امام عصر(عج):

لیس بین الله عزوجل و بین احد قرابه و من انکرنی فلیس منی

بین خدای عز وجل و هیچ کس خویشاوندی نیست و آن کس که مرا انکار کند از من نیست.

اما تعملون ان الارض لا تخلو من حجه اما ظاهرا و اما مغمورا:

آیا به این حقیقت پی نبرده اید که محال است خداوند کره زمین را بدون نماینده از طرف خود خالی گذارد؟چه آشکار و چه پنهان باشد.

دعای فرج

و اكثرو ا الدعا بتعجیل الفرج فان ذلك فرجكم

برای هر چه سریع تر فرا رسیدن فرج ما بسیار دعا كنید كه این فرج خود شماست.

بردباری

امام عصر:

ان الله ذو اناه و انتم تستعجلون

خداوند صابر و شكیباست و شما عجله می كنید.

     احوال مردم آخرالزمان

 شاید بتوان گفت كه بیشترین مطالب مربوط به معارف امام زمان‏علیه السلام  كه از زبان حضرت على‏علیه السلام  نقل شده است به تبیین اوضاع آخرالزمان و وقایعى كه در آن دوره پیش مى‏آید اختصاص دارد. آن حضرت ضمن تشریح آن پیشامدها چگونگى مقابله با آن‏ها را نیز بیان مى‏نمایند.

 این حوادث شامل مسایل فرهنگى و اجتماعى و اخلاقى و تربیتى و طبیعى مى‏گردد. از آنجا كه كم و بیش خیلى از این ویژگى‏ها در دوره ما حداقل در بعضى از عرصه‏ها به چشم مى‏خورد، جهت آشنایى بیشتر و چاره اندیشى مناسب‏تر به مواردى از آن‏ها اشاره مى‏شود. بدان امید كه موجب تنبه و بیدارى‏مان شده و از طریق آشنا شدن با این امور پیشاپیش تدابیرى را اتخاذ كنیم كه از عوارض منفى آن‏ها خود و جامعه‏مان را در امان نگه داریم.

  - یأتى على النّاس زمان لا یُقَرَّبُ فیه الّا الماحِلُ و لا یُظَرَّفُ فیه الّا الفاجِرُ، وَ لا یُضَعَّفُ فیهِ اِلّا الْمُنْصِفُ، یَعُدّونَ الصَّدَقَة فیه غُرْما، و صِلةَ الرَّحِمَ مَنّاً، و العبادَةَ اسْتِطالَةً على النّاسِ! فَعِنْدَ ذلِكَ یكونُ السُّلْطانُ بمشوَرَةِ الاِماءِ و امارة الصبیانِ و تدبیر الخِصیان.[1] [26]     

 روزى خواهد آمد كه در آن سخن چین‏ها مقرّب خواهند شد و افراد بدكار، زیرك خوانده مى‏شوند، افراد با انصاف را ناتوان به حساب مى‏آورند، صدقه و انفاقِ در راه خدا را غرامت پندارند، و صله رحم و آمد و شد با خویشاوندان را با منّت انجام مى‏دهند، و بندگى و اطاعت خدا را وسیله فخر فروشى براى مردم قرار مى‏دهند. در چنین زمانى حكومت با مشورت زنان و امارت كودكان و تدبیر خواجه‏ گان انجام مى‏گیرد.

حضرت امام زمان(عج):

قَدْ آذانا جُهَلاءُ الشّیعَةِ وَ حُمَقاؤُهُمْ، وَ مَنْ دینُهُ جَناحُ الْبَعُوضَةِ أَرْجَحُ مِنْهُ .

حضرت مهدى(علیه السلام) به محمّد بن على بن هلال كرخى فرموده اند :

 نادانان و كم خردان شیعه و كسانى كه بال پشه از دیندارى آنان محكمتر است، ما را آزردند.

سیره و سخن پیشوایان-سید رضا صدر

     سیماى مهدى‏علیه السلام

  به خصوصیات جسمانى و ویژگیهاى بدنى حضرت مهدى‏علیه السلام  در بخشى از روایات حضرت على‏علیه السلام  اشاره مى‏شود. در یكى از این روایات بطور كلى این ویژگیها بیان شده تا آنجا كه مى‏فرماید آن حضرت در خلقت خود شبیه پیامبراكرم ‏صلى الله علیه و آله  است، اما در تعدادى دیگر از روایات به توصیف خصوصیات چهره واعضاء بدن امام زمان‏علیه السلام مى‏پردازد.

 حضرت على‏علیه السلام  در توصیف ویژگیهاى جسمى مهدى‏علیه السلام  فرمودند:

  - ...فقال‏علیه السلام : رجلٌ اجلى الجبین، اقنى الأنف، ضخم البطن، اذیل الفخذین، ابلج الثنایا، بفخذه الیمنى شامة. [16]

 او مردى است كه پیشانى‏اش گشاد و درخشان است، بینى او خوش تراش و شكمش نسبتا بزرگ و رانهایش عریض مى‏باشد. دندان‏هاى سفید و درخشان دارد، و در ران سمت راست او علامتى هست.

    اوصاف مهدى‏علیه السلام

 در دسته‏اى از روایات على بن ابیطالب‏علیه السلام  به اوصاف و ویژگى‏هاى روحى و اخلاقى امام زمان‏علیه السلام  پرداخته مى‏شود كه از جمله آنهاست:

  - ...ثم رجع الى صفة المهدى‏علیه السلام  فقال: اوسعكم كهفا و اكثركم علما و اوصلكم رحما، اللهم فاجعل بیعته خروجا من الغمّة و اجمع به شمل الامة... [17]

  حضرت على‏علیه السلام  در ادامه یكى از سخنانشان به تبیین صفات حضرت مهدى‏علیه السلام پرداخته، فرمودند: آستانه او در پناه دهى به بى پناهان از همه آستانه‏ها وسیع‏تر، و علم و دانش آن حضرت از همه زیادتر است و از همه مردم بیشتر به صله ارحام و پیوند با خویشاوندان توجه مى‏نماید. پروردگارا! بیعت او را پایان بخش همه اندوه‏ها قرار بده و تفرّق و پراكندگى امت اسلامى را به دست با كفایت آن حضرت به یگانگى مبدّل فرما...

  - ...عن اصبغ بن نباته قال: سمعت امیرالمؤمنین‏علیه السلام  یقول: صاحب هذا الامر الشریدُ الطریدُ الفرید الوحید. [18]

  اصبغ بن نباته مى‏گوید: شنیدم كه امیرالمؤمنین‏علیه السلام  مى‏فرمود: صاحب الامر (مهدى‏علیه السلام) كسى است كه در سرزمین‏هاى دور دست ساكن مى‏شود و از میان مردم كناره مى‏گیرد و به تنهایى زندگى مى‏كند.

یا صاحب الزمان ادركنا)

 قال رسول اللّه‏ صلى الله علیه و آله : مَنْ حَفِظ مِنْ اُمَّتى اَرْبَعینَ حَدیثا مِمّا یَحْتاجُونَ اِلَیْهِ مِنْ أَمْرِ دینِهِمْ بَعَثَهُ اللّهُ یَوْمَ الْقیامَةِ فَقیها عالِما. [1]

 پیامبر اكرم ‏صلى الله علیه و آله  فرمودند: هر كسى از امّت من چهل حدیث در مورد مسائل دینى كه مردم به آن نیاز دارند حفظ كند خداوند در روز قیامت او را فقیه و دانشمند بر انگیزد.

 صرف نظر از مجموعه احتمالاتى كه در معناى حفظ حدیث مطرح شده است [2]

  یكى از شیوه‏هاى رایج در بین علماى پیشین این بوده است كه از طریق تدوین مجموعه ‏هاى چهل حدیث در زمینه موضوعات مختلف دینى كه مردم بدان نیاز داشته ‏اند به نشر معارف دین مى‏پرداختند.

 این كار را علما و اندیشمندان اسلامى به عنوان مرزبانان فرهنگ اسلامى با هدف حفظ و تحكیم و ترویج احكام و تعالیم دینى انجام مى‏دادند. البته وجود روایات زیادى كه در آنها به حفظ چهل حدیث سفارش شده است انگیزه‏اى بوده است كه اغلب علما در كنار تمام كارهاى علمى و فكرى و فرهنگى خود، به تدوین مجموعه‏هاى چهل حدیث اهتمام بورزند تا از این طریق هم به انجام وظیفه خود یعنى ترویج فرهنگ اسلامى پرداخته باشند و هم به ثواب و فضیلتى كه در این روایات وعده داده شده است نائل آیند.

 متأسفانه به مرور زمان به موازات رواج پیدا كردن شیوه‏هاى جدید آموزشى و تبلیغات، مسأله تدوین چهل حدیث به فراموشى سپرده شد و یا حداقل از رونقى كه پیش از این داشت افتاده است.

 امّا به نظر مى‏رسد در شرایط كنونى یعنى كم شدن فرصت مطالعه افراد در نتیجه گسترش زندگى ماشینى تألیف مجموعه‏ هاى چهل حدیث در موضوعات مورد نیاز، هنوز از كار آیى بیشترى برخوردار مى‏باشد.

 از آنجا كه در دروه غیبت توجه به مسأله امامت و آشنایى با ابعاد مختلف معارف امام زمان‏علیه السلام  از اهمیت بسیار مهمى برخوردار است و از طرف دیگر راه شناخت درست این موضوع مراجعه به روایات پیامبر اكرم‏ صلى الله علیه و آله  و ائمه اطهارعلیهم السّلام است، و به پاسداشت سال امام على‏علیه السلام  كه از طرف رهبر معظم انقلاب اسلامى با هدف تبیین هر چه بیشتر معارف و رهنمودهاى آن حضرت انجام گرفته است بر آن شدیم تا از طریق بررسى مجموعه فرمایشات حضرت امیرالمؤمنین‏علیه السلام  بخشى از آن روایات را كه ابعاد مختلف شخصیت حضرت صاحب الزمان‏علیه السلام و وقایع زندگى و ویژگیهاى یاران و دوران حكومت آن حضرت را مورد اشاره قرار داده است با ترتیب مناسب به صورت یك مجموعه چهل حدیث جهت استفاده علاقمندان تهیه و منتشر سازیم. امید آن كه این تلاش ناچیز در حدّ خود به ترویج فرهنگ انتظار كمك نموده باشد.

شمار نشانه هاى ظهور
در منابع دینى ، انبوهى از رخدادهاى طبیعى و غیر طبیعى و دگرگونیهاى سیاسى و اجتماعى ، به عنوان نشانه ظهور یاد شده اند. نعمانى ، شیخ صدوق (م :381 ه‍ ق .) شیخ مفید (413 ه‍ ق .)، شیخ طوسى (460 ه‍ ق .) و طبرسى (548 ه‍ ق .) از پیشینیان شیعه و بسیارى نیز از پسینیان و معاصران ، اخبار مربوط به نشانه هاى ظهور را در كتابهاى خود گرد آورده اند.(264)
شیخ مفید، در آغاز باب ((علامات قیام القائم ))، با اشاره به اخبار و آثارى كه در این مورد از معصومان (ع ) رسیده است ، بیش از پنجاه نشانه را یاد كرده (265) و علامه مجلسى در بحارالانوار، شمار بیشترى را بر شمرده است .(266)
علماى عامه نیز، از جمله : علاء الدین هندى ، ابن حجر، سیوطى و...نشانه هاى ظهور مهدى (ع ) را در كتابهاى خویش بر شمرده اند.(267)
روشن است كه درجه اعتبار و درستى همه این نشانه ها، یكسان نیست ، برخى در منابع معتبر آمده و از جهت سند و دلالت استوارند و برخى در كتابهاى عامه و منابع دست دوم یاد شده اند كه اعتبار زیادى ندارند. برخى از این نشانه ها، تنها نشانه ظهورند و برخى ، هم نشانه ظهورند و هم برپایى قیامت . برخى نشانه هاى كلى و محوریند و برخى ، بیانگر مسائل ریز و جزئى كه گاه ، همه آنها را مى توان در عنوان واحدى گرد آورد.(268)
بنابراین ، نمى توان مشخص كرد كه نشانه هاى ظهور چه مقدارند. به فرض ‍ كه مشخص هم باشد، اهمیتى ندارد. مهم این است كه فراوانى روایات ،به ما این مشخص هم باشد، اهمیتى ندارد. مهم این است كه فراوانى روایات ، به ما این اطمینان را مى دهند كه در آستانه ظهور مهدى موعود، حوادثى رخ خواهد داد.
شناخت موارد اصلى و مهم این حوادث ، به ویژه نشانه هاى حتمى و چگونگى تحقق و دلالت آنها بر ظهور و مسائل مربوط به آن ، چیزى است كه ما در این مقال در پى آن هستیم .
نعمانى ، در این باره مى نویسد:
(( هذه العلامات التى ذكرها الائمة (ع ) مع كثرتها و اتصال الروایات بها و تواترها و اتفاقها موجبة الا یظهر القائم الا بعد مجیئها و كونها اذا كانوا قد اخبروا اءن لا بد منها و هم الصادقون ... ثم حققوا كون العلامات الخمس التى اءعظم الدلائل و البراهین على ظهور الحق بعدها كما ابطلوا امر التوقیت ...(269) .))
این نشانه هایى كه امامان (ع ) فرموده اند، با توجه به شمار زیاد آنها و این كه سلسله اسناد این روایات ، به آنان مى رسد و نیز توجه به این كه روایات متواترند و مورد اتفاق ، سبب مى گردد كه ظهورى در كار نباشد، مگر پس ‍ از پدیدار شدن این نشانه ها؛ زیرا امامان (ع ) از مسلم بودن پدید آمدن آنها خبر داده اند و آنان راستگویند... سپس نشانه هاى پنجگانه را كه از بزرگ ترین نشانه ها بر آشكار شدن حق است ، مورد تاءكید قرار داده اند، چنانكه از مشخص ساختن زمان ظهور، نهى كرده اند.
در این سخن ، نعمانى به فراوانى نشانه هاى ظهور و روایاتى كه در این باب رسیده ، اشاره مى كند. و در مجموع با توجه به اسناد آنها به معصومان (ع ) تحقق آنها را پیش از ظهور مهدى (ع ) امرى مسلم مى داند و بر تواتر آنها و مورد اتفاق بودن اخبار نشانه هاى ظهور تاءكید مى ورزد.

  متن روایت:

إنما هلك الناس من استعجالهم لهذا الامر ، إن الله عز وجل لا یعجل لعجلة العباد ، إن لهذا الامر غایة ینتهی إلیها فلو قد بلغوها لم یستقدموا ساعة ولم یستأخروا

  متن روایت:تسلیم بودن در امر فرج

إن الإمام بعدی ابنی علی ، أمره أمری وقوله قولی وطاعته طاعتی ، والامام بعده ابنه الحسن ، أمره أمر أبیه وقوله قول أبیه وطاعته طاعة أبیه ، ثم سكت . فقلت له : یا ابن رسول الله فمن الامام بعد الحسن ؟ فبكى علیه السلام بكاء شدیدا ، ثم قال : إن من بعد الحسن ابنه القائم بالحق المنتظر . فقلت له : یا ابن رسول الله لم سمی القائم ؟ قال : لأنه یقوم بعد موت ذكره وارتداد أكثر القائلین بإمامته . فقلت له : ولم سمی المنتظر ؟ قال : لان له غیبة یكثر أیامها ویطول أمدها فینتظر خروجه المخلصون وینكره المرتابون ویستهزئ بذكره الجاحدون ، ویكذب فیها الوقاتون ، ویهلك فیها المستعجلون ، وینجو فیها المسلمون

منا إثنا عشر مهدیا ، أولهم أمیر المؤمنین علی بن أبی طالب ، وآخرهم التاسع من ولدی ، وهو القائم ، بالحق ، یحیی الله بن الأرض بعد موتها ، ویظهر به دین الحق على الدین كله ، ولو كره المشركون . له غیبة یرتد فیها أقوام ویثبت فیها على الدین آخرون ، فیؤذون ویقال لهم : ( متى هذا الوعد إن كنتم صادقین ) أما إن الصابر فی غیبته على الأذى والتكذیب بمنزلة المجاهد بالسیف بین یدی رسول الله صلى الله علیه وآله

  متن روایت:

أقرب ما یكون العباد من الله جل ذكره وأرضى ما یكون عنهم إذا افتقدوا حجة الله جل وعز ولم یظهر لهم ولم یعلموا مكانه ، وهم فی ذلك یعلمون أنه لم تبطل حجة الله جل ذكره ولا میثاقه ، فعندها فتوقعوا الفرج صباحا ومساء ، فإن أشد ما یكون غضب الله على أعدائه إذا افتقدوا حجته ولم یظهر لهم ، وقد علم أن أولیاءه لا یرتابون ، ولو علم أنهم یرتابون ما غیب حجته عنهم طرفة عین ، ولا یكون ذلك إلا على رأس شرار الناس

*امام مهدی(عج) در سخن امام صادق(ع)*

كسانی كه در حالت انتظار دولت قائم،از جهان درگذرند،مانند كسانیند كه در خدمت(امام) قائم باشند.امام،پس از این سخن مكثی كرد،سپس گفت:بلكه مانند كسانیند كه در ركاب(امام) مهدی شمشیر زده باشند.سپس گفت:نه به خدا سوگند،اینان مانند كسانیند كه در خدمت پیامبر به شهادت رسیده باشند.چشم به راه امر(قیام و انقلاب) امام خود باش،در هر شب و هر روز،زیرا كه خدا در هر روز كاری كند و كاری،اورا از كاری دیگر باز ندارد...