بوشیدو

بوشیدو در لغت به معنی طریقت سامورایی است. بوشی در ژاپنی به رزمنده ای گفته می شود كه روح و منش برتری جویی و پروای نام و ننگ دارد و پایبند ارزشهای خاص است. ((دو)) پسنوندی است به معنی طریقت  یا رسم و راه یا آیین.

هاگاكوره (نام كتاب) می گوید: ((چنین یافته ام كه بوشیدو (طریقت سامورایی) مرگ است و نیز اندیشه داشتن با مرگ. یعنی با مرگ زیستن, یا مرگ را همیشه و هر روز باید در اندیشه داشت و روزت را با اندیشه مرگ آغاز كنی)).

از این سخنان به سادگی بر میآید كه مرگ در آیین هاگاكوره, مرگ تن نیست بلكه چنان مرگی است كه جان آدمی می تواند آن را هر دم احساس كند و با آن زندگی كند. هاگاكوره چنین می بیند كه هستی آگاه و زندگی بیدار آن است كه انسان غایت به فرجام خود را در این جهان هشیار باشد و هشداری را كه به سوی تعالیش می خواند و او را از هستی نمادین خود فراتر و بالاتر می برد, دریابد و هر لحظه ای كه پیش آید به آن پاسخ بایسته بدهد. و باز به تناسب نیروی این هشدار و نهیب, و شور و صداقتی كه آدمی در پاسخ گفتن به آن نشان می دهد, مایه های وجودی او سرشارتر و شكوفاتر و فراوانتر و بارورتر می شود.

در هاگاكوره مفهوم وفاداری به خداوندگار  یا امیر یا سرشپردگی در راه هدف نیز از همین اندیشه مرگ بر می آید. و همواره در اندیشه داشتن آن, انسان مسئولیت كار, و پایداری بر اندیشه و اعتقاد و علاقه خود را به بهای جان می پذیرد.

پس تعبیر كلمه مردن در كتاب هاگاكوره به معنی پاك و صاف شدن, و همچنین به تمركز در كار و مسئ.لیتی كه بر عهده گرفته می شود (یعنی انجام وظیفه) و نیز به مفهوم وقف یكسره و بی چون و چرای زندگی در راه خداوندگار و ولینعمت است.

هاگاكوره از چهار میثاق كه سلحشور باید بر آنها استوار باشد, میگوید: سوگند نخستین ((وفادار بودن به طریقت سامورایی است)) : هرگز در دنبال كردن بوشیدو از دیگران باز نمانیم.

در تحلیل نهایی از مرگ (یا احساس و اندیشه مرگ) تصریح دارد كه آن كوشیدن از سر شوق در راه مقصود است و مفاهیم وفاداری, عشق, سپاس فرزندی و نیكی, یا همه فضیلتهای دیگر, از آن سرچشمه می گیرد.

هاگا كوره در مفهوم جانبازی می گوید: ((بنیاد خدمت سامورایی, سر سپردن در راه امیر است)) و در این راه, سلحشور باید كه خرد و رحمت و دلیری داشته باشد, خرد بارای جستن از دیگران فرا می آید: رحمت, حاصل كوشایی و رنج بردن برای دیگران است, دلیری آن است كه مرد دندان برهم بفشارد و ناهمواریها را زیر پا بكوبد, بی آنه ذره ای از پیامد كار بیم آورد.

رفتار به نیكی و رحمت یكی دیگر از چهار پیمانی است كه سلحشور با خود می بندد: ((با روح نیكخواهی و احسان و ایثار برای بهی دیگران بكوشم)) . و نیز نكته گرفتن بر دیگران و راست كردن كج راهی های آنها را نیكخواهی می داند. رایزنی و راه نمودن به دیگران هم در طریقت سامورایی است, در این جا خرد و رحمت در واقع در یك مقوله می آید.

^ژاپن

^{تا حدود قرن دوم پیش از میلاد, ژاپن به عنوان یك جزیره دور افتاده برای متجاوز از پانصد سال وجود داشت اما هرگز تحت یك رهبری واحد ملی اتحاد پیدا نكرده بود. در اولین اشاره ای كه در اسناد چینی به ژاپن به عمل می آید, در سندی مورخ سال 75 میلادی آمده كه ملت ژاپن از حدود صد جامعه قبیله ای مختلف تشكیل یافته است, مذهب ان دوره نیز احتمالا از گونه ای طبیعت پرستی توام با قبیله پرستی و پرستش ارواح نیكان, تشكیل می شده است كه در مورد هر محل با محل دیگر تفاوت می كرده است.}

^{تاثیر فرهنگ چین به ژاپن, كه از حدود قرن سوم میلادی شروع می شود, بسیار شدید و فوق العاده بوده است. و توان جذب كردن افكار و اندیشه های جدید و تغییر شكل دادن به آنها در قالب یك بیان ژاپنی, خصوصیت منحصر به فرد ژاپنی ها قلمداد می شود. با اطمینان نسبتا زیادی می توان گفت كه این هنر جذب و هضم افكار خارجی, آغاز به وجود آمدن و تكامل مذهب در ژاپن بود كه به دنبال ورود دین بودایی از چین در قرن ششم میلادی صورت می گرفت, و نیز توسعه و تكامل دین شینتویی و سایر عقاید دینی ژاپنی كه از آن زمان تا كنون ادامه داشته است.}

مذاهب ژاپن

امروزه صدها گروه و فرقه دینی در ژاپن وجود دارد. درحالی كه هرگونه فهرست بندی و اشاره به تمام این ادیان جدید غیرممكن به نظر می رسد, در یك تقسیم بندی كلی می توان آنها را در سه گروه متمایز تفكیك كرد:

1- ادیانی كه مدعی هستندعمدتا تح تاثیر دین شینتویی می باشند.

2- ادیانی كه عمدتا تحت تاثیر دین بودایی اند.

3- ادیانی كه تحت تاثیر تركیبی از دین شینتویی, دین بودایی و مسیحیت قرار داشته اند. ادیانی كه در گروه سوم قرار دارند را بعضا ادیان روحانی یا معنوی می خوانند.

معمولا بنیانگذار هر فرقه جدید كسی است كه در یك مكاشفه و یا الهام درونی یكی از خدایان یا الهه را می بیند كه ظاهر شده و به وی اعتقاد جدیدی را عرضه داشته و ماموریت می دهد كه آن را در بین مردم تبلیغ و منتشر كند. بیشتر این گروهها یك حالت تلفیق و تركیب كننده ای دارند, بدین معنا كه اصول نظری و عملی سنتهای گوناگون دینی را جمع آوری كرده, همه را یكجا و بدون هیچ گونه تمایز و امتیازی درهم مخلوط می كنند و به پیروان خود تعلیم می دهند. علاوه بر این, بسیاری از ادیان جدید معالجه از راه ایمان را نیز در دستور كار خود دارند.

تنری كیو

یكی از بزرگترین ادیان جدید ژاپنی, دین تنری كیو است كه به معنای ((فرقه فرد آسمانی)) است. از لحاظ تعلیمات ظاهری, تنری كیو می گوید كه خداوند همچون والدینی است كه زندگی پر از خوشی و شادی ای را به پیروان خویش وعده داده است. این زندگی سراسر لذت را باید در همین دنیا به تجربه درآورد و نه در بهشتی كه در حیات اخروی میسر خواهد بود. تنها راه نجات و رستگاری انسانها در رشد و تعالی فكری است: باید آن قدر فكر و ذهن را تكامل بخشید كه به ذهن خداوند, والد و نیای ما, نزدیك شود. بدین ترتیب طبق نظر مكتب تنری كیو, رستگاری ریشه در فرآیندهای ذهنی ما دارد و از طریق رشد و تكامل آگاهی ذهنی و فكری فرد به دست می آید. ادعا می شود این رستگاری كه از ناحیه تكامل ذهن حاصل می شود دارای دو جنبه است: از یك طرف روحانی است, زیرا كه از هر امر دنیوی (غیر روحانی) متعالی تر است و از طرف دیگر, امری دنیوی و مرتبط با جهان محسوس است, زیرا كه یك حالت خوشی و سعادت طبیعی در همین جهان مادی است.

پی.ال.كیودان

مذهب جدید دیگری كه به شدت تحت تاثیر دین شینتویی قرار دارد, مكتب پی.ال.كیودان (انجمن آزادی كامل) است, كه بر مفهوم هنر به عنوان بیان ذات آدمی تاكید می ورزد. نزد پیروان این فرقه, هدف از حیات انسانها خلق آثار هنری است و سرگرم بودن به این بیان خلاق به معنای برخورداری از یك حیات سعادتمندانه است. افراد انسانی به عنوان موجوداتی اجتماعی پنداشته می شوند و تصور فرد با هنر مجزا از مفهوم اجتماع, معنی ندارد. اعتقاد اصلی این فرقه آن است كه صلح جهانی تنها هنگامی حاصل می شود كه آن حد از مردم در زندگی های شخصی خویش هنرمند شده باشند كه مفاسد و شرارتهایی از قبیل تنفر و نزاع بكلی از میان برخیزد.

ریشو كوسای كای

ریشو كوسای كای (یا انجمن تاسیس درستكاری و روابط دوستانه) در سال 1938 تاسیس شد. در این مذهب جدید از سنتی پیروی میشود كه عبارت است از ثبت نام كردن همه اعضای خانواده و حتی پدر و مادر درگذشته افراد. بدین ترتیب اتصال و ارتباط با نیاكان كه تا این حد در ژاپن اهمیت دارد, در این دین جدید عملا اجرا می شود. علاوه بر این سنت بودائیان نی چی رن, مبنی بر تاكید بر كتاب لوتوس سوتره, و رسم آواز خواندن عنوان سوتره به نشانه ابراز قدردانی و ایمان, مورد تاكید است.

اعتقادات مكتب ریشو سوگای كای بدین قرار است:

1- نجات و رستگاری در همین جهان قابل دسترسی است

2- اهداف اجتماعی (راندمان بالای كار و خوشحالی)

پیروان این فرقه به منظور رسیدن به این اهداف و نیز آسوده شدن از دست ناملایمات زندگی روزانه, در جلسات مشاوره گروهی شركت می كنند و در آنجا یاد می گیرند كه مسئولیت فراهم آوردن خوشی و سعادت در این دنیا با خود آنهاست. علاوه بر این, طرحهای من درآوردی ساده ای به همراه بعضی تكنیكهای حل مسائل و مشكلات برای معضلات منزل و محل كار به پیروان تجویز می شود. با این عقیده برای ایجاد خوشبختی و شادی باید خرد و ایمان را تركیب نمود.

سوكا گاكای

مكتب سوگاكای (یا جامعه ایجاد و خلق ارزش) نیز بنیانگذار خود را نی چی رن می داند. از لحاظ اصول نظری و مراسم اعمال, مكتب سوگاكای بیشترین تعالیم خود را از رساله ماكی گوچی (در باب ارزشها و نظریات سنتی نی چی رن شوشو) اخذ نموده است.

رساله ماكی گوچی از این لحاظ خاص و قابل توجه است كه بیشتر بر جنبه های عملی اعتقاد وذهبی تاكید ورزیده است. از نظر این نگارنده كتاب, منافع و عواید, ملموس و محسوس اعتقاد مذهبی بسیار بیش از بعضی مفاهیم انتزاعی ((حقیقت)), كه نزد افراد معمولی چندان معنایی ندارد, اهمیت دارد. بنابر همین تاكید و توجه نامبرده بوده است كه مكتب سوگاكای, از سالیان قبل, خود را در حركتهای اجتماعی زمانه وارد و درگیر نموده است.

در ژاپن و یا حاهای دیگر, فرقه سوگاكای بطور رسمی با فرقه نی چی رن شوشو مرتبط نیست, اگر چه در اصول نظری و عقاید آنها مشابهت هایی وجود داشته است و در بعضی موارد راهبان نی چی رن مراسم  و آداب سوگاكایی را سرپرستی و اداره میكنند. فرقه سوگاكای, از طریق طرح سازمانی خود و نیز روش رادیكال (افراطی) جذب افراد جدید به این مذهب (یعنی طریق بشكن و مقهور و مطیع كن) هدفی جز تطهیر و تصفیه سرتاسر ژاپن ندارد.

نی چی رن شوشو

نی چی رن بر این اعتقاد بود كه اعتماد و اطمینان به نجات و رستگاری فردی تنها در لوتوس سوتره یافت می شود. از نظر این مكتب لوتوس سوتره, كل حقیقت بود كه اعتقاد و سرسپردگی به آن آزادی و نجات را به همراه دارد. نی چی رن شوشو معتقد است كه ارتقای حمایت اخلاقی, اعتماد به نفس و آزادی شخصی جملگی در پرتو ایمان و اعتقاد به لوتوس سوتره قابل حصول می شود. نظریه بنیادین در سوردی كه به نام دایموكو خوانده می شود قرار دارد: ((سلام و درود به لوتوس سونرای قانون اعجاب انگیز)).

اعتقاد بر این است كه با قرائن این فرمول مقدس, فرد در تماس با نیروهای تمام بوداهایی كه در سوتره از آنها نام برده شده قرار می گیرد. انسان می تواند با خواندن دایموكو و یا دعا و استمداد مزبور, جهان مادی را با جهان روحانی متحد ساخته و خیرات و بركات را نصیب خود می سازد.

مطالعه لوتوس سوتره الزامی نیست, صرف قرائت دایموكو همه منافعی را كه شخص مومن در انتظارش می باشد به دست می دهد.

پیروان مكتب نی چی رن شوشو در امر بشارت و مژده مسیحانه و نوید به قدرت لونوس سوتره و دایموكو, تقریبا روحیه ای مبارزانه و سرسخت دارند. آنها بر خیرات و بركاتی كه بر مومنین نازل گردیده شهادت می دهند و به دیگران نیز قول می دهند كه آنها هم می توانند احتمالا كلید سعادت و خوشحالی و مواجهه بهتر با زندگی روزمره را به دست آورد.

این نهضت در جذب افراد به مرام خویش نسبتا موفق بوده است. بدون شك بخشی از این توفیق به دلیل وعده دریافت پاداشهای مادی می باشد. اما اعتقاد خود ایشان بر این است كه با وجود اینكه یك نفر ممكن است در ابتدا به دنبال كسب توفیقات مادی و رضایت مربوطه باشد اما وقتی این قبیل خواسته های مادی برآورده شد فرد مزبور نیز از آن مرحله رشد پیدا كرده و بالمال به دنبال تحقق ذات بودا در وجود خود خواهد رفت. رسیدن به طبیعت بودا از اهداف عمده و اولیه پیروان این مرام است.     

منبع : http://www.sharghshenas.persianblog.ir/1385_2_sharghShenas_archive.html