سردار آریوبرزن كیست؟

بر پایه یادداشتهای روزانه كالیستنس مورخ رسمی اسكندر، 12 اوت (21 مرداد) سال 330 پیش از میلاد، نیروهای این کشورگشای ستمگر مقدونی در پیشروی به سوی "پرسپولیس (پارسه)" پایتخت آن زمان ایران، در یك منطقه كوهستانی صعب العبور (دربند پارس) با یك هنگ از ارتش ایران (1000 تا 1200 نفر) به فرماندهی سردار آریوبرزن رو به رو و متوقف شدند و این هنگ چندین روز مانع ادامه پیشروی ارتش دهها هزار نفری اسكندر شده بود كه مصر، لبنان، شام، فلسطین، ترکیه، یونان، بابل و شوش را پیش ‌ازاین از دست ایران تصرف و در سه جنگ پی‌درپی، داریوش سوم را شكست و فراری داده بود. در جنگ در بندپارس آخرین پاسداران ایران با شماری اندك به فرماندهی آریوبرزن دربرابر سپاهیان پرشمار اسكندر دلاورانه دفاع كردند وسپاهیان مقدونی را ناچار به پس نشینی نمودند. با وجود آریوبرزن و پاسداران تنگه های پارس گذشتن سپاهیان اسكندر ازاین تنگه های كوهستانی امكان پذیر نبود. ازاین رو اسكندر به نقشه جنگی ایرانیان درجنگ ترموپیل متوسل شد وبا کمک یک اسیر یونانی از بیراهه وگذراز راههای سخت كوهستانی خود را به پشت نگهبانان ایرانی رساند وآنان رادر محاصره گرفت. اسکندر پس از پیروزی بر آریوبرزن آن اسیر یونانی را هم به جرم خیانت کشت. آریوبرزن با وجود واژگونی پایتخت ودر حالی كه سخت در تعقیب سپاهیان دشمن بود، حاضر به تسلیم نشد وآنقدر درپیكار با دشمن پافشرد تا گذشته از خود او، همه یارانش از پای افتادند وجنگ هنگامی به پایان رسید كه آخرین سرباز پارسی زیر فرمان آریوبرزن به خاك افتاده بود. لازم به یادآوری است که بدانید یوتاب به معنی درخشنده و بیمانند خواهر آریوبرزن نیز فرماندهی بخشی از سپاهیان برادر را برعهده داشت و در کوهها راه را بر اسکندر بست. یوتاب همراه برادر چنان جنگید تا هر دو کشته شدند و نامی جاوید از خود برجای گذاشتند.

دلاوری های آریوبرزن، یكی از درخشان‌ترین و تحسین برانگیزترین بخش تاریخ میهن ما را تشكیل می دهد و نمونه‌ای از جان گذشتگی ایرانی در راه میهن را منعكس می كند. آریوبرزن و مردانش 90 سال پس از ایستادگی لئونیداس در برابر ارتش خشایارشا در ترموپیل، كه آن هم در ماه اوت روی داد مقاومت خود را به همان گونه در برابر اسكندر آغاز كرده بودند. واقعیت این است که لئونیداس شاه اسپارت همپای آریوبرزن خودمان است. اما شوربختانه تفاوت میان مقاومت لئونیداس و آخرین ایستادگی «آریوبرزن» در این است كه یونانیان در ترموپیل، در محل برزمین افتادن لئونیداس، یك پارك و بنای یاد بود ساخته و مجسمه او را برپا داشته و آخرین سخنانش را بر سنگ حك كرده اند تا از او سپاسگزاری شده باشد، ولی از «آریوبرزن» ما جز چند سطر ترجمه از منابع دیگران اثری در دست نیست!!