آیین نامه اجرایی نحوه نظارت دیوان عالی كشور بر اجرای صحیح قوانین در محاكم

ماده ۱- با عنایت به اصل ۱۵۷، بند۳ اصل ۱۵۶ و بند یك اصل ۱۵۸ و در اجرای اصل ۱۶۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران،درخصوص نظارت دیوان عالی كشور بر اجرای صحیح قوانین در محاكم كه در این آیین‌نامه به اختصار دیوان نامیده می‌شود، مقررات و ضوابط مذكور به شرح مواد آتی تعیین می‌گردد.

ماده ۲- منظور از نظارت در این آیین‌نامه عبارتست از: بكارگیری توانمندیهای انسانی و فن‌آوریهای نوین در جهت مراقبت و رصد كردن نحوه اجرای قوانین و مقررات در مراجع قضایی از حیث رعایت حقوق اشخاص و اعمال كلیه موازین قانونی و آیین‌های دادرسی و دستورالعمل‌های لازم‌الاتباع و بطور كلی هرآنچه از لحاظ شكلی و ماهوی در فرآیند دادرسی لازم‌الاجرا می‌باشد.

ماده ۳- علاوه بر موارد مصرحه در قانون، نظارت بر اجرای صحیح قوانین در كلیه دادگاهها و دادسراها به ترتیب زیر برعهده دیوان می‌باشد.

الف ـ نظارت مستمر، ادواری و موردی براساس برنامه تنظیمی توسط رئیس دیوان.

ب ـ نظارت موردی بر حسب دستور رئیس قوه قضاییه.

ماده ۴- نظارت بر اجرای صحیح قوانین در كلیه دادگاهها شامل عمومی، انقلاب، نظامی، كیفری استان و تجدیدنظر برعهده رئیس دیوان می‌باشد كه از طریق معاونتی تحت عنوان معاونت نظارت دیوانعالی كشور اعمال می‌شود.

ماده ۵- نظارت بر اجرای صحیح قوانین در كلیه دادسراها اعم از عمومی، انقلاب و نظامی برعهده دادستان كل كشور می‌باشد كه از طریق معاونتی تحت عنوان معاونت نظارت دادستان كل كشور اعمال می‌شود.

ماده ۶- رئیس دیوان و دادستان كل كشور می‌توانند علاوه بر قضات دیوان، با هماهنگی مسئولان ذیربط از سایر قضات مجرب و باسابقه به منظور اجرای امر نظارت استفاده نمایند.

ماده ۷- معاونت نظارت حسب مورد پس از كسب نظر رئیس دیوان و دادستان كل كشور هیات‌ها یا اشخاصی را جهت اعمال نظارت تعیین می‌كند.

ماده ۸- ریاست هر هیات حسب مورد با قاضی دیوان یا قاضی دادسرای دیوان خواهد بود. رئیس هیات حسب مورد توسط رئیس دیوان یا دادستان كل تعیین می‌گردد. تركیب اعضا و نحوه انتخاب دیگر اعضای هیات و چگونگی تشكیل، نظارت، بازرسی، مدت ماموریت و سایر امور داخلی برابر دستورالعملی است كه توسط رئیس دیوان و دادستان كل كشور تهیه و به تصویب رئیس قوه قضاییه می‌رسد.

ماده ۹- رئیس هر یك از هیات‌ها یا شخص تعیین‌شده موظف است پس از انجام ماموریت گزارش خود را ضمن ارائه راهكارهای مناسب حسب مورد به معاونت نظارت دیوان عالی كشور و یا دادستان كل ارائه نماید.

ماده ۱۰- وظایف معاونت نظارت دیوانعالی كشور و دادستان كل كشور حسب مورد عبارت است از:

الف ـ نظارت و بازرسی از دادگاهها و دادسراها.

ب ـ بررسی و ارزیابی گزارشهای واصله.

ج ـ انعكاس و جمعبندی گزارش‌ها و پیشنهادها و ارائه آنها به رئیس دیوان و دادستان كل كشور.

د‌ـ پیگیری تصمیمات رئیس دیوان و دادستان كل كشور.

هـ ـ تشكیل بانك اطلاعات آراء با همكاری مركز آمار و فن‌آوری اطلاعات جهت ارزیابی آراء و علت نقض آنها و فراهم نمودن موجبات رویه قضایی واحد در مراجع قضایی.

ماده ۱۱- رئیس دیوان یا دادستان كل پس از دریافت گزارشها و پیشنهادها، ضمن اقدام مقتضی، مراتب را جهت اطلاع به رئیس قوه قضاییه ارایه می‌دهند و در مواردی كه مستلزم اقدام از سوی رئیس قوه قضاییه باشد، درخواست اقدام مقتضی خواهد شد.

ماده ۱۲- نظر به اهمیت تشویق در ایجاد انگیزه‌كاری ، كلیه هیات‌های نظارت موظفند با درنظرگرفتن معیارهای كاری، یافته‌های مثبت خود را در مورد قضات و كاركنان اداری همراه با مستندات حسب مورد به رئیس دیوان یا دادستان كل كشور اعلام نمایند تا مورد تشویق قرار گیرند.

تبصره ـ شرایط افراد مستحق تشویق، معیارها و شاخص‌های كاری، نحوه و كیفیت تشویق به موجب دستورالعملی خواهد بود كه با همكاری رئیس دیوان و دادستان كل كشور تهیه و به تصویب رئیس قوه قضاییه می‌رسد.



ماده ۱۳- این آیین‌نامه در ۱۳ ماده و یك تبصره در تاریخ 30/4/89 توسط رئیس قوه قضاییه تصویب و پس از ابلاغ لازم‌الاجرا می‌باشد.