Bizim törənlər!!!

Novruz haqqında , onun törənlərini az çox hamımız ata babalarımızdan qalanı bir şeylər bilirix. Sinədən sinəyə dolanıb bizə yetirmiş bu torpağın oyanma şənliyi hər il unudulmamış adətləri yerinə yetirməklə yenidən canlandırılır.

Novruz adətləri, çərşənbə adətləri hamımıza aydındır ama neçə yeni şey bu haqda öyrənmişəm ki çox beynimə batıb.

1incisi 7 sin haqqında, elə uşaqlıqlan buna şaşıb qalardım ki bu S nə anlamdadır ki gətirib onun 7sini qoyullar sufraya, !!!!!!!  novruz xonçası nədən 7 S lə bəzənir??? Nədən  S

Bir ara eşitdim dedilər eski İranda bu Ş miş və soralar İslam buralara gələndən sonra Şarab olmağı için dəyişilib Sə. Deyirlər o zaman şarab varımış, şəm varımış..... ama bəs necə olar ki o zaman ərəblərdən öncə biz ərəb sözcüklərindən olan Şərab və Şəm qoyarmışıq!!!!!! Özüdəki heç oları adam yerinə qoymayan dönəmlərdə.....

Bir yoldaşdan bir yaxcı bilgi aldım, bir yazarın düşüncəsini deyirdi, “ Nasir Mənzuri” adında bir yazar belə demiş ki, bayramda xonça bağlayanda Bərəkətlərin 7sini də qoyarmışlar ora. Bərəkətlərin 7sin.

Dil düzün deyər, bu mənim beynimə daha çox batır ki 7 dənə S dən başlayan şey !!!

Biz bilirix ki bayramdan öncə bizim 4 bayramımız olur, kışda təbiətin oyanışına sarı gedirkən, yekə çilədən sonra, 4 bayramımız var. Yel bayramı, Su Bayramı, Torpağ bayramı və Od bayramı. Ki çərşənbə axşamları olarmış. Bu son Od bayramı da ilin yenilənməsindən öncə olan çərşənbə axşamı olur. Atıl Batıl Çərşənbə.... J

Çərşənbə suru, elə quruluşu da bizim olmasın görsədir dəyişib “mofərrəs olub ;) ” olub çərçənbə suri , ama biz yıllar boyu Əl açıq bir qovm olmuşuq, əlimizdəkini avcımızdakını rahatca bağışlamışıq.

Kimə dil vermişiq, kimə yer vermişiq, kimə törənlərimizi vermişik,  kimə yasa vermişik.... indi elə olar durub qabağımızda bizdən aldıxlarını danırlar. Biz də ki əlimizlə verdiyimi daha qıçınan da qaytarmağa gücümüz yoxdur.

Farslara dil kültur vermişiq üzümüzdə durublar, bizi danırlar. Farslara vermədiğimiz qalmadı ama indi bizi aradan aparmağa eləmədikləri qalmıyıb hələ də əllərindən gələni elirlər görəx hara gən sürdürəcək.

Kürdlərə acımışıq, bizi əzib lər, çürəyi dizində olanlar kimin bizdən alıb sonra başqasına qaçıblar, üzümüzə gülüb belimizə xəncər basıblar.

Ermənilərə yer verdik, başımıza oturdular, aza qani olmayarak başımıza qonub qanımızı içib torpaxlarımızı aldılar. Arxalarında da hep kürdlər varmış.”atalarımız deməli çürəkləri dizlərində”

Bir gözəl əfsanə də türk illərinin adıyla ilgili eşitmişəm onu da sizinlə paylaşım:

oğuz xan illəri düzənə salmağıçın və dönəmlərin ayırtmağıiçin demiş ki heyvanları heyləsinlər ki qaçıb çaydan geçsinlər. Bulardan 12 si çaydan geçir və oların adların birə bir illərin adı qoyullarş beləki bu adlar 12 ildən 12 ilə yenidən qoyulur. Illəri belə tanırmışlar.

Doğrudan bu il öküz ilidir.

Barı bu qaldıklarımızı bərk yapışaq ki əldən vermiyəx. Yavaş yavaş o biriləri də qaytarmağı bacararık.

Kökü olan aradan getməz. Bir yerindən göyərər.

Bizim kökümüz var. Bunu iyicə düşünək.

Düşünməyə istəmiyənlər, çalışmadan qaçanlar, bu göyərən ağaca su olanmasalar da, kud olanmasalarda, günəş olanmasalar da, barı qurd da olmasınlar.

Indi ən önəmli varlığımız, ki onun canlanması, bu göyərəntinin günnəşi olacaq dilimizdir.

Dilimiz hər şeyimizdir. Bunu şuxluq tutmayaq.

Bilməyənlər bizə qarşı duranların çox sayısıdılar.

Bilə bilə bizi danlar o bilməməzliklərdən yararlanarak istədiklərinə çatırlar.

Biləx, özümüzdən başlıyax. Öyrənəx ki Q olan sözcüklər bizimdi ya da ərəbcədir. Farsca dəyir ki səsin də olar bizə öyrədə, biz deyənə gülə.

Biləx ki bizə alphabetiz yoxdu diyənlərin də alphabeti ərəb alphabetidir.

Sözcüklərimizi tanıyıb işlədərək onları yenidən canlandırarax, koklərin taparaq biləx ki farsi dediğimiz sözcüklərin çoxu da kokü də elə çoxunun özüdə bizimdir.

Onda dır ki bir ağzı gözəl gəlib deyəndə, diliniz gözəldi ama çox sadə dir çox sözcüyü yoxdur, ağzının payın bildiklərimizi önünə qoyaraq verə bilərik.

Görəsən yazıqlar, boşqaba nə deyərmişlər? dolma ya nə deyərmişlər? Yaylaq, qışlaq əllərindən alsak yerinə nə işlədəcəklər? Sağ döş lə sol döş olmasaydı gəlinlərinin yanında durana nə deyəcəkdilər?

Qaralıq olmasaydı, qarrə yerinə nə deyəcəklər?

Bulara bir şey tapsalar da....  çaysızladım yerinə nələri var?

Bu qarpız o sancılandıranlardandır bunu nəcürə desinlər?

Gedin tapın dahası çoxxxx var..... J taparaq elə sevinəcəksiz ki.

Başaraq ki bilib bilmiyərək bizə qarşı duranların qabağında nəcür durax, niyə ki deməğə çox sözümüz var. Daha susmak dönəmi geçdi. Daha bilmirəm dönəmi geçdi. Dinənmirəm dönəmi də ki daha çoxdandır ki geçib.

Ata babalarımız deyərlər, bir daş altdan bir daş üstdən.

Bilirsiz bu söz nəyi deyir?

Dəyirmanı bilirsiz? O yekələri demirəmaaaa suynan işlirlər. Yox

O balacaları. Ki ana larımız, nənələrimiz əllərində işlədirdilər. (( əksini anamgilə gedəndə salıb gətirəcəm ))

Bir daş altda olur, bir daş üst də. Üst daşın bir dəliyi olur . o dəlikdən boğdanı, yarmanı tökərlər, üst daşı alt daşın üstendə fırlatarlar.

O boğdalar, yarmalar gözəlcə əzilib, un olarak iki daş arasından çıxar.

O unu xəmi eliyib istədiğin şəkilə çıxarda bilərsən.

Mən bu işə mat qalmışam.

Bizim ata babalar, bu sözləri bilərək, bu ları özləri yaşayarak nədən biz bu günə qalmışıkkkkkkk

Gözəl ki öz qədrini bilmədi, cinayətdir ay balam, cinayətdir.... yanır ürəyim, yanırrrrrrr