تیموس- نام علمی آویشن-  به احتمال زیاد از واژه های یونانی به معنای جرات و یا عبارتی كه مفهوم آن پاكیزگی و یا ضدعفونی كردن است، ریشه گرفته است. در عصر شوالیه گری و سلحشوری بر روی جامه شوالیه ها تصویر آویشن گلدوزی می كرده اند، تا در هنگام مسابقات سواری با نیزه به آن ها جرات و شهامت ببخشد.دسته هایی از آویشن را برای پاكیزگی هوای داخل ساختمان می سوزانده اند و تصور می كردند كه به این ترتیب از بیماری طاعون محفوظ می مانند.
از این گیاه در مراسم تدفین نیز استفاده می شده است. روزگاری در ولز، آویشن را در قبرستان در كنار گورها می كاشتند و در مراسم تشییع جنازه، اعضای یك انجمن نیكوكاری در انگلستان دسته های آویشن را با خود حمل می كردند.
براساس داستانی قدیمی و غیرقابل باور، كاشتن بستری از آویشن در باغچه منزل راه پری ها و جن ها را به خانه باز می كرده است و اعضای خانواده می توانستند با چشم خود آن ها را ببینند. روغن آویشن كه تیمول نامیده می شود، یك عامل قوی ضدمیكروبی است و به همین سبب، گیاه آویشن به عنوان یك گیاه ضدعفونی كننده شناخته شده است.
چای آویشن داروی سنتی دردهای معده و روده است. روغن این گیاه را روزگاری برای دفع انگل های روده، به خصوص كرم قلابدار، تجویز می كرده اند. آویشن همچنین یك داروی ضد گرفتگی عضلات است و از آن برای درمان سوزش گلو، سرفه های سخت و التهاب نایژه استفاده می شود. محلول شست و شوی دهان حاوی آویشن در درمان عفونت لثه موثر است. در طول جنگ جهانی اول، روغن آویشن را به عنوان یك ماده ضدمیكروب روی پوست می مالیدند.
آویشن به دلیل طعم تند و خاصیت ضدمیكروبی اش، در تهیه سوسیس و خوراك های گوشتی مصرف می شود. در كشورهای فرانسه و یونان و برخی دیگر از كشورها، از این گیاه در تهیه و طبخ غذا استفاده های فراوانی می شود. شایع ترین مصرف آن امروزه در انواع پیتزاست.

● زیستگاه طبیعی

آویشن، گیاه بومی غرب حوزه مدیترانه و جنوب استرالیا است كه كشت آن در سایر نقاط دنیا نیز متداول شده است. آویشن در زمین های سخت و صخره ای و جایی كه خوب زهكشی شده است، سبز می شود.

● مشخصات ظاهری

آویشن، گیاهی چند ساله است، ولی در آب و هوای سرد تنها یك سال دوام می آورد. به صورت بوته است و شاخه های متعدد دارد. ساقه های اصلی گیاه، خشك و چوبی هستند و طول آن ها به ۱۰ تا ۳۰ سانتیمتر می رسد. برگ های آویشن كوچك و باریك و به شكل بیضی یا خنجری هستند و بسیار معطرند.

آویشن از طریق بذر، قلمه و تقسیم بوته تکثیر می شود. عدم یکنواختی پوشش مزرعه همواره به عنوان یک مشکل در کشت مستقیم بذر می باشد به همین خاطر روش کشت دیگری ارائه می شود که تولید نشاء بذری در بستر گلخانه یا قفسه های سلولی و سپس انتقال نشاها به مزرعه است.

بذور آویشن طی یک تا دو هفته در دمای 32- 12 درجه سانتی گراد ( 54 تا 90 درجه فارنهایت ) جوانه می زنند. گاهی اوقات جوانه زنی توسط نور تسریع می شود.

به علت وجود اختلافات در وضعیت رشد، زمان گلدهی و تولید در گیاهان حاصل از کشت مستقیم ( بذور ) که میزان یکنواختی را در مزرعه پایین می آورد، بهتر است ژنوتیپ های مرغوب را انتخاب کرده و آنها را به وسیله قلمه تکثیر نمود که عدم یکنواختی در مزرعه و محصول کاهش یابد. قابل ذکر است که این اختلافات به خاطر وجود دگرگشتی بالا و هتروزیگوسیتی در این گیاه می باشد.

آویشن به آسانی از قلمه های 10-5 سانتی متری در بهار تکثیر می شود. هورمون های افزایش دهنده ریشه برای تکثیر ممکن است مفید باشند. در تحقیقی مشخص شده که کشت بذر آویشن نسبت به کشت قلمه آن، عملکرد بیشتری را تولید می نماید. در تحقیق  دیگری در کشت مستقیم، عملکرد  ماده خشک بیشتری نسبت به نشاکاری به دست آمد.

زمان مناسب برای کشت بذر در خزانه اواخر اسفند می باشد و در زمان انتقال، ارتفاع نشاءها 10 تا 15 سانتی متر می باشد.

زمان کشت مستقیم بذور اوایل بهار یا اواسط پاییز می باشد عمق کشت کمتر از 5/0 سانتی متر و میزان بذر لازم 5 تا 6 کیلوگرم در هکتار می باشد.

در تحقیقی جهت بررسی تراکم مناسب برای دستیابی به عملکرد بالاتر، آویشن در فواصل 15، 20، و 45 سانتی متر و در ردیف های به فواصل 60 سانتی متر کشت گردید و مشخص شد که فواصل عملکرد سرشاخه و میزان اسانس در واحد سطح شده و بیشترین عملکرد در فاصله کشت 15 سانتی متر به دست آمده است. البته درصد اسانس در سرشاخه خشک گیاه تحت تأثیر فاصله کاشت قرار نگرفت. تحقیق مشابهی در کرج نیز تراکم مناسب کاشت را 15 سانتی متر روی ردیف و 50 سانتیمتر بین ردیف ها گزارش کرده است.

 

ب- داشت

با توجه به اینکه آویشن به مدت 6-4 سال در مزرعه باقی می ماند برنامه ریزی برای کوددهی آن حایز اهمیت است. با مصرف میزان مناسب کود دامی پوسیده ( تقریباً 30-20 تن ) قبل از کشت بایستی تأمین نیاز غذایی آن را تضمین کرد.

در تحقیقی برای بررسی اثرات ازت در مقادیر مختلف بر روی رشد و میزان اسانس T.vulgaris در طی چهار فصل در ازمیر مشخص شد که عملکرد ماده خشک گیاه با افزایش مصرف ازت افزایش می یابد. میزان گل اسانس از 78/0 تا 1/3 درصد و درصد تیمول از 87/26 تا 57/58 درصد متغیر بود و کود ازته هیچ اثر معنی دار روی میزان کل اسانس و یا درصد تیمول نداشت.

به طور معمول در فصل بهار قبل از کشت 50 تا 80 کیلوگرم در هکتار اکسید پتاس به همراه 40 تا 60 کیلوگرم در هکتار ازت در اختیار گیاهان قرار می گیرد. از سال دوم ریش قبل از وجین علف های هرز همه ساله فصل بهار باید 30 تا 50 کیلوگرم در هکتار ازت در اختیار گیاهان قرار گیرد.

اگرچه آویشن به تعدادی از علف کش ها مقاومت نشان می دهد به هر حال سوالاتی از قبیل بقایای آن روی مواد گیاهی مخصوصاً برای بازار صادرات مطرح است که بایستی مشخص شود. هیچ علف کشی برای استفاده روی آویشن ثبت نشده است و فقط تحقیقات محدودی در این زمینه انجام گرفته است.

علف کش هایی که ممکن است برای کنترل انتخابی علف های هرز آویشن در آزمایش های تحقیقاتی و زراعی استفاده شوند شامل Linuron, Sinbar, Stomp, Foresite, Versatill می باشد. با این وجود هیچ گونه کنترل شیمیایی علف های هرز ممکن است مطلوب نباشد. البته شاید بدون کمک بعضی از علف کش ها، کشت آویشن در مقیاس وسیع ممکن نباشد. با این حال آویشن را می توان بدون استفاده از علف کش به طور موفقیت آمیز در مزارع با استفاده از یک پوشش بازدارنده رشد علف هرز پرورش داد. برای چنین کاری می توان از مالچ های آلی استفاده کرد.

 

ج- برداشت

برداشت آویشن، نقطه بحرانـی در مدیریت زراعـی این گیاه محسـوب می شود. به طور کلی، بهترین زمان جمع آوری اندام رویشـی ( برگ ها و ساقه های جوان ) حاوی مواد مؤثر هنگامی است که گیاه در مرحله گل زدایی باشد.

زمان برداشت مناسب برای آویشن در مناطق مختلف، متفاوت می باشد و در تحقیقی در کرج، زمان برداشت مناسب، مرحله شروع گلدهی ذکر شده است و ارتفاع مناسب برداشت نیز 10 سانتی متر از سطح خاک گزارش شده است.

 

عملیات پس از برداشت:

به طور معمول آویشن در حجم زیاد در آفتاب خشک می شده اما کیفیت محصول نهایی بسیار کم بوده است. با استفاده از خشک کردن مصنوعی می توان کیفیت محصول را کنترل کرد. به عبارت دیگر، یک خشک کن با جریان هوای تحت فشار مناسب می باشد. آویشن بایستی در دمای پایین تر از 40 درجه سانتی گراد برای کاهش اتلاف عطر در جریان تبخیر،خشک شود و رنگ سبز خود را حفظ کند. محصول خشک شده باید پروسه جدا کردن برگ از ساقه ها و غربال کردن را برای حذف گرد و غبار طی کند تا محصول یکنواختی تولید شود.

اسانس آویشن را از اندام هوایی تازه آویشن می توان به وسیله سیستم تقطیر بخار استخراج کرد. اسانس در غدد کوچک روی برگ ها ذخیره شده است. عملکرد و کیفیت اسانس بسته به ساختار ژنتیکی گیاه، مرحله بلوغ گیاه، زمان برداشت، محیط و عملیات استخراج فرق می کند.

منبع: وبلاگ گیاهان دارویی آکش

آویشن یکی از قدیمی‌ترین گیاهان دارویی است به طوری که مصریان و یونانیان باستان از آویشن برای درمان بیماری‌های خود استفاده می‌کرده‌اند. در کتب مذهبی از آویشن به عنوان گیاه مورد علاقه حضرت موسی(ع) یاد شده است.

 

 آویشن گیاهی است از خانواده نعناعیان و گیاه بومی نواحی شرقی مدیترانه است. این گیاه چند ساله به صورت بوته‌های متراکم و پرشاخه رشد می‌کند. قسمت‌های دارویی آن، سرشاخه‌های آن و برگهای خشک شده آن است.

    
خواص دارویی:

- آویشن به عنوان گیاهی ضدعفونی کننده شناخته‌ شده است. محلول شستشوی دهان که حاوی آویشن باشد در درمان عفونت لثه موثر است و به همین دلیل برای تهیه برخی از دهانشویه‌ها، خمیر دندان‌ها نیز به کار می‌رود.

- آویشن در درمان بیماری مجاری تنفس فوقانی از قبیل برونشیت و آسم تاثیرات مفیدی دارد و برای معالجه سرفه و گلودرد استفاده می‌شود.

 - آویشن داروی سنتی دردهای معده و روده است. جوشانده این گیاه در درمان پیچش روده و اسهال موثر است و برای دفع انگلهای روده، در گذشته از آویشن استفاده می‌کرده‌اند.

 

 - آویشن دارای اثرات ضدقارچی و ضدباکتریایی قوی است و این خاصیت به دلیل وجود تیمول و کارواکرول در اسانس این گیاه است و این اسانس دارای اثرات ضداسپاسم، ضد سرفه و خلط‌آور است.

- شستن سر با محلول رقیق اسانس آویشن سبب افزایش جریان خون در پوست سر و قوی شدن غده‌های مو و در نتیجه جلوگیری از ریزش مو می‌شود.

 - استفاده از اسانس آویشن برای مبتلایان به دردهای عضلانی، مفصلی و روماتیسمی مفید است.

 - آویشن عامل تصفیه‌کننده خوبی بوده و در درمان بیخوابی و امراض جهاز هاضمه مفید است.

- آویشن ضدتشنج و ضد صرع و ضد نفخ بوده و برای تقویت بینایی و معده هم مفید است.

 - در خوردن آویشن نباید زیاده‌روی کرد زیرا باعث بروز آلبومین در ادرار می‌شود. همچنین مصرف آن برای زنان حامله و باردار توصیه نمی‌شود.