http://www.erfan.ir/article/article.php?id=32363

عصر ظهور در کلام امام باقر ع

امامان معصوم علیهم‏السلام به جهت اهمیت مسئله مهدویت و غیبت دوازدهمین حجت الهى، در فرصت‌هاى مناسب از عصر ظهور سخن گفته و شیعیان را با نشانه‏ها، علائم و ویژگی‌هاى دولت كریمه حضرت قائم علیه‏السلام آشنا ساخته‏اند.

این آگاهی‌ها و اطلاع‏رسانى آن ستارگان هدایت موجب شده است كه اهل ایمان و منتظران حكومت عدل حضرت مهدى علیه‏السلام بیش از پیش امیدوار و دلبسته آن عصر گشته، نسل‌هاى بعدى را نیز با این فرهنگ مأنوس كنند.

دلدادگان فرهنگ انتظار با همه مشكلات و گرفتاری‌هایى كه دشمنان برایشان فراهم مى‏آورند، هرگز امید به رسیدن آن روز دیدنى و لذتبخش را از دست نمى‏دهند، بلكه شوق و عشقشان بیشتر مى‏شود و زیر لب زمزمه مى‏كنند:

چه خوش باشد كه بعد از انتظارى

به امیدى رسد امیدوارى

سخن از خصوصیات انقلاب جهانى آن یار سفر كرده، زمانى شیرین‏تر مى‏شود كه امامان معصوم علیهم‏السلام ویژگی‌ها و نشانه‏هاى عصر ظهور حضرت قائم آل محمد صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله را برایمان توصیف كنند و بذر امید و آرزوى استقرار دولت كریمه امام زمان علیه‏السلام را در دل‌هاى به انتظار نشسته‏مان شكوفا گردانند تا رایحه دل‏انگیز دوران ظهور در روح و جسم انسان‌هاىِ خسته از ظلم و ناعدالتى و فتنه و فساد، حیاتى تازه ببخشد.

منتظران مژده باد

امام باقر علیه‏السلام در گفتارى امیدآفرین و نشاط ‏بخش به منتظران حقیقى آن حضرت مژده مى‏دهد كه «یَأْتِى عَلَى النّاسِ زَمانٌ یَغِیبُ عَنْهُمْ اِمامُهُمْ فَیاطُوبى لِلثّابِتِینَ عَلى اَمْرِنا فِى ذلِكَ الزَّمانِ اِنَّ اَدْنى ما یَكُونُ لَهُمْ مِنَ الثّوابِ اَنْ یُنادِیَهُمُ الْبارِى‏ءُ عَزَّ وَ جَلَّ عِبادِى آمَنْتُمْ بِسِرّى وَ صَدَّقْتُمْ بِغَیْبى فَأَبْشِرُوا بِحُسْنِ الثَّوابِ مِنّى(1) ؛ بر مردم زمانى مى‏آید كه امامشان از منظر آنان غایب مى‏شود. خوشا به حال آنان ‏كه در آن زمان در امر [ولایت] ما اهل‌بیت ثابت‏قدم و استوار بمانند! كمترین پاداشى كه به آنان مى‏رسد، این است كه خداى متعال خطابشان مى‏كند و مى‏فرماید: بندگان من! شما به حجت پنهان من ایمان آوردید و غیب مرا تصدیق كردید. پس بر شما مژده باد كه بهترین پاداش من در انتظارتان است.»

آن ‏گاه امام باقر علیه‏السلام ادامه داد: «خداوند متعال به خاطر ارج‏گذارى به چنین منتظران راستینى به آنان مى‏فرماید: شما مردان و زنان، بندگان حقیقى من هستید. رفتار نیك و شایسته‏تان را مى‏پذیرم و از كردار ناپسندتان عفو مى‏كنم و به خاطر شما سایر گنهكاران را مى‏آمرزم و بندگانم را به خاطر شما با باران رحمت خود سیراب و از آنان بلا را دفع مى‏كنم. اى عزیزترین بندگان من! اگر شما نبودید، عذاب دردناك خود را به مردم نافرمان نازل مى‏كردم.»(2)

یاران وفادار

پیشواى پنجم علیه‏السلام در توصیف یاران حضرت مهدى علیه‏السلام كه در زمان غیبت، خود را براى شركت در قیام جهانى آن حضرت آماده مى‏كنند، به ابو خالد كابلى فرمود: «من به گروهى مى‏نگرم كه در آستانه ظهور از طرف مشرق زمین به پا مى‏خیزند. آنان به دنبال طلب حق و ایجاد حكومت الهى تلاش مى‏كنند. بارها از متولیان حكومت اجراء حق را خواستار مى‏شوند، امّا با بى‏اعتنایى مسئولین مواجه مى‏شوند. وقتى كه وضع را چنین ببینند، شمشیرهاى خود را به دوش مى‏نهند و با اقتدار و قاطعیت تمام در انجام خواسته‏شان اصرار مى‏ورزند تا این كه سردمداران حكومت نمى‏پذیرند و آن حق طلبانِ ثابت قدم، ناگزیر به قیام و انقلاب مى‏گردند و كسى نمى‏تواند جلوگیرشان شود. این حق‏جویان وقتى كه حكومت را به دست گرفتند، آن را به غیر از صاحب الامر علیه‏السلام به كس دیگرى نمى‏سپارند. كشته‏هاى اینها همه از شهیدان راه حق محسوب مى‏شوند.»

در اینجا امام باقر علیه‏السلام به ابو خالد كابلى جمله‏اى زیبا فرمود كه مى‏تواند نصب العین همه منتظران لحظات ظهور باشد.

آن حضرت فرمود: «اَما اِنِّى لَوْ اَدْرَكْتُ ذلِكَ لاَءَسْتَبْقَیْتُ نَفْسى لِصاحِبِ هذَا الاْءَمْرِ(3) ؛ مطمئنا بدان! اگر من آن روزگاران را درك كنم، جانم را براى فداكارى در ركاب حضرت صاحب الامر علیه‏السلام تقدیم مى‏دارم.»

امام پنجم علیه‏السلام در مورد استقامت و استوارى یاران حضرت مهدى علیه‏السلام به آیه‏اى از قرآن استناد كرد و در تفسیر آیه «فَاِذا جاءَ وَعْدُ اُوْلهُما بَعَثْنا عَلَیْكُمَ عِبادا لَنا اُولى بَأْسٍ شَدِیدٍ فَجاسُوا خِلالَ الدِّیارِ وَ كانَ وَعْدا مَفْعُولاً»(4) ؛ «هنگامى كه نخستین وعده فرا رسد، گروهى از بندگان پیكارجوىِ خود را بر ضد شما برمى‏انگیزیم [تا شما را سخت درهم كوبند و براى به دست آوردن مجرمان] خانه‏ها را جستجو مى‏كنند و این وعده‏اى است قطعى.» فرمود: «این بندگان پیكارجو و مقاوم كه به طرفدارى از حق به پا مى‏خیزند، همان حضرت قائم و یاران وفادار او هستند.»(5)

چشم به راه ظهور

از منظر امام باقر علیه‏السلام در عصر غیبت، چشم به راه ظهور حضرت مهدى علیه‏السلام بودن و انتظار حكومت آل محمد صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله را كشیدن از عبادات شایسته و برتر محسوب مى‏شود. آن گرامى به نقل از وجود مقدس رسول اكرم صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله فرمود:

«اَفْضَلُ الْعِبادَةِ انْتِظارُ الْفَرَجِ(6)؛ انتظار [پیروزى و] فرج [آل محمد صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله] از برترین عبادات محسوب مى‏شود.»

جهان در آستانه ظهور

در آستانه ظهور حضرت مهدى علیه‏السلام اوضاع جهان به بدترین وضع خود مى‏رسد و ظلم و ناعدالتى، تبعیض، تضییع حقوق دیگران به بدترین وضع خود تبدیل شده و مردم از هر كس و حكومتى ناامید گردیده، به دنبال روزنه امید و نداى عدالتى مى‏گردند كه آنان را از آن منجلاب ستم و از چنگال زورمداران و مستكبران نجات بخشد. مردم چنان از دست دروغگویان فتنه‏انگیز و فرصت طلب به تنگ مى‏آیند كه شب و روز آرزوى قیام منادى عدالت را در سر مى‏پرورانند. حضرت امام باقر علیه‏السلام فضاى تاریك جهان قبل از ظهور را این‏گونه بیان مى‏كند:

«لا یَقُومُ الْقائِمُ اِلاّ عَلى خَوْفٍ شَدیدٍ مِنَ النّاسِ وَ زَلازِلَ وَ فِتْنَةٍ وَ بَلاءٍ یُصیبُ النّاسَ وَ طاعُونٍ قَبْلَ ذلِكَ وَ سَیْفٍ قاطِعٍ بَیْنَ الْعَرَبِ وَاخْتِلافٍ شَدیدٍ بَیْنَ النّاسِ وَ تشْتیتٍ فى دینِهِمْ وَ تَغْییرٍ فى حالِهِمْ حَتّى یَتَمَنَّى الْمُتَمَنّى الْمَوْتَ صَباحا وَ مَساءً مِنْ عِظَمِ ما یَرى مِنْ كَلْبِ النّاسِ وَ اَكْلِ بَعْضِهِمْ بَعْضا(7)؛ حضرت قائم علیه‏السلام قیام نمى‏كند، مگر در حال ترس شدید مردم و زلزله‏ها و فتنه و بلایى كه بر مردم فرا رسد و قبل از آن، گرفتار طاعون مى‏شوند.

آن‏گاه شمشیر برنده میان اعراب حاكم مى‏شود و اختلاف میان مردم و تفرقه در دین و دگرگونى احوالشان به اوج مى‏رسد؛ به‏ گونه‏اى كه هر كس بر اثر مشاهده درنده‏خویى و گزندگى‏اى كه در میان برخى از مردم نسبت به بعضى دیگر به وجود مى‏آید، صبح و شام آرزوى مرگ مى‏كند.»

امام آن‏گاه افزود: «وقتى كه یأس و ناامیدى تمام مردم را فرا گرفت و دیگر از هر جهت خود را در بن‏بست احساس كردند، امام غائب علیه‏السلام قیام مى‏كند.»

اقتدار حضرت مهدى علیه‏السلام

براى اجراء عدالت و گسترش مساوات در جامعه اسلامى لازم است كه موانع عدالت را از میان برداشت و راه آن را هموار كرد؛ زیرا اصحاب زر و زور و تزویر و كسانى كه از در هم ریختگى جامعه در راه ترویج فساد و انحراف بهره مى‏برند، هرگز از عدالت و برنامه‏هاى عادلانه راضى نخواهند بود و با توسل به هر شیوه‏اى در مسیر احقاق حقوق مردم سنگ‏اندازى خواهند كرد. بنابراین، یكى از مهم‏ترین ویژگی‌هاى زمامداران عادل قاطعیت و صلابت در مقابله با دشمنان داخلى و خارجى است. امام زمان علیه‏السلام نیز با اقتدار كامل مخالفین اسلام و دشمنان عدالت را سركوب خواهد كرد. امام باقر علیه‏السلام مى‏فرماید:

«لَیْسَ شَأْنُهُ اِلاّ بِالسَّیْفِ(8) ؛ آن حضرت (در سركوب دشمنان قسم خورده‏اش) فقط شمشیر را مى‏شناسد.»

او در قاطعیت همانند جدّش رسول خدا صلى ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله عمل خواهد كرد و به خیانتكاران، كافران و عوامل داخلى دشمن اجازه هیچ‏گونه توطئه‏اى نخواهد داد.

حضرت باقر علیه‏السلام درباره شباهتحضرت مهدى علیه‏السلام به پیامبران الهى مطالبى فرموده و درباره تشابه حضرت خاتم الاوصیاء به حضرت پیامبر اكرم صلى ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله فرموده است: «وَ اَمّا مِنْ مُحَمَّدٍ صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله فَالْقِیامُ بِالسَّیْفِ وَ تَبْیینُ آثارِهِ ثُمَّ یَضَعُ سَیْفَهُ عَلى عاتِقِهِ ثَمانِیَةَ اَشْهُرٍ فَلا یَزالُ یَقْتُلُ اَعْداءَ اللّهِ حَتّى یَرْضَى اللّهُ عَزَّ وَ جَلَّ(9)؛ و امّا [شباهت حضرت مهدى علیه‏السلام] به پیامبر اكرم صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله قیام با شمشیر است [كه دشمنان لجوج را از میان برمى‏دارد] و آثار آن حضرت را آشكار مى‏كند. آن‏گاه هشت ماه به صورت مسلّح و آماده به سر مى‏برد و همواره با دشمنان خدا مبارزه مى‏كند تا این كه خداوند راضى شود.»

بانوان در دولت مهدوى

بدون تردید بانوانِ شایسته و متعهد در دولت آن حضرت جایگاه ارزشمندى دارند. نقش زن در آن زمان همانند زنان صدر اسلام، فراخور حال آنان و نسبت به موقعیت ویژه‏شان خواهد بود؛ یعنى همان رسالتى كه یك زن مسلمان طبق آیین اسلام به دوش گرفته است، در عصر ظهور نیز به آن پاى‏بند خواهد بود. آنچه از روایات بر مى‏آید، آن است كه عده‏اى از كارگزاران آن حضرت از بانوان ارجمند هستند. جابر بن یزید جعفى از یاران نزدیك امام محمد باقر علیه‏السلام به نقل از آن حضرت فرمود:

«وَ یَجِى‏ءُ وَاللّهِ ثَلاثُ مِائَةٍ وَ بِضْعَةَ عَشَرَ رَجُلاً فیهِمْ خَمْسُونَ امْرَأَةً یَجْتَمِعُونَ بِمَكَّةَ عَلى غَیْرِ میعادٍ(10)؛ به خدا سوگند! 313 نفر یاران مهدى علیه‏السلام مى‏آیند كه پنجاه نفر از آنان زن مى‏باشند و بدون هیچ‏گونه وعده قبلى در شهر مكه گرد هم جمع مى‏شوند.»

روایت دیگرى در این زمینه از ام‌سلمه، همسر رسول خدا صلى ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله از طریق اهل سنت نقل شده است كه پیامبر اكرم صلى ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله در آن گفتار با اشاره به عصر ظهور و اجتماع یاران حضرت مهدى علیه‏السلام در اطراف آن حضرت مى‏فرماید:

«یَعُوذُ عائِذٌ فِى الْحَرَمِ فَیَجْتَمِعُ النّاسُ اِلَیْهِ كَالطَیْرِ الْوارِدِ الْمُتَفَرِّقَةِ حَتّى یَجْتَمِعَ اِلَیْهِ ثَلاثُ مِائَةٍ وَ اَرْبَعَةَ عَشَرَ رَجُلاً فِیهِ نِسْوَةٌ ...؛ (در زمان ظهور) پناه‏خواهى به حرم خداوند در مكه پناهنده مى‏شود. مردم همانند كبوتران از هر سو به جانب او رو مى‏آورند تا این كه سیصد و چهارده نفر كه عده‏اى از آنان زن هستند، دور او را مى‏گیرند.» و ادامه داد: «و از همان‏ جا خروج مى‏كنند و بر تمام ستمگران و اعوان و انصارشان پیروز مى‏گردند و عدل را آن ‏چنان در روى زمین برقرار مى‏سازند كه زندگان آرزو مى‏كنند كه اى كاش مرده‏هایشان نیز از طعم آن عدالت مى‏چشیدند!»(11)

مخالفین دولت مهدوى

سران جبهه باطل معمولاً افرادى خودخواه، متكبر، صاحب صفات ناپسند انسانى هستند كه در مقابل حق خودنمایى مى‏كنند. آنان چنان در منجلاب فساد و گناه غوطه‏ورند كه انسان‌هاى حق‏طلب و جلوه‏هاى فضیلت را خطرناك‏ترین دشمنان خویش قلمداد مى‏كنند. به همین جهت، تمام تلاش‌هاى خود را براى نابودى آیین حق و رهبران الهى به كار مى‏گیرند. اما خداوند طبق سنت پایدار خود همواره حق را پیروز گردانیده و دشمنانش را مأیوس و مغلوب كرده است.

قرآن مى‏فرماید: «یُرِیدُونَ أَن یُطْفِئُواْ نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَهِهِمْ وَ یَأْبَى اللَّهُ إِلآَّ أَن یُتِمَّ نُورَهُ وَ لَوْكَرِهَ الْكَـفِرُونَ»(12)؛ «(مخالفین حق)مى‏خواهند نور خدا را با دهان‌هاى خود خاموش كنند، ولى خدا جز این نمى‏خواهد كه نورش را كامل كند؛ هر چند كافران را خوش نیاید.»

در عصر ظهور، تلاش‌هاى زیادى صورت مى‏گیرد تا از استقرار حكومت قائم آل محمد صلى ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله جلوگیرى شود، اما آن حضرت به لطف و مدد الهى، تمام موانع را از میان برمى‏دارد. سفیانى یكى از دشمنان سرسخت حضرت مهدى علیه‏السلام است.

امیرمؤمنان على علیه‏السلام در مورد جنایات وى به كوفیان فرمود: «بدا به حال كوفه! سفیانى چه جنایاتى در آنجا انجام مى‏دهد! به حریم شما تجاوز مى‏كند، كودكان را سر مى‏برد و ناموس شما را هتك مى‏كند.»(13)

امام ‌باقر علیه‏السلام درباره ویژگی‌هاى این دشمن سرسخت حضرت مهدى علیه‏السلام فرمود: «اگر سفیانى را مشاهده كنى، در واقع پلیدترین مردم را دیده‏اى. وى داراى رنگى بور و سرخ و كبود است. هرگز سر به بندگى خدا فرو نیاورده و مكه و مدینه را ندیده است.»(14)

امام باقر علیه‏السلام مى‏فرماید: «گویا من سفیانى (سركرده دشمنان حضرت امام عصر علیه‏السلام) را مى‏بینم كه در زمین‌هاى سرسبز شما در كوفه اقامت گزیده، ندا مى‏دهد كه هر كس سر یك تن از شیعیان على علیه‏السلام را بیاورد، هزار درهم پاداش اوست. در این هنگام، همسایه به همسایه دیگر حمله مى‏كند و مى‏گوید: این شخص از شیعیان است. او را مى‏كشد و هزار درهم جایزه مى‏گیرد.»(15)

شیصبانى نیز یكى دیگر از سران جبهه باطل در عصر ظهور است. او از دشمنان كینه‏توز اهل‌بیت علیهم‏السلام و حضرت مهدى علیه‏السلام مى‏باشد. ریشه‏اش به بنى‏عباس مى‏رسد و شخصى بدكردار، شیطان صفت و گمنام است. امام باقر علیه‏السلام به جابر جعفى فرمود: «سفیانى خروج نمى‏كند، مگر آن كه قبل از او شیصبانى در سرزمین عراق خروج مى‏كند. او همانند جوشیدن آب از زمین، یكباره پیدا مى‏شود و فرستادگان شما را به قتل مى‏رساند. بعد از آن در انتظار خروج سفیانى و ظهور قائم علیه‏السلام باشید.»(16)

دجّال نیز فتنه‏گرى كذّاب و فریبنده است كه موجى از آشوب و فتنه به پا مى‏كند و بسیارى را با دسیسه‏هاى شیطانى‏اش مى‏فریبد. چشم راست او ناپیداست و نام اصلى‏اش صیف بن عائد است. او ادعاى خدایى مى‏كند. در سحر و جادو، زبردست و در فریب مردم، مهارت عجیبى دارد. شیطان صفتان به اطراف او گرد مى‏آیند.

اما طبق مشیت الهى و سنت تغییرناپذیرش همچنان كه در طول تاریخ همواره به اثبات رسیده است، اهل باطل همچون كف روى آب نابود شدنى هستند و حضرت مهدى علیه‏السلام نیز با غلبه بر سران كفر و فتنه و نفاق طومار زندگانى دشمنان فضیلت و كمال را درهم مى‏پیچد و بساط عدل و داد و انسانیت را در روى زمین مى‏گسترد.

نویدهاى امام محمد باقر علیه السلام در مورد ظهور حضرت مهدى (عج)

1- ابوحمزه ثمالى آورده است كه: در یكى از روزها در محضر درس امام محمدباقر علیه السلام بودم، هنگامى كه حاضران ‏رفتند، امام باقر علیه السلام فرمود:

اباحمزه! از رخدادهایى كه خداوند آن را قطعى ساخته است قیام قائم ماست. هر كس در آنچه مى‏گویم ‏تردید كند با حال كفر به خدا، او را ملاقات خواهد كرد. آنگاه افزود: پدر و مادرم فداى وجود گرانمایه او باد كه همنام و هم‏كنیه من است و هفتمین امام پس از من. پدرم فداى كسى باد كه زمین را لبریز از عدل و داد مى‏كند همان گونه كه به هنگامه ظهورش از ستم و بیداد لبریز است .

یا اباحمزه! هر كس سعادت دیدار او را داشت و همان گونه كه به پیامبر صلی الله علیه و آله و على علیه‌السلام سلام و درود مى‏گوید بر آن حضرت درود گفت و فرمانبردار او گردید، بهشت‏ بر او واجب مى‏گردد و هر كس به آن وجود گرانمایه سلام نگفت، خداوند بهشت را بر او حرام ساخته و او را در آتش سوزان جاى خواهد داد و چه بدجایى است جایگاه ستمكاران! (17)

2- بانوى دانش پژوهى كه به (ام‏هانى) شهرت داشت آورده است كه بامدادى بر حضرت باقر علیه السلام وارد شدم و گفتم: سرورم! آیه‏اى از قرآن شریف، ذهن و فكرم را به خود مشغول داشته و خوابم را ربوده است .

فرمود: كدام آیه ام‏هانى؟ بپرس!

گفتم: این آیه شریفه كه مى‏فرماید: فلا اقسم بالخنس. الجوار الكنس. (18)

فرمود: به! به! چه مسئله خوبى پرسیدى، این مولود گرانمایه‏اى است در آخرالزمان. او (مهدى) این عترت پاك ‏است. مهدى خاندان وحى و رسالت، براى او غیبت و حیرتى است كه گروهى در آن گمراه مى‏گردند و گروه‌هایى راه حق و هدایت را مى‏یابند. خوشا به حالت اگر او و زمان او را درك كنى ... و خوشا به حال آنان ‏كه او را درك خواهند نمود. (19)

پی‌نوشت‌ها:

1.كمال الدین، ج 1، ص 330.

2.همان.

3.غیبت نعمانى، ص 273.

4.اسراء / 5.

5.تفسیر عیاشى، ج 2، ص 281.

6.بحارالانوار، ج 52، ص 125.

7.همان، ص 230.

8.همان، ص 354.

9.كمال الدین، ص 329.

10.بحار الانوار، ج 52، ص 222.

11.معجم احادیث المهدى علیه‏السلام ، ج 1، ص 501/ المعجم الاوسط، ج 5، ص 334.

12.توبه / 32.

13.یوم الخلاص، ص 93.

14.بحارالانوار، ج 52، ص 354.

15.بحار الانوار، ج 52، ص 215.

16.غیبت نعمانى، ص 302.

17- بحارالانوار، ج 24، ص 241 .

18- سوره تكویر، آیه 16 و 17 .

19- اكمال الدین، شیخ صدوق، ج 1، ص 330 / بحارالانوار، ج 51، ص 137 .

منبع سایت تبیان به نقل از:                                                                       
مجله ‏مبلغان، شماره 74 ، كریم حیدرى نهند

ماهنامه موعود جوان، شماره 21، ساره سام كن .

http://www.erfan.ir/article/article.php?id=32238

نشانه های ظهور حضرت مهدی ( عج )

منابع مقاله: مجله درسهایی از مکتب اسلام، شماره 9 (78)، زمانی قمشه ای، علی؛

- (اقتربت الساعة و انشق القمر× فتول عنهم یوم یدع الداع الی شئ نکر)

(قمر: 1 و6).

«آن ساعت نزدیک آمد و ماه آسمان شکافته شد. پس از آنان روی بگردان تا روزی که ندا کننده ای خلق را به عالمی حیرت آور و هول انگیز دعوت کند».

در حدیثی آن ساعت را خروج حضرت مهدی(ع) دانسته که مردم را به آئینی فرا می خواند که آن را منکر و ناشناخته می دانند و باور نمی کنند که آئین اسلام باشد.

امام صادق(ع) برخی از ویژگیهای آئین اسلام در آن زمان را این گونه برمی شمارد:

وقتی حضرت قائم قیام کند، به جانب کوفه رهسپار می شود و چهار مسجد را در کوفه ویران می سازد[چرا که با موازین اسلام همخوان نیستند] و در روی کره زمین مسجدی که دارای اشراف و بالکن باشد، باقی نخواهد ماند جز این ویران می سازد و آنها را بدون صاف و مستوی[بدون بالکن و اشراف] می سازد، راههای بزرگ را توسعه می بخشد و همه چیزهایی که از دیوارها به کوچه و خیابان موجود است، از قبیل بالکن، ناودان و... دستور می فرماید برچیده شوند، همه بدعت ها را از بین می برد و همه سنت ها را تجدید می فرماید شهرها و کشورهای قسطنطنیه، چین و کوهستانهای دیلم را می گشاید، و هفت سال این گونه حکم می راند که هر سالی برابر ده سال از سالهای معمولی است. سپس آنچه خدا خواهد انجام می دهد.

راوی خبر می پرسد: فدایت گردم چگونه سالها طولانی می شود[و یک سال به اندازه ده سال خواهد گشت] فرمود: خداوند متعال فرمان می دهد فلک درنگ و حرکت را کند گرداند از این رو روزها و سالها طولانی خواهند گشت.

ابو بصیر که راوی خبر است، باز می پرسد: آنان می گویند فلک اگر تغییر کند[و از حرکت معمولی باز ایستد یا کند شود]، از بین خواهد رفت؟ فرمود: این سخن زندیقان است، اما مسلمانان چنین راهی را نخواهند پیمود و حال آن که خداوند متعال ماه را برای پیامبر(ص) شکافت و قبل از آن خورشید را برای یوشع بن نون برگرداند، از همه بالاتر، خبر داد به طولانی بودن روز قیامت روزی که برابر هزار سال از سالهای معمولی مردمان است. (1)

تایید سخن از دیدگاه دانش روز

1 - طولانی شدن روز و سال در زمان ظهور حضرت مهدی(ع) از دیدگاه دانش روز با مشکل روبه رو نخواهد بود، بلکه دانش جدید آن را تایید می کند.

ما در این راستا با توجه به این که نیروی جاذبه(گرانش عام) در همه اجرام آسمانی و اجسام عنصری و زمینی کارگر و مؤثر است، به نیروی جاذبه ماه و تاثیر آن بر آب دریاها، خاک و خشکی ها و ایست دادن به کره زمین اشاره خواهیم داشت.

از دیر باز مردم روزگاران می دانستند میان طلوع و غروب ماه و برآمدن و فرونشینی آب دریاها بایستی رابطه ای وجود داشته باشد، اما چگونگی آن را نمی دانستند تا این که:

نابغه بزرگ جهان دانش «اسحاق نیوتون » برای نخستین بار بر این معما دست یافت و چگونگی پیدایش آن را به درستی بیان داشت.

پدیده کشنده(جزر و مد) اساسا زاییده نیروی جاذبه کره ماه است، بدیهی است دریاها در مقایسه با خشکی های زمین از قابلیت انعطاف و نرمی بیشتری برخوردار بوده و بالطبع در برابر نیروی کشش ماه کمتر ایستادگی می کنند، به همین مناسبت توده های آب در زیر پای ماه انباشته می گردند و پدیده ای را به نام «برکشند» ایجاد می کنند.

همزمان با «برکشند» رو به ماه، «برکشند» دیگری در آن سوی کره زمین ایجاد می گردد بدین سان که آبهای آن سوی کره زمین که از ماه بدورند، کمتر متاثر گردیده و به اصطلاح عقب می مانند و آب توده عظیمی را ایجاد می کنند، لذا روزانه هر نقطه از سطح دریا دوبار دستخوش برکشند و دو بار هم دستخوش «فروکشند» می گردد.

بنابراین، به طور متوسط فاصله(زمان) بین دو جزر و مد متوالی 12 ساعت و 5/25دقیقه است، درست نصف زمانی که طول می کشد، تا ماه ظاهرا یک دور کامل دور زمین بپیماید یعنی 24 ساعت و 51 دقیقه.

جزر و مد همراه با حرکت ظاهری ماه از افق شرقی ناظر، به سمت افق غربی او پیش می روند.

اثر جاذبه خورشید در جزر و مد نسبت به ماه از درجه دوم اهمیت برخوردار است، زیرا فاصله آن بیشتر(فاصله خورشید از زمین یکصد و پنجاه میلیون کیلومتر) است، از این رو نسبت نیروی مولد جزر و مد خورشید تنها حدود7درصد(7%) نیروی ماه است.

وقتی که نیروهای مولد ماه و خورشید هماهنگ عمل می کنند، مثلا هنگام ماه نو که هر دو در یک طرف زمین هستند، جزر و مدها در حداکثر خود هستند و به نام جزر و مد 2بهاری یا «مهکشند» (Sprinq tide) نامیده می شود، حد دیگر وقتی است که خورشید و ماه باهم زاویه 900 درجه (تربیع) می سازند در این هنگام جزر و مد را به حد اقل و به جزر و مدهای خفیف یا «کهشکند» (Iveap tide) مبدل می سازند.

نزدیکی ماه نیز تاثیری در ارتفاع جزر و مد دارد، هنگامی که ماه در حضیض زمینی قرار دارد نیروی مولد جزر و مد آن به اندازه 20% بیش از حد عادی است.

جاذبه ماه سبب می شود علاوه بر آماسیدن آبهای کره زمین خشکی ها نیز دستخوش تورم گردند که در مقایسه با آماس آبها نامحسوس است.

نیروی حاصل از جاذبه ماه و لنگری که از جانب انباشته شدن آبها به وجود می آید، سبب می شوند چرخش محوری زمین به آرامی ایست(ترمز) کند و بدین سان بر طول شبانه روز زمینی می افزایند.

بررسی خطوط رشد و نمو سنگواره های مرجانی بیانگر آن است که در 350 میلیون سال پیش طول شبانه روز حدود سه(3) ساعت کوتاهتر از شبانه روز کنونی بوده و طول سال خورشیدی به چیزی حدود 400 روز بالغ می گردیده است.

بررسی هایی که از روی سوابق بجا مانده از کسوف و خسوف های گذشته به عمل آمده، نشان می دهد که روند افزایش طول روزهای زمینی 0016% ثانیه در هر قرن است. (2)

2 - کسی که این نیروی بنیادین و زیربنایی را به نام جاذبه در سرتاسر این نظام اعم از جسمانی، جرمانی و کیهانی به ودیعه نهاده است و شاید این آیه(چنان که برخی از مفسران برآنند) به آن اشاره داشته باشد:

(الله الذی رفع السموات بغیر عمد ترونها ثم استوی علی العرش و سخر الشمس و القمر کل یجری لاجل مسمی...)(رعد: 2).

«خدا است آن ذات پاکی که آسمانها را بدون ستون برافراشت و شما آن را ملاحظه می کنید آنگاه با کمال قدرت عرش را در خلقت بیاراست و خورشید و ماه را مسخر اراده خود ساخت که هرکدام در وقت خاص و مدار معین به گردش آیند».

چنین خدایی قدرت دارد پریود روزانه و سالیانه(حرکت وضعی و انتقالی) کره زمین را کاهش دهد یک دور گردش وضعی زمین را ده برابر کرده به 240 ساعت برساند و یک دور گردش سالیانه زمین در مدار خود را ده برابر کرده یعنی کره زمین که در هر ثانیه سی(30) کیلومتر حرکت می کند، به 3 کیلومتر کاهش دهد از این رو امام صادق(ع) برای رفع تعجب از ابوبصیر می فرماید:

آنگونه که ماه برای رسول خدا شکافته شد[روایات در این باره از سنی و شیعه به سرحد یقین و تواتر است] و پیش از آن خورشید بر یوشع بن نون باز گشت[به احتمال قوی به مقدار چند ساعت کره زمین در حرکت وضعی خود از راست به چپ (غرب به شرق) برگشته باشد]، چنان که امروزه منجمان ناهید(زهره)شناس معتقدند حرکت وضعی ناهید از شرق به غرب یعنی برخلاف حرکت وضعی زمین است، از این رو در زهره خورشید از مغرب طلوع و به مشرق غروب می کند، پس خداوند قادر است که چنین حرکتی را ظرف چند ساعت برای کره زمین در زمان یوشع بن نون پدید آورد. و از همه مهمتر روز قیامت است که قرآن در باره مقدار آن می فرماید: (...و ان یوما عند ربک کالف سنة مما تعدون)(حج:47).

«همانا یک روز نزد خدا چون هزار سال به حساب شماست ».

و می فرماید: (یدبر الامر من السماء الی الارض ثم یعرج الیه فی یوم کان مقداره الف سنة مما تعدون)(سجده: 5).

«او امر عالم را به نظام احسن و اکمل از آسمان تا زمین تدبیر می کند سپس روزی که مقدارش به حساب شما بندگان هزار سال است، باز به سوی خود بالا می برد».

3 - ایستادن آفتاب

نوشته سید اسماعیل عقیلی را می توان تایید دیگری دانست بر فرمایش امام صادق(ع) یعنی بربازگشت خورشید، که ما به تعبیر دیگر بازگشت حرکت وضعی زمین دانستیم، وی در باب علائم ظهور نوشته است: از آن علایم ایستادن آفتاب است در وسط آسمان از اول ظهر تا وقت عصر بدون آن که حرکت نماید، و این دلیل است بر تغییر حرکت افلاک (3) مورخان و محدثان این سخن را ذیل آیه نوشته اند: (ان نشا ننزل علیهم من السماء آیة فظلت اعناقهم لها خاضعین)(شعراء:4).

«ما اگر بخواهیم از آسمان نشانه و آیت قهری نازل گردانیم تا همه بر آن گردن نهند و خاضع شوند».

ابوبصیر گوید: از امام صادق(ع) درباره این آیه شنیدم فرمود: به زودی خداوند درباره آنان چنین خواهد گرد گفتم: اینان چه کسانی می باشند؟ فرمود: بنی امیه و یارانشان می باشند، گفتم آن نشانه و آیه چیست؟ فرمود: ایستادن خورشید بین اول ظهر تا وقت عصر و خارج شدن و پدیدار گشتن یک صورت تا سینه شخصی -که حسب و نسب او شناخته شده است- در خورشید، این پدیده در زمان سفیانی واقع شود در این هنگام سفیانی و دار و دسته او به هلاکت خواهند رسید.

امام صادق(ع) فرمود: پیش از ظهور حضرت مهدی(ع) پنج نشانه واقع می شود:

1 - صیحه آسمانی، آن حضرت در مکه داخل می شود و در جانب خانه کعبه ظهور می نماید و چون آفتاب بلند شود، قبل از آن منادی ندا کند که همه اهل زمین و اسمان بشنوند و بگوید: ای گروه خلایق آگاه باشید که این مهدی آل محمد است. او را به نام و کنیه جدش رسول خدا(ص) یاد نماید و در این باره این آیه نازل شد: (ان نشا ننزل علیهم من السماء...).

2 - سفیانی: او از بیابان بی اب و علف واقع میان مکه و شام خروج کند، سفیانی مردی است بد صورت، آبله رو، چهارشانه، ازرق چشم و نام او «عثمان بن عنبسه » و از فرزندان یزید بن معاویه است، او شهرهای دمشق، حمص، فلسطین، اردن و قنسرین را به تصرف خویش آورد....

3 - فرو رفتن لشگر سفیانی، در بیابانی بین مکه و مدینه، نیروهای او در این محور به سیصدر هزار نفر می رسند، و سرانجام خود او به دست لشگریان حضرت مهدی(ع) در بیت المقدس کشته خواهد گشت.

4 - قتل نفس زکیه، و آن پسری است از آل محمد(ص) که بین رکن و مقام شهید می شود.

5- یمانی: خروج یمانی از یمن اتفاق می افتد. در پاره ای اخبار وارد شده که یمانی و خراسانی و سفیانی در زمان واحد خروج خواهند نمود یعنی در یک روز و یک ماه و یک سال و در میان این سه نفر از یمانی هدایت کننده تر نیست وی خلایق را به سوی حق دلالت می کند. (4)

پی نوشتها:

1) تفسیر نورالثقلین، ذیل قمر، 1،6 - بحارج 52، ص 333،337و339.

2) پاتریک مور (patrick Moore) گری هانت (Garry unt) اطلس منظومه خورشیدی، برگردان عباس جعفری، ص 94، و بعد، نشر سازمان گیتاشناسی، تابستان 1374ش.

مایردگانی، نجوم به زبان ساده 2/186 وجد ترجمه محمد رضا خواجه پور، نشر گیتاشناسی،1363ش.

مبانی نجوم، تالیف اتواستروو (Otto Struve) بورلی لیند، هلن پیلانس، برگردان حسین زمردیان، بهروز حاجبی، ص 37 و بعد، نشر دانشگاه تهران، 1364ش.

3) کفایة الموحدین، سید اسماعیل نوری عقیلی، مقاله رابعه، در بیان بعضی از علائم ظهور- منتهی الآمال، محدث قمی، فصل 7، در بعضی از علامات ظهور - تفسیر نورالثقلین ذیل سوره شعراء.

4) مدرک قبل. 

4 - طلوع خورشید از مغرب

آیا واقعا، خورشید از مغرب طلوع می کند؟ یا این که طلوع آفتاب از مغرب، کنایه از طلوع جمال آن حضرت از مکه معظمه، است، مرحوم مجلسی می گوید: آنگاه که امیر مؤمنان علی(ع) علایم ظهور را برای اصحاب خویش چون: «اصبغ بن نباته » و «صعصعة بن صوحان » بیان می فرمود چنین گفت: طلوع آفتاب از مغرب. «نزال بن سبره » از «صعصعة » پرسید مراد امیرالمؤمنین(ع) از این کلام چیست؟ «صعصعه » گفت: یابن سبره کسی که عیسی بن مریم(ع) پشت سر او نماز می گزارد، امام دوازدهم از طبقه نهم از اولاد حسین بن علی(ع) است و او است آن آفتابی که از مغرب طلوع و در میان رکن و مقام ظاهر می شود و روی زمین را از کفر و فسق و اعتقادات باطل پاک می گرداند. (1)

5 - طلوع ستاره ای از مشرق که مانند ماه می درخشد و روشنی می بخشد، این ستاره به شکل ماه جدید و دوطرف آن به گونه ای کج می باشد که نزدیک است از کجی به هم وصل شود و چنان درخشندگی داشته باشد که چشمها را خیره سازد «طلوع نجم بالمشرق یضئ کما یضئ القمر ثم ینعطف حتی یکاد تلتقی طرفاه ». (2)

6 - ستاره های دنباله دار

در برخی از روایات طلوع ستاره های دنباله دار از علایم ظهور به حساب رفته است چنان که امیرالمؤمنین(ع) می فرماید: «و طلوع الکواکب المذنبة واقتران النجوم ». (3) و همچنین فرمود: «و بدا لکم النجم ذوالذنب من قبل المشرق و لاح لکم القمر المنیر فاذا کان ذلک فراجعوا التوبة ». (4)

«یعنی برای شما ستاره دنباله داری از جانب خاور آشکار و ماهتاب پرفروغی ظاهر می شود در این هنگام به توبه باز گردید، و در برخی از علامات، ظهور ستاره دنباله دار را در نزدیک جدی به نگارش آورده اند».

علامه مجلسی(قدس سره) ذیل کلام امیرالمؤمنین(ع) می نویسد:

گفته شده است این سخن اشاره است به ستاره دنباله داری که در سال 839 هجری پدید آمد، درحالی که خورشید در اوایل میزان[مهرماه] بود، این ستاره ذوذنب نزدیک مجموعه ستارگان «اکلیل شمالی » بود، سپس به تدریج از نور آن کاسته و پس از هشت ماه به طور کلی محو گردید.

در زمان ما[مجلسی دوم] در سال 1075 ستاره دنباله داری بین مشرق و قبله مشاهده گشت که دارای طلوع و غروب بود، حرکت آن سریع و از مغرب به مشرق(توالی) بود و پس از دو ماه ناپدید شد، لیکن نمی توان گفت مراد آن حضرت حتما این زمانها بوده است. (5)

پژوهشی پیرامون ستاره های دنباله دار

ستارگان دنباله دار اجرامی آسمانی می باشند که دارای شکل منحصر به فرد و اندزاه هایی بزرگ گهگاه ظاهر می شوند. ستاره دنباله دار که با چشم غیر مسلح چون ماه بی حرکت به نظر می آید، در واقع با سرعت صدها کیلومتر در ثانیه حرکت می کند، سرعت دقیق آن را می توان از تغییر مکان آن نسبت به ستارگان ثابت تعیین کرد.

تعداد ستاره های دنباله دار تا 10 عدد احتمال می رود. ولی تاکنون حدود هفتصد(700) ستاره دنباله دار شناخته شده و هر ساله نیز چند عدد ستاره دنباله دار جدید کشف و رصد می گردد.

حدود 260 عدد آنها در مدارهای بسته و کشیده دور می زنند و بسیاری از آنها چندین بار به جانب زمین باز گشته و مشاهده شده اند، و تعداد 370 عدد از آنها دارای مداری هذلولی یا سهمی هستند که پس از یک بار نزدیک شدن به زمین و مشاهده آنها دیگر دیده نخواهند شد. در حدود 45 ستاره دنباله دار در جهت سیاره ها حرکت می کنند(از مغرب به مشرق) و نقطه حضیض مداری آنها نزدیک به مدار سیاره مشتری و عضوی از خانواده مشتری هستند. مدار این ستاره ها بیضی است و اغلب آنها به سمت صورت فلکی غول (هرکول) که همه منظومه شمسی با سرعتی معادل 20 کیلومتر در ثانیه به طرف آن درحرکت است، پیش می روند.

ساختمان ستاره های دنباله دار

ستاره های دنباله دار از ذرات شهابی همراه با هسته جامد بزرگ تشکیل شده اند، و همه آنها به وسیله جرمی از گاز کما (Coma) احاطه شده که از مولکولها و اتمهای آزاد شده از ناحیه هسته تشکیل یافته و از عناصری همچون دو اتم سبک نظیر OH (هیدروکسیل)، ک. و ورم (K, Wurm) ، پی، سوینگز (P, Sings) و گروهی از مولکولهای مادر نظیر متان (C H4) را بربر دارند.

در زمین بعضی از این عناصر به شکل گاز آمونیاک یا مایع آب وجود دارند اما «سوینگز»و «ورم » خاطرنشان ساخته اند که این عناصر در ستاره های دنباله دار به شکل جامد وجود دارند، همچون یخ معمولی در مورد آب و یخ آمونیاک، و یخ متان و غیره که در درون آنها ماده های شهابی تشکیل یافته اند از آهن، کلسیم، منیزیم، نیکل، آلومینیم، سدیم و...

یخ های سطحی ستاره های دنباله دار با بازگشت متوالی و عبور از نزدیک خورشید به تدریج ذوب می شوند و در زیر آنها لایه های یخ جامدی باقی خواهند بود که به خوبی از تاثیر اشعه خورشیدی محافظت می شوند.

درجه حرارت این ستاره ها بستگی به فاصله آنها از خورشید دارد.

ستاره های دنباله دار مشهور

1 - مهشورترین ستاره های دنباله دار متناوب ستاره «هالی » (HALLEY,S,CMET) است این ستاره به وسیله «ادموند هالی »(1656 - 1742) عضو رصدخانه سلطنتی انگلستان پیش بینی شد. دکتر هالی در واقع یکی از همکاران جوان اسحاق نیوتن بود، وی برای اولین مرتبه اظهار داشت که ستاره های دنباله دار دیده شده در سالهای 1531م و1607 و 1682م بازگشت متفاوتی از یک ستاره دنباله دار می باشند که هر76 سال یک بار به دور خورشید گردش می کند، محاسبات دکتر هالی نشان داد که دنباله دار مزبور مجددا در سال 1758 در آسمان پدیدار خواهد شد، جرم مزبور که به افتخار وی دنباله دار «هالی » نام گرفته بود، نخستین بار در شب کریسمس سال 1758 دیده شد، هالی تنها دنباله داری است که با چشم غیر مسلح دیده می شود.

تاریخچه ظهور این دنباله دار به 240 سال پیش از میلاد و به گمانی 467 سال قبل از میلاد حضرت مسیح(ع) بر می گردد اما بازگشت های 83 پیش از میلاد و همچنین 11 قبل از میلاد در تاریخ ثبت است و بازگشت های بعدی نیز مرتبا به ثبت رسیده است.

از آنجایی که دنباله دار هالی تحت تاثیر نیروی گرانشی سیارات برجیس و کیوان(مشتری و زحل) قرار دارد لذا دوره گردش آن دقیقا ثابت نیست و بین 74 تا 78 سال به درازا می کشد، از این رو بازگشت مجدد آن به سال 2 - 2061م با درخشندگی خوبی خواهد بود.

پژوهشهای فضا ناوها

بازگشت سال 1986م فرصت مناسبی بود تا دنباله دار هالی به کمک فضاناوهای پژوهشی از نزدیک مورد بررسی قرار گیرد، هدف از این برنامه مطالعه ساختار جرم مزبور از نظر فیزیکی و شیمیایی و آزمایش هسته، و جو هالی و همچنین رابطه میان جرم آن با بادهای خورشید بوده است.

بر این اساس مؤسسه پژوهش های کیهانی اروپا فضاناو جیوتو (Giotto) و شوروی ها دو فضاناو به نام «وگای 1 و 2» (Vega) و ژاپنیها نیز فضاناوهایی به سوی هالی روانه ساختند.

فضاناو وگا 1، در تاریخ 6 مارس 1986 از فاصله 8889 کیلومتری آن گذشت، طراحان سفینه مزبور امیدوار بودند که فضاناو وگا1، از گیسوی دنباله دار نمونه برداری کند و هسته آن را به دقت مورد کاوش قرار دهد. با وجودی که به دلیل پاره ای نواقص فنی، عکسبرداری واضح و روشن از هسته امکان پذیر نگردید، اما عکس ها و اطلاعاتی که به زمین مخابره شد، کاملا شگفت انگیز و غیر منتظره بود.

وگا2، نیز در هشتم مارس همان سال از فاصله 8030 کیلومتری هسته هالی گذشت و با وجودی که به وسیله غبارهای گیسوی هالی به شدت بمباران گردید، توانست اطلاعات و عکس های جالب و گرانقیمتی به زمین ارسال دارد.

فضاناو جیوتو از فاصله 605 کیلومتری هسته عبور کرد و عکس های دقیق تر و روشن تری به زمین مخابره نمود و نارسایی های وگای 1 و 2 را جبران ساخت.

نتایجی که کلا از این دیدارها به دست آمده، نشان می دهد که هسته هالی شکلی شبیه سیب زمینی دارد که ابعاد آن به طور متوسط حدود 15×10×5/7 کیلومتر است و سطح آن همانند ذغال، سیاه بوده و نسبت بازتاب آن از 4درصد تجاوز نمی کند، عکس ها و اطلاعات مخابره شده نشان می دهد که هسته هالی در میان ابری از غبار جای دارد و عوارضی به صورت شکاف ها و گودال ها و فرورفتگی ها، در سطح آن به چشم می خورد که اندازه آن ها بین 100متر مکعب تا یک کیلومتر است.

علاوه بر عوارض مزبور، پدیده های فورانی کاملا غیر منتظره ای در سطح هسته به چشم می خورد که گاز از آن بیرون می جهد.

گیسو و دنباله هالی از گازهایی که از هسته تبخیر می شوند، تشکیل می یابند و غبار نیز از سطح هسته پراکنده می گردد، در سطح رو به خورشید هسته هالی چند دهانه فورانی یافت می گردد که جمعا منبع اصلی گسیل گاز و غبار را تشکیل می دهند، هسته هالی جسم سیاهی است که نور خورشید را جذب می کند و دمایی را معادل 300 تا 400 گلوین(27 تا127 درجه سانتیگراد) نشان می دهد.

فضاناو جیوتو که تا اعماق گیسوی هالی پیش رفته بود، مقدار گاز و ترکیبات آن را اندازه گیری کرده و چنین نشان می دهد که 80درصد گیسو از مولکول های آب و بقیه اکثرا از مولکول های دی اکسید کربن تشکیل یافته است. تجزیه و تحلیل ذرات غبار دنباله دار هالی که به وسیله ابزارهای نصب شده در جیوتو و وگا به عمل آمده، نشان می دهد که تقریبا 80درصد آنها حاوی ئیدروژن، کربن، نیتروژن، اکسیژن، و مقداری گوگرد است و علاوه بر آن، مقداری سدیم، منیزیوم، سیلیسیم، کلسیم و آهن نیز در آن یافت می گردد.

2 - یکی دیگر از ستاره های دنباله دار متناوبی که در تمام قسمت های مدارش قابل مشاهده بوده است، ستاره دنباله دار «شواسمن » است، این ستاره در حقیقت قابل توجه است و مدارش بین مشتری و زحل قرار دارد و درخشندگی آن تغییر می پذیرد.

3 - از دیگر ستاره های دنباله دار قابل توجه ستاره ای است که سال 1882م در روشنایی روز کاملا قابل رؤیت بود و از خرمن خورشید در فاصله 50000 کیلومتری سطح آن عبور نمود. (6)

پی نوشتها:

1) کفایة الموحدین، اسماعیل عقیلی، مقاله 4، بیان برخی از علائم ظهور، منتهی الآمال محدث قمی، فصل 7 - در بعضی از علامات ظهوره، بحار، ج 52، ص 195.

2) مدرک قبل.

3) مدرک قبل.

4) بحار، ج 51، ص 123 - روضه کافی، ج 8، ص 63.

5) بحار، ج 51، ص 129.

6) مایردگانی، نجوم به زبان ساده 2 /6 ترجمه محمد رضا خواجه پور، نشر گیتاشناسی 1363ش، اطلس منظومه خورشیدی، ص 190، پاتریک مور، گری هانت، برگردان عباس جعفری، نشر گیتاشناسی 1374ش.

http://www.erfan.ir/article/article.php?id=32239

مهدی عج الله تعالی فرجه الشریف

مقدمه

در ضمن بحثهای گذشته، چند حدیث را که متضمن اسماء ائمه اثنا عشر بود آوردیم ولی روایات فراوان دیگری از طرق شیعه و سنی از پیغمبر اکرم (ص) نقل شده که در بعضی از آنها فقط به تعداد آن بزرگواران اشاره شد، در بعضی اضافه شده که همگی ایشان از قریش هستند، و در بعضی دیگر عدد ایشان را عدد نقباء بنی اسرائیل شمرده، و در بعضی دیگر آمده است که نه نفر ایشان از فرزندان امام حسین (ع) هستند و بالاخره در بعضی از روایات اهل سنت و روایات متواتر از طرق شیعه، اسماء یکایک ایشان بیان شده است. (1) و نیز روایات زیادی از طرق شیعه درباره امامت هر یک از ائمه اطهار علیهم الصلوة و السلام نقل شده که در این مختصر، مجال ذکر نمونه ای از آنها هم نیست. (2) از این روی، آخرین درس از این بخش را به بحث درباره امام دوازدهم حضرت صاحب الزمان عجل الله فرجه الشریف اختصاص می دهیم و برای رعایت اختصار، تنها به ذکر مهمترین نکات می پردازیم .

حکومت الهی جهانی

دانستیم که هدف اصلی و اولی از بعثت انبیاء، کامل کردن شرایط برای رشد و تکامل آزادانه و آگاهانه انسانها بوده که بوسیله قرار دادن وحی الهی در دسترس مردم، تحقق یافته همچنین اهداف دیگری نیز منظور بوده که از جمله می توان کمک به رشد عقلانی و تربیت روحی و معنوی افراد مستعد را بشمار آورد.و در نهایت، انبیاء عظام علیهم الصلوة و السلام در صدد تشکیل جامعه ایده آل بر اساس خداپرستی و ارزشهای الهی، و گسترش عدل و داد در سراسر زمین بوده اند و هر کدام در حد امکان، قدمی در این راه برداشته اند و بعضی از ایشان توانسته اند در محدوده جغرافیایی و زمانی خاصی، حکومت الهی را برقرار سازند.ولی برای هیچکدام از ایشان شرایط تشکیل حکومت جهانی، فراهم نشده است.

البته فراهم نشدن چنین شرایطی به معنای نارسایی تعالیم و برنامه های انبیاء یا نقص مدیریت و رهبری ایشان نیست و نیز به معنای تحقق نیافتن هدف الهی از بعثت ایشان نمی باشد زیرا همچنانکه اشاره شد هدف الهی، فراهم شدن زمینه و شرایط برای سیر و حرکت اختیاری انسانهاست لئلا یکون للناس علی الله حجة بعد الرسل (3) نه الزام و اجبار مردم بر پذیرفتن دین حق و پیروی از رهبران الهی.و این هدف، تحقق یافته است.

در عین حال، خدای متعال در کتابهای آسمانیش وعده تحقق حکومت الهی را در پهنه زمین داده است که می توان آن را نوعی پیشگویی نسبت به فراهم شدن زمینه پذیرش دین حق در سطح وسیعی از جامعه انسانی به حساب آورد که با استفاده از افراد و گروههای بسیار ممتاز و از مددهای غیبی الهی، موانع تشکیل حکومت جهانی از سر راه برداشته شده عدل و داد بر توده های ستمدیده مردم که از بیداد ستمگران بستوه آمده و از همه مکتبها و رژیمها ناامید شده اند گسترش خواهد یافت.و می توان آن را تحقق هدف نهایی از بعثت پیامبر خاتم (ص) و دین جهانی و جاودانی او به حساب آورد.زیرا درباره وی فرموده است: لیظهره علی الدین کله (4)

و با توجه به اینکه امامت، متمم نبوت، و تحقق بخش حکمت خاتمیت است می توان نتیجه گرفت که این هدف بوسیله آخرین امام، تحقق خواهد یافت.و این، همان مطلبی است که در روایات متواتری که درباره حضرت مهدی ارواحنا فداه وارد شده مورد تأکید قرار گرفته است.

در این جا نخست به چند آیه از قرآن کریم که متضمن بشارت به تحقق چنین حکومتی است اشاره می کنیم و سپس به ذکر نمونه ای از روایات مربوط به این بحث می پردازیم.

وعده الهی

خدای متعال در قرآن کریم می فرماید: در تورات و زبور نوشته ایم که صالحان، وارث زمین خواهند بود. و لقد کتبنا فی الزبور من بعد الذکر أن الارض یرثها عبادی الصالحون (5) و در آیه دیگری نظیر این مضمون، از حضرت موسی (ع) نقل شده است. (6) و بی شک این وعده، روزی تحقق خواهد یافت.

و در جای دیگر بعد از اشاره به داستان فرعون که مردم را به استضعاف کشانده بود می فرماید : و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم أئمة و نجعلهم الوارثین (7) این آیه هر چند در مورد بنی اسرائیل و به قدرت رسیدن آنان بعد از رهایی از چنگال فرعونیان است ولی تعبیر «و نرید...» اشاره به یک اراده مستمر الهی دارد و از این روی در بسیاری از روایات، بر ظهور حضرت مهدی عجل الله فرجه الشریف تطبیق شده است. (8)

همچنین در جای دیگری خطاب به مسلمانان می فرماید:

کسانی از شما که ایمان واقعی و اعمال شایسته داشته باشند به خلافت خواهند رسید و با امنیت کامل، به پرستش خدای متعال خواهند پرداخت: وعد الله الذین آمنوا منکم و عملوا الصالحات لیستخلفنهم فی الارض کما استخلف الذین من قبلهم و لیمکنن لهم دینهم الذی ارتضی لهم و لیبدلنهم من خوفهم امنا یعبدوننی لا یشرکون بی شیئا و من کفر بعد ذلک فاولئک هم الفاسقون (9).و در روایات آمده است که مصداق کامل این وعده، در زمان ظهور ولی عصر عجل الله فرجه الشریف تحقق خواهد یافت (10).نیز روایات دیگری در تطبیق چندین آیه (11) بر آن حضرت وارد شده که برای رعایت اختصار، از ذکر آنها صرف نظر می کنیم. (12)

نمونه ای از روایات

روایاتی که شیعه و سنی از پیامبر اکرم (ص) درباره حضرت مهدی عجل الله فرجه الشریف نقل کرده اند فوق حد تواتر است، و تنها روایاتی که اهل سنت نقل کرده اند به تصدیق عده ای از علماء خودشان به حد تواتر می رسد! (13) و گروهی از علماء ایشان اعتقاد به آن حضرت را مورد اتفاق همه فرقه های اسلامی دانسته اند (14) و عده ای از علماء اهل سنت، کتابهایی درباره آن حضرت و علائم ظهورشان نوشته اند (15) اینک نمونه ای از روایات اهل سنت:

از جمله، چندین روایت از پیامبر اکرم (ص) نقل کرده اند که فرمود: اگر یک روز از عمر جهان، بیشتر نمانده باشد خدای متعال آن روز را چنان طولانی خواهد کرد تا مردی از اهل بیت من و همنام من به حکومت برسد (و زمین را پر از عدل و داد کند آن چنانکه پر از ظلم و جور شده است) (16)

و از ام سلمه روایت کرده اند که رسول خدا (ص) فرمود: مهدی از عترت من و از فرزندان فاطمه است. (17)

و از ابن عباس نقل کرده اند که رسول خدا (ص) فرمود: همانا علی امام امت، بعد از من است، و از فرزندان او قائم منتظر می باشد و هنگامی که ظهور کند زمین را پر از عدل و داد می سازد چنانکه پر از ظلم و جور شده است. (18)

غیبت و راز آن

از ویژگیهای امام دوازدهم عجل الله فرجه الشریف که در روایات وارده از اهل بیت علیهم السلام، مورد تأکید واقع شده غیبت آن حضرت است.و از جمله، عبد العظیم حسنی از امام محمد تقی از پدرش از امیر مؤمنان علیهم السلام نقل کرده است که فرمود: قائم ما غیبتی دراز مدت دارد، و گویا شیعیان را می بینیم که در زمان غیبت او همانند حیوان گرسنه ای که دنبال چراگاه می گردد در جستجوی اویند ولی او را نمی یابند.آگاه باشید که هر کس از ایشان که بر دینش ثابت بماند و در اثر طول غیبت امامش دچار قساوت قلب نگردد در روز قیامت با من در درجه من خواهد بود.سپس فرمود: هنگامی که قائم ما قیام می کند بیعتی از هیچکس برگردن او نخواهد بود (و هیچ حاکم ستمگری تسلطی بر او نخواهد داشت) و بدین منظور، مخفیانه متولد می شود و از چشم مردم، غایب می گردد (19)

و از امام سجاد از پدرش از امیر مؤمنان علیهم السلام روایت شده که فرمود: قائم ما دو غیبت دارد که یکی طولانی تر از دیگری است، و تنها کسانی که یقین قوی و معرفت صحیح داشته باشند بر امامت او ثابت می مانند (20)

برای روشن شدن راز غیبت، باید نظری به سرگذشت ائمه اطهار علیهم السلام بیفکنیم.

چنانکه می دانیم بعد از رسول خدا (ص) اکثریت مردم با ابوبکر و بعد با عمر و سپس با عثمان بیعت کردند، و در اواخر حکومت وی که نابسامانیهای فراوانی در اثر تبعیضات ناروا پدید آمد دست به شورش زده او را به قتل رسانیدند و با امیر مؤمنان علی (ع) بیعت کردند.

آن حضرت که خلیفه منصوب از طرف خدا و رسول (ص) بود در طول حکومت خلفاء، سه گانه برای رعایت مصالح جامعه نوبنیاد اسلامی دم فروبست و جز از سر اتمام حجت، سخنی نگفت و در عین حال، از هیچ اقدامی به نفع اسلام و مسلمین دریغ نورزید.اما دوران حکومت چند ساله خودش به جنگ با اصحاب جمل و معاویه و خوارج، سپری شد و سرانجام بدست یکی از خوارج به شهادت رسید.

امام حسن مجتبی (ع) نیز به دستور معاویه مسموم شد.و پس از مرگ معاویه فرزندش یزید که اعتنایی به ظواهر اسلام هم نداشت بر اریکه سلطنت اموی تکیه زد.و با این روند نزولی می رفت که نام و نشانی از اسلام باقی نماند.از این روی، امام حسین (ع) چاره ای جز قیام ندید و با شهادت مظلومانه اش مسلمانان را تا اندازه ای هشیار و بیدار کرد و اسلام را از نابودی، نجات داد.ولی شرایط اجتماعی برای تشکیل حکومت عدل اسلامی فراهم نگردید.و از این جهت سایر ائمه اطهار (ع) به تحکیم مبانی عقیدتی و نشر معارف و احکام اسلام و تربیت و تهذیب نفوس مستعد پرداختند و در حدودی که شرایط، اجازه می داد مخفیانه مردم را به مبارزه با ظالمان و جباران، دعوت می کردند و ایشان را به تحقق حکومت الهی جهانی، امیدوار می ساختند .و بالاخره یکی پس از دیگری به شهادت رسیدند.

بهر حال، ائمه اطهار علیهم السلام در مدت دو قرن و نیم توانستند با تحمل مشکلات و فشارهای فوق العاده حقایق اسلام را برای مردم بیان کنند: بخشی را بصورت عمومی، و بخشی را بطور خصوصی برای شیعیان و اصحاب خاص خودشان.و بدین ترتیب، معارف اسلامی در ابعاد گوناگونش در جامعه، انتشار یافت و بقاء شریعت محمدی، تضمین شد.و ضمنا در گوشه و کنار کشورهای اسلامی گروههایی برای مبارزه با حاکمان ستمگر تشکیل گردید و دست کم توانستند تا حدودی جلو ستمها و خودسریهای جباران را بگیرند.

ولی آنچه وحشت و اضطراب حاکمان خودکامه را بر می انگیخت وعده ظهور حضرت مهدی (عج) بود که هستی آنان را تهدید می کرد.از این روی معاصرین امام حسن عسگری (ع) بشدت ایشان را تحت نظر قرار دادند که اگر فرزندی برای آن حضرت متولد شود او را به قتل برسانند و خود آن بزرگوار را در عنفوان جوانی به شهادت رساندند.ولی اراده خدای متعال بر این، قرار گرفته بود که حضرت مهدی (عج) متولد و برای نجات جامعه بشری، ذخیره شوند.و به همین جهت بود که در زمان حیات پدرشان تا سن پنج سالگی جز افراد معدودی از خواص شیعه، کسی آن حضرت را زیارت نمی کرد و بعد از وفات پدر بزرگوارشان تماس امام بامردم بوسیله چهار نفر (21) که یکی پس از دیگری به سمت نیابت خاص، مفتخر می شدند برقرار می گردید.و از آن پس، برای مدت نامعلومی «غیبت کبری» واقع شد تا روزی که جامعه بشری، آماده پذیرش حکومت الهی جهانی شود و به امر خدای متعال ظهور فرماید.

بنابراین، راز اصلی غیبت آن حضرت این است که از شر جباران و ستمگران محفوظ بماند.و در بعضی از روایات به حکمتهای دیگری نیز اشاره شده که از جمله آنها آزمایش مردم است که بعد از اتمام حجت، چه اندازه پایدار و استوار می مانند.

البته در زمان غیبت هم مردم بکلی از فیوضات آن حضرت بی بهره نیستند و به تعبیری که در روایات آمده همانند خورشیدی که پشت ابر باشد. (22) کما بیش از نور او استفاده می کنند چنانکه افراد بی شماری هر چند بصورت ناشناس به زیارت ایشان مشرف شده و برای رفع گرفتاریهای مادی و معنوی، از آن بزرگوار، بهره مند شده اند .و اساسا حیات آن حضرت، عامل مهمی برای دلگرمی و امیدواری مردم است تا خود را اصلاح و آماده ظهور کنند.

پی نوشت ها:

1.ر.ک: منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر.ط 3.ص 10 .140

2.ر.ک: بحار الانوار، غایة المرام، اثبات الهداة و سایر مجامع حدیث.

3.ر.ک: سوره نساء آیه .165

4.ر.ک: توبه 33، فتح 28، ص 9، و ر.ک: بحار الانوار، ج 51، ص 50، ح 22، و ص 60، ح 58 و .59

5 ر.ک: سوره انبیاء آیه .105

6 ر.ک: سوره اعراف آیه .128

7 ر.ک: سوره قصص آیه .5

8 ر.ک: بحار الانوار، ج 51، ص 54، ج 35، ص 63، .64

9.ر.ک: سوره نور آیه .55

10 ر.ک: بحار الانوار، ج 51، ص 58، ح 50، ص 54، ح 34، 64

11.مانند این آیات: «و یکون الدین کله لله» ، «لیظهر علی الدین کله»«بقیة الله خیر لکم»

12.ر.ک: بحار الانوار، ج 51، ص 44 .64

13.ر.ک: صواعق ابن حجر: ص 99، نوار الابصار شبلنجی: ص 155، اسعاف الراغبین: ص 140، الفتوحات الاسلامیة: ج 2، ص .211

14.ر.ک: شرح ابن ابی الحدید بر نهج البلاغه: ج 2، ص 535، سبائک الذهب سویدی: ص 78، غایة المأمول: ج 5، ص .362

15.مانند کتاب «البیان فی اخبار صاحب الزمان» تألیف حافظ محمد بن یوسف گنجی شافعی که در قرن هفتم می زیسته، و کتاب «البرهان فی علامات مهدی اخر الزمان» تألیف متقی هندی که در قرن دهم می زیسته است.

16.ر.ک: صحیح ترمذی: ج 2، ص 46، صحیح ابو داود: ج 2، ص 207، مسند ابن حنبل: ج 1، ص 378، ینابیع المودة: ص 186، 258، 440، 488، .490

17 ر.ک: اسعاف الراغبین: ص 134، نقل از صحیح مسلم و ابو داود و نسائی و ابن ماجه و بیهقی.

18.ر.ک: ینابیع الموده: ص .494

19 ر.ک: منتخب الاثر، ص .255

20 ر.ک: منتخب الاثر، ص .251

21.عثمان بن سعید، محمد بن عثمان بن سعید، حسین بن روح و علی بن محمد سمری

22 ر.ک: بحار الانوار، ج 52، ص .92

http://www.erfan.ir/article/article.php?id=32088

با آنکه ظلم و ستم زیاد شده است پس چرا امام زمان(عج) ظهور نمى‌کنند؟
فرج، یعنى نصرت و پیروزى و گشایش. مقصود از فرج، نصرت و پیروزى حکومت عدل علوى بر حکومت‌هاى کفر و شرک و بیداد است؛ بنابراین، انتظار فرج، به معنى انتظار تحقق این آرمان بزرگ جهانى است. منتظر حقیقى کسى است که حقیقتاً، خواهان تشکیل چنین حکومتى باشد.

پاسخ: فرج، یعنى نصرت و پیروزى و گشایش. مقصود از فرج، نصرت و پیروزى حکومت عدل علوى بر حکومت‌هاى کفر و شرک و بیداد است؛ بنابراین، انتظار فرج، به معنى انتظار تحقق این آرمان بزرگ جهانى است. منتظر حقیقى کسى است که حقیقتاً، خواهان تشکیل چنین حکومتى باشد. این خواسته آنگاه جدى و راست است که شخص منتظر، عامل به عدل و گریزان از ستم و تباهى باشد وگرنه، انتظار فرج، در حد یک ادعا و شعار بى‌محتوا باقى خواهد ماند؛ از این رو، در روایات آمده است که انتظار فرج، خود فرج است؛ زیرا، کسى که حقیقتاً منتظر فرج و ظهور حجت خدا و تأسیس حکومت عدل‌گستر اوست، زندگى خود را بر پایه عدل و داد استوار مى‌سازد و او انسانى است که حضور و غیبت امام، در نحوه رفتار و سیر و سلوک‌ وى تفاوتى ندارد و قبل از تشکیل حکومت عدل او، چنین حکومتى را در زندگى خود پایدار ساخته است.

بنابراین، انتظار فرج حقیقى‌، ریشه در معرفت به حق و عدل و ایمان و عشق به آن دارد و آثار آن نیز در عمل نمایان مى‌گردد و چنین حقیقت اصیل و عمیقى با لفظ و شعار به دست نمى‌آید و با بى‌تفاوتى و بى‌اعتنایى نسبت به مقدمات دینى و رسالت‌هاى انسانى، در تعارض و تناقض است.

از اینجا، نادرستى یک تفسیر از انتظار فرج روشن مى‌شود؛ زیرا، بعضى بر این تصور خام هستند که انتظار فرج، یعنى بى‌تفاوتى نسبت به آنچه در جوامع بشرى مى‌گذرد و دست روى دست گذاشتن به امید این‌که امام زمان عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف ظهور کند و آنان را اصلاح نماید. انتظار فرج، تعهد‌آفرین و مسئولیت‌ساز است و با بى‌تفاوتى و بى‌اعتنایى به سرنوشت بشر و حقیقت و فضیلت، منافات دارد.

انتظار فرج، یعنى:

الف. معرفت امام معصوم و عادل و پیشواى فضیلت؛

ب. ایمان به امامت و قیادت رهبرى الهى و عدالت‌پیشه؛

ت. عشق به عدالت و ارزش‌هاى انسانى؛

ج. امید به آینده‌اى روشن و نوید‌بخش؛

د. تلاش براى برقرارى حکومتى عدل‌پیشه و عدل‌گستر؛

و. رعایت موازین و قوانین دینى و اخلاقى؛

ز. داشتن روحیه‌تعهد و مسئولیت‌پذیرى.

این انتظار فرج، بهترین اعمال و بهترین عبادت است و چنین منتظرى، مقامى عالى دارد و هرگاه در زمان غیبت از دنیا برود، به منزله کسى است که پس از ظهور حضرت حجت عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف، زنده و تحت فرمان آن حضرت در راه خدا جهاد مى‌کند. (بحار‌الانوار، 52/125)

ممکن است مراد شما این باشد که با توجه به این‌که در هر عصرى و در هر ملتى که ظلم و ستم شود، اعتقاد به ظهور منجى آخر‌الزمان بیشتر مى‌شود، حال در زمانى که ما در آن زندگى مى‌کنیم و ظلم و ستم در همه‌جا بیداد مى‌کند، این عقیده در واقع، براى خیلى‌ها به یک افسانه تبدیل شده تا واقعیت، و حتى موجب دل‌سردى خیلى‌ها شده است. این چگونه قابل توجیه است؟ در پاسخ باید گفت: در روایات متعدد، از حضرات معصومین علیهم‌السلام رسیده که دوران غیبت، دوران امتحان و آزمایش مردم است. لذا باید تلاش کرد تا با تقویت باور‌ها و اعتقادات، در مقابل سختى‌هاى زمان غیبت، مقاومت کرد و در عین حال، خود را براى ظهور حضرت و شرکت در قیام جهانى امام مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف آماده ساخت. این که بعضى از مردم، به خاطر طولانى شدن غیبت، گرفتار یأس و نومیدى مى‌شوند، به سبب ضعف ایمان و معرفت نسبت به حجت خدا و نیز عدم شناخت و آگاهى نسبت به شرایط ظهور است. اینان گمان مى‌کنند وقتى در عرصه‌هاى مختلف اجتماعى، ظلم و فساد فراوان گردید، امام عصر عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف باید براى انتقام از ظالمان و برپایى عدالت قیام کنند، حال آن‌که برقرارى عدالت و ظهور دولت مهدوى، مثل هر انقلاب و حکومت دیگرى، نیاز به تحقق شرایط و زمینه‌هایى دارد و آن‌ها که طالب عدالت‌اند، باید براى برپایى دولت عدل تلاش کنند تا زمینه‌هاى آن، هر چه زودتر فراهم گردد و روحیه ظلم‌پذیرى و بى‌تفاوتى نسبت به وضع موجود جامعه را، به ظلم‌ستیزى و جدیت تبدیل کنند.

چرا امام زمان(عج) با انسان‌ها در ارتباط نیستند؟

دورانى که در آن قرار داریم، دوران غیبت امام زمان عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف است، و ویژگى کلى و اصلى این دوران، آن است که امکان ارتباط با آن وجود مقدس، براى کسى میسر و ممکن نیست. بنابراین، انتظار ارتباط و دیدار، برخلاف حکمت و مصلحت غیبت است. اما این، به آن معنا نیست که حضرت در میان ما نباشد و ما از فیض حضور آن وجود مقدس بى‌بهره باشیم، بلکه حضرت، به صورت ناشناس، در میان افراد رفت و آمد دارند و بر احوال مردم آگاهى دارند و آن‌چه به صلاح آنان و متناسب با زمینه ظهور است، انجام مى‌دهند. چه بسیار افرادى که از محضر آن عزیز بهره بردند و راهنمایى‌ها و ارشادات ایشان را شنیدند هر چند آن حضرت را نشناختند و یا حتى گفتار و هدایت‌هاى او را نیز نپذیرفتند؛ بنابراین، حضرت با ما ارتباط دارد و به عبارت دقیق‌تر، ایشان در میان ماست، ولى ما از آن حضرت غافل هستیم. البته در مواردى، برخى از افراد که به فیض حضور امام زمان عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف رسیده‌اند، آن حضرت را شناخته‌اند؟ که معمولاً این شناخت، بعد از دیدار بوده است؟ و حظ این دیدار را براى همیشه، براى خود حفظ کرده‌اند. نکته‌اى که نباید از آن غفلت داشت، این است که عدم امکان ارتباط و یا حتى دیدار، علاوه بر آن‌که مطابق فلسفه غیبت است، علل و عوامل دیگرى نیز مى‌تواند داشته باشد، مثلاً فرد، آمادگى دیدارى را که به دنبال آن شناخت باشد ندارد و چنین دیدارى به مصلحت او نیست. یا روح و روان او، چنان تاریک و آلوده است که جایى براى وجود نورانى و مقدس حضرت، باقى نگذاشته است، یا خدا مى‌خواهد او را به وسیله فراق و دورى، آزمایش و امتحان کند و... .

از طرف دیگر، باید توجه داشت که ارتباط مستقیم افراد با امام، زمینه‌ استفاده‌هاى نابجا و ادعاهاى دروغین را براى کسانى که ظرفیت یا اهلیت ندارند، ایجاد مى‌کند که منجر به فریب مردم و انحراف توده‌ها مى‌شود و خطرات آن، بر کسى پوشیده نیست.

منبع: مرکز تخصصى مهدویت

http://www.erfan.ir/article/article.php?id=32086

تحولات جهان در زمان ظهور

با ظهور حضرت مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف جهان دچار چه تغییر و تحولاتى خواهد شد؟
پاسخ: مقدمه: هدف از آفرینش مجموعه بزرگ هستى، کمال و نزدیکى هر‌چه بیشتر انسان به منبع همه کمالات، یعنى خداوند مى‌باشد. نیل به این آرمان بزرگ، نیازمند ابزار و وسایلى است؛ در واقع، حکومت جهانى حضرت مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف در پى فراهم آوردن اسباب تقرب به سوى خداوند متعال و برداشتن موانع از این مسیر است.            با توجه به این‌که انسان موجودى است ترکیب‌یافته از جسم و جان، بنابراین رسیدن به کمال لازمه، همان عدالت است که ضامن سلامت رشد انسان در سیر مادى و معنوى است. اهداف حکومت حضرت مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف نیز در دو محور رشد معنوى و اجراى عدالت و گسترش آن، قابل طرح است. امام حسین علیه‌السلام مى‌فرمایند: «اگر از دنیا جز یک روز باقى نمانده باشد، خداوند آن روز را طولانى کند تا مردى از فرزندان من قیام کند و زمین را از عدل و داد پر کند، پس از آن‌که از ستم آکنده شده باشد. این‌چنین از پیامبر اکرم صلى‌اللّه‌علیه‌وآله‌وسلم شنیدم.»

امام موسى کاظم علیه‌السلام در تفسیر آیه شریفه: «اعلموا أن اللّه یحى الارض بعد موتها قد بینا لکم الآیات لعلکم تعقلون، حدید/17» فرمودند: «مقصود این نیست که زمین را از باران زنده مى‌کند، بلکه خداوند مردانى را بر‌مى‌انگیزد که عدالت را زنده مى‌کنند؛ پس به سبب جان‌گرفتن عدل در جامعه، زمین زنده مى‌شود.» اما با توجه به روایات فراوانى که درباره دوران حکومت حضرت مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف موجود است، برنامه‌هاى حکومتى حضرت را در سه محور مى‌توان خلاصه کرد: برنامه فرهنگى، برنامه اقتصادى و برنامه‌هاى اجتماعى.

برنامه فرهنگى:

در انجام برنامه فرهنگى، مهم‌ترین محور این برنامه عبارت‌اند از:

الف. احیاى کتاب و سنت: ‌امام على علیه‌السلام مى‌فرمایند: «در روزگارى که هواى نفس حکومت مى‌کند [‌امام مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف] ظهور مى‌کند و هدایت و رستگارى را جایگزین هواى نفس مى‌سازد و در عصرى که نظر اشخاص بر قرآن مقدم شده، افکار را متوجه قرآن مى‌گرداند و آن‌را حاکم بر جامعه مى‌سازد.»

ب. گسترش معرفت و اخلاق: امام محمدباقر علیه‌السلام مى‌فرمایند: «زمانى که قائم ما قیام مى‌کند، دست خود را بر سر بندگان خواهد نهاد و عقل‌هاى ایشان را جمع کرده و اخلاق آن‌ها را به کمال خواهد رساند.»

ج. رشد دانش بشر به‌طور چشم‌گیر و بى‌سابقه: امام محمدباقر علیه‌السلام فرموده‌اند: «در زمان امام مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف به شما حکمت و دانش داده مى‌شود، تا آن جا که زن در درون خانه‌اش مطابق کتاب خدا و سنت پیامبر قضاوت (رفتار) مى‌کند». مى‌دانیم که رفتار صحیح، ریشه در علم و دانش گسترده دارد که این روایت شریف، حکایت از آگاهى و شناخت عمیق از آیات قرآن و روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام دارد.

د. مبارزه با بدعت‌ها: بدعت به معناى داخل‌کردن اندیشه و آراى شخصى در دین و دیندارى است. آن‌چه از تمایلات شخصى و هواهاى نفسانى وارد دین شده، حضرت مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف با آن مبارزه مى‌کنند. امام محمدباقر علیه‌السلام مى‌فرمایند: «هیچ بدعتى را وا نگذارد، مگر این‌که آن‌را از ریشه برکند و از هیچ سنتى (پیامبر) نمى‌گذرد، مگر این‌که آن‌را برپا خواهد داشت».

برنامه‌هاى اقتصادى:

برنامه‌هاى اقتصادى در حکومت حضرت مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف به صورت مطلوبى تدوین شده‌اند، تا اولاً امر تولید سامان یابد و از منابع طبیعى بهره‌بردارى شود، و ثانیاً ثروت به‌دست‌آمده به شکل عادلانه بین همه طبقات توزیع گردد.

موارد اقتصادى دوران حاکمیت حضرت:

الف. بهره‌ورى از منابع طبیعى: در زمان حضرت مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف و به برکت حکومت ایشان، آسمان سخاوتمندانه مى‌بارد و زمین بى‌دریغ ثمر مى‌دهد. امام على علیه‌السلام فرمودند: «و چون قائم ما قیام کند، آسمان باران مى‌ریزد و زمین گیاه بیرون مى‌آورد». امام محمدباقر علیه‌السلام فرمودند: «تمام گنج‌هاى زمین براى او آشکار مى‌گردد».

ب. توزیع عادلانه ثروت: از عوامل اقتصاد بیمار، انباشته‌شدن ثروت در نزد گروه خاصى است. در دوران حکومت عدل مهدوى، اموال و ثروت بیت‌المال به طور مساوى بین مردم تقسیم مى‌شود. امام محمدباقر علیه‌السلام مى‌فرمایند: «وقتى قائم خاندان پیامبر قیام کند، (اموال را) به‌طور مساوى تقسیم مى‌کند و در میان خلق به عدالت رفتار مى‌کند». و هم‌چنین فرمودند: «امام مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف میان مردم به مساوات رفتار مى‌کند، به گونه‌اى که کسى پیدا نشود که نیازمند زکات باشد».

ج. عمران و آبادى: در حکومت حضرت مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف تولید و توزیع به گونه‌اى ساماندهى مى‌شود که همه‌جا به نعمت و آبادانى مى‌رسد. امام محمدباقر علیه‌السلام مى‌فرمایند: «در تمام زمین هیچ ویرانه‌اى نمى‌ماند جز این‌که آباد مى‌گردد».

برنامه‌هاى اجتماعى:

در حکومت عدالت‌گستر حضرت مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف، برنامه‌هایى بر اساس تعالیم قرآن و عترت علیهم‌السلام اجرا مى‌شود که به سبب اجراى آن‌ها محیط زندگى، زمینه‌اى براى رشد و تعالى افراد خواهد بود. در این زمینه روایات فراوانى رسیده است، که به پاره‌اى از آن‌ها اشاره مى‌کنیم.

الف. احیا و گسترش امر به معروف و نهى از منکر: در حکومت جهانى حضرت مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف، فریضه بزرگ امر به معروف و نهى از منکر به صورت گسترده به اجرا گذاشته خواهد شد. امام محمدباقر علیه‌السلام مى‌فرمایند: «مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف و یاران او، امر به معروف و نهى از منکر مى‌کنند».

ب. مبارزه با فساد و رذایل اخلاقى: حضرت مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف در عمل به مبارزه با فساد و تباهى و زشتى مى‌پردازند، چنان‌چه در دعاى شریف ندبه مى‌خوانیم: «این طامس آثار الزیغ و الاهواء، این قاطع حبائل الکذب و الافتراء ...»؛ کجاست آن که ریسمان‌هاى دروغ و افترا را ریشه‌کن خواهد کرد؟ کجاست آن‌که آثار گمراهى و هوا و هوس را نابود خواهد ساخت...».

ج. عدالت قضایى: اوست که قسط و عدل را در سطح جامعه حاکم مى‌کند و همه عالم را پر از عدالت و دادگرى مى‌کند. امام رضا علیه‌السلام فرمودند: «وقتى او قیام کند زمین به نور پروردگارش روشن گردد و آن حضرت ترازوى عدالت را در میان خلق نهد. پس (چنان عدالت را جارى کند که) هیچ کس بر دیگرى ظلم و ستم روا ندارد». مناسب است در پایان، به یکى از تحولات چشم‌گیر زمان حضرت مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف که همانا بهداشت طبیعت و بهداشت روان است، اشاره‌اى گذرا داشته باشیم، زیرا یکى از مشکلات جامعه پیش از ظهور امام زمان عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف، وضع تأسف‌بار بهداشت طبیعت و روان است که در نتیجه، بیمارى‌هاى واگیردار و مشکلات روانى زیادى جامعه بشریت را فرا مى‌گیرد؛ بیمارى‌‌هایى مانند جذام، طاعون، وبا، فلج، سکته، سرطان و صدها بیمارى خطرناک دیگر. این اوضاع دلخراش و دردناک در اثر آلودگى محیط زیست و در نتیجه، به کارگیرى سلاح‌هاى شیمیایى، اتمى و میکروبى پدید مى‌آید.

امام سجاد علیه‌السلام در این باره مى‌فرمایند: «هنگامى که قائم عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف ما قیام کند، خداوند عزوجل بیمارى و بلا را از شیعیان ما دور مى‌سازد...».

امام صادق علیه‌السلام نیز مى‌فرمایند: «هنگامى که حضرت قائم عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف قیام کند، خداوند بیمارى‌ها را از مؤمنان دور مى‌سازد و تندرستى را به آنان باز مى‌گرداند».

به امید روزى که بتوانیم آن دوران نورانى و سراسر معنوى را درک کنیم!

مرکز تخصصى مهدویت

http://www.erfan.ir/article/article.php?id=32085

وضعیت ایران قبل از ظهور و نقش‌‌‌‌آن در ظهور

سؤال) با توجه به حوادث و شواهدى که در دنیا به وجود آمده، آیا مى‌توان گفت که ظهور امام زمان عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف نزدیک است؟

پاسخ) با توجه به روایات مى‌توان شرایط ایران را تا حدودى این‌گونه ترسیم کرد: دانش و معارف دین اسلام و مکتب تشیع، از ایران و قم، به جهانیان صادر مى‌شود. لذا موقعیت علمى ایران ممتاز است و اصلى‌ترین مرکز دین اهل‌بیت علیهم‌السلام خواهد بود. در روایتى از وجود مقدس امام صادق علیه‌السلام نقل شده است: به زودى، کوفه، از مؤمنان خالى مى‌گردد و دانش مانند مارى که در سوراخش پنهان مى‌شود، از آن شهر رخت برمى‌بندد؛ سپس علم در شهرى به نام قم ظاهر مى‌شود؛ آن شهر معدن علم و فضل مى‌گردد (و از آنجا به سایر شهر‌ها پخش مى‌شود) به گونه‌اى که در زمین جاهلى نسبت به دین باقى نمى‌ماند. حتى زنان در خانه‌ها. این قضیه نزدیک ظهور قائم عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف واقع مى‌شود ...  . علم، از قم به سایر شهر‌ها در شرق و غرب پخش مى‌شود و حجت بر جهانیان تمام مى‌شود به گونه‌اى که در تمام زمین، فردى پیدا نمى‌شود که دین و علم به او نرسیده باشد. بعد از آن قائم، قیام مى‌کند و سبب انتقام خدا و غضب او بر بندگان (ظالم و معاند) مى‌شود؛ زیرا، خداوند انتقام (و عذاب) بر بندگان را روا نمى‌دارد، مگر وقتى که حجت را انکار کنند (بحار الانوار، ج 57و60، ص213.) خیزش و جنبشى بزرگ براى دعوت مردم به طرف دین، در ایران روى مى‌دهد.

از امام کاظم علیه‌السلام نقل شده است: مردى از اهل قم، مردم را به سوى حق دعوت مى‌کند. گروهى، دور او اجتماع مى‌کنند که مانند پاره‌هاى آهن‌اند و باد‌هاى تند(حوادث) نمى‌تواند آن‌ها را از جاى برکند. از جنگ خسته نمى‌شوند و کناره‌گیرى نمى‌کنند و بر خدا توکل مى‌کنند. سر‌انجام، پیروزى براى متقین و پرهیزکاران است.(بحار، ج60، ص216، ح37.) احتمالاً این حرکت، همان حرکتى است که از امام محمدباقر علیه‌السلام نقل شده است: گویا مى‌بینم گروهى از مشرق زمین خروج مى‌کنند و طالب حق هستند، اما به آنان پاسخ داده نمى‌شود. مجدداً بر خواسته خود تأکید مى‌کنند ولى جواب نمى‌شنوند. پس چون چنین دیدند، شمشیر‌ها را به دوش مى‌کشند، در مقابل دشمن مى‌ایستند تا حق به آن‌ها داده مى‌شود، اما این بار قبول نمى‌کنند بلکه قیام مى‌کنند و نمى‌دهند آن‌را (پرچم قیام را) مگر به صاحب شما (اما زمان عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف). (بحار الانوار، ج52، ص243، ح116).

خروج سید حسنى و خراسانى که در روایات به آن‌ها اشاره شده را، مى‌توان در این‌باره دانست. بنابراین، موقعیت اجتماعى آن روز ایران حرکت به سوى حق‌طلبى و دعوت به آمادگى براى ظهور است. در بستر این جامعه نیز یاران حضرت شکل مى‌گیرند. در حدیثى از امام صادق علیه‌السلام نقل شده است: قم را قم نامیدند، چون اهل او، اجتماع مى‌کنند با قائم آل محمد صلى‌اللّه‌علیه‌وآله‌وسلم و با او قیام مى‌کنند و او را یارى مى‌کنند‌. (بحار‌الانوار، ج 57و 60، ص216، ح38)‌ در روایاتى که به نام یاران و شهر‌ها اشاره دارد، شهر‌هاى متعددى از ایران ذکر شده است. خلاصه آن‌که ایران، مرکز صدور دین و معارف اهل‌بیت علیهم‌السلام است و زمینه‌سازى براى ظهور مى‌کند.

در برخى از روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام به حضور فعال عجم در سپاه و ارتش مخصوص امام مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف اشاره شده است. البته مقصود از عجم ملت‌هاى غیر عرب است، ولى به احتمال زیاد بیشترین مصداق آن در عصر ظهور، ایرانیان خواهند بود به‌ویژه که مرکز ثقل شیعه در ایران است.

مجموعه روایات وارده در مورد ایرانیان نشان مى‌دهد که این گروه زمینه‌سازان حکومت حضرت مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف در جهان هستند و بیشترین تأثیر را در روند استقرار حکومت آن خورشید عالم‌تاب دارند و در حقیقت حضرت مهدى عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف به همراه یاران از جمله ایرانیان با دشمنان به مبارزه برمى‌خیزند. اما با توجه به این که زمان ظهور مشخص نیست، زمان نشانه‌هاى مرتبط نزدیک به آن نیز مشخص نیست. بنابراین، سخن گفتن از نزدیکى یا دورى آن، امرى پسندیده نیست. البته عده‌اى با توجه به اوضاع و شرایط فعلى حاکم بر جهان، به این باور رسیده‌اند که دوره‌اى که در آن زندگى مى‌کنیم همان دوره‌ آخرالزمان است که در روایات به آن اشاره شده است؛ زیرا براى آخر‌الزمان نشانه‌هایى گفته شده، مانند گسترش فساد و تفسیر دین بر اساس هوا و هوس و ... که این نشانه‌ها در دوره زمانى ما به وقوع پیوسته است. لذا برخى احتمال داده‌اند که زمان کنونى، آخرالزمان است و ظهور نیز در این دوران محقق مى‌شود.

به علاوه، با وجود انقلاب اسلامى ایران و زنده شدن نام و یاد امام زمان عجل‌اللّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف، و معرفى ایشان به دنیا، آمادگى و اقبال مردم به پذیرش ایشان، بیشتر و امید به ظهور هم افزون‌تر شده است، به عبارت دیگر حرکت عمومى کشورها و جوامع به سمت وحدت و هم‌گرایى و توجه به تشکیلات بین‌المللى و اتحادیه‌هاى منطقه‌اى و فاصله گرفتن از جزء‌گرایى، ملت‌ها را به این نتیجه رسانده که براى آینده بهتر باید مرز‌ها را به حداقل رساند و جهان را دهکده‌اى کوچک دانست. طبعاً، این پدیده نیاز به یک قانون عمومى و بین‌المللى را تشدید مى‌کند. این رویداد، آمادگى مردم را براى پذیرش یک حاکمیت فراگیر، بیشتر کرده است.

ظهور انقلاب اسلامى که منادى و معرف حقایق اسلام (در حد ممکن) بود، باعث توجه بیشتر جهانیان به اسلام شد و روحیه کفر‌ستیزى و مبارزه با ظلم در میان ملت‌ها، به‌ویژه مسلمانان بیشتر شده است؛ به گونه‌اى که اصول‌گرایى اسلامى، یکى از جریاناتى است که منافع غرب را به خطر انداخته است. برخى از علما نیز معتقدند، همان‌گونه که غیبت دو مرحله‌اى بود و غیبت صغرا براى ایجاد آمادگى مردم براى ورود به غیبت کبرا لازم بود، ظهور نیز ممکن است دو مرحله‌اى باشد و با ظهور صغرا که در انقلاب اسلامى ایران تجلى یافته مردم با حقیقت قیام امام زمان علیه‌السلام آشنایى بیشترى پیدا کرده و براى ظهور اصلى و قیام جهانى حضرت آماده مى‌شوند.

به هر حال، ما در عین آن که باید امید به تعجیل در فرج داشته باشیم و آمادگى براى ظهور را در خود تقویت کنیم، ولى نباید فکر خود را متوجه امورى بکنیم که از محدوده علم ما فراتر است و راهى براى دسترسى به آن نداریم. لذا سخن از نزدیکى علایم، امرى قابل قبول نیست.

منبع: مرکز تخصصى مهدویت