در سال های اخیر تعداد گزارشات مربوط به واکنش های ازدیاد حساسیت فوری به کنجد رو به افزایش بوده است. لذا با توجه به مصرف زیاد این ماده غذایی در کشور ما، این مطالعه برای شناخت تظاهرات بالینی و آزمایشگاهی و آلرژی به کنجد و تعیین شیوع آن در بین سایر آلرژن ها انجام گردید.

● روش بررسی:

این مطالعه توصیفی- مقطعی روی 250 بیمار با علایم بالینی آلرژی، انجام گرفت. بررسی بیماران شامل اطلاعات پرسشنامه مخصوص این مطالعه، انجام تست پوستی به روش پریک و اندازه گیری IgE اختصاصی به روش ELISA بود. تست پوستی با آلرژن کنجد و آلرژن های غذایی دارای واکنش متقاطع با آن (سویا، بادام زمینی و گردو) و بر حسب سن و شرح حال با آلرژن های استنشاقی و غذایی شایع انجام گردید. تست IgE اختصاصی فقط با آلرژن کنجد انجام شد.

● یافته ها:

از 250 بیمار با متوسط سنی 11.74 سال، 35 بیمار (.1) پریک مثبت به عصاره کنجد و 27 بیمار IgE (.4) اختصاصی مثبت با آلرژن کنجد داشتند. در مجموع با توجه به شرح حال بیماران، نتایج تست پریک و نیز IgE اختصاصی علیه کنجد، میزان شیوع آلرژی به کنجد پنج نفر (2%) محاسبه گردید. از نظر علایم بالینی، در بیماران حساس به کنجد به طور معنی داری، کهیر و درماتیت شایع ترین علایم بیماری بوده و نسبت به افراد غیرحساس به این ماده، بیشتر مشاهده شد (p=0.008). در بیماران حساس به کنجد، به طور معنی داری فراوانی تست پوستی مثبت با آلرژن های غذایی دارای واکنش متقاطع با کنجد، نسبت به بیماران غیرحساس بیشتر بود (p=0.00).

● نتیجه گیری:

در این بررسی برای اولین بار در ایران کنجد را به عنوان یکی از علل شایع آلرژی غذایی (وابسته به IgE) و به ویژه از علل بروز آنافیلاکسی شناسایی کردیم. توجه به شرح حال بروز علایم با مصرف کنجد، استفاده از تست پریک می تواند در شناسایی این نوع آلرژی بخصوص در بیماران با علایم درماتیت- اگزما و کهیر کمک کننده باشد. همچنین مشاهده یک مورد آنافیلاکسی در بین پنج بیمار دچار آلرژی به کنجد نشانگر اهمیت این آلرژن در بین سایر آلرژن ها می باشد.