روح انسان پرتوى از جلوه نورانى خداست.

از این‏رو، میل روح به منشأ و كانون هستى، گرایشى طبیعى و فطرى است.
انسان به هنگام دعا و نیایش، به درك و پذیرش موقعیت الهى خویش در هستى و خواهش و كشش روح به اتصال و ارتباط با خداى هستى مى‏رسد.
دعا حالت بیدارى و هوشیارى كامل و بینایى تام نسبت به خداست، به گونه‏اى كه فرد بدون هیچ شك و تردیدى عاشقانه به سوى محبوب رو مى‏آورد و بر خلاف مواقع دیگر، از محسوسات، شنیدنى‏ها و دیدنى‏هاى دیگر غافل است.
قرآن و فهم آن نیز زمینه همدلى، همزبانى و همدردى را مى‏طلبد و این زمینه در یك فضاى آكنده از محبت و عشق مى‏تواند وجود پیدا كند.
پس مى‏توان گفت:

زبان قرآن همان زبان عشق است؛ زیرا قرآن، پیام خداى معشوق به انسان‏هاى عاشق است.


متعالى‏ترین جلوه‏هاى قلبى هر انسان نیز در همین اظهار عشق است و بس:

درد عشق تو كمند لطف ماست

زیر هر یا ربّ تو لبیك ماست.

روى آوردن به قرآن و دعا زمینه‏ساز پرواز روح و فراخواندن خود به سوى خداست.

بازسازى لذت این لحظات و شیرینى این ارتقا و احضار دوباره این موقعیت در ذهن یا قلب با «ذكر رب» صورت مى‏گیرد.

«ذكرش، دوام اتصال حالت دعاست.» جان كلام آنكه «لقاء رب» را باید با «ذكر كثیر» جاودانه نمود و از این طریق عزّت،

رضایت و آرامش ابدى را دریافت.

جمله ای زیبا از دعای کمیل:

دیدگاه قرآن درباره قضا و قدر

نظر امام هادی (ع) درباره رابطه قدرت بنده و خداوند

......................

عین حال باید بدانی آنچه به تو تملیک می کند در عین اینکه به تو تملیک می کند، خودش مالک اوست. تو را به هر چه قادر می سازد باز تحت قدرت خود اوست و از تحت قدرت او خارج نمی شود.


خلاصه مضمون حدیث این است که هر اثری در عین اینکه به مؤثر خود مستند است، به خداوند مستند است، اگر آن اثر را به فاعل و مؤثر عادی و طبیعی وی نسبت دهیم، او را به فاعل غیر قائم بالذات او نسبت داده ایم و اگر به خداوند نسبت دهیم، او را به فاعل قائم بالذات او نسبت داده ایم. خداوند به موجودات خاصیت تأثیر و امکان تأثیر می دهد و عطا می کند. اما عطا و تملیک الهی با عطا و تملیک بشر که چیزی را به کس دیگر تملیک می کند یا می بخشد متفاوت است. تملیک یا اعطای بشر چیزی را، مستلزم خروج آن شی ء است از ملک تملیک کننده یا بخشنده، و تا از ملکیت او خارج نشود به ملکیت دیگری درنمی آید. اما تملیک و اعطای خداوند با حفظ و بقای مالکیت خداوند منافات ندارد، بلکه شأنی از شؤون و مظهری از مظاهر مالکیت خداوند است. خداوند به همه اشیاء تأثیر و اثر می بخشد و تملیک می کند و در عین حال، خود مالک بالاستقلال همه تأثیرها و اثرهاست

در روایات چیزی در این باره که مهریّة حضرت حوّا سه صلوات بر محمد و آلش باشد نیافته ایم. لیکن از پیامبر اسلام (ص) روایتی نقل شده است بدین مضمون:"وقتی خداوند دنیا را خلق کرد، در آن طلا و نقره وجود نداشت. بعد از هبوط حضرت آدم و حوا، طلا و جواهر خلق شد و خدا این ها را مهریة‌حضرت حوا قرار داد"

می دانیم كه پس از پیغمبر، اختلافات و حوادثی میان مسلمین پدید آمد كه پاره ای از آنها سبب شد در زمینه آن، احادیثی جعل و بدین وسیله موضوع، تثبیت شود كه اهمّ آنها از این قرار است:
الف: موضوع خلافت و جانشینی پیغمبر كه جمعی به نص رسول اكرم وگروهی به حسب شورا می دانستند
ب: روی كار آمدن معاویه، به دست آویز خونخواهی از كشندگان عثمان (خلیفه سوم)

ج: موضوع خوارج و تشكیل اصول اعتقادی به خلاف مبانی عامه كه برای تشیید مبانی اعتقادی خویش، دست به جعل حدیث زده و احیاناً كسانی نیز علیه آنان حدیث جعل می كردند؛ چنانكه مهلب بن ابی صفره، برای ضعیف ساختن خوارج، به جعل حدیث علیه آنان دست زد
د: تشعبات مذهبی و آرا و معتقدات فرق منشعبه از قبیل زیدیه، معتزله، حنابله، ظاهریه، مجسمه، غلات، كرامیه، اشاعره، متصوفه، باطنیه

 آیا به گفته دكتر شریعتی غسل جنابت درزمان قبل از اسلام نیز بین عربها بوده وفرهنگ بوده یا نه؟

 چند نكته شایان توجه است:
      1. با جستجویی که انجام شد، متاسفانه به مطلب قطعی در این باره در کتاب های دکتر شریعتی، دست نیافتیم، هر چند در برخی نوشته ها چنین مطلبی از ایشان نقل شده، اما مستند نیست.
      2. وجود چنین عملی مانند نماز، حج و ... پیش از اسلام ، امری غریب نیست، زیرا اسلام در مقابل آداب و رسوم جاری در دوران جاهلیت چند نوع برخورد داشته است: برخی آداب را به شدت طرد كرده است: مانند شراب خواری و .. .برخی آداب و رسوم عرضی را با قیودی امضا كرده است مانند تجارت بدون ربا.
      برخی از آداب را كه از جمله تشریعات شرعی از ادیان پیشین بوده ، مانند روزه، حج، نماز و ... با دادن تغییراتی تآیید كرده است.
      خلاصه اینكه: خواننده محترم توجه دارند كه این طور نیست كه تمام احكام اسلامی جدید باشد بلكه در همه شرایع پیشین، سنت الهی چنین بوده كه بسیاری از احكام شریعت سابق حفظ می شد، برخی تحریفات اصلاح و برخی از احكام دیگر تغییر می یافت و حكم جدید نازل می شد و حتی بسیاری از عرفیات بین مردم كه با فطرت و عقل سلیم منافات نداشته امضا و تأیید می شد. پس منطقی است كه احكام جنابت از شرایع پیشین بوده باشد و در بین عربها رایج بوده باشد. همچنان که براساس روایات باید این عمل از باقیمانده شریعت حضرت ابراهیم(ع) در بین اعراب بوده است.

      در برخی از منابع تاریخی به این مطلب اشاره شده که برخی از احکام شریعت حضرت ابراهیم(ع) یعنی حنیفیت تا پیش از بعثت رسول خدا(ص) باقیمانده بود اما در آنها نیز تغییراتی ایجاد شده بود. اعمالی از قبیل غسل جنابت، حج، ختنه، کفن و دفن مردگان و... در بین آنها بوده است (تاریخ اسلام، مهدی پیشوایی، نشر معارف، ص 80).
      به این روایت توجه کنید: ابی بصیر از امام باقر(ع) روایت می کند که فرمود: «سرپرستی خانه خدا و اقامه حج و امور دینی مردم بین فرزندان اسماعیل(ع) از نسلی به نسل دیگر می رسید و آنان تا زمان عدنان بر این عنوان بودند پس از مدتی طولانی دلهاشان سخت شد و فاسد شدند ودر دین مسایل جدیدی وارد کردند... و هنوز بسیاری از مناسک حنیفیت در میانشان باقی بود مانند حرمت دختران و مادران و حج و تلبیه و غسل جنابت و...» (بحارالانوار، مجلسی، ج 15، ص 170).
      از امام صادق(ع) هم روایت شده که اعراب قبل از اسلام غسل جنابت داشتند و این از آثار دین حنیف بود (بحارالانوار، ج 10، ص 180).

آتش‏نشانان روزه کله‏گنجشکی بگیرند!!

یک مفتی وهابی در فتوایی اعلام کرد آتش‏نشانان می‏توانند روزه خود را در هنگام ظهر افطار کنند.

حضرت آیت الله جوادی آملی گفت:
 در خیلی از موارد شخصی می‌گوید كه ببخشید، اشتباه شده است، چیزی كه جلوی این گونه از اشتباهات را بگیرد همین دعا است؛ ما اگر بتوانیم با دعا مشكل عدّه‌ای را حل كنیم خیلی ها نجات پیدا می‌كنند.

ماه خدا
چرا در میان این ماهها، فقط ماه مبارک، به خدا اختصاص داده شده؟ و چرا ماه دیگری را به خدا نسبت نمی‌دهند؟

شکی نیست در اینکه چیزی را در عالم وجود نمی‌توان تصور کرد که از آن خدا و مخلوق او نباشد و به پروردگار بزرگ نسبت داده نشود ولی گاهی، از نظر اهمیت و عظمت مطلب، تنها آن را، به خدا نسبت می‌دهند، مثل اینکه می‌گویند ماه خدا، خانه خدا، بنده خدا، کتاب خدا... که از آن استفاده می‌شود که در آنه یک نوع خصوصیتی در کار است چنانکه مادری به فرزندش می‌گوید: «مادر! به کتاب بابا یا به میز و صندلی بابا دست نزن!» با اینکه هر چه در خانه هست، مال باباست ولی می‌خواهد با این عبارت بفهماند که در آن چیز، یک نوع اختصاصی به ـ پدر ـ هست که در ‎غیر آن نیست.
در اسلام نمونه‌های بسیاری هست که در بعضی از چیزها، یک نوع برگزیدگی و اختصاصی نسبت به خداوند تبارک و تعالی دیده می‌شود، چنانکه از پیامبر اکرم  (صلی الله علیه و آله) روایت شده که: خداوند از میان مخلوقاتش برگزیدهایی برای خود مقرر فرموده؛ از بقعه‌ها از شبها و روزها از ماهها و از بندگانش و از برگزیده‌های بندگانش برگزیده‌هایی.
اما برگزیده او از بقعه‌ها مکه و مدینه و بیت المقدس است و از شبها، شبهای، شب قدر و شبهای عیدین (دو عید فطر و قربان) و از روزها، روزهای جمعه و اعیاد و از ماهها رجب، شعبان و ماه رمضان.
و اما برگزیده او از بندگانش پس فرزندان آدم و برگزیده او از فرزندان آدم کسانی هستند که آنها را با علم و آگاهی از میان آنها برگزیده؛ زیرا خداوند ـ عزوجل ـ چون مخلوقات خود را برگزید، فرزندان آدم را (از میان آنان) برگزید، سپس از فرزندان آدم، عرب را، آنگاه از عرب، مضر را، سپس از مضر، قریش را، آنگاه از قریش، هاشم را؛ از هاشم، من و اهل بیتم را برگزید...

علت صلوات فرستادن بر نبی مكرم اسلام و امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف

صلوات فرستادن هنگام ذكر شدن نام پیامبر اكرم(ص) مستحب مؤكد است، فرستادن صلوات به صورت مطلق هم در هر جا كه باشد مستحب است و دارای فضیلت

باید دانست ابراز احساسات از ویژگی های موجودات «حساس» است و در این میان انسان بیشتر از سایر موجودات در پی پیدا کردن راهی جهت ابراز احساسات درونی و اظهار علاقه به دیگران و به خصوص بزرگان می باشد.

برای این منظور از روش های مختلف «هورا، سوت، کف زدن، دست تکان دادن و...» استفاده می شود.

 آنچه در فرهنگ اسلامی به روشنی قابل مشاهده است محتوا دادن به رفتارهای طبیعی و اجتماعی انسان است، لذا اعلان اذان را جایگزین ناقوس کلیسا کرد. سلام کردن را جایگزین برداشتن کلاه کرد و صلوات را نشانه ابراز احساسات و اعلام بیعت و ارادت كرد.

در فواید استعاذه

سوم: انتساب به دوستان

استعاذه، انتساب است به احباب، جهت آن که دوستانِ حق سبحانه و تعالی از اکابرِ انبیا چون نوح و یوسف و موسی علیه السلام و حضرت مصطفی صلی الله علیه و آله وسلم استعاذه فرموده اند، چنانچه کتاب کریم از آن خبر می دهد. پس تصدی (انجام) این عمل، دلیلِ متابعت و محبَّت ایشان خواهد بود و بی شُبهه، تشبُّه نمودن (شبیه شدن)، بدین زمره بزرگوار، [مقدمه و] رابطه ای برای پیوستن به سِلک احرار و ابرار (آزادگان و نیکان) که گفته اند: کسی که خود را به قومی شبیه سازد، پس او از آنها خواهد بود. هم چنین داعیه تَشَبُّه بدون مُجانِسَتِ (تشابه) معنوی که سبب جذب می باشد، صورت نمی گیرد و استعاذه اولیا و انبیا با آن که شیطان را بر ایشان دست نیست، جهت کَسرِ نفس (تواضع و فروتنی) و اعِلای کلمه اللّه و تعظیم امرِ الهی و تعلیم دیگران خواهد بود.
چهارم: دعای اجابت شده

استعاذه، دعایی است به اجابت مقرون. آورده اند که: استعاذه از دعاهای مستجابه است و این دعا هرگاه از روی ضراعَت (تضرع) و مسکَنت (بیچارگی در برابر خدا) اتفاق افتد، کَرَم الهی، اقتضای قبولِ آن دارد و چه فایده بهتر از این که بنده به دعایی که بی شُبهه (بدون شک) محلِّ اجابت دارد اشتغال نماید و به مفتاح تَضَرُّع و استکانَت، ابوابِ مقاصد بر روی دلِ محزون بگشاید.
پنجم: ایمنی از آفت ه

استعاذه، سبب ایمن شدن از آفت هاست به واسطه آن که معنی او پناه گرفتن است به خدای، و صدور این عمل از غایتِ خشوع و نهایتِ خضوع می باشد و به حَسبِ واقع اگر مخلوقی را کسی مُلتَجا سازد و پناه به یکی از اهل ذوجاه (آبرومند) بَرَد، آن کس از رویِ حَمیَّت، (غیرت) او را به حمایت گرفته، ضایع نخواهد گذاشت و حَسبُ المقدور، رعایتِ جانبَش نموده، طریقه رفعِ مکاره از او و رسیدنِ منافع به او، در نظر خواهد داشت، و در حراست و حفاظت او، از دشمن به تقصیر خود راضی نخواهد بود. پس چون بنده از روی نیاز، التجا به آستانه کریمِ بنده نواز آورده، رقعه (برگه) بیچارگی و درماندگی به موقفِ عرض رسانَد و به زبانِ افتقار (نیاز) و انکسار، از روی صدقِ عقیده، صورت حال بدین منوال ادا نماید که:
جز آستانِ توام در جهان پناهی نیست            سرِ مرا به جز این در حواله گاهی نیست

غالب، آن است که حضرتِ اکرم الاکرمین، او را به ظِلِّ ظلیل (سایه بلند پایه) عنایت درآورده، در امان آبادِ عافیت جای خواهد داد و از مخافات (ترس) اعدا محفوظ و به کرامات اولیا، محظوظ (بهره مند) خواهد ساخت که گفته اند:
محال است اگر سر برین در نَهی                  که باز آیدت دستِ حاجتْ تُهی


ملاحسین واعظ کاشفی سبزواری ، صفحه 25