بی شك « پایان دوران » اوج و نهایت روشنفكری ای است كه بشر سرگشته قادر به حصول یا ایجاد آن شده است.

روشنفكری برای ما: تمدن، مدنیت، و صدها ارمغان دیگر پیش رو گذاشت كه بمرور زمان راه رشد و تغییر را پیمود.

اگر قرار به مقایسه ای باشد، ما خود را با دیگران نمی سنجیم! ما خود را با خود می سنجیم تا بدانیم چقدر « متمدن و مدنی و ... » هستیم و هر كس در جای خود چقدر « معتقد، تابع، و وفادار » به « روشنفكری » بوده است؟؟؟