مسیحیان مسیح را پسر خدا می‌دانند آیا می‌شود این مقوله را تشبیه كرد به خون خدا دانستن امام حسین ـ علیه السلام ـ (زیارت وارث می‌گوید یا ثار الله و ابن ثاره) دین اسلام چه جوابی می‌دهد ؟ 

قبل از پرداختن به پاسخ سؤال فوق ابتدا باید معلوم گردد كه منظور مسیحیان از فرزند خدا بودن حضرت عیسی ـ علیه السلام ـ چیست؟ و در ثانی این كه در زیارت وارث امام حسین ـ علیه السلام ـ را با عبارت «ثارالله» توصیف كرده به چه معناست و در نهایت آیا این دو مطلب شباهتی به هم دیگر دارند و می‌توان هر دو را موجب شرك، تشبیه، تجسیم و... دانست یا نه؟

1. عقیده مسیحیان در مورد عیسی ـ علیه السلام ـ

پولس كه از دیدگاه مسیحیان، بنیان‌گذار مسیحیت كنونی است از همان آغاز تبلیغ مسیحیت خود ساخته‌اش، حضرت عیسی را به عنوان فرزند خدا معرفی می‌كرد و در جای جای نوشته‌های خود كه به كلیساهای مختلف می‌نوشت (و اكنون جزو بخشی از عهد جدید كتاب مقدس مسیحیان به شمار می‌رود) این اندیشه را شایع می‌ساخت. او در نامه‌ای به مسیحیان روم می‌نویسد: «... این مژده درباره فرزند خدا یعنی خداوند ما عیسی مسیح می‌باشد كه به صورت نوزادی از نسل داود نبی به دنیا آمد، اما با زنده شدنش پس از مرگ، ثابت كرد كه فرزند نیرومند خدا و دارای ذات مقدس الهی است.» و در نامه دیگری می‌نویسد: «چقدر باید خدا را شكر كنیم خدایی كه پدر خداوند ما عیسی مسیح است.»

در انجیل یوحنا چنین آمده كه: «در ازل پیش از آن كه چیزی پدید آید «كلمه» وجود داشت و نزد خدا بود. او همواره زنده بوده و خود او خداست هر چه هست به وسیله او آفریده شده است... «كلمه خدا» انسان شد و بر روی این زمین و در بین ما زندگی كرد.»

بنابراین مسیحیان حضرت عیسی را خدا و فرزند خدا می‌دانند كه به صورت انسان ظهور كرده است و همانند خداوند ازلی و قدیم است و طبق این اعتقاد او شریك خداوند در آفرینش و تدبیر جهان است. در قرآن كریم نیز به این اعتقاد مسیحیان اشاره شده است، چنان كه خداوند می‌فرماید: «... و نصاری (مسیحیان) گفتند: مسیح پسر خداست این سخنی است كه با زبان خود می‌گویند كه همانند گفتار كافران پیشین است، خدا آنان را بكشد، چگونه از حق انحراف می‌یابند.» «آنها دانشمندان و راهبان خویش را معبودهایی در برابر خدا قرار دادند و مسیح فرزند مریم را در حالی كه دستور نداشتند، جز خداوند یكتایی را كه معبودی جز او نیست بپرستند، ‌او پاك و منزه است از آنچه شریكش قرار می‌دهند.» و البته در آیات دیگر نیز خداوند را از داشتن فرزند منزه دانسته  و نسبت دادن هرگونه مثل و شبه به خداوند را مردود می‌شمارد، و می‌فرماید: «لیس كمثله شیء» و به پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ می‌فرماید كه «بگو خدا خالق همه چیز است و اوست یكتا و پیروز».

علاوه بر آیات فوق در هیچ یك از دیگر آیات یا روایات اسلامی، هیچ كس به عنوان فرزند خداوند معرفی نشده است و در مورد پیامبر اسلام ـ صلّی الله علیه و آله ـ كه اشرف انبیاء می‌باشد در قرآن كریم چنین آمده است كه: «محمد ـ صلّی الله علیه و آله ـ فقط فرستاده خداست و پیش از او، فرستادگان دیگری نیز بودند...».

اما این كه در زیارات مربوط به شهدای كربلا و امام حسین ـ علیه السلام ـ از آن حضرت با عنوان «ثار الله و ابن ثاره» نام برده شده نمی‌تواند دلیلی بر فرزند داشتن خدا یا جسم بودن خدا و یا... باشد و شاید سؤال كننده گرامی در معنای این كلمه اشتباه كرده است پس بهتر است به معنی كلمه «ثار» در لغت اشاره شود.

2. ثار در لغت: در مورد ریشه كلمه «ثار» دو احتمال می‌تواند وجود داشته باشد. الف) ثار از ریشه «ثور» به معنی برانگیخته شدن و شوریدن گرفته شده باشد. كه در این صورت «ثارالله» به معنی «برانگیخته خدا و كسی كه به خاطر خدا قیام كرده است» می‌باشد و «ابن ثارالله» ، فرزند قیام كننده به خاطر خدا معنی می‌دهد.

ب) ثار از ریشة ثأر (مهموز العین) به معنی خون خواهی وگرفتن انتقام مقتول، گرفته شده باشد كه در این صورت «ثار الله» اضافه مصدر به فاعل بوده و به معنی كسی كه خداوند انتقام خون او را خواهد گرفت می‌باشد.

از میان دو معنی فوق، معنی اخیر مورد استعمال بیشتری دارد و علامه مجلسی ضمن این كه می‌گوید: ثار از الثأر (مهموز العین) اخذ شده در مورد معنی آن دو احتمال می‌دهند:

احتمال اول: ثار الله به معنی كسی است كه خداوند از دشمنان او خون‌خواهی خواهد كرد.

احتمال دوم: ثارالله یعنی كسی كه به هنگام رجعت، انتقام خون خود و اهل بیتش را به امر الهی از دشمنان خواهد گرفت.

با توجه به مطالب فوق «ثار» را چه از ریشه «ثور» گرفته باشیم كه به معنی برانگیخته شدن است و چه از ریشه «ثأر» كه به معنی خونخواهی مقتول است، ثار الله معنی خون خدا نمی‌دهد و اگر در جایی این كلمه را به معنی خون خدا ترجمه كرده‌اند یا همین معنای «كسی كه خدا خون‌خواه اوست» مورد نظر بوده و یا اشتباه كرده و معنای آن را متوجه نشده‌اند. زیرا هیچ دلیل و مدركی وجود ندارد كه ثارالله را خون خدا معنا كنیم.

نتیجه: در نهایت می‌توان گفت: قیاس عقیده مسیحیان در مورد حضرت عیسی با عقیده مسلمانان درمورد امام حسین ـ علیه السلام ـ یا امام علی ـ علیه السلام ـ قیاس نادرست و بی‌ربطی است؛ زیرا اولا: مسیحیان حضرت عیسی را فرزند خدا و جزیی از خدا و آفریننده جهان می‌دانند.

ولی مسلمانان به خصوص شیعیان این عقیده را رد كرده و خداوند را از داشتن فرزند منزه می‌دانند و هر روز چندین بار در نماز آیه «لم یلد و لم یولد» را تكرار می‌كنند و به معنای آن ایمان دارند.

ثانیا: ثار الله به معنی خون خدا نیست تا گمان شود كه خداوند جسم بوده و خون دارد و نعوذ بالله امام حسین ـ علیه السلام ـ یا امام علی ـ علیه السلام ـ خون خدا هستند.

ثالثاً: ثار یا به معنی برانگیختة خداوند است یا به معنی «كسی كه خداوند خون خواه اوست» و هر دو معنی هیچ دلالتی بر تشبیه، تجسیم و تشریك ندارد و این كه خداوند انتقام خون امام حسین ـ علیه السلام ـ را خواهد گرفت،‌امری است یقینی كه در روایات متعدد بدان اشاره شده است. هم چنان كه صاحب مكیال المكارم می‌نویسد: «خداوند،‌ انتقام خون مولای ما شهید مظلوم (امام حسین ـ علیه السلام ـ) را خواهد گرفت؛ زیرا در حقیقت خداوند ولی دم آن حضرت است به همین خاطردر زیارت‌های متعدد آمده است كه السلام علیك یا ثار الله.»

برای مطالعه بیشتر مراجعه شود به:

1. عقاید استدلالی، استاد علی ربانی گلپایگانی.

2. آموزش عقاید، آیت الله مصباح یزدی.

3. آشنایی با ادیان بزرگ، استاد حسین توفیقی.