دوست عزیز ، فهم و درك ما از دین كه عبارت است از مجموعه اصول اعتقادی و فروعات علمی كه در دو منبع فیّاض كتاب و سنّت مدون گشته بستگی دارد به ادراك معانی الفاظ وكلمات قرآن و روایات  و همچنین تحوّل  زمان و فرهنگ و تمدّن بشر  كه محصول علم و اندیشه او است  متحوّل و متغیّر می سازد . در نتیجه برداشت و فهم عرف و عامه و مخصوصاً اندیشه  هر عصری  از قرآن و روایات  نسبت به اعصار گذشته متفاوت است و این تفاوت به معنای تعمق و ژرف نگری درآیات و روایات همراه با نواندیشی در دین است كه در اثر تكامل دانش و ظهور بیش تر استعدادهای بالقوه نهفته در نهاد انسانی تحقق یافته است .

این پدیده  لازمه حیات علمى انسان و امری طبیعی است  زیرا هر كسی به فراخور میزان تفكّر و تعقّل یابصیرت و تیز اندیشی خود برداشتی در طول برداشت های دیگران دارد.

قطعاً توجه دارید كه برداشت طولی  متفاوت از معارف الهی حتی در عصر نزول قرآن كریم هم بوده است مثلاً فهم و معرفت سلمان فارسی و ابوذر غفاری از قرآن و دین  عین معرفت و شناخت بقیه صحابه نبوده است .به علاوه  در ورای معانی ظاهری الفاظ قرآن باطنی وجود دارد و هر باطنی را نیز باطن هایی است و هر یك تأویل ها و تفسیرهایی دارد و این نشان می دهد كه . آسمان بى منتهاى قرآن  ستاره اى فروزنده بى شمارى داردكه حقیقت آن ها براى افرادى كه مستقیماً از سرچشمه وحى مشروب نمى گردند, مكشوف و هویدا نیست بلكه باید زمان ها بگذرد و علم و اندیشه بشر در مسیر تكامل خود قله هاى مرتفعى را فتح كند تا بتواند به تناسب پیشرفت و ظرفیت خویش با تلسكوپ خاصى كه براى كشف ستاره هاى باطنى قرآن یافته و ساخته است ستارگانى را كشف و شناسایى كند

به عبارت دیگر: قرآن كه منبع اصلی و خورشید دین اسلام است و روایات  قمرهای آن می باشند تراوشی از علم بی انتهای حضرت حق جلّ و علا است و كلام و علم او  همانند ذاتش نامحدود است  چنان كه پیامبراكرم (ص)فرموده اند: لابحصى عجائبه و لاتبلى غرائبه ; شگفتى هاى قرآن هرگز تمام نمى شود و نوآورى هاى آن به كهنگى نمى گراید.(اصول كافی , ج 4 ص 399)