فرستاده خدا

اگر روزی دوست شما بگوید «من رسول اللّه را دیدم»، از گفته او تعجب می کنید و می پندارید که شوخی می کند. شاید هم با خود بگویید حتما منظور دیگری داشته است. برای یافتن حقیقت این ادعا بر سر سفره سخن علی علیه السلام مهمان می شویم. آن امام بزرگ وار می فرمایند: «اِنَّ المسکینَ رسولُ اللّه ...؛ همانا انسان فقیر و نادار، فرستاده خداست، هر کس او را از خود براند، خدا را ردّ کرده و هر کس به او چیزی ببخشد، به خدا داده است». در فرهنگ دینی، خداوند سهم فقیران و تهی دستان را در ثروت اغنیا قرار داده است، تا ثروت مند را با ثروتش و فقیر را با فقرش بیازماید. انسان نیازمند و مسکین، در حقیقت فرستاده و مأمور الهی است که دست نیاز به سوی ما دراز می کند. از این رو، محروم ساختن او، در حقیقت ردّ کردن فرستاده خداست که با ردّ کردن خدا برابر است، و بر این اساس در روایت آمده است: «بعد از دادن صدقه، دست خود را ببوسید؛ زیرا صدقه را قبل از آن که فقیر بگیرد، خدا گرفته است».

اكنون به تلاوت آیه 25 سوره انفال :

واتقوا فتنه لاتصیبن الذین ظلموا منكم خاصه واعلموا ان الله شدید العقاب ترجمه این آیه چنین است : بترسید ( و حفظ كنید خود را ) از فتنه ای كه تنها دامنگیر ستمگران شما نمی شود ، ( بلكه دیگران را كه درمقابل ستمگران سكوت كردند ، فرا خواهد گرفت ) و

بدانید كه خداوند سخت كیفر است انجام گناه و كارهای ناپسند گاهی بصورت پنهانی و فردی است كه مجازات آنها تنها دامن گناهكار را می گیرد، اما گاهی فساد و فحشا جنبه عمومی و اجتماعی پیدا می كند و منكرات بقدری رایج و شایع می شود كه

گویا امری معروف و پسندیده است این آیه می فرماید اگر منكرات در میان مردم آشكارا صورت پذیرد و آنان كه توان برخورد دارند سكوت كنند ، عذاب الهی دامن همه را فرا خواهد گرفت لذا مراد از پرهیز از فتنه ها در این آیه ، عزلت و كناره گیری از جامعه

نیست ، بلكه لزوم هوشیاری و برخورد لازم و مناسب با فتنه های اجتماعی است از این آیه می آموزیم كه :

1 ، دوری از تعالیم الهی كه مایه نابودی انسان و جامعه می شود ، عامل بروز فتنه و فساد است .

2 ، نه خود عامل فتنه شویم ، نه با فتنه گران همصدا شویم و نه دربرابر فتنه سكوت كنیم .

3 ، نهی از منكر ، وظیفه هر انسان مومن است كه اگر در جلوگیری از منكر موثر نباشد ، در جلوگیری از نزول عذاب موثر است .

سلام دوستان

به طور كلی می توان گفت كه ریشه و كلیات احكام شرعی را باید در قرآن كریم و شرح و تفصیل و شاخه های آن را در سنت جست. قرآن كریم در آیه های فراوانی به فریضه امر به معروف و نهی از منكر اشاره كرده است كه در این جا به برخی از این آیات می پردازیم:

1. "یؤمنون بالله و الیوم الآخر و یامرون بالمعروف و ینهون عن المنكر و یسارعون فی الخیرات و اولئك من الصالحین"‌

به خدا و روز واپسین ایمان می آورند؛ امر به معروف و نهی از منكر می كنند؛ و در انجام كارهای نیك، پیشی می گیرند؛ و آنها از صالحانند.....‌

2. "ولتكن منكم امه یدعون الی الخیر و یامرون بالمعروف و ینهون عن المنكر و اولئك هم المفلحون"‌

باید از میان شما، جمعی دعوت به نیكی، و امر به معروف و نهی از منكر كنند. و آنها همان رستگارانند.‌

3. "كنتم خیر امه اخرجت للناس تامرون بالمعروف و تنهون عن المنكر و تؤمنون بالله".‌

شما بهترین امتی بودید كه به سود انسان‌ها آفریده شده اند،؛ چه اینكه امر به معروف و نهی از منكر می‌كنید و به خدا ایمان دارید. ‌

4. "ان الله یامر بالعدل و الاحسان و ایتاء ذی القربی و ینهی عن الفحشاء و المنكر..." ‌

خداوند به عدل و احسان و بخشش به نزدیكان فرمان می دهد؛ و از فحشا و منكر و ستم، نهی می‌كند..‌

از مجموع آیات فوق چنین بر می آید كه امر به معروف و نهی از منكر دارای اهمیت بسیار زیادی از منظر قرآن كریم می باشد و همه آحاد جامعه اعم از دولتمردان و عموم مردم را شامل می شود و به طور كلی از آیات فوق نكات زیر را می توان استنتاج نمود:

1- وجوب امر به معروف و نهی از منكر از بدیهیات است و كسی از مسلمانان در آن شك نكرده است.

2-  وجوب این دو فریضه در همه ادیان الهی بوده و امت‌های گذشته نیز بدان مكلف بوده اند.

3-  امر به معروف و نهی از منكر از شئون پیامبری است.

4-  ترك امر به معروف و نهی از منكر علت نابودی جوامع گذشته بوده است.

5-  امر به معروف و نهی از منكر از حقوق متقابل مسلمانان است و افراد جامعه اسلامی در برابر آن مسئولند.

6-  زنان نیز مكلف به امر به معروف و نهی از منكر هستند.

7-  امر به معروف و نهی از منكر نیازمند كسب قدرت است.

آیه قرانی و دلالت آن بر امر و نهی

قرآنى كه به كفّار مى‏گوید: «هاتوا برهانكم»( انبیاء، 24.)، طرفدار برهان است نه اجبار.

جمله‏ى «لااكراه فى الدین»(بقره، 256) بیانگر آن است كه ایمان قلبى با اجبار حاصل نمى‏شود؛ بلكه با برهان و حكمت و موعظه و اخلاق و دیدن نتیجه كار، چنین ایمانى پیدا مى‏شود؛ البته این بدان معنا نیست كه هركس در عمل بتواند هر منكرى را انجام دهد و بگوید من آزادم؛ زیرا در اسلام، نهى از منكر، جهاد، تعزیرات، حدود، دیات و قصاص براى برخورد با قانون شكنان و زشت سیرتان وجود دارد.

اگر رفتار زشت برخى از افراد سبب اذیت و آزار دیگران شد، مى‏توان از قدرت و زور استفاده كرد؛ زور، خوب است؛ امّا ظلم، بد. اگر قدرت نباشد، افراد خودسر قانون‏شكن، جامعه را به فساد مى‏كشند. «لو لادفع اللّه الناس بعضهم ببعض لفسدت الارض»(بقره، 251)

كوتاه سخن آنكه در ایمان قلبى، اكراه و اجبار راه ندارد و با زور، ایمان واقعى تحقق پیدا نمى‏كند؛ ولى هر كجا از فردى به هر عنوانى كارى سرزد كه سبب فتنه و فساد است باید جلوى آن را گرفت و این ربطى به ایمان قلبى ندارد.

به علاوه هركس كارى را پذیرفت باید لوازم آن را هم بپذیرد. مثلاً شاگرد، حق ندارد سر كلاس با لباس شنا بیاید و یا بخوابد؛ زیرا ورود در كلاس باید همراه با پذیرفتن شرایط كلاس باشد. اگر كسى اسلام را پذیرفت، حق ندارد با استناد به آیه «لااكراه فى الدین» بگوید: من آزادى و اختیار دارم و مى‏توانم از دین برگشته و مرتد شوم و كسى حق ندارد با من كارى داشته باشد! زیرا این ارتداد، سبب ایجاد تشنّج و هرج و مرج و تردید در دیگران مى‏شود.

با سلام
یکی از آیات اخلاقی خداوند منان در کتاب قران کریم آیه ای است که در مورد امر به معروف و نهی از منکر ذکر شده است:

امر به معروف و نهی از منكر: « وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّهٌ یَدْعُونَ إِلَی الْخَیْرِ وَ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ »
 (ال عمران / 104) باید از میان شما، جمعی دعوت به نیكی ، و امر به معروف و نهی از منكر كنند و آنها همان رستگارانند.

امر به معروف و نهی از منکر در قران کریم

و لتكن منكم امة یدعون الى الخیر و یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنكر و اولئك هم المفلحون؛و باید از میان شما گروهى مردم را به نیكى دعوت كنند و به كار شایسته وا دارند و از زشتى باز دارند و آنان همان رستگارانند.(سوره مباركه آل عمران آیه104)

كنتم خیر امة اخرجت للناس تأمرون بالمعروف و تنهون عن المنكر و تؤمنون باللَّه؛

شما بهترین امتى هستید كه براى مردم پایدار شده‏اید به كار پسندیده فرمان مى‏دهید و از كار ناپسند باز مى‏دارید و به خدا ایمان دارید.(سوره مباركه آل عمران آیه 110)

والمؤمنون و المؤم‏نات بعضهم اولیاء بعض یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنكر؛ و مردان و زنان با ایمان، دوستان یكدیگرند كه به كارهاى پسندیده وا مى‏دارند و از كارهاى ناپسند باز مى‏دارند. (سوره مباركه توبه آیه 71)

از مجموع آیات فوق چنین بر می آید كه امر به معروف و نهی از منكر دارای اهمیت بسیار زیادی از منظر قرآن كریم می باشد و همه آحاد جامعه اعم از دولتمردان و عموم مردم را شامل می شود و به طور كلی از آیات فوق نكات زیر را می توان استنتاج نمود:

1-    وجوب امر به معروف و نهی از منكر از بدیهیات است و كسی از مسلمانان در آن شك نكرده است.

2-    وجوب این دو فریضه در همه ادیان الهی بوده و امت‌های گذشته نیز بدان مكلف بوده اند.

3-    امر به معروف و نهی از منكر از شئون پیامبری است.

4-    ترك امر به معروف و نهی از منكر علت نابودی جوامع گذشته بوده است.

5-    امر به معروف و نهی از منكر از حقوق متقابل مسلمانان است و افراد جامعه اسلامی در برابر آن مسئولند.

6-    زنان نیز مكلف به امر به معروف و نهی از منكر هستند.

سلام
دوست گرامی

امر به معروف و نهی از منکر با وجود برخی شرایط واجب می‌باشد و در صورت نبود آن شرایط تکلیف ساقط می‌شود و آنها عبارتند از:

1. کسی که امر یا نهی می‌کند، بداند آنچه را که دیگری انجام می‌دهد حرام است و آنچه را ترک کرده، واجب است، پس هرکس نمی‌داند این عمل که او انجام می‌دهد حرام است یا نه جلوگیری واجب نیست.

   2. احتمال بدهد امر یا نهی او تاثیر دارد، بنابراین اگر می‌داند تاثیر ندارد امر و نهی واجب نیست.

   3. شخص گناهکار اصرار بر ادامه کار خود داشته باشد، پس اگر معلوم شود، یا گمان کند، یا احتمال صحیح بدهد گناهکاری بنای ترک عمل را دارد و دوباره تکرار نمی‌کند، یا موفق به تکرار نمی‌شود،امر و نهی واجب نیست.

   4. امر ونهی، سبب ضرر جانی یا آبرویی یا ضرر مالی قابل توجه، به خودش یا نزدیکان و همراهان، یا سایر مومنان نباشد.

چنانچه دیدید مرحله اول این است که عامر خود علم به موضوع داشته باشد

امر به معروف و نهی از منکر یکی از مسلمات دین اسلام است  و به خاطر ان، به عنوان دو مورد از فروع دین مقدش اسلام تعریف شده است.

هر کاری مراحل و مقدماتی نسبت به خود دارد و باید طبق آن عمل شود .

مساله امر و نهی هم باید با توجه به مراتب و رتبه ان عمل شود چه بسا عدم رعایت طی مراحل و مراتب جواب عکس هم بدهد و اصطلاحا به جای ثواب دچار کبابی هم در عمل بشویم.

پس اگر به مراتب، به این فریضه دینی بپردازیم به هدف و بعدی که در ان نهفته است میرسیم
موفق باشید.

تولی و تبرّی

قرآن کریم برای تنظیم روابط اجتماعی وسیاسی پیروان خود، ‌اصلی را به عنوان «تولّی و تبرّی» مشخص کرده و از آنان خواسته تا آن را پایه و محور تلاش ها و روابط خود با دیگران قرار دهند. به موجب این اصل هر فرد مسلمان باید در برابر صالحان و تبهکاران و در مقابل جریان های سیاسی، موضع گیری مناسبی اتخاذ نماید.

نتیجه امر به معروف و نهی از منکر

نتیجه این که امر به معروف و نهی از منکر همچون خون در پیکره دین جریان دارد و ضامن حیات اسلام است. خیزش و قیام مصلحان در جامعه‌ اسلامی نیز، بازتابی از عمل به این فریضه می باشد و اگر مصلحان بزرگی همچون امام حسین ـ علیه السلام ـ نمی بودند، ارزش های انسانی و الهی از بین رفته و اسلام قرن ها پیش توسط تبهکاران دفن شده بود، انقلاب اسلامی ایران، خود یکی از ثمرات و نتایج با ارزش این اصل در جنبه های سیاسی و حکومتی است که توسط مصلح بزرگ، امام خمینی(رحمة الله علیه) رهبری شده و به پیروزی رسید و هم اکنون به زعامت رهبر معظم انقلاب اسلامی به راه خود ادامه می دهد.

نخستین و مؤثرترین روش برای دعوت دیگران به نیکی ها و بازداشتن از منکرات، آراستگی خود انسان به تقوی و اخلاق حسنه است.

نقش هر مسلمان در تعیین سرنوشت جامعه و تعهدی که باید در پذیرش مسؤولیت های اجتماعی داشته باشد، ایجاب می کند که او ناظر و مراقب همه اموری باشد که پیرامون وی اتفاق می افتد. این مطلب در فقه اسلامی تحت عنوان امر به معروف و نهی از منکر مطرح شده و از مهم ترین مبانی تفکر سیاسی یک مسلمان به شمار می رود؛ چنان که از مهم ترین فرایضی است که وجوب کفایی آن ضروری دین شناخته شده و ضامن بقای اسلام است.

قرآن کریم در بیان صفات ممتاز مؤمنان می فرماید:
«وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیاءُ بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ یُطِیعُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ» (توبه؛71)
مردان و زنان با ایمان ولی (و یار و یاور) یکدیگرند، امربه معروف و نهی ازمنکر می کنند، نماز را برپا می دارند و زکات را می پردازند و خدا و رسولش را اطاعت می کنند.
به موجب این آیه، افراد مؤمن به سرنوشت یکدیگر علاقمند بوده و به منزله یک پیکر می باشند. پیوند سرنوشت ها موجب می شود که تخلف و انحراف یک فرد، در کل جامعه تأثیر بگذارد؛ چنان که یک بیماری واگیر در صورتی که معالجه نگردد، از فرد به جامعه سرایت نموده و سلامت آن را به خطر می اندازد.

• پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ در این زمینه می فرماید:یک انسان گنهکار در میان مردم، همانند فرد ناآگاهی است که با گروهی سوار کشتی شده و آن گاه که کشتی در وسط دریا قرار می گیرد، تبری برداشته و به سوراخ نمودن جایگاه خود می پردازد، هر کسی به او اعتراض می کند او در پاسخ می گوید: من در سهم خودم تصرف می کنم؛ به یقین این یک حرف احمقانه است. اگر دیگران او را از این عمل خطرناک باز ندارند، طولی نمی کشد که همگی غرق می شوند.

سلام

خیلی ممنونم که به بحث سر زدید و نظر خودتان را صادقانه بیان کردید.
موافقم با بیان شما که «ما از ریشه این معروف ها و منکر ها رو معرفی نکردیم و نشناسوندیم» و بعدها دچار تضادها و ... شدیم. البته ناگفته نماند که افرادی هستند که خوب آموزش دیدند ولی خود نخواسته اند که متوجه باشند. برای همین دوست داریم شما و سایر دوستان در این بحث، این قبیل از امرها و نهی های که با آنها برخورد داشتید را بیان کنید تا با همفکری دوستان و استفاده از اطلاعاتشان از گنگ بودن مسئله کاسته بشود و من ، شما و سایرین به نتیجه متقاعد کننده برسیم. انشا الله.