معمولا درمان چهار مرحله دارد که در مرحله ی 1 و 2 سعی می‌ شود با استفاده از فیزیوتراپی، ورزش و درمان با میدان مغناطیسی(مگنت ‌تراپی) اوضاع را بهتر كرد.

جالب است بدانید که موثر بودن میدان مغناطیسی در درمان آرتروز زمانی کشف شد که  بیماران مبتلا به سرطان مجبور بودند به مدت 4 هفته تحت درمان با MRI قرار بگیرند تا پزشکان رشد تومور را در آنها بررسی کنند.

تعجب‌ آور این بود که بعد از یک سال، آن دسته از بیماران که آرتروز هم داشتند، خیلی بهتر شدند. البته درمان‌های دیگری مثل تزریق اسید هیالورونیک یا استفاده از قرص‌های کندرویتین و گلوکزآمین هم وجود دارد.

از درجه ی دو به بعد باید جراحی انجام شود. تا 20 سال پیش که آرتروسکوپی، یعنی همان جراحی بسته را  نداشتیم، اگر مینیسك یك ورزشكار پاره می ‌شد، جراح، زانو را با شکاف بزرگ باز می ‌کرد و تمام مینیسکی را که قسمتی از آن پاره شده بود، برمی ‌داشت و چون فنری وسط غضروف استخوان نبود که بتواند فشار را از بالا به پایین بگیرد، آرتروز به وجود می ‌آمد و منجر به شکستن و راست‌ کردن محور زانو تا تعویض مفصل می‌ شد.

اما امروزه با استفاده از روش‌های جدیدتر مثل آرتروسکوپی، فقط همان قسمت پاره شده ی مینیسک را بر می ‌دارند، یعنی 20 تا 25 درصد آن برداشته می ‌شود و حدود 70 تا 75 درصد آن هنوز در مفصل است که می‌ تواند فشار را قبول کند.

لیزر درمان موثری است و از خواصی که دارد و هنوز هم کاملا کشف نشده، این است که بیمارانی که تحت این نوع جراحی قرار گرفته‌اند، بعد از عمل درد بسیار کمتری دارند. دکتر اولو( اولین کسی که در سال 1985 لیزر را در جراحی آرتروسکوپی استفاده کرد) معتقد است که فشار وارده به اعصاب مفصلی، در لیزر کمتر است.

یكی از روش‌های جدید درمانی، كشت و تكثیر سلول‌های غضروفی در بیرون بدن و سپس پیوند دوباره به مفصل آسیب ‌دیده است كه برای این كار نیاز به تكنیك‌های بسیار پیشرفته و فراهم شدن شرایط مناسب جهت رشد و تكثیر سلول‌هاست. این روش بسیار موثر بوده و در سراسر دنیا مورد استفاده قرار می‌ گیرد.

دکتر محمد مهدی شكیبایی، استاد دانشگاه مونیخ (لودویك ماكسی میلیام) یکی از کسانی است که روی این قضیه کار می‌ کند. البته، استفاده از این روش‌ها تنها در مواردی كه بیمار به موقع به پزشك مراجعه كرده و زخم‌های غضروفی اندازه ی كوچك تا متوسط داشته باشند، امكان ‌پذیر است و در صورت مراجعه ی دیر هنگام بیمار و تخریب تمام غضروف مفصلی، تنها راه درمان، تعویض كل مفصل و استفاده از مفصل مصنوعی است.

تغذیه مناسب، کلید اصلی جلوگیری از انواع بیماری ها از جمله آرتروز است. اولین مرحله اصلی در درمان آرتروز، رساندن وزن به حد ایده آل است. 

وزن اضافی  باعث ایجاد فشار بر روی مفاصل و در نتیجه عوارض آرتروز می گردد. رعایت یک رژیم غذایی که حاوی فیبر بیشتری باشد ( فاقد مواد شیمیایی آلوده که باعث ایجاد استرس در بدن می شود، باشد)، مصرف بیشتر میوه ها و سبزی جات تازه، ماهی ، دانه ها و غلات سبوس دار  توصیه می شود.

مصرف ماهی های آب های سرد از جمله ماهی آزاد ( سالمون ) توصیه می گردد.

مصرف چربی های اشباع ، روغن های هیدروژنه یا جامد ، غذاهای پرچرب و سرخ کرده و شکر توصیه نمی گردد، چرا که این مواد غذایی باعث ایجاد اسیدیته ی بالای محیط داخلی مفاصل شده و این حالت موجب درد بیشتری در مفاصل و در نتیجه التهابات آنها می شود.

گوشت های پرچرب، 

تخم مرغ  ، مارگارین، کره، کافئین، الکل، شکر سفید، تنباکو و محصولات لبنی باید از رژیم غذایی حذف شوند. در حدود یک سوم از افرادی که از بیماری آرتریت روماتوئید  رنج می برند به سولانین ها و یا بعضی گیاهان حساس اند که از آن جمله می توان سیب زمینی  ، فلفل ها، بادمجان، گوجه فرنگی  و تنباکو را نام برد که باید از رژیم غذایی این گروه از افراد حذف گردد. توصیه می شود که حداقل 6 تا 8 لیوان آب  در طول روز جهت دفع سموم از بدن مصرف شود.

تحقیقات نشان داده که علائم آرتروز ، حتی در کسانی که 

آرتریت روماتوئید  دارند ، کاهش خواهد یافت ، به شرط آن که این افراد با یک رژیم گیاهخواری سازش یابند.

این رژیم فاقد غذاهای با منشاء حیوانی به خصوص محصولات لبنی است. مواد غذایی که نباید در این بیماری مصرف شوند ، شامل گروه های زیر است:

- مهار کننده های جذب کلسیم : گوشت قرمز، لبنیات ، تخم مرغ، جوجه، الکل، قهوه  ، شکر تصفیه شده، اکثر شیرینی جات، نمک اضافی

- غذاهای دارای اگزالات بالا : ریواس ، زغال اخته، آلوها ، کنگر ، اسفناج

- غذاهای خانواده ی گیاهان تاج ریزی ها : گوجه فرنگی، بادمجان، سیب زمینی، فلفل ها، تنباکو

- غذاهایی که موجب تورم و آب آوردگی می شوند : گندم سیاه، لبنیات، کلیه ی چربی های حیوانی.

بررسی ها نشان می دهد كه آرتروز گردن و زانو طی چند سال اخیر شیوع فراوانی یافته، به طوری كه آرتروز مهمترین علت ناتوانی حركتی در میان ایرانیان است.نتایج این بررسی نشان می دهد كه 55 درصد از افراد جامعه به نوعی به بیماری آرتروز مبتلا هستند. در افراد كمتر از 40 سال نسبت توزیع مفاصل درگیر در زنان و مردان یكسان است. اما پس از این سن، آرتروز لگن در بین مردان، بیشتر از زنان و آرتروز گردن و مفاصل بین انگشتان و قاعده انگشت شست در زنان، بیش از مردان دیده می شود، همچنین آرتروز زانو در زنان پس از سن 50 سالگی بیش از مردان است.

افزایش سن و وزن، مهمترین عامل
دكتر رضا جوادی، فوق تخصص روماتولوژی درباره بیماری آرتروز می گوید: بالا رفتن سن، مهمترین عامل در ابتلا به این بیماری است، به طوری كه افراد بالای 40 سال 15 برابر بیش از افراد كمتر از 40 سال به این بیماری دچار می شوند. البته سابقه ضربه وارد شده به مفصل و استفاده مكرر از یك مفصل خاص نیز از اهمیت زیادی در ابتلا به این بیماری برخوردار است.سابقه شكستگی های استخوانی هم كه معمولاً در پی ضربه ایجاد می شود، از دیگر عوامل ایجاد آرتروز هستند؛ به عنوان مثال، فوتبالیستهایی كه دچار صدمه دیدگی ناحیه زانو می شوند، در آینده بیشتر در معرض ابتلا به آرتروز زانو خواهند بود. روزنامه نگاران، نویسندگان و كسانی كه با رایانه كار می كنند و مدام گردنشان را در یك جهت نگه می دارند نیز دچار آرتروز گردن می شوند.
وی می افزاید: چاقی، عامل زمینه ساز بسیار مهمی برای آرتروز است كه تنها راه جلوگیری از آن، كاهش وزن است، به طوری كه گفته شده است كاستن هر 5 كیلوگرم از وزن اضافی بدن 50 درصد احتمال ابتلا به آرتروز را كاهش می دهد.
همچنین زنان به دلیل نقصانهای هورمونی پس از دوران یائسگی، زمینه مهمی برای ایجاد بیماری آرتروز دارند و بعضی از بیماریهای غدد نیز احتمال ابتلا به آرتروز را افزایش می دهند.اختلالات رشدی مانند نامساوی بودن طول اندامها سبب فشار بیشتر بر اندامها می شود و شكل غیرطبیعی اندامها نیز باعث افزایش احتمال ابتلا به آرتروز می شود.
مطالعات انجام شده نشان داده است كه بین میزان تخریب مفصل و درد ناشی از آن ارتباطی وجود ندارد، به عنوان مثال، ناتوانی در حركت به دلیل آرتروز زانو بیشتر به علت ضعف عضلات نگهدارنده استخوانهای زانو است تا به دلیل درد یا شدت تخریب مفصل.

رشد آرتروز گردن پس از كمر
دكتر محدث زاده نیز درباره آرتروز گردن می گوید: گردن انسان شامل 7 مهره است كه بعد از كمر شایع ترین مفاصل مستعد آرتروز هستند. البته مهره های گردنی از آنجایی كه نخاع و ریشه های عصبی بسیار مهمی را در بر گرفته اند، بسیار حساس تر از مهره های كمری اند و آسیبهای جدی در این ناحیه می تواند باعث فلج كامل دستها و پاها شود.
وی می افزاید: آرتروز گردن بر اثر علتهای مختلفی مانند فعالیت و كار، آسیبها و برخی از بیماریها به وجود می آید. معمولاًَ آرتروز گردن به دلیل فعالیت زیاد ایجاد می شود. كشیدگی بیش از حد عضلات، آسیب لیگامانها، اسپاسم عضلات یا التهاب مفاصل گردن نیز از عوامل به وجود آورنده آرتروز گردن است.خمیده كردن سر به جلو و انجام كارهای طولانی مثل مطالعه، كار مداوم، تماشای تلویزیون، مكالمه تلفنی و ... بدون رعایت نكات بهداشتی از علتهای شایع درد گردن است.
وی می افزاید: ستون فقرات شامل مهره ها، دیسكهای بین مهره ای، تاندونها، عضلات و بسیاری از عناصر مهم دیگر است. آسیب هر یك از این عناصر می تواند باعث آرتروز گردن شود.
آسیبهای خفیف می توانند بر اثر مسافرت، سقوط از ارتفاع كم، یا حركات بیش از حد گردن پدید آیند، حركات تكانه ای شدید مانند تكانه های شدید سر و گردن ناشی از سوانح رانندگی و تصادفات، سقوط از ارتفاع زیاد، آسیب مستقیم از پشت، یا از بالا به سر، آسیبهای ورزشی، ضایعات نفوذی مانند ضربه چاقو یا وارد شدن فشار خارجی به سر و گردن مانند حالت خفه شدن هم می توانند باعث آزردگی شدید گردن شوند.

اصول درمان
دكتر جوادی در خصوص درمان این بیماری می گوید: اصول درمان آرتروز عبارتند از: كاهش درد، جلوگیری و پیشگیری از هرگونه ناتوانی حركتی كه انتخاب نوع درمان بشدت بیماری بستگی دارد.
در بیمارانی كه آرتروز خفیف دارند، اطمینان خاطر دادن به بیمار، توصیه های لازم برای محافظت از مفصل و مصرف هرچند وقت یك بار ضد دردها كافی است، اما در كسانی كه آرتروز شدیدتر دارند، بخصوص در كسانی كه درگیری اصلی در زانو و لگن است، اقدامات دارویی و غیر دارویی زیادی وجود دارد.وی می افزاید: درمانهای غیردارویی به دو بخش كم كردن فشار بر مفصل و فیزیوتراپی تقسیم می شوند.
برای كاهش فشار بر مفصل درگیر باید طرز ایستادن بیمار اصلاح شود و از انداختن وزن بیش از حد بر مفصل درگیر جلوگیری كرد.
بیمارانی كه آرتروز لگن یا زانو دارند باید از ایستادن طولانی مدت، نشستن به صورت چهارزانو و چمباتمه پرهیز كنند.
روشهای درمان غیردارویی؛ شامل فیزیوتراپی و جراحی است كه در فیزیوتراپی گرم كردن مفصل درگیر، از درد و خشكی آن می كاهد كه آسان ترین راه حمام آب گرم است. یك برنامه ورزشی دقیق برای حفظ دامنه حركتی مفصل درگیر و افزایش قدرت عضلانی آن ناحیه لازم است. تقویت عضلات گردن و مصرف مسكنهای ضد درد در تسكین درد گردن مؤثر است.وی در خصوص درمان جراحی این بیماری می گوید: جراحی مفصل فقط در بیمارانی انجام می شود كه به دوره های درمان طولانی مدت جواب نداده اند، این عمل جراحی باعث كاهش درد و افزایش دامنه حركتی مفصل درگیر می شود، اما عوارض زیادی را نیز به دنبال دارد و بهتر است در بیماران كم سن انجام نشود.وی تأكید می كند: با وجود درد در ناحیه گردن و انتشار آن به دستها حتی در مراحل اولیه آن باید به پزشك مراجعه كرد تا تشخیص قطعی در مراحل اولیه انجام شود؛ زیرا درمان در مراحل اولیه بسیار مفیدتر و مؤثرتر واقع می شود.

این نكات را به خاطر بسپارید
رعایت نكات زیر برای جلوگیری از بیماری آرتروز گردن الزامی است:
- همیشه گردن خود را چه در حالت ایستاده، نشسته، یا راه رفتن، صاف و عمود بر بدن نگه دارید، به طوری كه هیچ زاویه ای با بدن نسازد.
- هرگز گردن خود را خم نكنید، بلكه اگر لازم است صندلی خود را كوتاه تر یا ارتفاع میز خود را بالاتر ببرید تا مجبور به خم كردن گردن خود نباشید؛ زیرا بسیاری از بیماری های گردنی به دلیل خم بودن گردن به مدت طولانی است، بنابراین تا می توانید گردن خود را خم نكنید و اگر مجبورید، هر از گاهی گردن خود را صاف نمایید.
- از نرمشها و حركاتی كه در آنها مجبور به خم كردن گردن هستید، دوری كنید.
- اگر كارتان در حالت نشسته است و مجبور به خم كردن گردن خود هستید، حتماً با یكی از دستانتان از وزن سرتان و فشار آن بر روی مهره های گردنی بكاهید تا كمتر دچار صدمات گردنی شوید.
- بهتر است اندكی تغییر در میز كار خود بدهید. پایه های جلویی میز را بلندتر سازید تا كمتر گردنتان را خم كنید.
- موقع مطالعه سعی كنید كتاب یا روزنامه را بالا نگه دارید، نه اینكه گردنتان را خم كنید، چون مطالعه كردن طولانی به این صورت حتماً آرتروز، دیسك و سایر سندرمهای عضلانی را در پی خواهد داشت.
- در هنگام خوابیدن از بالش كوتاه استفاده كنید، طوری كه سرتان در امتداد بدن قرار گیرد، نه اینكه خم شود.