما به هر حال سؤالات مطرح شد و پس از دوم خرداد یك موج سؤالات كه ایجاد شد، در خصوص جنگ بود، اگر اعتقاد داریم جنگ درست بود، پس چرا امام وقتی قطعنامه را می‌پذیرفتند تعبیر نوشیدن جام زهر را به كار می‌بردند؟ اینكه شما مسائل سیاسی را مهر مقدس بزنید كار صحیحی نیست، چون یك روز این سؤال مطرح می‌شود اینگونه نیست كه آنها كه سؤالات را مطرح می‌كنند خائن هستند.

زیباكلام در پاسخ به سؤال دانشجویی مبنی بر اینكه گفتید پیش از انقلاب احساس ضد آمریكایی وجود نداشت، پس كودتای 28 مرداد را چگونه ارزیابی می‌كنید؟ نیز گفت: كودتای ۲۸ مرداد، سال ۳۲ بود، انقلاب سال ۵۷ اینكه ضدیت با امریكا وجود نداشت به معنای درست بودن سیاستهای آمریكا، انگلیس و شوروی در ایران نیست، خیلی از آن چیزهایی كه ما فكر می‌كنیم كار آمریكاست كار شاه بوده است،می‌گوییم اگر شاه حق رأی به زنان داده، سپاه دانش ایجاد كرده، ذوب آهن آورده یا انرژی هسته‌ای كار آمریكا بوده است، خیلی از آنها ربطی به آمریكا نداشته است.

وی در پاسخ به این سؤال كه آنها كه آنروز مخالف اشغال سفارت بودند، آیا اكنون در حاكمیت هستند؟ نیز گفت: خیر؛ مخالف اشغال، گروه‌های ملی - مذهبی بودند كه مخالفت كردند، هم یزدی و هم بازرگان بودند. كسانی كه ارتباطی با نهضت آزادی و دولت موقت نداشتند و خیلی با این موج به وجود آمده همراه نبودند، وقتی موج گسترده شد و زمانی كه كسی شعار مرگ بر امریكا نمی‌داد، یا سلطنت طلب بود یا خائن و آمریكایی! و لیبرال شدن یك فحش شده بود، این وضعیت باعث شد مخالفین هم سكوت كنند.