| عناوین بحث ها | ارسال کننده | پاسخها | بازدید | بروز رسانی | اولویت | |
|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
134
|
1114
|
88/4/14 (22:50)
|
|
||
|
|
11
|
33
|
90/7/6 (21:48)
|
|
||
|
|
2
|
44
|
90/7/5 (19:33)
|
|
||
|
|
1
|
31
|
90/6/27 (07:57)
|
|
||
|
|
1
|
18
|
90/6/27 (07:56)
|
|
||
|
|
0
|
27
|
89/2/28 (00:05)
|
|
||
|
|
1
|
29
|
89/2/6 (20:27)
|
|
||
|
|
10
|
85
|
88/10/5 (12:36)
|
|
||
|
|
0
|
22
|
88/6/28 (10:16)
|
|
||
|
|
0
|
13
|
88/6/28 (10:13)
|
|
||
|
|
3
|
64
|
88/6/12 (13:49)
|
|
||
|
|
0
|
32
|
88/6/2 (00:04)
|
|
||
|
|
52
|
233
|
88/5/19 (16:59)
|
|
||
|
|
4
|
48
|
88/4/30 (23:21)
|
|
||
|
|
2
|
17
|
88/4/8 (16:58)
|
|
||
|
|
1
|
15
|
88/4/8 (13:37)
|
|
||
|
|
29
|
141
|
88/3/23 (17:46)
|
|
||
|
|
0
|
27
|
88/3/20 (14:33)
|
|
||
|
|
34
|
142
|
88/3/17 (22:20)
|
|
||
|
|
5
|
60
|
88/3/10 (14:38)
|
|
یاشاسین آذربایجانین خودمختارلیق گونی آذر آینین 21 اینجی گونی !!!
روزی که زبانم را در دهانمان سوزاندند!!!
پس از سالها انتظار و مبارزه با ستم جگر سوزآریائیان،
سرانجام کبوترهای آبی آزادی از افق شفقین آسمان پدیدارشدند.
آنها گقتند : آزادی از راه رسیده است!
اینبار نیز آزادی کبوتری بود آبی رنگ ،
نشسته بر شانه های گرگی خاکستری!
...که در دل شبهای تاریک برای وطنش می نالید!
جلودار انها مردی از تبار ترکان فکور و جسور اوغوز بود.
توشه اش اندیشه بود و پیشه اش آزادی !
او پیشه وری بزرگ بود!
او تنها نبود!
انبوه خلق یاورش بودند.
او پیامبرآور حریت برای ملتی بود که تشنه رهایی بودند !
درآنروزها چقدر مردم شاد گشتند!
گلهای لبخند در چهره ها باز شدند.
حتی مادرهای داغدیده ای که فرزندانشان در راه آزادی آذربایجان به شهادت رسیده بودند از ته دل خوشحال شدند.
همه جا گل بود و سرود!
دختران ترک ، شعر غزی می خواندند ،
و چیچکهای درختان سیب به آواز آنها گشوده می شد!
قوپوزها نواخته می شد،
کودکان ماهنی می خواندند،
همه لزگی می رقصیدند و یاللی می رفتند!
نونهالان آذربایجان بسیار شاد بودند!
آینده در دستهای آنان بود،
همانند دسته ای از گلهای وحشی خوشرنگ و خوشبو!
ا
همه اماده بودند،
... ومنتظر ظهور یک تغییر بزرگ،
قرار بود 24 سال بعد از ستم سیاه آریایی، حادثه بسیار مهمی در آذربایجان اتفاق افتد!
زبان مادری ملت آذربایجان از اسارت آزاد شده بود!
کتابهای آنادیلی نوشته شده بودند،
دیگر کسی« بابا نان داد!» نخواهد خواند!
مدارس شروع شده بود،
بر روی تخته های سیاه کلماتی درخشانتر از خورشید نوشته می شدند!
همه چیز با آ ذربایجان شروع شده بود!
کودکان و نو جوانان مبهوت زیبایی وروانی زبانشان شده بودند!
آنها فهمیده بودند که زبانشان چون عسل شیرین است،
و وطنشان چون لعل قیمتی!
مکتب ها دیگر حکم زندان را نداشت!
شادی بود و اندیشه ،
و ورزش بود و جنب و جوش!
حنی بزرگسان نیز آمده بودند!
زبان ترکی هزاران ساله را باید یاد گرفت،
زبان مادری را می باید مقدس شمرد!
همه علوم به زبان ترکی آذربایجانی نوشته شدند!
وقت بسیار کم بود،
اما کتاب بعد کتاب منتشر می شد!
دانشگاه تبریز افتتاح شد!
سیل دانشجویان بسوی تحصیل روان گردیدند!
هیچ در بسته ای در برابر ورود به دانشگاه وجود نداشت!
مردم نیز خود دست بکار شده بودند،
تمام اسامی تحمیلی آریاییان برچیده شد!
ملت قلم برداشتند و زبان مقدس ترکی آذربایجانی راهمه جا نوشتند!
در روند اصلاح جامعه پیشه وری چقدر توانا و دانا بود!
او لحظه ای تنها نماند،
با مردم زیست و همراه با مردم به شهادت رسید!
او ستارخان زمان خود بود،
او اندیشه های مشروطیت را احیا کرد،
و نام سردار ملی را زنده تر!
میلیونها آذربایجانی به میدان امده بودند،
انروز آذربایجان سرافراز شده بود،
تبریز می رفت تا بار دیگر جهان شهر روزگار خود شود!
اما حریت اذربایجان در معرض خطر بود!
دشمنان تشنه خون ما بودند و مرگ ما را می خواستند!
جوانان دلاور ما فداکارانه جنگیدندو مردانه در خون خود غلتان شدند!
از بهار آزادی آذربایحان کمتر از یکسال نگذشته بود!
عفریت آریایی به سراغ ما آمد!
گلوله ها شلیک شدند و بزرگان ما به شهادت رسیدند!
در آنروزهای تلخ دههاهزار نفر کشته شدند،
و همین تعدادبه اسارت در آمدند و یا مال و ناموسشان به تاراج رفت.
دارها بر پا شد و آزادیخواهان یکی بعد از دیگری بر دار شدند!
وای برما،
وای بر جهان ،
و وای بر آتش آریایی منفوری که کتابهای آذربایجانی ما را همانند جوانان رشید ما سوزاند!
و کتابهای ما 58سال است که همچنان می سوزند!
اول مهرماه هر سال زبانمان در دهانمان گرفتار آتش فاشیسم آریائیان می شود!
و اما آتش شومش هر سال شعله ورتر از سال پیش!
این داغ سوزناک را بر روی زبانت حس می کنی!؟
هر سال زبانمان دردناکتر از سال پیش در دهانمان می سوزد،
....و ما سوختگان به چه دلیل این چنین ساکتیم!؟
گرامیداشت یاد و خاطره دلخراش 59مین سالگرد
فاجعه دهشتناک کتابسوزان در 26 آذرماه سال 1325
26 آذرماه سالروز به آتش کشیده شدن تعداد بی شماری از کتابهای نوشته شده به زبان تورکی آذربایجانی است که گرفتار حقد و کینه اشغالگران ارتش شاهنشاهی گردید و جلد به جلد در آتش فاشیسم سوخت.
بر اساس اسناد موجود و نیز شهادت شاهدانی که اکنون در قید حیات هستند پس از نسل کشی هولناکی که توسط شوونیسم فارس از 21 آذر ماه سال 1325 با سقوط حکومت ملی آذربایجان آغاز شد دهها هزار انسان تورک به همراه صدها هزار جلد کتاب تورکی، بصورت دلخراشی به شهادت رسیدند!
آزادیخواهان غیور و مقاوم آذربایجانی دسته دسته بدون محاکمه اعدام و کتابهای نوشته شده به زبان تورکی پشته پشته به آتش کشیده شدند.
بر اساس اظهارات شاهدان زنده دستگاه جنایتکار رژیم آریامهری به کودکان مشتاق علم در مدارس آذربایجانی اشغالی دستور میدهد تا با تشکیل صفهای متعدد منتهی به خرمنهای افروخته آتش، کتب درسی تالیف شده به زبان تورکی در دوران حکومت ملی را با دست خود در آتش افکنند!
مطابق اظهارات همین شاهدان گفته می شود که بسیاری از کودکان به دلیل اجتناب از در آتش افکندن اسناد هویت ملی خود به شدت مضروب شده و یا آتش در کف دستانشان گذاشته شده است!
میگویند در 26 آذرماه دود ناشی از سوختن کتابهای درسی مدارس آذربایجان ، موسوم به «آنادیلی»، در میادین ساعت و دانشسرای شهر بزرگ تبریز به حدی انبوه و مرتفع بوده که ستونهای غلیظ دود برای ساعتها از همه جای شهر تبریز قابل رویت بوده است!
همچنین تاکید می شود که منازل برخی از روشنفکران و مبارزان در اردبیل ، تبریز ،زنجان،اورمو و... به دلیل مخالفت از تحویل کتابهای تورکی همراه با اعضای خانواده هایشان به آتش کشیده شده اند.
همچنین بسیاری از پدران و مادران ما شهادت می دهند که تا سالها بعد از آن واقعه دهشتناک اگر اتفاقا کتابی به زبان تورکی آذربایجانی در خانه و یا کتابفروشی شهروندی توسط ساواک یافت می شود وی حتما گرفتار انواعی از مصائب و شکنجه ها می گردید!
شدت قساوت و شقاوت ارتش اشغالگر شاهنشاهی در تقتیل،غارت و تحریق نفایس معنوی و مادی آذربایجان به حدی هولناک بوده که گفته می شود بسیاری از کودکان مظلوم دچار انواع ناراحتی های روحی و روانی شده اند!
اکنون از ان فجایع خونین،وحشتناک وضد بشری 59 پاییز می گذرد.
ملت آذربایجان درسالگرد آن کتابسوزان فاشیتی که کاملا مشابه کتابسوزان دوران آلمان هیتلری است به یاد هر شهید آزادیخواه و نیز هر کتابی که در آتش فاشیسم حاکمان پان آریانیست تهران خاکستر شده کتابی را به پیوست یک شاخه گل میخک سرخ به رسم یادبود تقدیم دوستان،آشنایان و همزبانان و نیز آزادیخواهان می کنند.
روزی که زبانم را در دهانمان سوزاندند!!!
پس از سالها انتظار و مبارزه با ستم جگر سوزآریائیان،
سرانجام کبوترهای آبی آزادی از افق شفقین آسمان پدیدارشدند.
آنها گقتند : آزادی از راه رسیده است!
اینبار نیز آزادی کبوتری بود آبی رنگ ،
نشسته بر شانه های گرگی خاکستری!
...که در دل شبهای تاریک برای وطنش می نالید!
جلودار انها مردی از تبار ترکان فکور و جسور اوغوز بود.
توشه اش اندیشه بود و پیشه اش آزادی !
او پیشه وری بزرگ بود!
او تنها نبود!
انبوه خلق یاورش بودند.
او پیامبرآور حریت برای ملتی بود که تشنه رهایی بودند !
درآنروزها چقدر مردم شاد گشتند!
گلهای لبخند در چهره ها باز شدند.
حتی مادرهای داغدیده ای که فرزندانشان در راه آزادی آذربایجان به شهادت رسیده بودند از ته دل خوشحال شدند.
همه جا گل بود و سرود!
دختران ترک ، شعر غزی می خواندند ،
و چیچکهای درختان سیب به آواز آنها گشوده می شد!
قوپوزها نواخته می شد،
کودکان ماهنی می خواندند،
همه لزگی می رقصیدند و یاللی می رفتند!
نونهالان آذربایجان بسیار شاد بودند!
آینده در دستهای آنان بود،
همانند دسته ای از گلهای وحشی خوشرنگ و خوشبو!
ا
همه اماده بودند،
... ومنتظر ظهور یک تغییر بزرگ،
قرار بود 24 سال بعد از ستم سیاه آریایی، حادثه بسیار مهمی در آذربایجان اتفاق افتد!
زبان مادری ملت آذربایجان از اسارت آزاد شده بود!
کتابهای آنادیلی نوشته شده بودند،
دیگر کسی« بابا نان داد!» نخواهد خواند!
مدارس شروع شده بود،
بر روی تخته های سیاه کلماتی درخشانتر از خورشید نوشته می شدند!
همه چیز با آ ذربایجان شروع شده بود!
کودکان و نو جوانان مبهوت زیبایی وروانی زبانشان شده بودند!
آنها فهمیده بودند که زبانشان چون عسل شیرین است،
و وطنشان چون لعل قیمتی!
مکتب ها دیگر حکم زندان را نداشت!
شادی بود و اندیشه ،
و ورزش بود و جنب و جوش!
حنی بزرگسان نیز آمده بودند!
زبان ترکی هزاران ساله را باید یاد گرفت،
زبان مادری را می باید مقدس شمرد!
همه علوم به زبان ترکی آذربایجانی نوشته شدند!
وقت بسیار کم بود،
اما کتاب بعد کتاب منتشر می شد!
دانشگاه تبریز افتتاح شد!
سیل دانشجویان بسوی تحصیل روان گردیدند!
هیچ در بسته ای در برابر ورود به دانشگاه وجود نداشت!
مردم نیز خود دست بکار شده بودند،
تمام اسامی تحمیلی آریاییان برچیده شد!
ملت قلم برداشتند و زبان مقدس ترکی آذربایجانی راهمه جا نوشتند!
در روند اصلاح جامعه پیشه وری چقدر توانا و دانا بود!
او لحظه ای تنها نماند،
با مردم زیست و همراه با مردم به شهادت رسید!
او ستارخان زمان خود بود،
او اندیشه های مشروطیت را احیا کرد،
و نام سردار ملی را زنده تر!
میلیونها آذربایجانی به میدان امده بودند،
انروز آذربایجان سرافراز شده بود،
تبریز می رفت تا بار دیگر جهان شهر روزگار خود شود!
اما حریت اذربایجان در معرض خطر بود!
دشمنان تشنه خون ما بودند و مرگ ما را می خواستند!
جوانان دلاور ما فداکارانه جنگیدندو مردانه در خون خود غلتان شدند!
از بهار آزادی آذربایحان کمتر از یکسال نگذشته بود!
عفریت آریایی به سراغ ما آمد!
گلوله ها شلیک شدند و بزرگان ما به شهادت رسیدند!
در آنروزهای تلخ دههاهزار نفر کشته شدند،
و همین تعدادبه اسارت در آمدند و یا مال و ناموسشان به تاراج رفت.
دارها بر پا شد و آزادیخواهان یکی بعد از دیگری بر دار شدند!
وای برما،
وای بر جهان ،
و وای بر آتش آریایی منفوری که کتابهای آذربایجانی ما را همانند جوانان رشید ما سوزاند!
و کتابهای ما 58سال است که همچنان می سوزند!
اول مهرماه هر سال زبانمان در دهانمان گرفتار آتش فاشیسم آریائیان می شود!
و اما آتش شومش هر سال شعله ورتر از سال پیش!
این داغ سوزناک را بر روی زبانت حس می کنی!؟
هر سال زبانمان دردناکتر از سال پیش در دهانمان می سوزد،
....و ما سوختگان به چه دلیل این چنین ساکتیم!؟
Yaşasin Azərbaican
Yaşasin Turk Azərbaican
Yaşasin Federalısm və İstiqlal
پنجشنبه,۲۲ آذر ۱۳۸۶ دونیا اوزه ره یاشایان میللتلرین تاریخین باخدیقدا، گاهدا آجی و سارسیدیجی اولایلارلا اوزله شیریک. قهرمان آذربایجان تورک میللتی ایسه ایستیثنا دئیلمیش. مدنی آزادلیقلار دونه می چوخ سورمه ییب. دونیا گوجلری، اوزللیکله اینگیلیسین ایش بیرلیله، رضاخانین 20 ایلللیک دئسپوتیزمی، قانلی مجاهیده ایله قازانیلمیش اینسانی آزادلیقلارا کولگه سالیر.تاریخچیلرین دئدیکلرینه گوره، ایلک پهلوی دونه مینده، ایران آدلانان اولکه ده یاشایان میللت لرین وارلیقلاری دانیلیر، تاریخ لری تحریف اولونور، دیللری یاساقلانیر، کیملیکلری قوندارمالاریله دئیشدیریلیر و نهایت میللی غرورلاری تاپتالانیر.بو بولانیم دا، اینقیلابلار بئشیی اولان ایرانین اوگئی ائولادی، آذربایجان میللتی، ان دهشتلی تضییقلره معروض قالیر. اوخللاردا تورک دیلینده دانیشان اویرنجیلر جریمه اوده مه لی اولورلار.رسمی تهران ژورناللاریندا و ایرانین مزدور تاریخ چیلری تورک کیملیی و دیلینی، قوندارما “آذری” تئرمیله آدلاندیریرلار.ایرانین آوروپا دروازاسی اولان تبریزایقتیصادییاتی فلج اولور. تورک آیدینلاری یا اولدورولور یا قاچقین سالینیر. آما تاریخ دولاشیب تورک اوزونه باخدی. 1320- نجی ایللر گلیب چاتدی. 1324 – نجو ایلین آذرآیینین 21- ده آیری سئچکیلیکدن سارسیمیش، گونئی آذربایجان تورک میللتی اوز ایشینین چاره سینی قیلدی. 21 آذر حرکاتی، رهبر پیشه وری اوندرلییله یارانیر. تکجه آذربایجان میللتی دئییل، آما ایفلیس حالینا دوشن ایرانین بوتون فارس اولمایان میللتلری، اونو الهی دن اتهاف کیمی سانیرلار. میللی حاکیمیت کولگه سینده آذربایجان مدنیتی بیر داها دیرچه لیر. ایللردیر آزادلیق سویونا عطش قالان وطن پوتاقلاری، سورعت له حاصیل وئرمه یه باشلاییر. یونیوئرسیته و اوخوللار قورولور، فابریکالار قالدیریلیر، خسته خانالار تیکیلیر، یوللار چکیلیر، امنیت و دینجلیک یارانیرو یوزلر و یوزلر باشقا اینکیشافلار حاصیل اولونور.دفعه لرله اوز صولح سئورلیینی دونیایا ثوبوتلاندیران میللی حاکیمیت، تهرانین مرکزی حاکیمیتیله آنلاشمایا گیریرو آذربایجانین موختار حاکیمیتی تهران وریندن قبول اولونور. آنجاق بیر ایل آزاد آذربایجان دا یاشایان خالقیمیزین سعادتی اوزون سورمور. بلکه قارا گون میللتیمیزین طالعینه ساواش یازیلیبیمیش، نه ایسه… 1325- نجی ایلین آذر آییندا تهرانین فاشیست فارس حاکیمیتی اعلان اولونمامیش محاربه یه باشلاییر.بوتون آنلاشمالاری پوزور. تاماما ایچ و هم بین الخالق قانونلاری آیاقلاییرو آذربایجانا قوشون چکیر. دئموکرات فرقه سینین ساتیلمیش مرکزی کمیته اویه لرینی چوخونلوغو رهبر پیشه ورینین راینیه رغما، تهرانلا موحاربه یه ایذن وئرمیر. ایذین وئریلمیر زنجاندا توره دیلمیش جنایتلرین قان باهاسی آلینسین. قوشون میانا و سونوندا پایتاخت اولان تبریزه چاتیر. هر شهره گیردیکته میثلی گورونمز وحشیلیکلر توره دیر. حتی آمئریکا کونسولونون دئدیینه گوره روسلار اونلاردان قات قات یاخشیمیشلار. وئریلن سندلره گوره،3-مینه یوخون اینسان صحرایی محکمه یه وئریلیرلر و گوله له نیرلر. 20- میندن چوخ گوناهسیز اینسان محکمه سیز آسیلیرلار و اولدورولورلر. 70- مین دن آشقین اینسان قاچقین دوشورلر. میللتین بوتون نخبه لری یا اولدورولورلر و یا تبعید اولورلار. خالقین آنا دیلینده یازیلان کیتابلار قالانیر و شانلیقلا اوتا چکیلیر. دئمه لی آذربایجان تورکلری سازمان میلل قانونلاری اساسیندا(بیرلشمیش میللتلر تشکلاتینین 1946- نجی ایلین 11 اکتبریندا و 1948- اینجی ایلین 9 دئکابریندا تصویب اولونان مصوبه نین 11-نجی مادده سی اساسیندا ) هم ائتنیک و ماددی و هم معنوی ومدنی آچیدان، اصیل سویقیریما(نسل کشی) معروض قالیرو هر ایل بئله بیر حئیوانلیغین ایل دونومونده، آذربایجان شهیدلرینین قالمیشلاری و یارالیلاری اینجیسینلر دئیه، سارسیلسینلار دئیه، میللی شنلیک اعلان اولوندو. آمااورتادا بیر سوز وار دئیر: تورک شوشه یه بنزر سیندیقجا ایتیلر و داشا بنزر ، قیزماز آما قایناییرسا آشار، داشارو اونونلا آزادلیق آراسیندا اولان انگللری چوزر و اریدر آذربایجان اویرنجی حرکاتینین همدان قولو اولاراق، آذرآیینین 21، میللی حاکیمتیمیزین قورولماسینین ایل دونومونو آذربایجانین قهرمان آما مظلوم میللتینه تبریک ائده رک، 1325- نجی ایلین آذر آینین 26- سینی، گونئی آذربایجان میللتینه قارشی توره دیلین سویقیریم کیمی، خاطیرلادیب و باشینیز ساق اولسون دئیریک. 21 آذر1386
آذربایجان اویرنجی حرکاتی .همدان
شیرزاد حاجیلو، دبیر موسسه اورین خوی دستگیر شد
میللی شورا- چهار شنبه 21 آذر ماه : صبح روز 20 آذر ماموران دولتی با ابلاغ حکم جلب، شیرزاد حاجیلو، دبیر موسسه غیر دولتی اورین خوی، را دستگیر و به زندان خوی انتقال دادند.
این شاعر مبارز، در جریان تظاهرات روز جهانی زبان مادری، در اسفند ماه سال 85 دستگیر شده و پس از 13 روز بازجوئی در دادگاه انقلاب خوی در یک محاکمه فرمایشی توسط قاضی نوروزی به اتهام ارتباط با گروههای پان ترکیست و به استناد ماده 500 مجازات اسلامی به حداکثر مجازات یعنی یکسال حبس تعزیری محکوم شد. اعتراض وی به حکم صادره از دادگاه مذکور، منجر به تشکیل دادگاه تجدیدنظر بصورت غیابی گردید که حکم صادره را از یکسال به 3ماه تقلیل داد.
این درحالی است که بر خلاف معمول، درست 2 هفته پس از صدور حکم، دستور جلب وی نیز صادر شده است. لازم بذکر است، با توجه به تصویب و اجرای برنامه های متنوع جهانی توسط سازمان های بین المللی جهت بزرگداشت روز جهانی زبان مادری در 21 فوریه(2 اسفند)، فعالین هویت طلب آذربایجان نیز، این روز را به عنوان نماد اعتراض به تضییق حقوق اولیه ملت آذربایجان گرامی میدارند.
آذربایجان دموکراتلیق گونی تاریخدا آدلی قالیب و قالاجاق
یاشاسین آذربایجانین خودمختارلیق گونی
یاشاسین آنا یوردوم آذربایجانین خودمختارلیق گونی
یاشاسین تورک آذربایجانیم
یاشاسین تورک خویوم
آذربایجان دموکرات
اشاره :
استاد بهزاد بهزادی حقوقدان و فعال فرهنگی آذربایجان به سال 1306 در شهر آستارا دیده به دنیا گشود . وی به سال 1322 با احراز رتبه اول از دبیرستان حكیم نظامی آستارا فارغ التحصیل شد . در سال 1324 تحصیل در دانش سرای مقدماتی تهران را به پایان رساند . مهر 1324 وارد دنش سرای عالی تهران در رشته ریاضی شد ولی به دنبال شكل گیری حكومت ملی آذربایجان از تحصیل در دانش سرا انصراف داد و عازم تبریز شد . استاد بهزادی درمهر ماه سال 1325 جزو دانشجویان اولین دوره آموزشی دانشگاه آذربایجان بود كه توسط حكومت ملی آذربایجان در تبریز تاسیس گشت . تحصیل استاد بهزادی در رشته ریاضیات و فیزیك دانشگاه آذربایجان با سقوط حكومت ملی آذربایجان ناتمام ماند و او به تهران مهاجرت كرد .
آقای بهزادی به سال 1344 در رشته حقوق قضایی از دانشگاه تهران فارغ التحصیل شد. استاد بهزادی تا كنون د ر موقعیتهای مختلف همچون آموزگار ،دبیراتحادیه دانشجویان دانشگاه آذربایجان (1325) ، سردبیر روزنامه بشیر آینده (1330) سردبیر روزنامه آذربایجان (1334-1330) مدیرمسوول و سردبیر فصلنامه آذری ، مدیر عامل انبارهای عمومی ایران ،عضو موسس و عضو هیئت مدیر شركت بیمه تهارن و فعالیت كرده است و هم اكنون به عنوان وكیل پایه یك داگستری در تهران فعالیت میكند .
از آثار قلمی بهزادی اعم از تالیف و ترجمه میتوان به سیمای معنوی ملت ما (1326) درباره جنبش دموكراتیك ملی (1331) دو نمایشنامه از میرزا ابراهیم اف (1369) فرهنگ آذربایجان - فارسی(1369) فارسجا درباره نگارش زبان آذربایجانی (1379) و ترجمه فارسی دده قورقود (1382) و فصلنامه آذری و گاهنامه ائل دیلی و ادبیاتی اشاره كرد .
مقاله حاضر نیز از جمله کتب منتشره ایشان میباشد که با عنوان »آذربایجان دموکرات« نگاهی به وقایع سالهای 1324 و 1325 آذربایجان ، در روزهای اخیر منتشر شده است.
حكومت ملی آذربایجان و خدمات آن
مایلم قبل از بر شمردن فهرست و اقدامات حكومت ملی آذربایجان ، جمع بندیای را كه آبراهامیان در كتاب » ایران بین دو انقلاب « از اقدامات حكومت ملی آذربایجان كرده است ، از صفحه 45 آن كتاب نقل كنم :
» حتی مخالفان فرقه هم به ناجار پذیرفتند كه در عرض این یك سال خدمات و كارهایی بیشتر از دوران بیست ساله رضا شاه انجام گرفته است «.
كارهای انجام گرفته از طرف حكومت ملی آذربایجان كه بر اساس مفاد مرامنامه فرقه دموكرات آذربایجان ومصوبات كنگره ومجلس ملی آذربایجان انجام گرفته و در دو بخش به اختصار نام میبریم :
بخش اول : اقداماتی كه برای نخستین بار در تاریخ ایران به وسیله حكومت ملی به مرحله اجرا درآمد .
بخش دوم : ستایر اقدامات و خدمات .
بخش اول :
1- تفویض حق انتخاب كردن و انتخاب شدن به زنان در انتخابات مجلس ، انجمنهای ایالتی و ولایتی ، انجمنهای شهر و بخش و ده و با حقوق برابر با مردان .
طبق موافقت نامه مورخ 25/3/23 بین حكومت ملی و دولت مركزی ، دولت ضمن موافقت با این مصوبه حكومت ملی متعهد شد كه لایحهای مبتنی بر حقوق زنان برای انتخاب شدن و انتخاب كردن در سراسر ایران را به مجلس 15 تقدیم نماید .
قوام السلطنه و شاه در این مورد نیز عهد شكنی كردند و آن را به فراموشی سپردند و حتا دكتر مصدق نیز در اصلاحیه قانون انتخابات ، زنان را از این حق بشری محروم كرد .
دولت در اوایل دهه 1340 این حقوق زنان را تثبیت كرد .
2- رسمیت تحصیل در تمام مقاطع تحصیلی به زبان آذربایجانی با این شرط كه در سه كلاس اول ابتدایی تدریس فقط به زبان آذربایجانی بوده و از آن به بعد زبان فارسی به عنوان زبان مشترك تدریس گردد.
اقلیتهای زبانی از جمله كردها ، ارمنیها ،آسوریها و .... كه در آذربایجان مقیم هستند حق داشتند كه در سه كلاس اول ابتدایی به زبان مادری تدریس كنند .
در موافقت نامه مورخ 25/3/23 بین دولت و نمایندگان آذربایجان ، ضمن تایید اصل مورد توافق مقرر شد كه تحصیل در پنج سال ابتدایی به زبان مادری باشد .
در اجرای فرمان شماره 1وزارت معارف آذربایجان به تاریخ 24/10/2 كمیسیون تالیف كتب درسی به زبان آذربایجانی تشكیل شد و در همان سال تحصیلی ، كتابها آماده و توزیع گردید .
3- به موجب مصوبه مورخ 24/10/9 تاسیس دانشگاه ملی آذربایجان به مرحله اجرا در آمد .
درباره دانشگاه ملی آذربایجان بعداً توضیح خواهم داد . در اینجا به ذكر این نكته اكتفا میكنم كه تاسیس دانشگاه ملی آذربایجان انحصار دانشگاه تهران را در ایران شكست و لزوم و امكان تاسیس دانشگاه در سایر استانها و نقاط كشور را به اثبات رساند .
4- به موجب تصویب نامه مورخ 24/10/16 حكومت ملی ، رسمیت زبان آذربایجانی را اعلام و به موقع اجرا گذاشته شد . كه به موجب آن علاوه بر تدریس در تمام مقاطع تحصیلی به زبان آذربایجانی ، كلیه مكاتبات اداری ، مذاكرات رسمی و رسیدگیها در دادگاه و تابلوی مغازه باید به زبان آذربایجانی باشد .
در موافقت نامه مورخ 25/3/23 موافقت شد كه زبانهای فارسی و آذربایجانی رسمیت داشته باشد .
5- قانون تقسیم اراضی خالصه و املاك مصادره شده مالكینی كه آذربایجان را ترك كرده و بر علیه حكومت ملی توطئه چینی میكنند .
در ضمن اعلام شده بود كه در آینده با تقویت امكانات سرمایهای بانك كشاورزی اراضی سایر مالكین با تراضی از طرف بانك خریداری و مجاناً بین دهقانان تقسیم خواهد شد .
اراضی خالصه از زمان آغامحمد خان قاجار صورت برداری شد و آن اراضی خالصه كه به فروش رفته بود نیز تقسیم شد . اراضی خالصه فروش رفته اگر درآمدی معادل بهای خریداری عاید خریدار نكرده بود مابه التفاوت آن از طرف دولت به خریدار پرداخت گردید .
تقسیم اراضی به وسیله كمیسیونی از 5 نفر معتمدین هر ده و با حضور نماینده اداره كشاورزی بین دهقانان تقسیم شد و این تقسیم اراضی هر سال باید با توجه به اوضاع و احوال موجود تجدید میشد .
در تقسیم اراضی ، خوشنشینان ( كارگران زراعی) و دهقانانی كه ده را ترك كرده بودند به شرط آنكه به ده برگردند و بهكار كشارنوزی بپردازند ، مشاركت داشتندو سهم میبردند .
تقسیم اراضی به نسبت عائله مندی دهقانان انجام میگرفت . برای سهولت تقسیم بندی اراضی ، واحد اندازهگیری محلی ملاك عمل قرار گرفت .
قبل از تقسیم اراضی در هر ده ، زمینهای مورد نیاز خدمات عمومی از قبیل احداث مدرسه ، مریضخانه و غیره اختصاص مییافت و خانههای مسكونی هر یك از دهقانان متعلق به خودش بود .
مراتع و قنوات و..... با سرپرستی شورای ده برای استفاده دهقانان در مقابل پرداخت مبلغی كه برای دایر نگهداشتن آنها مورد نیاز بود اختصاص داشت . دهقانان حق فروش زمین را نداشتند و اگر در اراضی سهم خود كشت نمیكردند ، زمین آنها پس گرفته میشد .
به این ترتیپ 3000 پارچه خالصه و 437 املاك مصادرهای درزمان كوتاهی به طور عادلانه بین یك میلیون نفر تقسیم شد .
دولت در موافقت نامه مورخ 25/3/23 با تقسیم اراضی خالصه موافقت نمود و متعهد شد كه قانون تقسیم اراضی خالصه در سراسر ایران را به دوره 15 مجلس شورا پیشنهاد نماید .
تقسیم اراضی در ایران تحت فشار كندی رئیس جمهور آمریكا در تاریخ 1341/11/6 جزء برنامه »انقلاب سفید شاه!« اعلام شد . تقسیم اراضی كه اراضی مرغوب و آبی را به اربابان و خانواده آنها اختصاص داد . خوش نشینان از مشاركت درتقسیم اراضی محروم شدند . از دهقانان صاحب نسق نیز پشتیبانی مالی برای كاشت، داشت و برداشت نشد و بهای اراضی نیز از دهقانان وصول شدو ... آن چنان نا بسامانی در دهات به وجود آمد كه دهقانان به شهرها هجوم آوردند و در گروه نیمه بیكاران و بیكاران بحران آفریدند و و تولیدات كشاورزی كاهش فاحشی یافت ....
6- تعدیل روابط مالك و زارع بر حسب قانون خاص و با توافق و تراضی مالك و زارع و نظارت اداره كشاورزی با موفقیت انجام گرفت و با تغییراتی در سهم هر یك از عوامل كشت و اختصاص بذر ، كاه و گاو به دهقانان و با توجه به سهم آب در كشت آبی و دیم و 20 درصد از كل محصول برای برداشت محصول به زارعان ، سهم زارعان به بیش از 80 درصد افزایش یافت .
مالك مكلف شد كه وام بدون بهره برای تهیه وسایل كشت در اختیار زارع قراردهد و در سر خرمن وام را وصول كند ولی اگر بنا به دلیل موجهی بنا به تشخیص شورای ده ، زارع قادر به بازپرداخت وام نباشد مدت آن تمدید میشود و به هر حال دولت ضامن بازپرداخت وام به مالك است و اگر بنا به تشخیص شواری ده مالك توانایی پرداخت وام نداشته باشد دولت اعتبار لازم را به كشاورز خواهد كرد .
كاه حاصل متعلق به زارع است و حمل سهم مالك از خرمن به انبار مالك به عهده خودش است .
كلیه بدعتها و رسومات و عوارض تحمیلی به دهقانان لغو گردید .
در قانون تقسیم اراضی و تعدیل روابط مالك و زارع مراجع خاصی برای حل اختلاف حاصله پیش بینی شده بود . به علاوه مالك و یا زارع میتوانستند حتا به عالیترین مراجع دادگستری شكایت كنند.
دولت قوام السلطنه درسال 25 و دولت مصدق درسال1331 مقرر داشتند كه ازكل محصول 15 درصد به دهقانان اختصاص یافته و بقیه طبق عرف رایج تقسیم میشود . ولی هر دو تصویب نامه بلا اجرا ماند و مالیكن و ژاندارمها از اجرای آن جلوگیری كردند !
7- تشكیل كنگره دهقانی در25/1/25 در تبریز با حضور 600 نماینده كه در این كنگره راه كارهای اجرایی قوانین تقسیم اراضی وتعدیل روابط مالك و زارع مورد بحث و تصمیم گیری قرار گرفت و در اجرای درست و سریع مصوبات نقش مهمی داشت .
8- تصویب و اجرای قانون كار و بیمه كارگران . ضمن حفظ حقوق كارگران و ایجاد انضباط در محیط كارموجبات افزایش تولید را فراهم ساخت . این قانون 8 ساعت كار روزانه ، تعطیلی جمعه و ایام تعطیل رسمی با دریافت مزد،مرخصی سالیانه ،دو دست لباس كار در سال ، اجازه تشکیل اتحادیه كارگران و دخالت اتحادیه در تنظیم روابط و قرارداد كار بین كارگر و كارفرما ، تعیین حداقل مزد در هر كارگاه و كارخانه و میزان اضافه كار و مزد اضافی متعلقه ، اضافه مزد كار شبانه ،ممنوعیت كار افرادكمتر از 13 سال و محدویت ساعت كار جوانان بین 13 تا 16 سال به 4 ساعت در روز آن هم برای كارآموزی در مقابل دریافت مزد ،نحوه پرداخت مزد و تاییدحق تقدم مزد كارگر و ..... تشكیل شورای حل اختلاف ، برابری مزد زنان با مردان ،ممنوعیت اشتغال زنان به كارهای سنگین ، استراحت زنان باردار شش هفته قبل از زایمان و شش هفته بعد از زایمان با دریافت مزد ، استراحت زنان در موقع كار هر سه ساعت نیم ساعت برای شیر دادن به كودك خود . ... تشکیل شركتهای تعاونی و غیره ..
در این قانون حق اعتصاب برای كارگران ، تعطیلی روز اول ماه مه روز جهانی كارگر به رسمیت شناخته شد.
برای نخستین باركنگره كارگران آذربایجان در تاریخ 25/3/2 در تبریز تشكیل یافت و راهكارهای اجرایی قانون كار و بیمه كارگران را مورد بررسی قرار داد و ضمن تامین رفاه كارگران تاثیر مهمی در افزایش تولید داشت .
9- لوله كشی آب شهرها به ویژه شهر تبریز یكی از برنامههایی بود كه در اعلامیه 12 ماده مورخ 12 شهریور 1324 فرقه دموكرات آذربایجان قرار داشت و در برنامه حكومت ملی نیز اجرای آن تایید شد .
پس از تشكیل حكومت ملی و انجمن شهر تبریز درتاریخ 25/2/2 مرحله اجرایی آغاز شد . نقشهبرداری و مطالعه برای منابع تامین آب و تهیه مصالح به سرعت ادامه یافت و در تاریخ 25/7/19 احداث مخزن اصلی در باغ پیكریه تبریز آغاز شد . لولهكشی آب شهر خوی نیز در سال 1325 شروع شد .
دولت مركزی در سال 1326 سازمان آب تهران را تاسیس كرد . مقدمات كار چند سال طول كشید و سالها بعد آب لولهكشی به تدریج در دسترس اهالی تهران قرار گرفت .
10- متشكل ساختن گروه »عاشق«ها ،نوازندگان و خوانندگان سنتی آذربایجان در جنب اركتسر ملی به سرپرستی شاعر و نوازنده توانا ، عاشق حسین جوان به منظور آموزش ، تشویق و حمایت از این هنرمندان كه پاسداران واقعی هنر موسیقی قومی آذربایجان هستند.
11- به منظور تجلیل از قهرمانان ملی آذربایجان از آن جمله ستارخان سردار ملی ،باقرخان سالار ملی ، ثقهالاسلام ، خیابانی و .... نامگذاری خیابانها و میادین و پاركها به نام این قهرمانان و نصب مجسمه و تندیس آنها درپاركها به نحوی كه چهره شهر تغییر یافت .
در تاریخ25/2/27 مجسمه ستارخان در باغ گلستان طی مراسمی با شكوهی نصب گردید و پیشهوری ضمن نطق مفصلی اعلام داشت كه تجلیل از قهرمانان ملی آذربایجان وظیفه مقدس ماست و اظهار داشت ملتی كه از قهرمانان خود تجلیل نكند نمیتواند قهرمان پرورش دهد.
مهدی قیزیل باش بیئین دیلنن
تشکیل حکومت ملی آذربایجان ، به رهبری سید جعفر پیشه وری ، صدر فرقه ی دموکرات آذربایجان، نخستین بخش از تلاش های خلق های محروم و ستم دیده ی میهن ما در تشکیل یک حکومت دموکراتیک و مردمی ، با هدف اصلاحات عمیقا مردمی بود.
61 سال پیش ، در روز 21 آذر ، خلق آذربایجان، در یک حرکت انقلابی و تاریخی، با در اختیار گرفتن قدرت حکومتی در آذربایجان، فصل نوینی را در تاریخ معاصر ایران رقم زدند و نشان دادند که ”راه دیگری“ نیز وجود دارد.
بیش از 2.5 میلیون نفر از مردم آذربایجان، در این روز تاریخی به پای صندوق های رای رفتند و ”کنگره ی ملی“ آذربایجان را برای تشکیل حکومت ملی آذربایجان فراخواندند.
تشکیل حکومت ملی آذربایجان ، به رهبری سید جعفر پیشه وری ، صدر فرقه ی دموکرات آذربایجان، نخستین بخش از تلاش های خلق های محروم و ستم دیده ی میهن ما در تشکیل یک حکومت دموکراتیک و مردمی ، با هدف اصلاحات عمیقا مردمی بود.
حکومت ملی آذربایجان با اصلاحات عمیقا مردمی خود، خواستار چیرگی بر واپس ماندگی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آذربایجان، تامین حقوق دموکراتیک مردم ، نه تنها در آذربایجان ، بلکه در سراسر ایران بود.
حکومت ملی آذربایجان در طول یک سال حیات خود، به اصلاحات وسیع و گسترده ی سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی ای زد که نه تنها در آذربایجان ، بلکه در سراسر کشور بی سابقه بود.
اصلاحات ارضی سراسری از طریق تقسیم رایگان اراضی متعلق به دولت و املاک مالکین میان یک میلیون خانوار از روستاییان آذربایجان ، باز سازی و راه اندازی کارخانه های قدیمی ، برنامه ی وسیع برای تاسیس کارخانه ها و واحد های تولیدی جدید، اقدامات گسترده و چشم گیر در راه پیشرفت فرهنگ ، بهداشت و آموزش و پرورش ، تاسیس دانشگاه ، توسعه ی مطبوعات، ایجاد رادیو، تشکیل اداره ی ”هنرهای زیبا“ ، تاسیس تئاتر دولتی، ایجاد جمعیت شاعران و ادیبان آذربایجان و ارکستر فیلارمونیک، در کنار شرکت زنان در انتخابات ( برای انتخاب کردن و انتخاب شدن ، با رای برابر با مردان) مبارزه ی وسیع با بیسوادی و تدریس زبان آذری همراه با زبان فارسی در مدارس ،در مدت بسیار کوتاهی ، آنچنان آذربایجان را دگرگون کرد و آوازه ی این اقدامات ملی و مترقی آنچنان ایران را فرا گرفت که ارتجاع حاکم و اربابان امپریالیستی آن سخت از عواقب کار به هراس افتادند.
حکومت ملی آذربایجان برای نخستین بار در ایران و منطقه نشان داد که ، در چارچوب حکومت مرکزی و با خودگردانی سیاسی ، می توان تحولات عمیق اقتصادی ، سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی را به وجود آورد و به همین دلیل مورد خشم ارتجاع حاکم و حامیان امپریالیستی آن قرار گرفت.
رژیم شاه با هراس از اشاعه ی تحولات آذربایجان در سراسر کشور، و خطر از هم پاشیدن رژیم پوسیده ی خود، با همکاری امپریالیسم، تبلیغات وسیعی تحت عنوان ”وطن فروشی“ و ”تجزیه طلبی“ را برضد حکومت جوان و نوپای آذربایجان آغاز کرد.
رژیم شاه با زیر پا قرار دادن تمامی معاهده ها و توافق نامه هایی که با دولت آذربایجان و در پی به رسمیت شناختن دولت آذربایجان داشت، یک سال پس از تاسیس حکومت ملی، به آذربایجان لشکر کشی کرد و به یکی از فجیع ترین جنایت های تاریخ معاصر کشور دست زد که به جرات آن را می توان ”نسل کشی“ یک خلق نامید.
جنایات فرماندهان ارتش شاه آنچنان فجیع بود که حتی فرستاده ی ویژه دولت آمریکا در ایران - ”قاضی داگلاس“- نیز تحت تاثیر آن قرار گرفته و در گزارش خود از سفرش به آذربایجان نوشت : ” ارتش ایران در مسیر خود آثار بسیار برجای گذاشته است .
ریش دهقانان را آتش زدند، به ناموس زنان و دختران آنان تجاوز کردند، خانه ها را به غارت بردند ، دام ها را دزدیدند... زندان ها مملو از آذربایجانی های بی گناه است.
چوبه های دار و اعدام فراوان است .... یک دهقان پیر آذربایجانی به ما گفت : مال و حیثیت ما را پایمال کردند ، آثار این حوادث جگر سوز هرگز از خاطر آذربایجانی ها زدوده نخواهد شد.“
حکومت ملی آذربایجان نشان داد که می توان با اتکا به توده ها و برنامه های مترقی و دموکراتیک ، اصلاحات چشمگیر و درخشانی را در راه تحقق منافع توده های زحمتکش انجام داد.
حکومت شاه ، با دستیاری و دستور اربابان امپریالیست خود، از هراس گسترش این تحولات به سراسر کشور، آنچنان که در کردستان روی داد، با یورشی دد منشانه به آذربایجان و سپس به کردستان و در پی آن توطئه ی غیر قانونی کردن حزب توده ایران، یگانه حزبی که از همان اولین روز تشکیل حکومت های ملی در آذربایجان و کردستان به پشتیبانی و همکاری با آنها پرداخت و دوشادوش آنها در مبارزات شان جنگید، توطئه ی وسیع خود برای سرکوب جنبش رو به رشد کشور و آماده کردن شرایط برای غارت کشور را، تکمیل کرده و به انجام رسانید.
پس از این سرکوب و به دنبال آن کودتای 28 مرداد و حاکم شدن جو خفقان و ترور در کشور، دستگاه های تبلیغاتی شاه با پشتیبانی اربابان خارجی خود ، تمام توان خود را به کار بردند تا با تبلیغات وسیع و با ارایه ی مشتی تحریف و دروغ ، واقعیت های این جنبش عظیم و مردمی را وارونه جلوه دهند و متاسفانه هنوز برخی ، به رغم افشای حقایق در مورد این جنبش ، همچنان تحریف های دستگاه ارتجاعی و جنایت کار شاه را ، به عنوان شاهد برای محکوم کردن این جنبش ، به کار می گیرند.
اما با وجود تمامی این تحریف ها، دروغ ها و لجن پراکنی ها، حکومت ملی آذربایجان یکی از نمونه های درخشان و فراموش نشدنی مبارزات خلق های ایران در راه دست یابی به حقوق خود و برپایی ایرانی آزاد، دموکراتیک و مستقل است .
مشعلی که نهضت ملی آذربایجان شصت سال پیش در قلب میلیون ها هموطن آذری و سایر خلق های ایران بر افروخت ، امروز همچنان در دستور کار نیروهای ملی و دموکراتیک میهن مان قرار دارد.
مهدی قیزیل باش بئین دیلینن.
