كازابلانكا

كارگردان: مایكل كورتیز، - نویسندگان فیلمنامه: جولیوس و فیلیپ اپستین، هوارد كوچ، - بازیگران: همفری بوگارت، اینگرید برگمن، پل هافرید، كلود راینز و...
كازابلانكا، یكی از مشهورترین فیلم های تاریخ سینما، در سال 1942 در ژانر (گونه) رمانس ساخته شد. این فیلم، درباره درگیری درونی ریك(با بازی به یادماندنی همفری بوگارت بین عشق به ایلزا (اینگرید برگمن) و شرافت و مردانگی است. ریك باید بین نجات جان نامزد سابقش و كمك به همسر كنونی او- یكی از رهبران مقاومت فرانسه و نجات وی از كازابلانكا- یكی را برگزیند. در پایان، زمانی كه سوءتفاهم پیش آمده بین ریك وایلزا درباره نحوه جدایی شان رفع می شود، ایلزا می گوید كه پس از فرار شوهرش از دست نازی ها، نزد ریك می ماند. اما ریك به او می گوید در صورتی كه ایلزا شوهرش را ترك كند، برای او بسیار متاسف خواهد شد.
كازابلانكا پس از نمایش، مورد استقبال منتقدان و تماشاگران قرار گرفت. هم اكنون نیز با وجود گذشت 66 سال از زمان ساخت، طرفداران پرشماری دارد. این فیلم به دلیل حضور دو تن از بازیگران قدرتمند سینمای جهان و فیلمنامه قدرتمند، از جمله فیلم های كلاسیك تاریخ سینما به شمار می آید. شخصیت پردازی عالی و دقیق برگمن و بوگارت در مقابل یكدیگر و كارگردانی سنجیده، از جمله نقاط قوت كازابلانكا است. این فیلم همواره به عنوان یكی از بهترین آثار سینمایی جهان، در فهرست برترین فیلم ها قرار دارد. فیلمنامه آن نیز به عنوان بهترین فیلمنامه  در صدر فهرست صد و یك فیلمنامه برتر سینما جای گرفته است.
به نوشته رویترز، موضوع فیلم، از نمایشنامه ای تحت عنوان همه به كافه ریك می آیند نوشته مورای بارنت، اقتباس شده است. بارنت و جوان آلیسون پس از ناامید شدن از به صحنه بردن این نمایش، به تهیه كنندگان هالیوودی رو آوردند. استودیو وارنر پس از خواندن متن نمایشنامه با هوشمندی تمام، آن را به مبلغ 20 هزار دلار خرید و نامش را به كازابلانكا تغییر داد. هال والیس یكی از تهیه كنندگان كمپانی برادران وارنر، كه مدیریت پروژه را به عهده گرفته بود با بازی رونالد ریگان -كه آن زمان چهره محبوبی بود- در مقابل آن شرایدن مخالفت كرد. وی از مقام های كمپانی خواست همفری بوگارت را برای بازی در فیلم دعوت كنند.

 

 

بوگارت در آن سال ها، چهره چندان محبوبی نبود و در مقابل رقیبانی كه می توانستند به راحتی جای او را پر كنند، شانس چندانی نداشت. چهره خشن او برای بازی در نقش یك شخصیت مرموز و عاشق پیشه، چندان مناسب به نظر نمی آمد. اما بوگارت با ایفای این نقش، ثابت كرد چنان بازیگر توانمندی است كه به راحتی می تواند منتقدانش را به تحسین وادار كند. نوشتن فیلمنامه كازابلانكا ماه ها به طول انجامید و حتی به هنگام فیلم برداری، بازیگران نمی دانستند فیلم قرار است چگونه پایان یابد. اپستین یكی از فیلمنامه نویسان كازابلانكا می گوید: زمانی كه دوسوم فیلمنامه را نوشته بودیم، فیلم برداری آغاز شد. هیچ كس نمی دانست پایان فیلم چگونه رقم خواهد خورد. من و برادرم بلافاصله پس از نوشتن هر صحنه، دوان دوان آن را به كارگردان می سپردیم. برگمن مدام می پرسید بالاخره باید بین شوهرش و ریك كدام را انتخاب كند و كورتیز فقط به وی گفت: همین طور ادامه بده، همه چیز درست می شود!
برگمن نیز به طور تصادفی برای ایفای نقش ایلزا انتخاب شد. او در آن زمان در اوج جوانی و تازه كار بود. چهره جذاب و معصومیت خیره كننده ای كه برگمن در صورت و به ویژه چشمانش، بازتاب می دهد، یكی از مهم ترین نقاط قوت كازابلانكا است.


انتخاب نخست تهیه كنندگان برای كارگردانی این فیلم، ویلیام وایلر بود. اما وایلر به علت مشغله فراوان، نتوانست آن را بپذیرد و كارگردانی فیلم به مایكل كورتیز سپرده شد. مهم ترین مشخصه كارگردانی كورتیز این بود كه فیلمش را در تصاویر می دید. او از تصویر برای روایت قصه اش استفاده كرد. آندروساریس منتقد مشهور سینما كازابلانكا را بزرگ ترین استثنای تئوری مولف نامیده است. بسیاری از منتقدان سرشناس نیز زبان به تحسین فیلم گشوده اند. فیلم برداری آرتورادسن كه سابقه فیلم برداری فیلم هایی نظیر فرانكشتاین را داشت نیز بسیار شاخص است. او در نماهایی كه برگمن حضور دارد، چهره ای نوستالژیك، رویایی و مهرآمیز از او به نمایش می گذارد، كه هنوز پس از گذشت دهه ها، ارزش تماشا دارد. نورپردازی نوستالژیك و نوآورگونه فیلم در برخی صحنه ها، به ویژه در پایان فیلم، از مولفه های كلاسیك سبك كارگردانی كورتیز می باشد. حركت روان دوربین ها بین شخصیت های اصلی و به كار گرفتن فضای فیلم به عنوان یك ابزار موثر برای روایت قصه توسط كورتیز، سبب تاثیرگذاری فیلم بر تماشاگران می شود.
یكی از نكاتی كه به موفقیت كازابلانكا افزود، ترانه مشهور همچنان كه زمان می گذرد می باشد. آهنگساز و تهیه كنندگان پس از پایان فیلم، این ترانه را جلف تشخیص دادند و خواستند صحنه های تازه ای، با بازی برگمن و با ترانه جدید فیلم برداری كنند. اما اقبال با آنها همراه نبود. زیرا برگمن موهایش را برای بازی در فیلم زنگ ها برای كه به صدا درمی آیند كوتاه كرده بود و امكان فیلم برداری مجدد وجود نداشت. اما این موضوع از موفقیت فیلم نكاست. فیلم در مراسم اسكار 1944 سه جایزه بهترین فیلم، بهترین كارگردانی و بهترین فیلمنامه اقتباسی را كسب كرد. تا سال 1955، نیز 8/6 میلیون دلار سود، نصیب كمپانی برادران وارنر شد و فیلم تبدیل به سومین اثر موفق كمپانی تا آن تاریخ شد. كازابلانكا در گذر زمان، پس از فیلم همشهری كین، موفق ترین فیلم تاریخ سینما لقب گرفت. تركیب درام، ملودرام و كمدی در آن توانست میلیون ها مخاطب در سراسر جهان را جذب خود كند. راجرابرت زمانی گفت كه هرگز در تمام عمرش، نقدی منفی درباره كازابلانكا نخوانده است.

بلافاصله پس از موفقیت خیره كننده فیلم، تهیه كنندگان به فكر ساخت دنباله آن افتادند. اما ساخت آن هرگز عملی نشد و فقط در دو مجموعه تلویزیونی قصه كازابلانكا ادامه یافت.
فرانسوا تروفو در سال 1974،پیشنهاد بازسازی این فیلم را رد كرد. زیرا به اعتقاد او این فیلم جزو كلاسیك های تاریخ سینما بود و قابل بازسازی نبود. دیالوگ های فیلم هنوز هم در خاطره بسیاری از سینمادوستان ثبت شده است. از مشهورترین دیالوگ های فیلم می توان به این مكالمه بین ریك و ایلزا اشاره كرد:
ایلزا: می خوای یه قصه برات تعریف كنم ولی هنوز آخرشو نمی دونم.
ریك: با این حال تعریف كن. شاید موقع تعریف، آخرش رو هم پیدا كردی!
منبع: http://www.sabrian.blogfa.com/post-566.aspx

inghad doosesh daram khodai kheli naz bood be in migan filme asheghane besieged bertolocci ham kheili ghashange shayad az kazabelanka ham behtar;)