سه نوع عشق وجود دارد :

اولین نوع عشق معطوف به غرض است . زنی زیبا را میبینید . با وقار و با اندامی متناسب . از دیدنش هیجان زده میشوید و فكر میكنید عاشق شده اید . عشق در شما سر بر میدارد چون ان زن زیباست . چیزی از ان زن غرض عشق را در شما بر انگیخته . شما واقعا صاحب ان حس نیستید . عشق از بیرون حادث شده است .

این عشقی است معطوف به غرض . این عشقی است كه به ان شهوت میگوییم .و فكر و ذكرتان این است كه چه طوری این شی زیبا را متعلق به خود تان بكنید . چگونه این شی زیبا را استثمارش بكنید و چگونه ان را تصاحب كنید . ولی به یاد داشته باشید كه كه اگر این زن زیباست فقط برای شما زیبا نیست بلكه برای دیگران هم زیباست . بنابر این خیلی از ادمها عاشق او میشوند . با این عشق رشك و حسد و رقابت زیاد و تمام چیزهای زشتی كه همراه عشق یا به اصلاح عشق می اید سر بر می آورد . حالا اگر شما عاشق زن یا مرد زیبایی باشید خودتان را گرفتار كرده اید چ.ن حسودی خواهید بود و خشونت و زجر . حتی ممكن است به قتل و كشتار ختم شود .

از همان اول شروع میكنید به تصاحب و به این ترتیب ان زن یا مرد را نابود میكنید . از دادن ازادی امتناع میكنید . زن را از جهان بیرون محروم میكنید . ان زن زیبا بود زیرا ازاد بود . ازادی جزیی از زیبایی است . اگر عاشق زنی بشوید زنی كه ازاد بوده در واقع شما عاشق ان ازادی شده اید .  ولی حالا او را داخل چهار دیواری خانه می اورید و تمام امكانات ازادی او را ویران میكنید ولی در عین حال زیبایی او را هم ویران میكنید و ناگهان در می یابید كه عاشق چنین زنی نیستید . دیگر فاقد ان زیبایی است . هر دفعه همین اتفاق می افتد . و شروع میكنید به دنبال زن دیگری گشتن و متوجه نمیشوید كه چه اتفاقی افتاده است . این اولین نوع عشق است . عشقی كه نه مهم است و نه ارزشی دارد .

دومین نوع عشق این است كه عرض دیگر مهم نیست , موضوعیت مهم میشود : شمایید كه عاشقید . شمایید كه عشق به دیگری ارزانی  میدارید . وقتی كه عاشق میشوید عشقی از نوع دوم ,  شور و شعفی بیش از عشق نوع اول احساس میكنید . چون این نوع عشق سرش میشود كه چگونه ازادی معشوق را محفوظ نگه دارد . عشق یعنی هدیه هر انچه زیباست به معشوق . اگر زن یا مردی را دوست میدارید ,  اولین هدیه ای كه به او میدهید آزادی است . چگونه میخواهید غصبش كنید ؟ شما كه دشمن نیستید ,  دوست هستید . این نوع عشق بر ضد ازادی نیست و تملك طلب هم نیست .این نوع عشق بیشتر خاصیت دوستی دارد تا شهوت و برای روح شما غنا بخش است .

در نوع اول غرض یكی است و خواستاران بسیار – در نوع دوم موضوع یكی است و در جهات مختلف جاری میشود : نثار كردن عشق در جهات بسیار به مردم بسیار . هرچه بیشتر عشق بورزید بیشتر رشد میكنید . اگر عاشق یك نفر باشید عشق شما غنی نیست . اگر عاشق دو نفر باشید عشق شما دو برابر غنی است .  اگر عاشق خیلی ها باشید یا عاشق كل بشر یا حتی حیوانات و حتی درختان  به این طریق عشق شما گسترش پیدا میكند و به همان اندازه خود شما گسترش می یابید .

مهاویرا كه فلسفه ضد خشونت را در هند آورده می گوید : (( عشق بورزید به هر آنچه زنده است )) و فیلسوفی حتی  از این قدم فراتر گذاشته و میگوید : (( به كل اشیا احترام بگذارید )) و این غایت عشق است و نه تنها به هر انچه زنده است عشق میورزید بلكه عاشق هر آنچه وجود دارد هستید : عاشق صندلی ,  عاشق بالش ,  عاشق همه اشیا .وقتی كسی به این مرحله برسد كه بر هر چه موجود است عشق بورزد ,  عشقش دیگر مشروط نخواهد بود و تبدیل میشود به نیایش و مراقبه . ولی عشق به نوع دوم ختم نمیشود و نوع سومی هم دارد :وقتی غرض و موضوع ناپدید بشوند عشق سوم پدید می آید .

دراولی غرض مهم بود و در دومی موضوع  ولی در سومی تعالی مهم است . در سومی حقیقت را به غرض یا موضوع تجزیه نمیكنیم ;  به عاشق و معشوق . تمام تجزیه و تقسیم ها به وحدت میرسند و فقط عشق باقی میماند و بس .

تا قسمت دوم فقط شما عاشقید و چیزی مثل مرز شما را در محدوده نگه میدارد – مثل تعریف و تبیین . با سومی تمام تعریف و تبیین ها ناپدید میشوند . عشق باقی میماند نه شما . این همان چیزی است كه عیسی مسیح ع به ان اشاره میكند و میگوید (( خدا عشق است )) . عاشق به سادگی عشق است . عمل نیست بلكه ذات شخص است . اینطوری نیست كه صبح عاشق باشید و بعد از ظهر فارغ . بلكه شما عشقید و این وضع شما .

عشق نوع اول از طرف مقابل شیی میسازد : زن من – فرزند من  و با همین تملك و تعلق روح طرف مقابل را میكشد . در نوع دوم طرف مقابل ,  انسان تلقی میشود و مورد احرتام است . چگونه میتوان كسی را كه مورد احرتام است تملك و تصاحب كرد . ولی اصلا با مقام بلند عشق سوم قابل مقایسه نیت زیرا آنجا هیچ دوگانگی وجود ندارد .فقط وحدت است . عشق است و بس . من برآنم كه همه ادمها از عشق اول به عشق دوم برسند و در ضمیرشان جای دهند كه هدف عشق سوم است . پس نگران نباشید از اینكه خودتان را ببازید چون خود را باختن تنها راه رسیدن به خود است .