سکس و سانسور در سینمای انگلستان

1387-04-25 نویسنده فرزاد ژورک 

   

 

 

 زمانی که فیلم «۹ ترانه» (۲۰۰٤) ساخته‌ی مایکل وینترباتم در انگلستان به نمایش درآمد، یکی از نشریاتِ محافظه کار عنوانِ «شرم آورترین فیلم تاریخ بریتانیا» را به آن داد. دیگر رسانه‌ها آن را «بی پرواترین» فیلم سینمای انگلستان توصیف کردند. این برانگیختگی در واکنش ها از آنجا سرچشمه می‌گرفت که قبل از «۹ ترانه» هیچ فیلمی به سینماهای انگلستان راه نیافته بود که جزئیاتِ آمیزش جنسی را تا این حد بی پرده و با تأکید نشان بدهد. در فیلمهای مشابه همچون «نزدیکی» گرچه صحنه‌های آمیزشِ جنسی حضوری برجسته و تماتیک داشتند؛ اما این «۹ ترانه» بود که اندامهای آمیزشی را به تفصیل نشان داد و مرزهای پورنوگرافی (هرزه نگاری) و سینمای روایتگر و اروتیک را در هم ریخت. این فیلم که ساختاری ساده دارد، آمیزه‌ای است از نُه کنسرت و صحنه‌های عشقبازیِ زن و مردی جوان که پیوندی بی دوام را از سر می‌گذرانند.

«هیئتِ رده‌بندی فیلم انگلستان» محتوایِ فیلم «۹ ترانه» را توجیه کننده‌ی صحنه‌های بی پروای آن دانست و مجوز اکرانِ آن را در سینماهای عادی برای تماشاگرانِ بالای هیجده سال صادرکرد. در گفتگوی زیر، شان کلارک نویسنده‌ی بخش سینمایی و سیاسی گاردین، جایگاه این هیئتِ ممیزی و چم و خم های سانسور را در این کشور تشریح می‌کند.

 

 

ممیزی فیلم در انگلستان در دست چه کسانی است؟

فرض بر این است که شوراهای منطقه‌ای، اعم از شهری و روستایی بیش از دیگران اختیار قانونی دارند تا اجازه‌ی نمایش فیلمی را به سینمایی بدهند یا ندهند. اما این شوراها در عمل همیشه رده‌بندی ارائه شده از سویِ «هیئت رده‌بندی فیلم انگلستان» که همان هیئت سانسور فیلم سابق است را رعایت می‌کنند.

موارد استثناء کمتر از آن بوده که قابل ذکر باشد. در ۱۹٩٦ شورای وست مینیستر از اعطای مجوز به فیلم «کرش» ساخته‌ی دیوید کراننبرگ سرباززد و در ۱۹٩٨ شورای کامدن مجوز نمایش عمومی «قتل عام اره برقی در تکزاس» را صادر کرد که بعد این فیلم توسط هیئتِ رده‌بندی فیلم، برای ۱٨ سال به بالا مناسب تشخیص داده شد.

هیئت رده‌بندی فیلم انگلستان یا «بی بی اف سی» چه جور نهادی است؟

 

این هیئت اصولاً یک نهاد خودگردانِ صنفی است که در ازایِ خدماتی که برای رده‌بندی فیلمها انجام می‌دهد، از پخش کنندگانِ فیلمها هزینه‌هایش را می‌گیرد.

 

اصنافِ صنعتِ سینما در سال ۱۹۱۲ آن را پایه گذاری کردند تا بعنوان یک نهاد خودسامانگر از دخالتِ دولت بکاهد. گذشته از چند استثناء، شوراهای منطقه‌ای کم کم رده‌بندی این نهاد را بعنوان یک استاندارد پذیرفتند و «بی بی اف سی» به جایگاهِ نهادِ شبهِ رسمیِ سانسور ارتقاء یافت.

از آن زمان به بعد رابطه‌ی این هیئت با دولت بر اساس تفاهم و اعتماد بوده است: «بی بی اف سی» رده‌بندی اش را در درونِ مرزهایی نگه می‌دارد که گمان می‌رود از دیدِ دولتِ وقت قابل قبول اند، اما همزمان افکار عمومی را نیز ملاک قرار می‌دهد. در مقابل، مجلس نیز اقدامی برای تشکیل یک نهاد رسمی نمی‌کند.

در سال ۱۹٨٤ مجلس انگلستان تصویب کرد که «بی بی اف سی» نهادِ مسئول برای رده‌بندی ویدئو در بریتانیاست. این باعث شد تا تفاهم غیررسمی حالتِ قانونی به خود بگیرد و هیئتِ رده‌بندی فیلم سرانجام به جایگاهی رسمی برسد. اما در عین حال آسیب پذیریِ این نهاد در برابر اعمالِ نظرِ دولتِ مرکزی افزایش یافت.

فرایند تصمیم گیری در «بی بی اف سی» چگونه است؟ در چه مواردی فیلمها کوتاه می‌شوند؟

این هیئت بر مبنای مجموعه معیارهایی عمل می‌کند که در وبسایت اش منتشر شده است. این مجموعه همواره میانِ «آداب» و «اخلاقیات» تمایز قائل شده است. «آداب» در اینجا به معنای طرز برخوردِ متغیر از جانبِ مردم نسبت به چیزهایی مثل برهنگی و الفاظ رکیک است و «اخلاق» نیز به مفهوم کُدهای تغییرناپذیرِ کرداری. این تمایز به سادگی این امکان را به «بی بی اف سی» می‌دهد تا هر وقت تشخیص داد طرز برخوردِ مردم فرق کرده است، رده‌بندی اش را تغییر بدهد.

«بی بی اف سی» مشتاقِ آن است که نقشِ رایزنیِ مردمی را در فرایند تصمیم‌گیری برجسته‌تر کند. برای همین «نمایش های سیار» برگزار می‌کند تا هم افکار عمومی را بسنجد و هم تصمیمات اش بر مبنایی مستدل استوار باشد.

برخلافِ تصور موجود، هیئتِ رده‌بندی به ندرت فیلمها را کوتاه می‌کند و در این مورد بسیار شفاف است: فهرستی از طول زمانیِ موارد حذف شده و علتِ آن در وبسایت این هیئت منتشر می‌شود. بیشتر مواردِ حذفی به درخواستِ پخش کنندگان انجام می‌شود تا فیلم اشان را در رده‌بندی سنیِ پایین‌تری بگنجانند. معمولاً رده‌بندی سنیِ پایین‌تر به معنای بالارفتنِ درآمدِ گیشه‌ی سینماهاست. فیلمهایی که مناسبِ رده سنی ۱٨ سال به بالا رده‌بندی می‌شوند به ندرت حذفی دارند و اغلب برای پیشگیری از پیگردِ قانونی بر اساس «قانونِ اشاعه‌ی زشتکاری» کوتاه می‌شوند.

چه کسی «بی بی اف سی» را اداره می‌کند؟

سئوال خوبی است. فرض بر این است که مانند یک بنگاه تجاری اداره کننده‌ی خود باشد. اما در عمل خیلی مستعدِ تأثیرپذیری از بخش های دولتی است، از جمله به این خاطر که نگران است بواسطه‌ی ایجادِ یک نهاد رسمی، به حاشیه رانده شود. روشن‌ترین مثال برای این موضوع، تعیینِ کاندیدای ریاستِ هیئت است. از آنجا که صلاحیتِ رده‌بندی فیلم و ویدئو به رئیس این هیئت، بعنوان یک شخص، واگذار شده است، در صورتی که هیئت نتواند کسی را که مورد تأییدِ وزارت کشور باشد برای این سمت معرفی کند، ادامه‌ی بقای آن با اما و اگر همراه خواهد بود.

 

 

پس وزارت کشور نماها [ی حذفی] را مشخص می‌کند؟

 

دیگر اینطور نیست. از ژوئن ۲۰۰۱ مسئولیتِ رده‌بندی فیلم و ویدئو از وزارت کشور به وزارت فرهنگ، رسانه‌ها و ورزش منتقل شده است. یکی از دلایل اش هم این است که وزارت فرهنگ در تلاش است تا قاعده‌مندسازیِ شبکه‌ها، سینما و ویدئو را زیر چتر نهادی واحد بنام آفکام [اداره‌ی ارتباطات] بیاورد.

تأثیر این بر ممیزیِ فیلم چیست؟

یکی از طرح ها این است که «آفکام» نقشی را که «بی بی اف سی» در ممیزیِ ویدئو ایفا می‌کند، برعهده بگیرد. این به معنای از دست رفتنِ درآمدی قابل توجه برای «بی بی اف سی» است. در ضمن این احتمال هست که رده‌بندی های این دو نهاد متفاوت باشد. «بی بی اف سی» سیاستِ سختگیرانه‌تری در قبالِ پخش ویدئویی نسبت به پخش سینمایی دارد. اما دستِ کم در اجرای این سیاستها یکدست عمل می‌کند. نکته‌ی مهمتر و دور از تصور اینکه نهادی برای ‌قاعده‌مندسازیِ فیلمهای شبکه‌های تلویزیونی و فیلمهای ویدئویی ایجادمی‌شود، اما این نهاد در نهایت مسئولیتی در قبالِ نمایش سینماییِ این فیلمها نمی‌پذیرد.

اینکه مدیریتِ ممیزیِ فیلم مستقیماً به‌ یک کارگزار دولتی محول شود، پی آمدهای نگران کننده ای دارد. منتقدانِ این طرح پیش بینی می‌کنند که با رویِ کار آمدنِ دولت های جدید، رفتار و گرایشهایی که آنها با خود می‌آورند، باعثِ افزایشِ واکنش های نسنجیده نسبت به موارد بحث انگیز [در فیلمها] خواهد شد و از یکدستی و ثباتِ ممیزی خواهد کاست.

آیا قوانینی هست که تعریف کند چه چیزهایی را می‌توان در فیلم نشان داد و چه چیزهایی را نمی‌توان؟

«قانون اشاعه‌ی زشتکاری» هر کالایی را ممنوع می‌کند که «قصداش تباه کردن و به فساد کشاندنِ کسانی است که ممکن است خواننده، بیننده یا شنونده‌ی آن باشند». برایِ پخش ویدئویی، قوانینِ جداگانه‌ی دیگری اعمال می‌شود.

قانونِ یادشده باوجودِ ابهام زیادی که در آن هست، بطور کلی برای مواردی وضع شده است که احتمال می‌رود کالایی [دیداری شنیداری] تماشاگران را به تبهکاری ‌ترغیب کند، بخصوص اگر مشوقِ رفتار خشن و خشونتِ جنسی باشد. جالب است بدانید که «بی بی اف سی» در سال ۲۰۰۱ با پلیس رایزنی کرد که آیا ممکن است صحنه‌های ماشین‌دزدی در فیلم «سرقت در شصت ثانیه» به کسانی که می‌خواهند دزدِ خودرو بشوند، کمکی بکند؟ پلیس نظرش این بود که کمکی نمی‌کند.

ممنوعیتی که به نظر می‌آید بر تصاویر آلتِ تحریک شده و دخولِ جنسی حاکم است، در بیشتر موارد در حدِ ممنوعیتی نظری باقی می‌ماند. واقعیت این است که «بی بی اف سی» چندی پیش دو فیلمِ را [برای نمایش] رده‌بندی کرد که هر دو دقیقاً این نوع تصاویر [ممنوعه] را به تماشا می‌گذاشتند: «رُمَنس» و «نزدیکی».

- یکی از تراژدی های این زندگی اینه که آدمهایی که جون میده یک کتک حسابی بخورند همیشه گنده تر و قلدر ترند. (داستان پالم بیچ)

 

۲- من همیشه راست میگم حتی موقعی که دروغ میگم (آل پاچینو در صورت زخمی)

 

                                

 

۳- من از هیچ شروع کردم و با تلاش و کوشش زیاد به نهایت فقر و فلاکت رسیدم (گرچو مارکس در حقه بازی )

 

۴-هیچ وقت اجازه ندین کسی بیرون از خانواده بدونه شما به چی فکر میکنین (دون کورلیونه در پدرخوانده یک)

 

۵- شما قراره سرباز بشید. یک سرباز فکر نمیکنه .اون فقط اطاعت میکنه . شما واقعا فکر می کنین اگه یک سرباز ,درست وحسابی فکر کنه بازم جونش رو برای ملکه و کشورش فدا میکنه؟ اصلا این جوری نیست. (شون کانری در فیلم مردی که میخواست سلطان باشد)

 

۶-من عاشق آدم کش ها هستم, هر کاری که باهاشون بکنی احساست جریحه دار نمیشه ( مارو در سین سیتی)

فیلم پرسپولیس ساخته مرجان ساتراپی و وینسنت پاراونو در میان نامزدهای جایزه اسکار امسال که ساعتی پیش اعلام شد، قرار دارد.

این فیلم که از همان ابتدا مخالفت و اعتراض مسوولان سینمایی ایران را به همراه‏‎ ‎داشت چندی قبل ‏موفق شده بود که جایزه ویژه هیئت داوران را در جشنواره فیلم کن به خود اختصاص دهد .

پرسپولیس روایت مرجان ساتراپی از زندگی اش پس از انقلاب است

به گزارش ورایتی، به نقل از آکادمی علوم و هنرهای سینمایی آمریکا، پرسپولیس در میان ۳۰۶ فیلمی بوده است که امسال برای نامزدی اسکار مورد بررسی قرار گرفته اند و در بخش فیلم های انیمیشن با دو فیلم دیگر (موج سواری و راتاتویلی) رقابت خواهد کرد.
البته این فیلم با وجود آنکه کارگردانی ایرانی دارد و در مورد ایران و مارجراهای پس از انقلاب یک دختر ایرانی است اما از طرف کشور فرانسه در جشنواره اسکار شرکت کرده است
ببینید: قسمت های کوتاهی از فیلم پرسپولیس را از اینجا دانلود کنید

صحنه‌ای از انیمیشن “پرسپولیس” پرسپولیس در واقع وام گرفتن بی پروای ساتراپی از زندگی شخصی خودش در ایران است . فیلم پرسپولیس ” برگرفته از رمان ” ‏پرسپولیس ” نوشته مرجان ساتراپی است که یک مجموعه رمان گرافیکی چهار جلدی است که خاطرات تلخ دوران کودکی دختری در ‏سالهای اول انقلاب روایت می کند . این رمان در فرانسه بیش از دویست هزار جلد فروش کرده است . دختری که شاید می خواسته است که کمی متفاوت زندگی کند . ‏پرسپولیس روایت کننده تاوان تلخی است که از اجبار های ترسناک جامعه و از هر طرف به او در آن سالها ‏تحمیل می شده است . . ‏
البته نظرات در مورد این فیلم بسیار متفاوت است . سایتهای نزدیک به نظام این فیلم را ضد ایرانی مینامند و سایتهای مخالف نظام این فیلم را ضد حکومتی …
به عنوان نمونه خبرگزاری فارس معتقد است مرجانه ساتراپی در این فیلم کارتونی فضای پس از انقلاب را فضایی خفقان‌آور و بدور از هرگونه شعور و منطقی ترسیم نموده است . حال اینکه آیا این فیلم سیاه نمایی بیش از حد کرده است و یا خیر را باید به آنهایی سپرد که انیمیشن ” مرجانه ساتراپی ” را دیده اند و البته در سالهای اول انقلاب همسن مرجانه ساتراپی بوده اند .‏

صحنه‌ای از انیمیشن “پرسپولیس” در پایان باید گفت در نسخه فرانسوی‌زبان “پرسپولیس” بازیگرانی چون شیارا ماسترویانی و کاترین‎ ‎دونوو به جای ‏شخصیت‌ها صحبت کرده اند و در دوبله انگلیسی شان پن ، جینا رولندز و‎ ‎ایگی پاپ به این دو بازیگر پیوسته‌اند و تی ‏یری فرومو، مدیر هنری جشنواره فیلم کن و ماگارت منگاز رئیس یونیفرانس از جمله‎ ‎اعضا کمیته‌ای هستند که ‏‏”پرسپولیس” را به عنوان نماینده فرانسه به آکادمی علوم و‎ ‎هنرهای سینمایی معرفی کرده‌اند‎.
.
نامزدهای بخش های اصلی جوایز اسکار ۲۰۰۸ عبارتند از:
بهترین فیلم: کفاره، جونو، مایکل کلایتون، پیرمردها جایی ندارند، خونی ریخته خواهد شدبهترین کارگردانی: جولیان اشنابل(محفظه نجات و پروانه)، جیسون ریت من (جونو)، تونی گیلوری (مایکل کلایتون)،جوئل و اتان کوئن(جایی برای پیرمردها نیست)، پل توماس اندرسون (خونی خواهد ریخت)بهترین بازیگر زن:کیت بلانش (الیزابت)، جولی کریستی (دور از او)، ماریون کوتلیار(زندگی شیرین)، لورا لینی (رام نشده ها)، الن پیج(جونو)بهترین بازیگر مرد: جورج کلونی (مایکل کلایتون) ، دانیل دی لوئیس (خونی ریخته خواهد شد) ، جانی دپ (سونی تاد)، تامی لی جونز (در دره الاه)، ویگو مورتنزن (وعده های شرقی)

بهترین بازیگر زن نقش دوم:کیت بلانشت (من آنجا نیستم)، روبی دی (گانگستر آمریکایی)، سایروسی رونان (کفاره)، آمی رایان (از دست رفته)، تیلدا سوینتن (مایکل کلایتون)

بهترین بازیگر مرد نقش دوم:کیسی آفلک (قتل جسی جیمز)، خاویر باردم (پیرمردها جایی ندارند) ، هال هولبروک( درون سرزمین وحشی)، فلیپ سیمور هوفمن (جنگ چارلی ویلسون)، تام ویلکینسون (مایکل کلایتون)

بهترین فیلم مستند: پایانی متصور نیست، نوشتن در زمان جنگ، سیکو، تاکسی، جنگ/رقص

.
.

هشتادمین مراسم اسکار بیست و چهارم فوریه در لس آنجلس برگزار خواهد شد، با این حال هنوز مشخص نیست که اعتصاب اتحادیه نویسندگان آمریکا می تواند در برگزاری این مراسم نیز اخلالی به وجود آورد یا خیر. چندی پیش مراسم سالیانه گلدن گلوب به دلیل این اعتصاب لغو شده بود.

به اعتقاد برخی از کارشناسان، اعلام نام پرسپولیس در بخش نامزدهای بهترین فیلم انیمیشن بخت این فیلم را برای دریافت جایزه اسکار بیشتر خواهد کرد.

این فیلم که براساس کتاب مصور بسیار محبوبی به همین عنوان در باره تجربیات شخصی نویسنده پس از انقلاب ساخته شده است، پیش تر جایزه هیات داوران جشنواره فیلم کن را از آن خود ساخته بود.

زمان پیش فروش بلیت جشنواره فجر

روز جمعه از ساعت 14 تا 19 پنجم بهمن هنرمندان و نمایندگان رسانه ها می توانند برای خرید بلیت های مورد نظر خود مراجعه کنند.

پیش فروش بلیت های بیست و ششمین جشنواره بین المللی فیلم فجر از پنجم بهمن در سینما فلسطین آغاز می شود.
 
واحد مرکزی خبر : هنرمندان ، نمایندگان رسانه های جمعی ، دانشجویان و نمایندگان وزارتخانه ها ، سازمان ها و نهادها می توانند به شرح ذیل از روزهای پنجم تا نهم بهمن برای تهیه بلیت به سیما فلسطین مراجعه کنند.

روز جمعه از ساعت 14 تا 19 پنجم بهمن هنرمندان و نمایندگان رسانه ها می توانند برای خرید بلیت های مورد نظر خود مراجعه کنند.

روزهای شنبه ششم و یکشنبه هفتم بهمن زمان پیش فروش بلیت های جشنواره برای دانشجویان است.

دانشجویان می توانند با 20 درصد تخفیف ، بلیت های جشنواره را تهیه کنند.

روزهای دوشنبه هشتم و سه شنبه نهم بهمن نیز نمایندگان وزارتخانه ها، سازمان ها و نهادها می توانند با ارایه معرفی نامه معتبر برای تهیه بلیت به سینما فلسطین مراجعه کنند.

همزمان با پیش فروش بلیت های جشنواره، کتابچه راهنمای نمایش آثار این رویداد در اختیار داوطلبان قرار می گیرد و به غیر از روز جمعه روزهای دیگر از ساعت هشت و 30 دقیقه تا 19 بلیت های جشنواره پیش فروش می شود.

 

“میوه ی ممنوعه” هفتاد سال عبادت یک شب به باد میره…

30 09 2007

فیلم هایی که پشت هفت خوان می مانند

برای نمایش فیلم در ایران باید کفش آهنین پوشید و از هفت خوان عبور کرد. فیلم های زیادی را می توان نام برد که پشت یکی از خوان ها گیر افتاده و کارگردان و تهیه کننده آن ناامید شده اند.

نسل جدید سینمای ایران اضافه بر این هفت خوان، باید از خوان های دیگری نیز بگذرد و در آخر کار نیز ناگزیر شود، به جای نمایش عمومی فیلم، به نمایش در چند جشنواره معتبر و غیر معتبر بسنده کند.

امسال قرار بود "جشنواره فیلم های فرهنگی" به منظور آسان تر کردن نمایش فیلم های فرهنگی که جوانان می سازند و اغلب در جشنواره های بین المللی نیز پذیرفته می شوند، برگزار شود.

بر اساس این طرح قرار بود فیلم ها در سانس هایی از چند سینما به نمایش در آید، اما پس از این که برخی از روزنامه های وابسته به اصولگرایان در سلسله مقاله هایی به نقد اخلاقی و ارزشی فیلم هایی که قرار است در این جشنواره به نمایش در آید، پرداختند، این جشنواره متوقف شد.

در این نقد ها کارگردانان اغلب فیلم ها به ترویج "اباحه گری" و "مخالفت با دین و نظام" متهم شده بودند. البته پیش از آن تنی چند از کارگردانان این فیلم ها نیز مخالفت خود را با شرکت در این جشنواره اعلام کرده و آن را به نفع سینمای مستقل و فرهنگی ندانسته بودند.

فیلمسازی برای کارگردانان نسل جدید در ایران حرفه دشواری است. آنان پس از این که چند فیلم کوتاه کار کردند، می توانند برای ساخت فیلم بلند سینمایی درخواست بدهند و اگر پذیرفته شدند باید برای تصویب فیلمنامه و اجازه ساخت فیلم و اجازه نمایش آن دوندگی کنند.

البته بحث سرمایه هم بحث مهمی است و اگر آنها توانستند از همه این مراحل بگذرند، تازه نوبت به اکران که سخت ترین خوان سینمای ایران برای جوانان است، می رسد.

می توان فهرست بلندی از فیلمسازان نسل جدید تهیه کرد که برخی از آنان علیرغم برخورداری از شهرت سینمایی در خوان آخر گیر افتاده اند و راهی برای نمایش فیلم خود نمی یابند. برای نمایش عمومی فیلم در ایران ممیزی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سپس امکان اکران در گروه های سینمایی سخت ترین کار است.

در میان افرادی که پشت خوان ممیزی گیر افتاده اند، نام های بزرگی چون عباس کیارستمی، جعفر پناهی، داریوش مهرجویی، محسن مخملباف، بهمن قبادی،
و منیژه حکمت را می توان دید، اما فهرست جوانانی که علیرغم دریافت مجوز نمایش، امکانی برای نمایش عمومی فیلم خود پیدا نکرده اند، بلندتر است.

کارشناسان مشکل اصلی را کمبود سالن سینما می دانند و معتقدند که نسبت سالن های نمایش دهنده فیلم نسبت به میزان تولید فیلم در ایران بسیار پایین است و اغلب سینماها نیز فرسوده است. این مشکلی جدی است، اما همه مشکل نیست.

در جشنواره بیست و پنجم فجر فیلم هایی حضور داشتند که اگر چه مورد توجه منتقدان قرار گرفتند، اما اکنون در نوبت اکران جایی ندارند و کارگردانان و تهیه کنندگان آن نیز امیدی به نمایش عمومی فیلم خود ندارند.

"بازهم سیب داری" ساخته بایرام فضلی یکی از این فیلم هاست که اگر چه کارگردان امیدش را برای نمایش عمومی آن در ایران از دست نداده است ، اما خبرهای خوشی درباره اکرانش به گوش نمی رسد.

فیلم "آن سه" ساخته تقی نعمتی که امسال در جشنواره لوکارنو توانست یکی از جوایز حاشیه ای را از آن خود کند، نیز یکی از فیلم هایی بود که در جشنواره بیست و پنجم فجر حضور داشت، اما مورد توجه داوران قرار نگرفت.

تهیه کننده این فیلم نیز به تازگی اعلام کرده است که اکران این فیلم در داخل ایران بازدهی ندارد و فقط به اکران خارج از کشور می اندیشد.

فیلم "آدم" ساخته عبدالرضا کاهانی فیلم دیگر جشنواره فجر بود که در نوبت اکران جایی ندارد و تلاش های کارگردان و تهیه کننده تا کنون برای نمایش عمومی آن به جایی نرسیده است.

فیلم هایی از این دست کم نیستند، اما نام یکی از بازیگران معروف سینمای ایران نیز در میان کارگردانانی دیده می شود که امکان نمایش عمومی فیلم هایش وجود ندارد.

نیکی کریمی در جشنواره بیست و پنجم فجر با فیلمی با نام "چند روز بعد" حضور داشت. فیلم قبلی او "یک شب " نیز که در چند جشنواره خارجی مورد توجه قرار گرفت، امکان نمایش ندارد.

اکنون هر دو فیلم نیکی کریمی پشت خوان هفتم گیر افتاده است. او چند ماه قبل در نامه هایی سرگشاده به عدم صدور مجوز "یک شب" اعتراض کرد، پس از این اعتراض قول صدور مجوز فیلم داده شد، اما هنوز این فیلم و فیلم بعدی او امکان اکران ندارند، هر چند هر دو فیلم در دو دوره جشنواره فیلم فجر به نمایش در آمده اند.

نیکی کریمی تنها کارگردانی نیست که تمام آثارش در پشت هفت خوان مانده است، سامان سالور نیز با دو فیلم پشت هفت خوان است، "ساکنان سرزمین سکوت" و "چند کیلو خرما برای مراسم تدفین".

او با این دو فیلم در جشنواره های مختلفی حضور داشته و توانسته است جوایز معتبری را از آن خود کند اما نتوانسته است، راهی برای نمایش فیلم های خود در ایران پیدا کند.

فیلم های مانی حقیقی نیز چنین سرنوشتی پیدا کرده اند، او پس از این که نتوانست برای فیلم "آبادان" که با نظر مثبت منتقدان روبه رو شد، اجازه اکران بگیرد، حتی اجازه نیافت فیلمش را به جشنواره های خارجی بفرستد، سراغ فیلم "کارگران مشغول کارند" رفت.

در این فیلم چند بازیگر برجسته سینما می خواهند سنگی بزرگ را از وسط جاده بر دارند. انگار که استعاره ای باشد از وضعیت فیلم های خود او و دیگر کارگردانان نسل جدید سینمای ایران. گویا او هنوز نتوانسته سنگی را که بر سر راه فیلم هایش قرار دارد، بردارد.

محمد رسول اف با فیلم "جزیره آهنی"، محمد شیروانی با فیلم "ناف" و مونا زندی با فیلم "عصر جمعه" و حسن یکتا پناه با فیلم هایی چون "پرنده آبی" و "داستان ناتمام"، به نسلی تعلق دارند که امکان نمایش آثارشان هر چند موفق و بدیع، در ایران وجود ندارد.

در این میان نباید محسن امیر یوسفی را از یاد برد که با فیلم "خواب تلخ" جایزه ای از جشنواره کن گرفت، اما فیلمش در ایران به محاق توقیف رفت و کوشش هایش برای گرفتن مجوز نمایش به جایی نرسیده است.

برخی مواقع، بعضی از این فیلم ها به خاطر یک سوء تفاهم در خوان ممیزی گیر می کنند و گاهی هم که دولت، ممیزی را از یاد می برد، سازکارهای بازار سینمای ایران به خوبی از عهده متوقف کردن آنان بر می آید.

اغلب این کارگردانان دستی نیز در کار فیلم مستند و کوتاه دارند و چه بسا بخش اصلی کار برخی از آنان مستند و کوتاه باشد، اما این روزها ساختن فیلم مستند و کوتاه نیز در ایران با دشوارهایی روبه رو است که راه تنفس را برای نسل تازه کارگردانان سینمای ایران تنگ تر می کند.