| عناوین بحث ها | ارسال کننده | پاسخها | بازدید | بروز رسانی | اولویت | |
|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
52
|
1851
|
90/7/4 (03:32)
|
|
||
|
|
17
|
131
|
90/2/1 (21:22)
|
|
||
|
|
0
|
12
|
90/12/11 (15:55)
|
|
||
|
|
54
|
824
|
90/10/29 (11:00)
|
|
||
|
|
7
|
85
|
90/11/6 (20:15)
|
|
||
|
|
1
|
18
|
90/6/3 (15:13)
|
|
||
|
|
0
|
9
|
90/4/20 (01:27)
|
|
||
|
|
1
|
14
|
90/4/19 (22:53)
|
|
||
|
|
1
|
11
|
90/4/11 (11:23)
|
|
||
|
|
0
|
8
|
90/4/1 (02:29)
|
|
||
|
|
0
|
4
|
90/3/18 (23:05)
|
|
||
|
|
2
|
16
|
90/3/15 (16:23)
|
|
||
|
|
2
|
13
|
90/3/2 (14:55)
|
|
||
|
|
0
|
8
|
90/2/22 (11:56)
|
|
||
|
|
0
|
2
|
90/2/22 (11:54)
|
|
||
|
|
0
|
2
|
90/2/22 (11:53)
|
|
||
|
|
0
|
1
|
90/2/22 (11:48)
|
|
||
|
|
0
|
10
|
90/2/1 (21:05)
|
|
||
|
|
0
|
11
|
90/1/6 (15:01)
|
|
||
|
|
1
|
11
|
89/12/18 (18:43)
|
|
محمد جواد اکبرین
akbarein@gmail.com
انجمن فرهنگی صدر نخستین جایزه سالانه ی خود را به محمد مجتهد شبستری اهدا خواهد كرد. این انجمن كه اعضای آن را مجموعه ای از علاقمندان به اندیشه های امام موسی صدر رهبر ایرانی تبار شیعیان لبنان تشكیل می دهند این خبر رادر بیانیه ای كه در روزنامه ی "المستقبل" چاپ بیروت منتشر شد اعلام كرد.
در این اعلامیه آمده است: "22 مهرماه جاری یازده هزارمین روز از ناپدید شدن سیّد موسی صدر چهره ی تابناك روشنفكری دینی فرا می رسد و امسال هشتادمین سال تولد و سی امین سال فراقش را می گذرانیم.انجمن فرهنگی صدر (مجموعه ای ازعلاقمندان به منهج فكری آن عزیز در ایران و لبنان ) بر آن است تا در پاسداشت حقوق بشر و كرامت انسان هرساله جایزه ای را به رسم تقدیر و ستایش به برگزیده ای از فعالان حقوق بشر اهدا نماید و البته اولویت با پژوهشگرانی است كه با تلاش برای قرائت انسانی از دین راه را برای پیوند معنویت و عقلانیت هموار می سازند تا از رنج فزاینده ی انسان در این روزگار غریب بكاهند. این انجمن با افتخار اعلام می دارد كه نخستین جایزه خود را به پاس سالها كوشش نظری در حوزه ی حقوق بشر، دین انسانی و تساهل و تسامح به استاد محمد مجتهد شبستری تقدیم می نماید".
این بیانیه در ادامه با اشاره به ویژگی های نظری و عملی امام موسی صدر می فزاید: "هدف استراتژیك امام موسی صدر آن بود تا طایفه شیعه لبنان را همسان دیگر طوائف، و نه مقدم بر آنان، در تمامیعرصههای حیات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی آن كشور مشاركت دهد... وی در زمستان 1353 و در اقدامیبی سابقه، خطبههای عید موعظه روزه را در حضور شخصیتهای بلندپایه مسیحی لبنان در كلیسای كبوشیین بیروت ایراد نمود و اگر آتش جنگ داخلی شعله ور نمیشد، بر آن بود تا كاردینال مارونی لبنان را برای ایراد خطبههای یكی از نمازهای جمعه شهر بیروت دعوت نماید. امام صدر در زمستان 1355 و در جمع سردبیران جرائد بیروت، با پیش بینی صریح حذف فاصلهها و روند جهانی شدن در اواخر قرن بیستم، قرن بیست و یكم را قرن همزیستی پیروان ادیان، مذاهب، فرهنگها و تمدنهای گوناگون نامید، و بر رسالت تاریخی لبنان جهت ارائه الگویی موفق در این زمینه پای فشرد. امام صدر در اواسط سال 1357 موفق گردید رهبران مسلمان و مسیحی لبنان را جهت برپایی یك جبهه فراگیر ملی متقاعد نماید، و در این مسیر تا آنجا پیش رفت كه حتی موعد تاسیس و اولین گردهمایی آنان را برای پس از سفر بی بازگشت خود به لیبی مشخص نمود. با ربوده شدن امام صدر در شهریور 1357 و آغاز مجدد جنگ داخلی لبنان، این اندیشه در محاق فرو رفت".
بیانیه ی انجمن فرهنگی صدر در ادامه با تقدیر از سه دهه تلاش نظری متفكر ایرانی محمد مجتهد شبستری برای تبیین پیوند ایمان و آزادی، روند زندگی وی را چنین مرور می كند: "محمد مجتهد شبستری در سال 1315 در شبستر (آذربایجان شرقی) چشم به جهان گشود. وی در 5 سالگی به اتفاق خانواده برای سکونت به تبریز منتقل شد. در سال 1330 برای تحصیل در علوم اسلامی وارد حوزه علمیه قم گردید. مدت 18 سال در این حوزه به تحصیل و تحقیق در فلسفه و کلام اسلامی، فقه و اصول و تفسیر پرداخت و در بالاترین سطوح حوزوی تحصیلات خود را به پایان رساند.
در پایان دهه ی 30 شمسی در تجربه و دغدغه ای مشترك با امام موسی صدر نخستین نشریه ی دینی را با رویكرد نمایاندن صورت انسانی و عقلانی اسلام با نام "درسهایی از مكتب اسلام" منتشر كرد.
در سال 1348 دو تن از مراجع تقلید شیعه و دکتر سید محمد بهشتی از وی دعوت کردند تا برای ادارۀ مرکز سلامی هامبورگ (آلمان) به آن کشور برود. او این دعوت را پذیرفت و به اتفاق خانواده به شهر هامبورگ رفت و در آنجا اقامت گزید. وی با سمت مدیر مرکز اسلامی هامبورگ مدت 9 سال در کشور آلمان اقامت داشت. اقامت در اروپا برای وی فرصتی پیش آورد تا با تسلط بر زبان آلمانی در فرهنگ و تمدن غرب به ویژه فلسفه جدید الهیات مسیحی از نزدیک مطالعات و تحقیقاتی به عمل آورد. او در این مدت برای شرکت در سمینارها و کنفرانسهای بینالمللی فلسفی و الهیاتی و سخنرانی در آنها بارها به کشورهای مختلف اروپایی، عربی و امریکا سفر کرد و با شخصیتهای برجسته مسیحی، یهودی، بودایی و مسلمان در نقاط مختلف جهان به گفتگو نشست و با آنان دربارۀ چالشهای علم و فلسفه جدید با الهیات ادیان بزرگ جهان تبادل نظر کرد و فراوان از آنان آموخت. مجتهد شبستری در سال 1357 به ایران بازگشت. در آن سال نشانه های انقلاب اسلامی ایران یکی پس از دیگری آشکار میشد. وی که در دوران اقامت در آلمان نیز فعالیت سیاسی جهت استقرار دموکراسی در ایران را در برنامه خود قرار داده بود، پس از پیروزی انقلاب در ایران با شور و علاقه وافر وارد صحنههای سیاسی شد، مقالات فرهنگی سیاسی وی در مجلات و روزنامههای معتبر آن دوران انتشار مییافت و سخنرانیهای او هم از صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش میشد.
در سال 1358 وی به نشر یک مجله تئوریک (دو هفته یک بار) به نام اندیشه اسلامی پرداخت. اما به علت بروز مشکلات مالی از این مجله 15 شماره بیشتر منتشر نشد. این مجله در عین حال که در سمت و سوی حمایت و راست از انقلاب حرکت میکرد از روند اوضاع سیاسی نیز به صراحت انتقاد مینمود.
در اولین دوره انتخابات مجلس شورای ملی پس از انقلاب وی از آذربایجان شرقی به نمایندگی مجلس شورا انتخاب شد. او در آن مجلس از جمله نمایندگان آزادی خواه بود که در عین طرفداری از انقلاب منتقد روند اوضاع سیاسی بودند و آراء و افکار خود را بدون پروا در مجلس و رسانهها بیان میکردند. وی پس از پایان دوره اول مجلس شورای اسلامی چون با روند اوضاع سیاسی کشور موافق نبود از شرکت در دوره دوم انتخابات خودداری کرد.
در همان سالها وزارت علوم جمهوری اسلامی ایران از وی دعوت کرد عضویت هیأت علمی دانشگاه تهران را بپذیرد وی با استقبال از این دعوت در دانشکده الهیات و معارف اسلامی، گروه فلسفه و کلام اسلامی مشغول تدریس شد و سپس به گروه ادیان و عرفان همان دانشکده انتقال یافت. در سالهای بعد وی به رتبه دانشیاری و سپس رتبه "ستاد تمام"ارتقاء یافت. او در دانشکده الهیات، سالهای متمادی در رشتههای کلام تطبیقی، تاریخ ادیان تطبیقی و رفان تطبیقی (یهودیت، مسیحیت، اسلام، بودیسم و هندوئیسم) در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری تدریس کرد.
راهنمائی و یا مشاوره دهها رساله کارشناسی ارشد و دکتری در دروس تخصصی یاد شده را بر عهده گرفت.مجتهد بستری در سال 1376 کتاب "هرمنوتیک، کتاب و سنت" را منتشر کرد. وی قبلاً بخشی از موضوعات این کتاب را برای دانشجویان کارشناسی ارشد دانشکده الهیات تدریس کرده بود. با نشر این اثر به زبان فارسی، چشمانداز جدیدی برای پژوهشگران علوم دینی و خصوصاً دانشوران حوزۀ علمیه قم گشوده شد و آنان با موضوعی بسیار مهم یعنی نسبت کتاب و سنت ــ که همیشه دو منبع اصلی علوم اسلامی بودهاند ــ با هرمنوتیک جدید برای اولینبار، آشنا شدند.
در سالهای بعد کتابها و مقالات متعددی در این باب نوشته شد آراء وی نیز مورد مخالفتها و موافقتهای زیاد قرار گرفت امّا بالاخره هرمنوتیک جدید جای خود را در ادبیات دینی معاصر ایران باز کرد. وی تحقیقات و مباحث خود را برای روشنتر ساختن نظریاتی که مطرح کرده بود همچنان ادامه داد و در سالهای پسین کتابهای"ایمان و آزادی"، "نقدی بر قرائت رسمی از دین"و "تأملاتی در قرائت انسانی از دین"را منتشر کرد که هر کدام از آنها به گونهای به همان مسئله پرداختهاند. وی در بیست سال اخیر ارتباط علمی و فلسفی خود با جهان غرب را همواره حفظ کرده و در سمینارها و کنفرانسهای بینالمللی متعدد که به مباحث الهیات تطبیقی و یا گفتگوهای میان ادیان مرتبط است شرکت نموده و در آنها سخنرانی کرده است.
مجتهد شبستری در 5 سال اخیر بنا به دعوت دانشگاه وین (اتریش) و دانشگاه بن (آلمان) نظرات خود در باب نسبت متون دینی اسلام با هرمنوتیک جدید و نسبت اسلام دموکراسی و حقوق بشر را برای دانشجویان رشتههای اسلامشناسی و حقوق آن دانشگاهها به صورت درس گفتارهای فشرده (Vorlesung) تدریس کرده است.
از وی مقالات متعددی به زبانهای آلمانی و عربی در مجلههای تخصصی اروپایی و عربی منتشر شده است. صاحبنظران متعددی مقالات او را به آلمانی و انگلیسی و عربی و ترکی ترجمه و منتشر کردند و یا بر افکار او نقد نوشتهاند. بیشتر این مقالات را میتوان در سایتهای اینترنتی به دست آورد.در سال 1385 که موج بازنشسته کردن استادان دگراندیش دانشگاههای ایران راه افتاد با اینکه 19 سال بیشتر از خدمت رسمی مجتهد شبستری در دانشگاه تهران سپری نشده بود و او تنها استاد تمام گروه ادیان وعرفان دانشکدۀ الهیات دانشگاه تهران بود و گروه آموزشی
نیاز مبرم به حضور او را اعلام کرده بود وی را مشمول بازنشستگی اجباری سنی کردند. پس از بازنشستگی، دو
دانشگاه از آلمان و اتریش جهت تدریس از وی دعوت به عمل آوردند ولی او به علت وضعیت نامساعد مزاجی آن دعوتها را نپذیرفت. در سال 1386 آخرین نظریات وی در باب هرمنوتیک متون دینی اسلامی "قرآن" به صورت یک مقالۀ مفصل با عنوان "قرائت نبوی از جهان" و یک مصاحبه با عنوان "هرمنوتیک، تفسیر دینی جهان" در شمارۀ 6 فصلنامۀ مدرسه منتشر شد که مخالفتها و موافقتهای دامنهداری را برانگیخت. در این مقاله و مصاحبه برای اولین بار وی این نظر را مطرح کرد که قرآن کریم، "کلام نبوی" پیامبر اسلام است و محصول وحی است و نه خود وحی، قرائتی است توحیدی از جهان در پرتو وحی. بحثها و چالشهای انگیخته شده پیرامون این نظریه همچنان ادامه دارد.
نظرات مجتهد شبستری در باب این موضوع در مقالات "قرائت نبوی از جهان" شمارۀ 1، 2، 3، 4، 5 در سایت اینترنتی دائرة المعارف بزرگ اسلامی منتشر شده و ادامۀ آنها نیز منتشر خواهد شد. مجتهد شبستری از آغاز تأسیس
دائرةالمعارف بزرگ اسلامی عضو شورای علمی این دائرة المعارف بوده و مقالات متعددی از وی در این دائرةالمعارف به چاپ رسیده است ".
این بیانیه در پایان اعلام می كند: برنامه ی تفصیلی جایزه ی صدر از بیست و دوم مهرماه جاری به تدریج در وبلاگی با همین نام منتشر خواهد شد.
