تقوا و عفت مریم علیهاالسلام سبب شد كه با اراده خداوند فرزند موعود در رحم پاك و مطهر او قرار گیرد. آن هم بدون ازدواج با احدى از بشر!

بنابراین نتیجه مى گیریم:

اولاً: زن هم مى تواند به بالاترین درجه معرفت حقیقى دست یابد تا جایى كه فرشته (روح) براى او از سوى خداوند پیام مى آورد.

ثانیا: براى دستیابى به كمال نهائى هیچگونه نقص معرفتى و معنوى در زن وجود ندارد.

ثالثا: اهتمام و عنایات كریمانه خالق نسبت به جنس مؤنث هویداست.

رابعا: هر وقت اراده خداوند در حال تحقق پذیرى است، كسى را یاراى مقابله با آن نخواهد بود.

اِنَّمَا اَمْرُهُ اِذا اَرَادَ شَیْئا اَنْ یَقُول لَهُ كُنْ فَیَكُونُ.(70)

«هر گاه (خداوند) چیزى را اراده فرماید فرمان او جز این نیست كه گوید: باش پس بى درنگ خواهد شد.» زیرا، ملكوت همه چیز بدست خداست.

فَسُبْحَانَ الَّذِی بیَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَیءٍ وَ اِلَیْهِ تُرْجَعُون.(71)

«پس منزه است كسى كه ملكوت همه چیز به دست اوست و همه به سوى او باز گردانده مى شوید.»

(سوره مریم آیات 26 ـ 25 ـ 24 ـ 23)

فَاَجَائَها الْمَخَاضُ اِلَى جِذْعِ النَّخْلَةِ قَالَتْ یَا لَیْتَنِی مِتُّ قَبْل هذا و كُنْتُ نَسیا منْسِیا.

«درد زائیدن او را به سوى تنه نخل برد، گفت: اى كاش قبل از این مرده بودم یا چیزى حقیر بودم و فراموشم كرده بودند.»

فَنَادَیهَا مِنْ تَحْتِها اَلاّ تَحْزَنِی قَدْ جَعَلَ رَبُّكِ تَحْتَكِ سَریّا.

«پس وى را از طرف پائین ندا داد: غم مخور كه پروردگارت جلوى تو نهرى جارى ساخت.»(72)

وَ هُزّی اِلَیْكِ بجِذْعِ النَّخْلِةِ تُسَاقِطْ عَلَیْكِ رُطَبا جَنِیّا.

«تنه درخت را سوى خود تكان بده كه خرماى تازه بر تو بیفكند.»

«فَكُلی وَ اشْرَبی وَ قَرّی عیْنا فَاِمّا تَرَینَّ مِنَ الْبَشَر أحَدا فَقُولِی اِنّی نَذْرتُ لِلرّحْمَن صَوْما فَلَنْ اُكلِّم الْیومَ اِنْسیّا.

«بخور و بنوش و چشمت روشن دار، اگر از آدمیان كسى را دیدى بگو من براى خدا روزه «كلام» نذر كرده ام پس امروز با بشرى سخن نمى گویم.»

حجاب مریم علیهاالسلام

در آیه شریفه، واژه حجاب عام است یعنى منظور آن روشن نیست كه آیا براى عبادت و پرستش معبود است از ناحیه عابد به در و از همه كس كه پرده یا حائلى میان خود و افراد اجتماع اندازد؟

یا براى تطهیر و شستشوى خویش؟

به هر صورت از لحاظ اخلاقى شایسته است براى جنس مؤنث حفاظى از سوى عامل صورت پذیرد.

اگر جهت عبادت باشد براى جلوگیرى از نگاه هوسمندانـه نامحرمـان یـا اجتناب از خـودنمایى و اگر براى شستشو است به طریق اولى پوشش و حفاظ نیـاز اسـت، بـه هـر دو وجهش حسـن و نیكو است.

بنابراین كسب عزّت و عفت مندى مختار، همواره سبب نزول الطاف الهى به جمیع جهات است. كه نمونه آن را در زندگى سراسر سعادتمندانه حضرت مریم علیهاالسلام شاهدیم.

اگر لباس ظاهر با لباس تقوى در باطن همراه نباشد، دامى است براى شیطان، شایسته است آدمى در شكارگاه هوى و هوس آن گونه عمل كند كه همچون صیدى در دام صیادان قرار نگیرد. و پرده حجاب خویش بى پروا فرو ننهد.

بلكه چون مریم علیهاالسلام پرده دار عفت و پاك دامنى گردد.

«میلها، همچون سگان خفته اند

اندر ایشان خیر و شر بنهفته اند

تا كه مردارى در آید در میان

نفخ صور حرص كوبد بر سگان

مو به موى هر سگى، دندان شده

وز براى حیله، دم جنبان شده

صد چنین سگ، اندر این تن خفته اند

چون شكارى نیششان، بنهفته اند

یا چو بازانند، دیده دوخته

در حجاب از عشق صیدى سوخته

تا كُله بردارى و بیند شكار

آنگهان سازد، طواف كوهسار»(58)

(سوره مریم آیه 18)

قالَتْ اِنّی اَعُوذُ بالرَّحْمن مِنْكَ اِن كُنْتَ تَقیا.

«(حضرت مریم علیهاالسلام با ترس) گفت: اگر مرد پرهیزكارى (كنایه از این كه پرهیزكار باشى) من از سوء قصد تو به خداى رحمان پناه مى برم.»

در داستان حضرت مریم علیهاالسلام مى یابیم كه بزرگان بنى اسرائیل براى سرپرستى یك دختر مقدس و پاك نژاد چگونه با هم به نزاع برخاسته بودند، پس بندگى و تقوا سبب بزرگى است نه بردگى و بنده پرورى.

حضرت مریم علیهاالسلام خدا محور بود نه خود محور.

در خدا محورى بود كه افعال نادر آن قادر در قرعه شامل حال او گردید.

«از غم و شادى نباشد جوش ما

با خیال وهم نبود هوش ما

حالتى دیگر بود كان نادر است

تو مشو منكر كه حق بس قادر است(49)

(سوره آل عمران آیه 45)

اِذْ قالَتِ الْمَلائِكَةُ یا مَرْیَمُ اِنَّ اللّه یُبَشِرُكِ بكَلَمِةٍ مِنْهُ اسْمُهُ الْمَسیحُ عیسَى ابْنُ مَرْیَمَ وَجیهاً فی الدُّنیا و الآخِرَةِ وَ مِنَ الْمُقَرَّبینَ.

«زمانى كه فرشتگان گفتند: اى مریم خداى تعالى بشارتت مى دهد به كلمه اى از خودش كه نامش مسیح عیسى بن مریم است و آبرومند در دنیا و آخرت، و از مقربین است.»

 (سوره آل عمران آیه 44)

ذلِكَ مِن اَنْباءِ الْغَیْبِ نُوحِیهِ اِلَیْكَ وَ ما كُنْتَ لَدَیْهِمْ اِذْ یُلْقُونَ اَقْلامَهُمْ اَیُّهُمْ یَكْفُلُ مَرْیَمَ وَ ما كُنْتَ لَدَیْهمْ اِذْ یَخْتَصِمُونَ.

«این از خبرهاى غیب است كه ما آن را به تو وحى مى كنیم و تو نزد ایشان نبودى هنگامى كه قرعه هاى خود را مى انداختند كه كدامیك سرپرست مریم شوند و تو نزد ایشان نبودى آن زمان كه بگو مگو مى كردند.»

یا مَرْیَمُ اقْنتی لِرَبِّكِ وَ اسجُدی وَ ارْكَعی مَعَ الْرّاكِعینَ.

«اى مریم! براى پروردگارت عبادت و سجده كن و با سایر ركوع كنندگان ركوع كن».

وَ مَرْیَمَ ابْنَتَ عِمْرانَ الَّتی اَحْصَنَتْ فَرْجَها فَنَفَخْنا فِیهِ مِنْ رُوحِنا وَ صَدَّقَتْ بِكَلِماتِ رَبِّها، وَ كُتُبهِ وَ كانَتْ مِنَ الْقانِتین.

«و نیز مریم دختر عمران را (یاد آور) كه دامن خود را از حرام نگاه داشت و از روح خود در او دمیدیم و سخنان پروردگار و كتابهایش را باور داشت و از فرمانبرداران بود.»

یكى از خصایص ویژه و منحصر به فرد حضرت مریم علیهاالسلام ولادت شگفت آور فرزند اوست.

مولانا داستان مواجهه فرشته با مریم علیهاالسلام را با ابیاتى پرنغز و دلنشین به نظم در آورده و مى گوید:

دید مریم صورتى بس جان فزا

جان فزائى دلربائى در خلا

پیش او بر رست از روى زمین

چون مه و خورشید آن روح الامین

از زمین بر رست خوبى بى نقاب

آن چنان كز شرق روید آفتاب

لرزه بر اعضاى مریم اوفتاد

كو برهنه بود و ترسید از فساد

صورتى كه یوسف ار دیدى عیان

دست از حیرت بریدى چون زنان

همچو گُل پیشش بروئید او ز گل

چون خیالى كه بر آرد سر ز دل

گشت مریم بى خود و بى خویش او

گفت بجهم در پناه لطف هو

زآنكه عادت كرده بود آن پاك جیب

در هزیمت رخت بردن سوى غیب

چون جهان را دید ملكى بى قرار

حازمانه ساخت ز آن حضرت حصار

از پناه حق حصارى به ندید

یورتگه نزدیك آن دژ برگزید

بانگ بر وى زد نمودار كرم

كه امین حضرتم از من مرم

از سرافرازان عزت سرمكش

از چنین خوش محرمان دم در مكش

مریما بنگر كه نقش مشكلم

هم هلالم هم خیال اندر دلم»(42)

خداوند به حضرت مریم علیهاالسلام و ذریه اش مصونیت از وساوس شیاطین و معصومیت به خاطر اعمالش عنایت فرمود كه نوعى طهارت است.

اصطفاء مریم علیهاالسلام و تطهیر او از پلیدى نمایانگر اجابت دعاى مادر است، فرشتگان مژده دادند كه:

خدا مریم را بر زنان عالم برگزید و او را لایق مادرىِ عیسى علیه السلام دانست و همچنین مریم علیهاالسلام و فرزندش را آیتى بر عالمیان قرار داد.

پس یك زن غیر نبى به خاطر كمالات معنوى به جایگاهى مى رسد كه فرشتگان با او سخن مى گویند.

فَاَرْسَلْنا اِلَیْها روُحَنا فَتَمثّل لَها بَشَرا سَویاً(40)

«ما روح خود را (روح القدس) به سوى او فرستادیـم پس بـه شكل بشـرى كامـل بـر او نمایان شد»

جایگاه رفیع و منیع او، سبب نزول ملائكه (روح یا فرشته امین) براى نوید مائده مادى و معنوى است. عصمت این بانوى مخدره به جهت مقام و منزلت او در تقوا و عفت است. بنابراین عصمت، فعل اختیارى است كه مختص انبیاء نیست. معجزه و آیتى بزرگ از دامن یك زن عفیف و مطهر تلألؤ مى یابد كه بر عالمیان و آدمیان حجت است.

وَالَّتی اَحْصَنَتْ فَرْجَها فَنَفَخْنا فِیها مِنْ رُوحِنا وَ جَعَلْناها و ابْنَها آیَة لِلْعالَمینَ(41)

«و یاد كن مریم را كه دامان خود را پاك نگه داشـت و مـا در او از روح خـود بدمیدیـم و او را بـا فرزندش معجزه و آیت بزرگ براى اهل عالم قرار دادیم.»

(سوره آل عمران آیه 37)

فَتَقَبَّلَها رَبُّها بقبوُلٍ حَسَنٍ وَ اَنْبَتَها نَباتا حَسَنا وَ كَفَّلَها زَكَریّا كُلَّما دَخلَ عَلَیْها زَكَریّا الْمِحْرابَ وَجَدَ عِنْدَها رزْقاً قالَ یا مَرْیَمُ انّى لَكِ هذا قالَتْ هُوَ مِنْ عِنْدِاللّه اِنّ اللّه یَرْزُقُ مَنْ یَشاءُ بغَیْرحِسابٍ.

«پروردگارش دختر را قبول كرد آن هم به نیكوترین وجه و او را پرورش داد آن هم بهترین پرورش و زكریا را كفیل او كرد كه هر وقت در محراب او بر او وارد مى شد، رزقى مخصوص نزد او مى دید، مى پرسید: اى مریم این رزق از ناحیه چه كسى برایت آورده اند؟ مى گفت این رزق از سوى خدا است، آرى خدا به هر كس كه بخواهد بى حساب رزق مى دهد.»

شعور یك زن تا حدى است كه تسلیم همه جانبه در مقابل خداوند را به فال نیك مى گیرد.

بگشاى درى كه در گشاینده تویى

بنماى رهى كه ره نماینده تویى

من دست به هیچ دستگیرى ندهم

كایشان همه فانیند و پاینده تویى(26