تبیین هدف چهارم

یکی از ویژگی‌های مهم و منحصر به فرد در نظام مردم سالاری دینی جمهوری اسلامی "رعایت اخلاق انتخاباتی"، بر اساس آموزه‌ها و باورهای دینی و اخلاقی ملت است.

از همین رو برای تبیین نوع عملکرد نمایندگان،شاخصه هایی را از میان بیانات حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری(دام ظله) ارائه میدهیم تا از طریق تطابق با این بایسته ها بتوان مسیر شناخت کاندیدای اصلح را سریع تر پیمود.

شرح بایسته های اخلاقی انتخابات :

از دیدگاه منیر حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری (دام ظله) این اصول و بایسته ها اینگونه تقسیم بندی میشوند:

1. عدم تخریب و حفظ سلامت فضای انتخابات

مقام معظم رهبری در اهمیت این مسئله میفرمایند :"انتخابات خیلی مهم است؛ هر دو انتخابات؛ هم انتخابات مجلس خبرگان، هم انتخابات شوراها در حدّ خود، در سطح خود و در جای خود، مهم است. همه بایستی نسبت به این انتخابات احساس تکلیف کنیم؛ هم مسئولان، هم آحاد مردم و هم مجموعه‌های گوناگون سیاسی و اجتماعی، و فعالانی که در کشور هستند. اولاً سلامت این انتخابات‌ها مهم است، که خوشبختانه مسئولان کشور به این توجه دارند، ما هم همیشه تأکید کرده‌ایم و حالا هم هست. باید از آرای مردم به طور کامل صیانت بشود. در همین اندازه از لحاظ اهمیت، حفظ سلامت فضای انتخابات، قبل از شروع انتخابات است که بایستی سلامت فضا را حفظ کنید. بعضی فضای انتخابات را خراب می‌کنند؛ تخریب کردن، اهانت کردن و خرد کردن شخصیت‌های گوناگون، همه بر خلاف اقتضای سلامت انتخابات است. هم مطبوعات، هم رادیو و تلویزیون، هم کسانی که به ابزارهای گوناگون ارتباط جمعی دیگر مجهز هستند- رایانه‌ها و شیوه‌های رایانه‌ای- هم کسانی که یک منبری برای سخن گفتن دارند؛ مثل خطبای جمعه و نمایندگان مجلس شورای اسلامی؛ همه توجه داشته باشند که «تخریب، فضای انتخابات را خراب می‌کند». شما از آن کسی که به او علاقه‌مندید، دفاع کنید؛ هیچ مانعی ندارد؛ اما به آن کسی که رقیب اوست، مطلقاً حمله نکنید؛ تخریب نکنید. این تخریب و این حرف‌زدن‌ها و اهانت کردن‌ها، نه حجیت دارد برای مستمعان، و نه جایز است؛ به خاطر اینکه فضا را خراب می‌کند. بنابراین مسئله‌ی حفظ سلامت خود انتخابات و حفظ سلامت فضای انتخابات، خیلی مهم است."( بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام (18/7/85)

2. حفظ اتحاد

ایشان با تاکید بر اینکه امروز کشور بیش از هر زمان، نیازمند وحدت و همدلی مسوولان محترم است و ملت بزرگوار نیز همین انتظار را از مدیران کشور دارند، میفرمایند :"وظیفه‌ی ما در درجه‌ی اول، حفظ اتحاد کلمه است. انتخابات با همه‌ی محسناتی که دارد و با شور و هیجانی که در جامعه ایجاد می‌کند- که یکی از بزرگترین حماسه‌ها را در طول سال‌ها به‌وجود می‌آورد- معمولاً در هر دوره‌ ای این عارضه را هم دارد که بین گروه‌ها و افرادی از مردم دلتنگی‌هایی ایجاد می‌کند؛ بین جناح‌ها دلتنگی ایجاد می‌شود؛ بین گرایش‌های فکری و سیاسی دلتنگی‌هایی ایجاد می‌شود؛ بین سلائق گوناگون- ولو با خط مشی واحد- دلتنگی‌هایی به‌وجود می‌آید؛ بین اشخاص و افراد دلتنگی‌هایی به وجود می‌آید. ما باید بسرعت این عارضه را ترمیم کنیم. این ترمیم هم دست یک نفر نیست که بگوییم کدام سازمان، کدام مقام و کدام دستگاه این کار را بکند؛ این به عهده‌ی همه است. در درجه‌ی اول هم وظیفه‌ی سنگین‌تر به عهده‌ی افرادی است که شأن بالاتری دارند."( بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری (17/6/84)

ایشان همچنین میفرمایند:

"انتخابات برای مصالح کشور و ملت ما دارای اهمیت حیاتی است و باید سالم، با نشاط و پرشور برگزار گردد. این یکی از وظایف مسوولان و ادای دین در برابر ملت فداکار و مجاهدات و خون‌های مطهر شهیدان است و به خاطر آن شایسته است که برخی گلایه‌های دستگاه‌ها از یکدیگر نادیده گرفته شود و همه دست در دست، این‌گونه وظایف بزرگ را به بهترین و سالم‌ترین وجه به انجام برسانند."(پاسخ رهبر انقلاب به نامه روسای قوای مجریه و مقننه و برگزاری انتخابات در موعد مقرر (18/11/83)

معظم له در جای دیگری فرموده اند: " توصیه اینجانب به جریان‌ها و گروه‌ها و احزاب سیاسی آن است که بحث دل آزار برنده و بازنده را به کنار بگذارند و به اختلاف دشمن شادکن دامن نزنند، برنده‌ی این انتخابات ملت است و همه‌ی کسانی که در انتخاب شرکت داشته‌اند اعم از آنها که خود یا نامزد مورد علاقه‌شان رای‌ آورده یا نیاورده‌اند، همه برنده‌اند، بازنده‌ی این انتخابات، امریکا و صهیونیسم و دشمنان ملت ایرانند همه با همدلی به یکدیگر و به دولت خدمتگزار کمک کنید تا گره‌ها یکی پس از دیگری گشوده شود.‌"( پیام مقام معظم رهبری به کنگره‌ عالیه حج 29/10/83)

حضرت امام خمینی(ره) نیز در این رابطه میفرمایند:

"همه این امور اعتباری و زودگذر است و همه در محضر حق هستیم و آنچه در صحیفه کردار ما ماندنی است اعمال و رفتار ما و آنچه موجب سعادت و جاودانگی ما می‏شود، صفای معنویت و ثمرات خلوص بندگی است، و ما نباید خلوص عمل و جامعه اسلامی خودمان را به زنگار کدورت‏ها و اختلافات آلوده کنیم و رقابت‏های انتخاباتی هم هرگز نباید موجبات تفرقه و جدایی را فراهم نماید ."( صحیفه نور، ج 20، ص 215)

3. انتخابات بر پایه عقاید

مقام معظم رهبری در این باب میفرمایند :"در انتخابات، مردم در حقیقت به پایه‌های اعتقادی خودشان و به آنچه بر آن پایه‌ها مبتنی است، رأی می‌دهند. مردم عقاید خود را دوست می‌دارند و به این عقاید و مبانی پایبند هستند؛ و همین مبانی هم ما را پیش می‌برد. لذا جمهوریت- یعنی مردم سالاری به معنای واقعی کلمه- در این کشور همواره با اعتقاد به اسلام و حرکت در جهت اسلام همراه است و ان‌شاء‌الله بستر جریان مردم سالاری و پیشرفت و رشد این حالت و نهادینه شدن روحیات ناشی از مردم سالاری اسلامی روز به روز در کشور گسترش پیدا خواهد کرد."( بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار اعضای هیأت دولت (10/5/84)

4. رعایت اخلاق انتخاباتی در تبلیغات
   

از آنجایی که کاندیداهای نمایندگی بر اساس توان مالی خود، طیف وسیعی از روانشناسان و‌ هنرمندان را جهت انجام چنین اموری بسیج می‌کنند و کسانی که از تمکن مالی بیشتری برخوردار باشند از متخصصین بهتر و بیشتری در این زمینه بهره می‌برند و تبلیغات رنگین‌تر و گسترده‌تری ارائه می‌دهند و هزینه‌های بسیار هنگفتی در این راه خرج می‌نمایند. یکی از نکاتی که مقام معظم رهبری در رابطه با این روش تبلیغات دارند این است که: "مردم باید توجه داشته باشند که تبلیغات رنگین و متنوع ملاک نیست."( سخنرانى مقام معظم رهبرى، 12/10/86 یزد)

از طرف دیگر یکی از تصورات اشتباهی که در ذهن عموم مردم در رابطه با وظیفه نمایندگان مجلس می‌باشد؛ "پیگیری و جذب امکانات مختلف برای حوزه انتخابی خود" است. بر همین اساس یکی از راهکارهای تبلیغاتی نمایندگان این است که وعده‌‌های مختلفی در زمینه‌ پروژه‌های عمرانی و رفاهی به مردم منطقه خود می‌دهند که بسیاری از این وعده‌ها غیر عملی است. در حالی که اساساً نماینده منتخب مردم یک حوزه انتخابی است که به عنوان نماینده افکار عمومی آن بخش از کشور، در بحث قانونگذاری و نظارت بر دستگاه‌های اجرایی ایفای نقش نماید.

بر این اساس، مقام معظم رهبری در بحث انتخاب نماینده می‌فرمایند: "وعده‏ هاى غیر عملى ملاک نیست. من با خودِ نماینده‏هاى محترم در دوره‏هاى مختلف وقتى مواجه شدم، به اینها گفتم: آقایان و خانم‌هاى نماینده! وظیفة نماینده این نیست که وعدة عمرانى و فلان پروژه، فلان کار را در منطقة انتخابى خود به مردم بدهد؛ اینها کار اجرایى است، کار دولت است. وظیفة نماینده این است که بتواند قانون مورد نیاز کشور را پیدا کند، آن قانون را جعل کند. وقتى قانون شد ‌ـ یعنى قاعده‏اى گذاشته میشود ‌ـ دستگاههاى اجرایى و قضایى مجبورند برطبق قانون عمل بکنند و عمل می‌کنند. وعده‏هاى غیرعملى دادن، وعده‏هاى بزرگ دادن، اینها ملاک نیست؛ باید مردم توجه کنند؛ گاهى علامت منفى هم هست. "(سخنرانى مقام معظم رهبرى، 12/10/86 یزد)

ایشان در جای دیگری، ضمن تاکید بر مقابله با کاندیدهایی که سعی در اغوا و فریب تبلیغاتی دارند، فرموده اند :"اگر دیدید کسیاست که دارد پول به مردم میدهد و یا دهن آنها رابرای اینگونه کارها شیرینمیکند، بدانید که این طور آدمها، آدمهای نامناسبی هستند .وقتی معلوم شد که اینها کسانی هستند که میخواهند به خاطر امور مادی و در راه کسب متاع دنیوی،مسند با ارزشی را که برای مردم قانون وضع می کند ،غصب کنند؛ بایستی جلوآنها را بگیریم" (14/11/74)

حضرت امام خمینی (ره) نیز در این رابطه فرموده اند : "گرچه همه حق تبلیغات صحیح برای خود یا کاندیداهای خود یا دیگران را دارند و هیچ کس نمی‏تواند جلوگیری از این حق نماید . و البته لازم است تبلیغات موافق مقررات دولت‏باشد ."( صحیفه نور، ج 18، ص 232)

و در جای دیگر میفرمایند :"نصیحتى است از پدرى پیر به تمامى نامزدهاى مجلس شوراى اسلامى كه سعى كنید تبلیغات انتخاباتى شما در چارچوب تعالیم و اخلاق عالیه اسلام انجام شود و از كارهایى كه با شئون اسلام منافات دارد، جلوگیرى گردد. باید توجه داشت كه هدف از انتخابات در نهایت حفظ اسلام است. اگر در تبلیغات حریم مسایل اسلامى رعایت نشود، چگونه منتخب حافظ اسلام مى‏شود. باید سعى شود تا خداى ناكرده به كسى توهین نگردد و در صورتى كه رقیب انتخاباتى به مجلس راه یافت، به دوستى و برادرى، كه چیزى شیرینتر از آن نیست، لطمه‏اى نخورد"( صحیفه امام، ج21، ص: 9 و 10)

2) آسیب های عدم حضور در انتخابات

بعد از ذکر وظایف رای دهندگان( عموم مردم و احزاب) در مسائل سیاسی کشور من جمله انتخابات مجلس شورای اسلامی و اثرات مثبت آن در تعیین سرنوشت کشور؛ شایسته است که به آسیب های "عدم حضور" مردم در برهه های سیاسی کشور نیز پرداخته شود.

یکى از آسیب هایى که نظام مردم سالار جمهوری اسلامى ایران را تهدید مى کند بى تفاوتى مردم نسبت به سرنوشت و یا عدم حضور در برنامه هاى انجام تکالیف شرعى و سیاسى از جمله انتخابات مجلس شوراى اسلامى است.

امام خمینی (ره) در این باره مى فرمایند:

"اگر در مجلس آینده یک دوم عقب نشینى کنیم، در آینده نزدیک ما را کنار خواهند گذاشت باید قهر نکنیم و کوشش کنیم"( صحیفه امام، ج 11، ص 485)

"اگر مسامحه کنید مسئول هستید پیش خداى تبارک و تعالى. اگر نروید و رأى ندهید و آن ها که جدیت دارند به این که وارد بشوند در مجلس و به هم بزنند اوضاع ایران را، خداى نخواسته آنها بردند، مسئولیتش به عهده شماست"( همان، ج 18، ص 276)

بدیهى است که فرایند مشارکت و رأى دادن مردم متأثر از عواملى است که نقش اصلى را در شکل دهى و جهت بخشى آن ایفا مى کند در این راستا عامل تحقیق و شناخت از نامزدها( که در مباحث پیشین به آن اشاره کردیم) موجب افزایش ضریب درصد حضور نمایندگان شایسته و اصلح را فراهم ساخته و تشکیل مجلسى با جایگاه و نقش ویژه را رقم خواهد زد. این مهم به وسیله شناخت و آشنایى با افکار، برنامه ها و توانایى هاى نامزدها و تطبیق آن با عملکرد و الگوهاى ارائه شده مکتبى است.

حضرت امام (ره) در این راستا تمام اقشار جامعه را متوجه این نکته مى سازد که با بصیرت کامل به صحنه انتخابات وارد شوند و از هر گونه مسامحه در هر مرحله اى ازاین فرایند پرهیز نمایند. چنانکه فرموده است:

"اگر در انتخابات مسامحه کنیم، مطمئن باشید که از راه مجلس به ما لطمه مى زنند"( صحیفه نور، ج 18، ص198 62/10/12)

علاوه بر وظایفی که برای عموم ملت به عنوان "شرکت کنندگان در انتخابات" ترسیم شد، قشر دیگری تحت عنوان "احزاب و گروه های سیاسی" وظایفی بر عهده دارند. دامنه ی وظایف این طیف از دیدگاه مقام معظم(دام ظله) عبارتند از :

• مشخص کردن مرز خود با آمریکا و مزدوران آن در داخل

ایشان در این خصوص می فرمایند :" من بارها به بعضی از افراد سیاسی که فعالیتهایی دارند و گاهی یک مخالفت خوانیهایی میکنند، تذکر داده ام. نصیحت کرده ام، گفته ام مواظب باشید! مرزهای میان شما و دشمن کم رنگ نشود، پاک نشود، مرز وقتی کم رنگ شد، احتمال این‌که کسانی از این مرز عبور کنند یا دشمن از این مرز عبور کند و بیاید این طرف یا دوست و خودی غافل شود و از مرز عبور کند و برود به دامن دشمن، زیاد خواهد بود. مرزها را روشن کنید و مشخص کنید… کسانی هستند مزدور آن‌هایند؛ کسانی هستند نوکر آن‌هایند، کسانی هستند در خدمت آن‌هایند. مرزهاتان را با این‌ها هم روشن کنید و مشخص کنید."( دیدار با مردم قم،19/10/86)

• تجدید نظر کردن گروهها و عناصر مورد حمایت اجانب در عملکرد خود

"اول، خود آن کسانی که آن دشمن وحشی میخواهد از آنها حمایت کند، بعد هم مردم فکر کنند، ببینند چرا میخواهد حمایت کند؟ کدام نقص در اینها هست که موجب شده است دشمن بخواهد از او حمایت کند. در داخل یک خانواده ممکن است دو تا برادر، یک برادر و خواهر با هم اختلاف داشته باشند. اگر دشمن، دزد، خائنی که بیرون خانه است، با یکی از این‌ها ارتباط برقرار کرد و گفت من طرف تو هستم، آن بایستی به خود بیاید، بگوید من چه غلطی کردم چه اشتباهی کردم که این دشمن خانوادگی میخواهد از من حمایت کند"(همان)

• پرهیز از تخریب و تهمت به یک‌دیگر

"از بداخلاقیهای انتخاباتی باید به شدت پرهیز کنند، بدگویی کردن، اهانت کردن، تهمت زدن، برای عزیز کردن خود و یا نامزد مورد نظر خود، دیگران را و رقبا را در چشم مردم خوار کردن، این‌ها راهها و روشهای صحیح و اسلامی نیست."( دیدار با مردم ابركوه،15/10/86)

ایشان در جای دیگر فرمودند :"بداخلاقیهای انتخاباتی، شایسته‌ی ملت ما نیست، تهمت زدن به آدمهای مؤمن، مصونیتدار از لحاظ اسلامی و شرعی، در معرض هتک آبرو قرار دادن در شب نامه ها، در مطبوعات، در پایگاهای اینترنتی و غیره اصلاً مصلحت نیست."( دیدار با مردم یزد،12/10/86)

رهبر معظم انقلاب همچنین از هواداران گروهها و اشخاص سیاسی خواستند تا به جای تخریب نامزدهای دیگر به تعریف كاندیدای مورد نظر خویش پرداخته و تاكید فرمودند: "من به طور جد از همه‌ی كسانی كه نسبت به نامزدهای مختلف علاقه‌مندی دارند، درخواست می‌كنم كه این علاقه‌مندی خودتان را از راه تخریب دیگران، اهانت به دیگران، متهم كردن دیگران نشان ندهید. هر چه می‌خواهید، از نامزد مورد علاقه‌ی خودتان تمجید كنید، تعریف كنید، اما دیگران را تخریب نكنید."( دیدار با مردم یزد،12/10/86)

"چه آنهایی كه نامزد می‌شوند، چه آنهایی كه طرفدار آنهایند، چه آنهایی كه مخالف با بعضی‌ از نامزدها هستند. جناحهای مختلف كشور، بداخلاقی و بدگویی و اهانت و تهمت و این حرفها را مطلقاً راه ندهند. این از آن چیزهایی است كه اگر پیش بیاید،دشمن از او خوشحال می‌شود."( دیدار با مردم قم،19/10/86)

در نهایت مقام معظم رهبری با تاکید بر حفظ اخلاق انتخاباتی می فرمایند :" من خواهش می کنم همیشه، در همه ی دوران ها، انتخابات ها را وسیله ای قرار بدهید برای قوت ملی، برای افزایش اقتدار ملی؛ نه برای تضعیف نظام و تضعیف آبروی ملت. جنجال هائی که بعضاً از طرف بعضی از احزاب و گروهها و جریانهای سیاسی و جناح های بداخلاق در اطراف انتخابات می شود، تضعیف کننده ی کشور و ملت و نظام است. جناحهای مختلف، جریان های مختلف، گرایش های مختلف، با شوق و ذوق و علاقه مندی همه عواملشان را بسیج کنند و انتخابات را به عنوان یک هدف عالی، هدف خوب، هدف شیرین مورد توجه قرار بدهند و به دعوا و جنجال و اهانت و پنجه به روی هم کشیدن قضایا را نکشانند. انتخابات را وسیله ای بکنید برای اینکه دشمنان را ناامید بکنید و ان شاءاللَّه این انتخابات هم مثل بقیه ی انتخابات ها مایه عزت روزافزون اسلام باشد" (رهبر معظم انقلاب اسلامى در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام ، 31/۶/۱۳۸۶)

سومین  وظیفه آحاد مردم در قبلا انتخابات مجلس شواری اسلامی

• شرکت فعالانه در انتخابات:

حضرت امام (ره) همه آحاد ملت را به شرکت در انتخابات فرا می‏خوانند:

"وصیت من به ملت ‏شریف آن است که در تمامی انتخابات چه انتخابات رئیس جمهور و چه نمایندگان مجلس شورای اسلامی و . . . در صحنه باشند و اشخاصی را که انتخاب می‏کنند روی ضوابطی باشد که اعتبار می‏شود . عدم دخالت مردم، از مراجع و علماء بزرگ تا طبقه بازاری و کشاورز و کارگر و کارمند، همه و همه مسؤول سرنوشت کشور و اسلام می ‏باشند، چه در نسل حاضر و چه در نسلهای آینده، و چه بسا که در بعض مقاطع عدم حضور و مسامحه گناهی باشد که در راس گناهان کبیره است . پس علاج واقعه را قبل از وقوع باید کرد و الا کار از دست همه خارج خواهد شد و این حقیقتی است که بعد از مشروطه لمس نموده‏اید و نموده‏ایم . چه علاجی بالاتر و والاتر از آن نیست که ملت در سرتاسر کشور در کارهائی که محول به اوست‏ بر طبق ضوابط اسلامی و قانون اساسی انجام دهد"( وصیتنامه سیاسی الهی، ص 19 و صحیفه نور، ج 21)

لذا همه اقشار ملت در سرنوشت کشور اسلامی خود مسؤول هستند . و لذا همه باید شرکت در انتخابات را بعنوان یک وظیفه شرعی و قانونی خود بدانیم و بدون هیچگونه درنگ و مسامحه‏ای در صحنه‏های حساس انقلاب حضور فعال داشته باشیم و بدانیم که اگر به خاطر عدم حضور ما در سرنوشت جامعه، ضربه‏ای به انقلاب وارد شود همه ملت در پیشگاه خداوند و شهدای عزیز مسؤول خواهند بود . حضرت امام (ره) در این زمینه چنین می‏فرماید:

"اگر خدای نخواسته بر اسلام یا کشور اسلامی از ناحیه عدم دخالت در سرنوشت جامعه لطمه و صدمه‏ای وارد شود، یک یک تمام ملت در پیشگاه خدای قهار توانا مسؤول خواهیم بود و نسل‏های آینده که ممکن است از کناره‏گیری‏های کنونی مورد هزار گونه تجاوز واقع شوند ما را نبخشند . یکی از وظایف مهم شرعی و عقلی ما برای حفظ اسلام و مصالح کشور حضور در حوزه‏های انتخابیه و رای دادن به نمایندگان صالح و کاردان و مطلع بر اوضاع سیاسی جهان و سایر چیزهایی که کشور به آنها احتیاج دارد می‏باشد و مجلس محتاج به متخصصین رشته‏های مختلفی است که کشور احتیاج به آنها دارد"( صحیفه نور، ج 18، ص 232)

هم چنین در اصل ششم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران چنین آمده است:

"در جمهوری اسلامی ایران امور کشور باید به اتکاء آراء عمومی اداره شود، از انتخابات، انتخابات رئیس جمهور، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اعضای شورای اسلامی و نظایر اینها یا از همه پرسی در مواردی که در اصول دیگر این قانون معین می‏گردد ."( قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ص 45 .)

تأکید حضرت امام (ره) بر مشارکت آگاهانه به حدى است که حکم شرعى خود راچنین بیان مى کند:

"احدى شرعاً نمى تواند به کسى کورکورانه و بدون تحقیق رأى بدهد و اگر در صلاحیت شخصى یا اشخاص تمام افراد و گروهها نظر موافق داشتند، ولى رأى دهنده تشخیص اش برخلاف همه آنها بود، تبعیت از آنها صحیح نیست و نزد خداوند مسئولیت دارد و اگر گروه یا اشخاص، صلاحیت فرد یا افرادى را تشخیص دادند و از این تأئید براى رأى دهنده اطمینان حاصل شد، مى تواند به آنها رأى دهد" (همان، ص198، 62/10/12)

بر این اساس، نقش حضور مردم در سرنوشت جامعه امری روشن و واضح است و در جمهوری اسلامی ایران که  اداره امور کشور به عهده خود مردم می‏باشد که از طریق برگزاری انتخابات این مسؤولیت را به افراد واجد شرایط واگذار می‏کنند .

مقام معظم رهبری(دام ظله) نیز اشاراتی به این مقوله داشته اند. ایشان در تبیین وظایف و تکالیف مردم و بخش های مختلف جامعه در ارتباط با انتخابات می فرمایند: "انتخابات در پیش است، این انتخابات خیلی مهم است. نه خصوصِ این انتخابات، همه انتخابات ها مهم است، این هم از جمله مهم است. مردم وظائفی دارند؛ مسؤولین، نخبگان وظائفی دارند. اولاً سعی شود اهمیت و ارزش و عظمت انتخابات محفوظ بماند؛ معلوم باشد. مردم با امید و اعتماد به پای صندوق ها بروند. دوم،… در انتخابات با کرامت رفتار کنند همه؛ چه آنهائی که نامزد می شوند، چه آنهائی که طرفدار آنهایند، چه آنهائی که مخالف با بعضی از نامزدها هستند. جناح های مختلف کشور، بداخلاقی و بدگوئی و اهانت و تهمت و این حرفها را مطلقاً راه ندهند. این از آن چیزهائی است که اگر پیش بیاید، دشمن از او خوشحال می شود. نکته سوم اینکه مراقب فعالیت های دشمن باشند. حالا پریروز -دو روز قبل از این- بوش، رئیس جمهور آمریکا گفت ما از فلان دسته در ایران حمایت می کنیم. این ننگ است برای هر کسی که آمریکا بخواهد او را تحت الحمایه خود بگیرد. اول، خود آن کسانی که آن دشمن وحشی می خواهد از آنها حمایت کند، بعد هم مردم فکر کنند، ببینند چرا می خواهد حمایت کند. کدام نقص در این ها هست که موجب شده است دشمن بخواهد از او حمایت کند…. مردم هم باید حواسشان جمع باشد؛ نگذارید انتخابات بشود ملعبه دست بیگانگان. انتخابات مال ملت ایران است، مال جمهوری اسلامی است، مال اسلام است؛ مرزهاشان را با دشمن مشخص و متمایز کنند. من بارها به بعضی از افراد سیاسی که فعالیت هائی دارند و گاهی یک مخالف خوانی هائی می کنند، تذکر داده ام، نصیحت کرده ام؛ گفته ام مواظب باشید مرزهای میان شما و دشمن کمرنگ نشود؛ پاک نشود. مرز وقتی کمرنگ شد، احتمال اینکه کسانی از این مرز عبور کنند یا دشمن از این مرز عبور کند و بیاید این طرف یا دوست و خودی غافل شود و از مرز عبور کند و برود به دامن دشمن، زیاد خواهد بود. مرزها را روشن کنید؛ مشخص کنید…. وقت بصر و صبر، یکی همین جاست؛ بصیرت. ملت ایران وقت انتخابات که می رسد، احتیاج به بصیرت دارد؛ نگاه کند ببیند دشمن چه موضعی گرفته است در قبال این حرکت عظیم مردمی؛ حواس خود را جمع کند، تصمیم درست بگیرد. این هم وظیفه ی ما مردم است که بایستی مراقبت کنیم."( دیدار جمعى از اقشار مختلف مردم قم به مناسبت سالروز قیام نوزدهم دی‌ماه ۱۹/۱۰/۱۳۸۶)

رهبر معظم انقلاب در دیدار اقشار مختلف مردم آذربایجان می فرمایند:" چند صباح دیگر انتخابات داریم. حضور در انتخابات هم از همین قبیل است؛ حضور است. من اصرارم در همه ی انتخابات ها بر حضور است. باید آمد سر صندوق رأی، به کوری چشم دشمن بایستی رأی داد. دشمن می خواهد که ملت انتخابات نداشته باشد، راهپیمائی بیست و دو بهمن نداشته باشد، راهپیمائی قدس نداشته باشد، حضور در مراسم عظیم دینی نداشته باشد، احساسات دینی نداشته باشد. جوان ما بی تفاوت و بی رگ و بی اعتنا و دلسپرده ی به شهوات و غرق در فساد و در مواد مخدر باشد. دشمن این را می خواهد؛ این برای دشمن خوب است، لذا این را ترویج می کنند؛ گاهی به زبان بیان ایدئولوژی، گاهی به زبان تهدید سیاسی، گاهی به زبان تهدید نظامی، گاهی به وسیله ی باندهای قاچاق مواد مخدر، گاهی به وسیله ترویج فیلم های مهیج شهوت؛ دشمن همه جور وارد میدان می شود و تلاش می کند و خودکشون می کند که بلکه بتواند این ملت را از این حرکت مستقیم و قوی و عزیز منصرف کند. وقت انتخابات هم که می شود -شاید یادتان هست- غالباً قبل از انتخابات یک حرفی می زنند که معنایش این است که مردم در انتخابات شرکت نکنید؛ کارهائی می کنند، تلاش می کنند؛ گاهی به وسیله آدم های غافل و فریب خورده، گاهی به وسیله آدم های وابسته، کارهائی می کنند که بلکه مردم را از شرکت در این مراسم عظیم باز بدارند، که انتخابات یکی از این مراسم بسیار عظیم است.من توصیه ام به مردم در درجه اول این است که بیایند وارد میدان انتخابات شوند، صندوق های رأی را پر رونق کنند. خود این صفوفی که ایستادند، ممکن است زحمت هم داشته باشد؛ در هوای سرد؛ یک ساعت – کمتر، بیشتر – اما این مجاهدت است، این جهاد است؛ این زحمت پیش خدای متعال اجر دارد. بروند رأی بدهند."( بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار اقشار مختلف مردم آذربایجان به مناسبت روز ۲۹ بهمن ۲۸/۱۱/۱۳۸۶٫)

معظم له پس از تاکید بر حضور مردم در صحنه انتخابات، این عمل را یک کار الهی، سیاسی و انقلابی است دانسته و می فرمانید :" مردم باید آنرا انجام دهند و با شرکت در انتخابات به فردی که رفتن او را به مجلس مصلحت می دانند ،رای دهند ...لذا همانگونه که امام عظیم الشان فرموده اند ،مردم باید انتخابات مجلس را همواره به عنوان یک مسئله مهم در نظر بگیرند" (23/9/68)

نتیجه:

1. بررسی سوابق و ویژگی‏های کاندیداهای مجلس لازم و بایسته است و نباید ناآگاهانه و بدون بررسی کافی کسی را برگزید.

2. با احتمال انحراف عقیدتی و اخلاقی، نمی‏توان به کسی رأی داد. به عبارت دیگر باید صلاحیت افراد را احراز کرد.

3. انتخابات، یک اقدام شرعی و خدایی است( طبق فرموده مقام معظم رهبری- 13/11/78)

4. از موضع گیری های دشمن نسبت به کاندیدا میتوان به نتایج مناسبی رسید.

• مشورت کردن:
  

مقوله مشورت، در وصیت نامه سیاسى - الهى و دیگر سخنرانى هاى حضرت امام (ره) مورد توجه و تأکید قرار گرفته است زیرا که سلامت عمل و رفتار انسانى در هر حوزه اى، مرهون مشورت است که در حقیقت از برکاتِ عقل جمعى بهره مند مى شود.همانگونه که پیامبر اکرم(ص) نیز فرموده اند: "هیچ قومى مشورت نکردند جز آنکه به بهترین امور، راهنمایى شدند." (بحارالانوار، ج 78، ص 105)

حضرت امام (ره) با اعتقاد به اصل شورا آحاد مردم را در امر انتخاب نمایندگان صالح به دو قشر مذکور، برمى شمردند. از نگاه حضرت امام (ره) کسانى از این دو قشر روحانى و تحصیل کرده مى توانند مورد مشورت قرار گیرند که در کنار تعهد، تقوا و اطلاع از مجارى امور، نسبت به جمهورى اسلامى متعهد بوده و به قدرتهاى استثمارگر وابسته نباشند. لذا با عنایت به این موضوع که اگر آحاد مردم بدون شناخت و تحقیق و مشورت و به سادگى به امر مهم و سرنوشت ساز انتخابات برخورد نمایند و یا اینکه حب و بغض هاى سیاسى و باندى را بر مصالح عالى کشور و رضاى خداوند تبارک و تعالى مقدم دارند مشکلات و آفاتى پدید مى آید و سنگر قانون گذارى کشور، اسیر چنگال ذلت پرستان شیفته وابستگى خواهد گشت.

 امام راحل به منظور جلوگیرى از تکرار ایام تلخ مجلس درعصر طاغوت و مشروطه و به منظور افزایش ضریب شناخت مردم در مورد سوابق اشخاص و نامزدها، مشورت میان نیروهاى متعهد را سفارش نموده اند(صحیفه نور، ج 18، ص 152) و به مناسبت سومین دوره انتخابات مجلس مى فرماید:

"جامعه اسلامى ایران که به این بیعت و این پیمان بزرگ وفادار مانده اند، مسلَّم قدرت انتخاب اصلح را دارند، البته مشورت در کارها از دستورات اسلامى است و مردم با متعهدین و معتمدین خویش مشورت مى نمایند."( همان، ج 20، ص 194)

از سوی دیگر با بررسى زندگى سیاسى حضرت امام (ره) شاهد خواهیم بود که، همواره گروه ها وتشکل هاى سیاسى را تشویق و ترغیب به حضور در صحنه هاى انتخابات و ارائه نامزدهاى مورد نظر مى نمودند ولى مردم را تنها به سمت افراد معتمد و متدین به ویژه قشر روحانیون و دانشجویان وفادار به اسلام و آرمان هاى انقلاب سفارش مى نمودند این دوقشر در دیدگاه حضرت امام (ره) از جایگاه ویژه اى برخوردارند تا آنجا که در این زمینه مى فرماید:

"این دو قطب که هر دو مأمور آدم سازى هستند، قطب دانشگاه مأمور آدم سازى هست و قطب روحانیت مأمور آدم سازى هست و کارشناس شریف ترین کارهاست براى این که همان کار انبیاست و مسئولیت شان هم بالاترین مسئولیت هاست؛ براى این که در این جا همه چیز درست مى شود، تمام نظراجانب به این دو قطب دوخته شده است."( همان، ج 7، ص 81)

حضرت امام (ره) مشورت با روحانیت و طبقه تحصیل کرده و دانشگاهىِ مشهور به تقوا و متعهد به جمهورى اسلامى را به مردم توصیه کرده اند:

"در تعیین رئیس جمهوری و وکلاء مجلس با طبقه تحصیل کرده متعهد و روشن فکر با اطلاع از مجاری امور و غیر وابسته به کشورهای قدرتمند استثمارگر، و اشتهار به تقوی و تعهد به اسلام و جمهوری اسلامی مشورت کرده، و یا علماء و روحانیون با تقوی و متعهد به جمهوری اسلامی مشورت نموده (نمائید)"( وصیت نامه سیاسی الهی ، ص 19، و صحیفه نور ج 21)

پس بنابراین مردم مؤمن و انقلابی ما برای انتخاب نماینده خود با افراد مؤمن و متعهد که مورد اعتمادشان هست مشورت می‏نمایند و در مقام مشورت کسی حق ندارد که رای و نظر خود را بر دیگران تحمیل کند . مردم ما در انتخاب وکلاء خود کاملا آزاد هستند و خودشان طبق معیار و ضوابطی که معین شده نامزدهای انتخاباتی را شناسایی نموده و به شخص مورد نظرشان رای خواهند داد .

 1- وظایف عموم مردم در قبال انتخابات

• شناخت کامل:
  

"شناخت کامل" بدین معناست که یک نامزد نمایندگى چگونه فکر مى کند؟ و چه تفکرى بر سیستم رفتارى او حاکم است؟ در رابطه با حاکمیت اسلامى، ارکان حکومت اسلامى اعتقاد به ولایت مطلقه فقیه، مسائل سیاست خارجى، مسائل اقتصادى، فرهنگى، سیاسى، مطالبات مردمى، نیازهاى اجتماعى... چگونه مى اندیشد؟ و چه برنامه و راهکارهایى براى آینده اندیشیده است؟ یا به مقوله قدرت و خدمت چه رویکردى دارد؟

انتخاب کنندگان ضمن تحقیق و مطالعه و شناخت از رفتار نامزدها مى توانند به مقایسه و تطبیق عملکردها روى آورده و حوزه عملکرد و رفتار سابق آنان را بررسى نمایند که چه کارنامه اى از خود به جاى گذارده اند یعنى یک نامزد در حوزه عملکرد سابق خود چگونه کار کرده است؟ سپس نتیجه این بررسى یعنى سنجش رفتار و عملکرد سابق با ویژگیها و وظایف خطیر فعلى را با هم تطبیق داده و به این سؤال پاسخ دهد که آیا او چنین جایگاهى را مى تواند احراز نماید؟

انتخاب کنندگان با توجه به این اصل کلی که "مسؤولیت‏ها باید در دست صالح‏ ترین افراد باشد" نباید بی توجه از کنار این مساله بگذرند بلکه وظیفه دارند از روی آگاهی و شناخت کامل، "شایسته ‏ترین" فرد را انتخاب کنند .

مرحوم علامه امینی درکتاب الغدیر می‏فرماید، ابن عباس از رسول خدا چنین نقل می‏کند:"هر کس از مسلمانان عاملی (کارگزاری) را بر سر کار بیاورد - و به او مسئوولیت‏بدهد - در حالی که می‏داند در بین مسلمانان فردی وجود دارد که او برای این کار سزاوارتر است و به کتاب و سنت پیامبر - صلی الله علیه و آله - آشناتر است آن کس به خدا و رسول خدا - صلی الله علیه و آله - و جمیع مسلمین خیانت کرده است "( الغدیر، ج 8 ص 291 .)

بنابراین بر افراد جامعه اسلامی لازم است تا ویژگیهای افراد را بررسی نمایند و از بین آنها بهترین و شایسته ‏ترین فرد را برای تصدی امور و کارگزاری نظام اسلامی انتخاب کنند .

حضرت امام (ره) در زمینه انتخاب شوندگان مجلس شوراى اسلامى همواره دغدغه و نگرانى خاصى را ابراز نموده اند که مبادا اشخاص فرصت طلب و اهل تزویر با بهره گیرى از شعارهاى عوام فریب و به ظاهر خوش خط و خال، افکار عمومى را منحرف ساخته و با خود همراه سازند از این رو براى جلوگیرى از این خطا همواره مردم را به هوشیارى و مطالعه سوابق اشخاص و گروهها توصیه مى نمودند تا بدین طریق انقلاب اسلامى را ازخطر نفوذ عوامل و عناصر نفوذى و فرصت طلب برهانند چنانکه آن حضرت فرموده اند:

"خوف آن دارم که تبلیغات براى اشخاص که به اسلام و جمهورى اسلامى اعتقاد ندارند و اعمال و گفتار آنان در این یک سال شاهد آن است و اکنون براى راه پیدا کردن به مجلس و براى کارشکنى و جنجال در محیط مقدس مجلس شوراى اسلامى، خود را هوادار اسلام و مسلمانان جا مى زنند، در قشرى از ملت و جوانان پاک دل تأثیر کند و آراى مقدس خود را به کسانى دهند که به نفع اجانب، با اسلام و جمهورى اسلامى مخالفت اساسى دارند. امید است ملت مبارزو متعهد با مطالعه دقیق در سوابق اشخاص و گروهها آراى خود را به اشخاص دهند که به اسلام عزیز و قانون اساسى وفادار باشند و از تمایلات چپ و راست،مبرا باشند و به حسن سابقه و تعهد به قوانین اسلامى و خیر خواهى امت معروف و موصوف باشند. باید ملت شریف بدانند که انحراف از این امر مهم اسلامى،خیانت به اسلام و کشور است" (صحیفه نور ، ج 12، ص 2 3 اسفند 58)

"در هر حال، مردم با بصیرت و درایت و تحقیق، كاندیداها را شناسایى كرده و به‏ سوابق و روحیات و خصوصیات دینى- سیاسى نامزدهاى انتخاباتى توجه نمایند."( صحیفه نور،ج21، ص9)

حضرت امام (ره) در کلامى دیگر ضمن توصیه مردم به مطالعه دقیق در سوابق نامزدها، شرایطى را مقرر و انحراف از آن را خیانت به اسلام و کشور تلقى نموده اند:

"ملت مبارز و متعهد با مطالعه دقیق در سوابق اشخاص و گروهها، آراءِ خود رابه اشخاص دهند که به اسلام عزیز و قانون اساسى وفادار باشند... انحراف از این امر مهم اسلامى، خیانت به اسلام و کشور است و موجب مسئولیت عظیم است"(صحیفه نور، ج 12، ص 3)

بیان توجهات خاصه حضرت امام خمینی (ره) به شناخت کامل نمایندگان، ذهن را منصرف به شناخت نماینده "اصلح" از دیدگاه ایشان می نماید.

حضرت امام (ره) ملاک و معیار انتخاب اصلح را برای مردم چنین بیان می‏کند:

"اشخاصی را انتخاب کنیم که از هر جهت صالح باشند . مسلمان بودن تنها فایده‏ای ندارد، باید جمهوری اسلامی را قبول داشته باشد و از مسائل روز اطلاع داشته باشد . سعی کنید مثل مرحوم مدرس را انتخاب کنید . کسانی را که انتخاب می‏کنید باید مسائل را تشخیص دهند، نه از افرادی باشند که اگر قدرت دیگری تشری زد بترسند، باید بایستند و مقابله کنند"( صحیفه نور، ج 18، ص 198)

و در جایی دیگر حضرت امام خمینی (ره) معنا و معیار "اصلح" را چنین بیان می‏فرماید:

"اگر (انتخاب اصلح) برای خودتان باشد شیطانی است و اما اگر انتخاب اصلح برای مسلمان هاست، کی و از کجاست، مطرح نیست، از هر گروهی باشد، حزب باشد، یا غیر حزب، نه حزب اسباب این شود که غیر آن فاسد و نه صد در صد حزبی بودن باعث صلاح آنهاست . و انتخاب اصلح برای مسلمین یعنی انتخاب فردی که تعهد به اسلام و حیثیت آن داشته باشد و همه چیز را بفهمد و چون در مجلس اسلام تنها کافی نیست ‏بلکه باید مسلمانی باشد که احتیاجات مملکت را بشناسد و سیاست را بفهمد و مطلع به مصالح و مفاسد کشور باشد و ممکن است‏ به شما و گروه شما هم مربوط نباشد، که اگر اصلح را انتخاب کردید، کاری اسلامی می‏کنید"( صحیفه نور، ج‏18، ص‏152)

در صورت توجه به فرمایشات حضرت امام (ره) در باب انتخاب کاندیدای اصلح، میتوان مشت محکمی بر دهان دشمنان انقلاب اسلامی زد و بیعت مجددی با آرمانهای بلند امام راحل نمود....

در پست آتی به شرح سایر وظایف مردم خواهیم پرداخت ان شاءالله

1)تشریح وظایف هریک از افراد جامعه اسلامی (مردم و احزاب سیاسی)در قبال شرکت در انتخابات

از آنجایی که حضرت امام خمینی(ره) شرکت در فرائض و واجبات سیاسى نظام را هم تراز با انجام واجبات دینی قلمداد میکنند؛ بنابراین میتوان گفت حضور مردم در انتخابات میتواند عامل مؤثری در قوام و دوام نظام سیاسى اسلام باشد.

به عبارت دیگر، بنیان گذار کبیر انقلاب مسئولیت خطیر مشارکت سیاسى مردم در انتخابات را در کنار نماز قرار داده و مى فرمایند:

"باید همه شما، همه ما از زن و مرد، هر مکلف، همانطور که باید نماز بخواند همانطور باید سونوشت خودش را تعیین کند"(صحیفه نور، ج 15، ص 16)

حضرت امام خمینی(ره) رأى در تمام انتخابات از جمله انتخابات مجلس شوراى اسلامى را یکى دیگر از مصادیق تکلیف شرعى مردم براى حفظ نظام اسلامى دانسته و مى فرمایند:

"مردم هم خودشان مکلفند به این که شرکت کنند .در انتخابات نروند کنار.تکلیف است. حفظ اسلام است. رفتن کنار خلاف تکلیف است. خلاف مصالح اسلام است، مردم اگر حضور نداشته باشند و خداى نخواسته لطمه اى به اسلام وارد بشود، مسئول هستند."( همان، ج 18، ص 204.)

از این رو امام همواره روحانیت، مبلغان و نخبگان را به ترویج فرهنگ تکلیف گرایى در میان "مردم" دعوت مى کردند تا این تکلیف شرعى را براى مردم تبیین نمایند.

در پست آتی به شرح این وظایف خواهیم پرداخت ان شاءالله

تبیین هدف سوم:

رابطه حق و تکلیف (وظیفه) در نظام جمهوری اسلامی که بنای خویش را بر تقرب به جامعه مهدوی نهاده است، "دوطرفه" میباشد. به این معنا که هر‌ کجا بحث از حق دولت و حاکمی در میان است، تکلیفی بر عهده شهر‌وندان است و هر کجا که حرف از حق ملت به میان آید، تکلیفی بر عهده ی دولت بار خواهد شد.

لذا از انجایی که همه شهروندان در نظام جمهوری اسلامی "حق" دارند نماینده خویش را انتخاب کنند تکلیف یا به عبارتی "وظیفه ای" نسبت به حفظ نظام و دستاوردها و آرمان هاى آن نیز بر عهده انها به قرار میگیرد.

حضرت امام خمینی (ره) درباره حق ملت ایران در تعیین کارگزاران مى فرماید:

"این مردم هستند که باید افراد کاردان و قابل اعتماد خود را انتخاب کنند و مسئولیت امور را به دست آنان بسپارند"(صحیفه نور، ج 3، ص 269)

امام درباره حق مردم در تعیین نماینده مجلس شوراى اسلامى مى فرماید:

"مجلس شوراى اسلامى را باید ملت خودش وکلا (را) تعیین کنند" (همان، ج 8، ص 107.)

و درباره حق عزل نمایندگان مخالف نظام اسلامى مى فرماید:

"ملت اگر وکلاشان خواستند برخلاف اسلام عمل بکنند، مردم مختارند که وکلارا عزلشان کنند بریزند دور" (همان، ج 9، ص 254.)

بنابراین اثرات مثبت نقش و حق مردم در تعیین سرنوشت سیاسى عبارتند از:

1 - احساس مسئولیت در قبال سرنوشت کشور توسط تک تک آحاد مردم.

2 - نمایش جلوه اى از مشارکت سیاسى مثبت.

3 - رشد و تقویت و انسجام اجتماعى.

4 - مشروعیت بخشى به نظام سیاسى در عرصه هاى بین المللى و جهانى.

5 - نمایش مردمى بودن نظام.

6 - نشان دادن شعور، رشد و آگاهى سیاسى مردم.

7 - نمایش قدرت و حمایت مجدد از نظام مقدس جمهورى اسلامى و ولایت مطلقه فقیه.

8 - انتخاب نمایندگان شایسته و صالح.

اما آنچه در این مقال مقصود ماست ارائه شرحی از وظایف مردم نسبت به انتخابات می باشد. بنابراین شایسته است که بعد از ارائه دقیق وظایف هر یک از انتخاب شوندگان به وظایف هر یک از انتخاب کنندگان(ملت جمهوری اسلامی ایران) نیز پرداخته شود.

• رویکرد سوم: رویکرد نسبت به دشمن

1- بیگانه پرست

2- مرعوب تبلیغات دشمن

3- گرایش به سلطه پذیری و احساس ضعف در برابر قدرتها و منفعل در مقابل هوچی گریهای بین المللی دارد.

4- مورد حمایت آمریکا ست.

5- دشمن را به طمع بیندازد که :

          أ‌-         صفوف ملت را از هم جدا کند؛

       ب‌-       مردم را از دین، اصول و ارزشهای انقلابیشان دور کند.

6- اتخاذ موضع‏ گیری که:

          أ‌-         دشمن را به دخالت بیش‌تر امیدوار کند

   ب‌-   دشمن را نسبت به نظام اسلامى، گستاخ، طلب‌کار و فزون‏ طلب کرده و به زیاده‏ خواهى تشویق نماید.

"شما، نماینده و عصاره و خلاصه‏ ى ملت هستید. موضع‌گیرى شما در مسایل سیاسى و بین‏المللى، به یک معنا حاکى از موضع‌گیرى ملت ایران است. این موضع‌گیرى، دوگونه مى‏تواند باشد: گاهى مى‏تواند دشمن را به دخالت بیش‌تر امیدوار کند؛ او را نسبت به نظام اسلامى، گستاخ و طلب‌کار و فزون‏ طلب و به زیاده‏ خواهى تشویق کند."(بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در دیدار نمایندگان مجلس هفتم)

ایشان در انتها متذکر می شوند که :

"وقت بصر و صبر، یکی همین جاست. بصیرت؛ ملت ایران وقت انتخابات که میرسد، احتیاج به بصیرت دارد. نگاه کند ببیند دشمن چه موضعی گرفته است و در قبال این حرکت عظیم مردمی، حواس خود را جمع کند، تصمیم درست بگیرد. این هم وظیفه ی ما مردم است که باید مراقبت کنیم"(19/10/1386)

در پست بعدی به یاری حق به سراغتبیین هدف سوم یعنی : تشریح وظایف هریک از افراد جامعه اسلامی (مردم و احزاب سیاسی)در قبال شرکت در انتخابات خواهیم رفت ... ان شاءالله

• رویکرد دوم: رویکرد نسبت به مردم

1- کسى که فاسد است (فساد مالى یا فسادهاى گوناگون اخلاقى یا فساد عقیدتى و سیاسى دارد)

 "آن کسى که به مجلس مى رود، یا به هر مسؤولیت دیگرى در نظام جمهورى اسلامى مىرسد، اگر فاسد، بیگانه پرست و درخدمت منافع طبقات برخوردار جامعه بود، دیگر نمى تواند نقشى را که ملت و طبقات محروم مىخواهند، ایفا کند. " (بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در دیدار استادان و دانشجویان قزوین 26/ 9/ 1382)

2- در خدمت منافع طبقات برخوردار جامعه

3- معامله گر و رشوه‏ گیر

4- توصیه پذیر و مرعوب

"اگر آن شخص انسان معامله گر، رشوه‌گیر و توصیه پذیر و مرعوبى بود؛ در مقابل تشرِ تبلیغات و سیاست‏هاى خارجى جا زد، دیگر نمى تواند مورد اعتماد مردم قرارگیرد و برود آنجا بنشیند و تکلیف ملک و ملت را معیّن کند. این شخص غیر از کفایت ذاتى و دانایىِ ذاتى، به شجاعت اخلاقى، تقواى دینى و سیاسى و عقیده ى درست هم احتیاج دارد."(همان)

5- خوی اشرافی، گرایش به اسراف و طعمه انگاشتن این مسؤولیت را دارد

"خوی اشرافی و گرایش به اسراف و طعمه انگاشتن این مسؤولیت، بلای بزرگی است که گاه مردمِ سابقاً نجیب و پارسا هم ممکن است نتوانند خود را از آن برحذر بدارند. همه باید به شدّت مراقب خویش باشیم و دوره‌ی مسؤولیت خود را، حسنهای ماندگار و نه سیئه‌ای دامن‌گیر، بسازیم. در این کار دشوار کمک خواستن متضرعانه از خداوند رحیم و قدیر و مراقبت از خود، بزرگ‌ترین کمک کار تواند بود."( پیام رهبر معظم انقلاب به مناسبت آغاز به کار هشتمین دوره‌ی مجلس شورای اسلامی، ۱۳۸۷/۰۳/۰۷)

"افزون طلبی برای مسؤولین ممنوع است. اشرافیگری برای مسؤولین کشور نقطه ی ضعف به شمار میآید."(بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در جمع كثیرى از مردم استان گیلان ، شهرستان رشت‏. 11/2/1380)

6- مسایل فردی را بر مصالح جمعی مقدم میدارد

7- به دنبال تأمین رفاه فردی است

8- خود را با طبقه‌ی رفاه زده مقایسه میکند و نه محرومین (ضعفه الناس)

9- تبلیغاتش رنگین و متنوع است

10- وعده‏ هاى غیر عملى میدهد

"من با خودِ نماینده‏ هاى محترم در دوره‏هاى مختلف وقتى مواجه شدم، به این‌ها گفتم: آقایان و خانمهاى نماینده! وظیفه ی نماینده این نیست که وعده ی عمرانى و فلان پروژه، فلان کار را در منطقه ی انتخابى خود به مردم بدهد؛ این‌ها کار اجرایى است، کار دولت است. وظیفه ی نماینده این است که بتواند قانون مورد نیاز کشور را پیداکند، آن قانون را جعل کند. وقتى قانون شد ـ یعنى قاعده‏اى گذاشته میشود ـ دستگاههاى اجرایى و قضایى مجبورند بر طبق قانون عمل بکنند و عمل میکنند. وعده‏هاى غیرعملى دادن، وعده‏ هاى بزرگ دادن، اینها ملاک نیست؛ بایدمردم توجه کنند؛ گاهى علامت منفى هم هست"(سخنرانى مقام معظم رهبرى، 12/10/86 یزد)

11- کتمان کننده ی حقیقت در میان رقبا

12- قدرت طلب و قراردادن انتخابات به عنوان ابزاری برای قدرت طلبی

3-2اوصاف سلبی و ایجابی نمایندگان مجلس در دیدگاه و نظرات مقام معظم رهبری (دام ظله)

آنچه همه ساله از فحص و جستجو در میان بیانات مقام معظم رهبری(دام ظله) در باب ویژگی های نمایندگان مجلس شورای اسلامی بیش از همه مورد توجه قرار میگیرد؛ عنایت ویژه ایشان بر انتخاب "نماینده اصلح" میباشد.

ایشان در مورد شناخت اصلح اینگونه میفرمایند : "آن کسانی که به وسیله‌ی شورای نگهبان صلاحیت آن‌ها اعلام میشود، معنایش این است که این از حداقل صلاحیت مورد نیاز برخوردار است. در بین این کسانی که اعلام میشوند، افرادی هستند با صلاحیتهای بالاتر، افرادی هستند در سطح پایینتر. هنر ملت ایران و مردم شهرها و حوزه های انتخابیه این است که دقت کنند، نگاه کنند، بشناسند اصلح را، بهترین را انتخاب کنند."(بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در اجتماع بزرگ مردم یزد ۱۲/۱۰/۱۳۸۶٫)

هم چنین در جای دیگری فرمودند :

" به کی رأی بدهند؟ شاخص این است که شعارهای انقلاب بایستی به وسیله یمسئولین و منتخبین ما روز به روز زنده تر شود این شاخص است. ربطی به جناحبندی ها ندارد، ربطی به اسمها ندارد. علاج دردهای این ملت و وسیله ی رسیدنبه آرمانهای این ملت، شعارهای انقلاب است؛ اینها باید حفظ شود. آن کسانی کهبا این شعارها به معنای حقیقی کلمه مخالفند، دشمنِ این شعارهایند؛ اینهانباید در مراکز تصمیم گیری واقع بشوند. بین ملتند، باشند. آحاد ملت، هر کسیهر عقیده ای داشته باشد، اشکال ندارد؛ اما آن کسی که عقیده اش این است کهاین ماشین باید راه نیفتد، این را نمی شود پشت رُل گذاشت. یک آدمی که عقیدهاش این است که از این جا باید این اتومبیل حرکت نکند، این شخص را پشتفرمان خودرو بگذاریم، هیچ وقت این اتومبیل حرکت نخواهد کرد. باید کسی رابگذاریم که معتقد به این حرکت باشد، معتقد به این راه باشد، معتقد به آنهدف باشد، معتقد به توانائی های ملی باشد، معتقد به اسلام، معتقد به انقلابباشد و شاخص ها را قبول داشته باشد. این آن نقطه ی حساس است. این هم نکتهدوم است.البته باید هوشیاری بخرج داد؛ باید هوشیاری بخرج داد. از دوروها ودو رنگ ها و ظاهر باطن مختلف ها بایستی ترسید."(بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار اقشار مختلف مردم آذربایجان به مناسبت روز ۲۹ بهمن۲۸/۱۱/۱۳۸۶٫)

از این رو جهت عینیت بخشیدن به منویات مقام معظم رهبری (دام ظله)، به ذکر ویژگیهای ایجابی و سلبی نماینده اصلح میپردازیم.

الف) مقام معظم رهبری، ویژگیهای ایجابی فرد اصلح را با چند رویکرد معرفی می فرمایند:

• رویکرد اول: رویکرد نسبت به مبانی نظام

1- معتقد به اسلام، انقلاب و اهداف انقلاب

2- اهتمام کننده در تبیین شعارهای انقلاب و اهداف نظام جمهوری اسلامی

3- افتخار کننده به شعارهای انقلاب با تکیه بر استقلال، آزادی، اسلام و اجرای قانون اساسی در کشور

4- متدین، پاک‌دامن و بصیر

"رؤساى جمهور آینده، وزراى آینده، مدیران آینده و برجستگان گوناگون بخش‌هاى مختلف آینده – آن کسانى که طراح‌اند، برنامه‏ریزاند، متفکراند، تئوریسین اداره‏ى کشور هستند – از میان شماها پدید مى‏آیند؛ از میان شماها بر می‏خیزند. این مدیران و این برنامه‏ ریزان، هم باید عالم باشند، هم به معناى حقیقى کلمه باید متدین، پاک ‌دامن و بصیر باشند."( دیدار جمعى از دانش‌آموزان و دانشجویان در آستانه‌ى سالروز سیزده آبان 8/8/1387)

5- آرمان‏گرا و واقعیت‏گرا

"در نگاه به مسایل کشور – که در مورد مسؤولیت شما، به شکل قانون و قانون‏گذارى تجلى می‏کند – بایستى دو خصوصیت «آرمانگرایى» و «واقعبینى» را در نظر داشت. نگاهتان نگاه آرمانگرا باشد. از آرمان‏ها پایین نیایید، کوتاه نیایید. نگاه باید نگاه آرمانى باشد، منتها با توجه به واقعیت. سقفى را معین می‏کنیم؛ منتها تکلیفى را که براى خودمان یا دولت یا مسؤولین معین خواهیم کرد، بایستى با توجه به واقعیت‏هاى موجود باشد، منتها به طرف آن آرمان، تا همه‏ى این توانایى ها روز به روز بیش‌تر شود.واقع گرایى به معنایى که در مقابل آرمان گرایى است، مطلوب نیست. ملاک این است که ما می‏خواهیم به آن آرمان‏ها برسیم؛ منتها در کنار این، واقعبینى لازم است؛ نباید دچار توهم شد. گاهى ممکن است انسان در تصمیم گیرى، در آن‌چه که باید انجام بگیرد، دچار توهم باشد؛ خوب، این هم غلط است. آرمان‏ها را باید در نظر داشت. پله ها را باید مطابق با واقعیت ‏هایى که وجود دارد، یکى پس از دیگرى چید  و به سمت آن آرمان‏ها پیش رفت."(بیانات در دیدار نمایندگان مجلس شوراى اسلامى‌۱۳۸۹/۰۳/۱۸)

ادامه مطلب در پست بعدی...

3) تشریح وظایف و اوصاف سلبی و ایجابی نمایندگان مردم در دیدگاه و نظرات مقام معظم رهبری (دام ظله)

در این مبحث با توجه به معیارها و ملاک‌های مورد نظر مقام معظم رهبری(دام ظله) در انتخاب نمایندگان اصلح مجلس شورای اسلامی، به ذکر وظایف ،شرایط و ویژگیهای آنان خواهیم پرداخت.

3-1 وظایف نمایندگان مجلس از دیدگاه مقام معظم رهبری (دام ظله)

از آنجایی که بازتاب مفاد قانون اساسی در کلام مقام معظم رهبری (دام ظله) آشکار است؛ طبیعتاً شرح وظایف قوای سه گانه، من جمله نمایندگان مجلس شورای اسلامی در میان بیانات ایشان؛ در چارچوب قانون، بلکه عیناً همان چیزی است که در متن قانون آمده است. از این رو برای رعایت روال پیشین بحث و تطابق نظریات مقام معظم رهبری (دام ظله) با قانون اساسی؛ به بخشی از بیانات گوهربار ایشان من باب تبیین وظایف نمایندگان شورای اسلامی اشاره می کنیم:

1. قانونگذاری :

یکی از کارکردهای مهم و اصلی مجلس شورای اسلامی ، قانونگذاری است که در اصل 71 قانون اساسی آمده است:

" مجلس شورای اسلامی در عموم مسائل در حدود و مقرر در قانون اساسی می تواند قانون وضع کند."

رهبر معظم انقلاب در این بخش ابتدا به استفاده بهینه از ظرفیت کاری مجلس تأکید می کنند و یکی از بزرگترین ظرفیت های مجلس را قانونگذاری می دانند. و سپس یک سری بایدها ونبایدها در قانونگذاری را مورد ملاحظه قرار می دهند. معظم‌له نکته مهمی که در این موضوع دنبال می کنند نقش نرم‌افزاری قانون برای به حرکت درآوردن کشور است:

" نمایندگان باید متوجه باشند که قانونی که آنان وضع می‌کنند چه نقشی در اداره کشور و پیشبرد کشور دارد. قانونگذاری برای هر کشور و ملتی فی‌نفسه مهم است، اما برای کشوری همچون ایران و ملت بزرگی نظیر ملت ایران که راه نوینی را در مقابل بشر گشوده است. از اهمیتی بسیار فراوان تر برخوردار می شود."( بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با نمایندگان هشتمین دوره مجلس 21/3/87)

یک مجلس خوب علاوه بر نقش نظارتی باید قوانین ماندگار که راهگشای حال و ‌آینده مردم باشد را با نظر کارشناسی به تصویب برساند. مقام معظم رهبری در دیدار با نمایندگان مجلس هشتم پیرامون ویژگی‌های قانون مطلوب فرمودند:

"قانون باید جامع، کامل، ماندگار، صریح، کارشناسی شده، گره گشا و ناظر بر مشکلات زندگی مردم باشد و جز در مواردی که برای بازکردن گره ها در کوتاه مدت لازم است، بتواند در شرایط و موقعیت های مختلف اجرا شود و مردم را در باره تصمیماتشان برای آینده خاطر جمع کند."(بیانات مقام معظم رهبری در دیدار نمایندگان مجلس هشتم با رهبر معظم انقلاب - 1387/03/21)

2. نظارت :

یکی از وظایف مهم و اختیارات مجلس بُعد نظارتی آن است. در بین ابزارهای متعدد نظارتی مجلس، دیوان محاسبات یکی از آنها است. اختیار و وظایف دیوان محاسبات در اصول 52 و 53 قانون اساسی بیان شده است. بر این اساس مقام ‌معظم ‌رهبری به نمایندگان سفارش می کنند که دیوان محاسبات را خیلی جدی بگیرند و از آن در راستای کار خود استفاده کنند:

"من در مجالس قبلی مکرر به مسئولان و دست اندرکاران می گفتم دیوان محاسبات را خیلی جدی بگیرید؛ این ابزار بسیار مهمی است. به شما هم این نکته را عرض می کنم. البته بعضی گوش کردند ، بعضی هم گوش نکردند ؛ اما گوش کنید. دیوان محاسبات خیلی مهم است. بودجه عظیم این ملت تنها درآمد عمومی عمده‌ی ملت است که در اختیار دستگاههای قرار می گیرد؛ باید مشخص باشد که این بودجه چگونه خرج شد. مسأله تفریغ بودجه و تشخیص صحت و سقم کاری که انجام گرفته، یکی از مهمترین ابزارهای نظارتی شماست ؛ از این غفلت نکنید."(بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با نمایندگان مجلس هفتم  83/3/27)

رهبر معظم انقلاب در بحث نظارت بر دیوان محاسبات به نمایندگان سفارش می‌کنند که کار نظارتی که انجام می دهند قانونی باشد و از ارتباطات مخدوش که احتمال دارد بین بخشی از نمایندگان و دستگاههای تحت نظارتی صورت بگیرد جداً بپرهیزند چرا که این مسأله در نهایت جایگاه مجلس را بی اثر خواهد کرد. معظم‌له در این زمینه می‌فرمایند:

"اگر بخواهید از ابزارهای نظارتی استفاده کنید ، همه تلاش خود را بر این قرار دهید که ارتباط با دستگاههای اجرایی و تحت نظارتتان قانونی باشد و بعضی از ارتباطهای مخدوش، مطلقاً به ضرر شماست. نمی خواهیم به کسی یا چیزی یا جمعی اشاره کنیم؛ اما در فرض های ذهنی نمی گنجد که بین بخشی از نمایندگان و بخشی از دستگاههای تحت نظارت ارتباطات مخدوش و غیر صحیحی به وجود بیاید. این، قطعاً نظارت را مخدوش خواهد کرد و قدرت نظارت را خواهد گرفت و توانایی عظیمی که قانون به مجلس داده است، از مجلس سلب خواهد کرد؛ آنگاه مجلس دیگر اثرگذار نخواهد بود." (همان)

از این رو، وظایف دیگری در "بُعد نظارتی" برای نمایندگان مجلس در متن قانون اساسی مفروض است. مانند نظارت بر:

- تشکیل دولت(برابر اصل 133 قانون اساسی)

- معاهدات و قراردادهای بین‌المللی (برابر اصل 77 قانون اساسی)

- اصل استقلال و تمامیت مرزی كشور(برابر اصل 78 قانون اساسی)

- قراردادهای مالی دولتی با طرف خارجی(برابر اصل 80 قانون اساسی)

و سایر وظایف مجلس عبارتند از :

 - تحقیق و تفحص در تمام امور كشور (برابر اصل 76 قانون اساسی)

 - رسیدگی به شكایت‌های مردم(برابر اصل 90 قانون اساسی)

- تصویب بودجه سالانه (برابر اصل 52 قانون اساسی)

و . . . (برای مطالعه بیشتر به متن قانون اساسی مراجعه نمایید)

در نتیجه ی آنچه تا کنون مطرح کردیم میتوان ویژگی های نماینده اصلح از دیدگاه حضرت امام خمینی (ره) را این گونه تقسیم بندی نمود :

1. صفات ایجابی

الف- شاخصه اخلاقى

• اخلاق فردی

1- مزین به اخلاق اسلامى 2 - متدین 3 - متقى 4 - مخلص 5 - سالم 6 - امین، معروف به امانت 7 - مؤمن  -8 داراى سعه صدر 9 - شجاعت 10 - داراى حب نفس نباشد 11 - پرهیز از معیارهاى غیر اخلاقى 12 - پرهیز از هواهاى نفسانى 13 - پرهیز از خودنمایى

• اخلاق اجتماعی

1 - متعهد 2 - احساس مسئولیت 3 - دلسوز به ملت و بخصوص طبقه مستضعف 4 - خدمتگزار به اسلام و مسلمین 5 - خدمتگزار به ملت و کشور 6 - معروف به خدمت به مردم 7 - مرتبط با مردم 8 - از قشر متوسط مردم و آمیخته با مردم 9 - توجه به ارزش خدمت نه تحصیل مقام 10 - خیر خواه امت 11 - مورد اعتماد 12 - ضابطه گرایى 13 - عدم گروه گرایى 14 - کار براى خدا 15 - پرهیز از کار براى خود 16 - ناباب نباشد 17 - کارشکنى نکند 18 - فتنه گرى نکند 19 - ساده زیست 20 - بى علاقه به زخارف دنیا 21 - پرهیز از زندگانى اشرافى و مصرفى 22 - پرهیز از تعلق قلب به مال و منال و جاه و مقام 23 - عدم سوء سابقه و انحراف 24 - عدم خیانت 25 - عدم احتمال انحراف اخلاقى در اعمالى 26 - حریت 27 - صراحت

ب- شاخصه اعتقادى

1 - صد در صد مسلمان 2 - معتقد به احکام اسلام 3 - معتقد به اجراى احکام اسلام 4 - ملتزم به ولایت مطلقه فقیه 5 - تعهّد به اسلام و حیثیت آن 6 - عدم احتمال انحراف عقیدتى

ج- شاخصه علمى

1 - متفکر 2 - متخصص 3 - اقتصاددان 4 - علما و روحانیون مطلع از احکام شرعى 5 - قدرت تشخیص مسائل 6 - آگاه به مسایل روز 7 - آگاه به نیازهاى کشور 8 - منتج و نافع 9 - روشنفکر متعهد 10 - روحانیون مطلع از احکام اصول سیاسى اسلام 11 - مطلع بر اوضاع جهان 12 - داراى فهم و درک سیاسى 13 - سیاست را بفهمد 14 - از روى جهالت با مسئل برخورد نکند 15 - لایق تر از سایرین 16 - کارشناس و متخصص متعهد و زبردست

د- شاخصه سیاسى

• عرصه داخلى

1 - متعهد به قوانین کشور 2 - حافظ منافع کشور 3 - سیاستمدار 4 - احتیاجات مملکت را بشناسد 5 - مطلع به مصالح و مفاسد کشور 6 - وجدان سیاسى 7 - داراى دید سیاسى 8 - حق گرایى 9 - اهل توطئه نباشد 10 - مخالف طاغوت 11 - عدم گرایش به دسته و گروه

• عرصه بین المللى

1 - نه متمایل به شرق نه متمایل به غرب 2 - آگاه به اوضاع سیاسى جهان 3 - قدرت تشخیص مسائل پیچیده جهان 4 - بى گرایش؛ به دو قطب الحادى و سرمایه دارى 5 - مقابله در برابر قشرهاى امریکا و روس 6 - مخالف با مکتب هاى انحرافى 7 - منزه از گرایش به شرق و غرب 8 - فهمیدن مسائل خارجى و توطئه هاى دشمنان

• عرصه اندیشه و تفکر

1 - داراى دید و فهم سیاسى 2 - وفادار به جمهورى اسلامى 3 - وفادار به قانون اساسى 4 - غیر منحرف 5 - داراى بصیرت در امر دین و دنیا 6 - موافقت با جمهورى اسلامى 7 - معتقد به جمهورى اسلامى 8 - قدرت تصمیم گیرى هاى قاطع 9 - به صحنه آوردن احکام سیاسى، اجتماعى

2. صفات سلبی

هرچند که این دسته از شاخصه ها اهمیتی مخصوص به خود دارند، اما از آنجایی که فراوانی حضورشان در سخنان حضرت امام خمینی (ره) به اندازه شاخصه های صفات ایجابی نیست لذا کاربران محترم را جهت اطلاع بیشتر به جای جای سخنان حضرت امام (ره) که به صورت ضمنی به این صفات اشاره داشته اند ارجاع میدهیم.

در پست بعدی به یاری حق به سراغ تشریح وظایف و اوصاف سلبی و ایجابی نمایندگان مردم در دیدگاه و نظرات مقام معظم رهبری (دام ظله) خواهیم رفت ... ان شاءالله

2-2-7-خدمتگذار ملت و مستضعفان

نظام اسلامى مبتنى بر دین اسلام، با الگو گیرى از سیره پیامبر اکرم(ص) و ائمه معصومین(ع) ،خدمت به خلق خدا، و رعایت حال توده مردم به ویژه قشر محروم و ضعیف مى باشد. در نظام جمهوى اسلامى اجراى اهداف والاى انقلاب اسلامى که در قانون اساسى متجلى شده بستگى به طرحها، لوایح و مصوباتى دارد که در مجلس مطرح مى شود که اگر این مصوبات در راستاى تأمین عدالت براى طبقات محروم در تأمین عدالت اجتماعى باشد آرمانهاى حضرت امام(ره) تحقق خواهد یافت. بدیهى است که لازمه این امر انتخاب نمایندگان مجلس از طبقه محروم که طعم محرومین را چشیده اند مى باشد چنانکه ایشان ضمن انتقاد از مجلس دوران طاغوت چنین مى فرماید:

"مجلس دیروز نمى توانست به فکر محرومین باشد، براى اینکه محروم تویش نبود"(صحیفه نور، ج 18، ص54 62/5/11)

"در مجلس شورا هم نمى خواهیم از طبقه بالا درست بشود، مجلس شورا مى خواهیم، ازآدم ها، آدم هایى که متوجه اند به اینکه به این ملت چه گذشته است درست بشود"( همان، ج 10، ص154 58/8/16)

در اندیشه حضرت امام خمینى (ره) در جمهورى اسلامى، گرایش به محرومان و مستضعفان  و  حمایت از آناناز شرایط اساسى مسئولان مى باشد و بر همین اساس،خطاب به ملت ایران در زمینه تشکیل مجلس شوراى اسلامى مى فرماید:

"مجلس از طبقه اى باشند که محرومیت و مظلومیت مستضعفان و محرومان جامعه را لمس نموده و در فکر رفاه آنان باشند، نه از سرمایه داران و زمین خواران و صدرنشینان مرفه و غرق در لذات و شهوات که تلخى محرومى و رنج گرسنگان و پابرهنگان را نمى توانند بفهمند."( همان، ج 9، ص128 58/6/23)

"خدا نیاورد آن روزى را که سیاست ما و سیاست مسئولین کشور ما، پشت کردن به دفاع از محرومین و رو آوردن به حمایت از سرمایه دارى گردد"( کلمات قصار امام خمینى، ص 220.)

حضرت امام(ره) در این زمینه هشدار حکیمانه اى را خطاب به ملت شریف ایران فرموده اند در این پیام که به منشور انقلاب شهرت یافته مى فرماید:

"آنهایى که در خانه هاى مجللى، راحت و بى درد آرمیده اند و فارغ از همه رنج ها و مصیبت هاى جان فرساى ستون محکم انقلاب و پابرهنگان محروم، تنها ناظر حوادث بوده اند و حتى از دور هم دستى بر آتش نگرفته اند، نباید به مسئولیتهاى کلیدى تکیه کنند، که اگر به آنجا راه پیدا کنند چه بسا انقلاب را یک شبه بفروشند."( صحیفه نور، ج 15، ص63 60/7/2)

همانطور که اشاره گردید نماینده اصلح کسى است که علاوه بر حمایت و خدمتگذارى قشر مستضعفین و محرومین به تأسى از اندیشه و سیره حضرت امام خمینى (ره) خود را خادم و خدمتگذار ملت بداند و خود را وقف امر قانونگذارى و حسن اجراى قانون کند:

"رأى خود را به شخصى که متعهد به اسلام و خدمتگذار به ملت و کشور و حامى مستضعفان... است بدهید"( همان)

"یک اشخاصى را که... معروف است به خدمت به مردم، آنها را تعیین بکنند"( همان، ج 10، ص154 58/8/16)

" تمیز بین كسانى كه در تفكر خود خدمت به اسلام و محرومان را اصل قرار داده‏اند، با دیگران كار مشكلى نیست"(صحیفه امام/ ج 21/ ص 11)