عكس هایی از توتم های برخی از قبائل كه هنوز هم مورد تقدیس قرار میگیرد

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

این متن عربیه ولی اطلاعات جالبی در باره توتم پرستی میده


.. التوتم Totem ..



:: اصل هذه الكلمة ومعناها ::

تطلق كلمة توتم ( والتی تنسب الیها العقیده التوتمیه ) على كل اصل حیوانی او نباتی تتخذه قبیلة ما رمزا لها , ولقبا لجمیع افرادها وتعتقد انها تؤلف معه وحدة اجتماعیة وتنزله منزلة التقدیس .
فاذا كان الذئب مثلا توتما لقبیلة ما فمعنى ذلك ان هذه القبیلة تتخذ هذا الحیوان رمزا لها یمیزها عما عداها من القبائل , ولقبا یحمله جمیع افرادها للدلالة على انتمائهم الیه , وتعتقد انها هی والذئاب من طبیعة واحده , ای انها یتالف من افرادها ومن افراد هذه الفصیلة الحیوانیه وحدة اجتماعیة او مایشبة الاسرة الواحده , وتنزل هذا الحیوان ومایرمز له منزلة التقدیس وتقوم جمیع عقائدها وطقوسها الدینیة على اساس هذا التقدیس.
ومن عام 1719 عكف العلماء على دراسة هذه الدیانة وتحلیل جمیع عناصرها والبحث عما تقوم علیه من اصول , ولكنهم ظلوا یظنون انها مقصورة على السكان الاصلیین لامریكا, وظت بحوثهم قائمة على هذا الظن حتى كشف الباحث والعالم Gray فی كتابه "North-West and Western Australia" الذی ظهر عام 1841 , وهو ان الدیانة نفسها منتشرة بین السكان الاصلیین لاسترالیا , فاتسع بذلك نظاق بحوث العلماء وتكونت لدیهم الفكرة الصحیحة عن مدى انتشار هذه الدیانة .
واول دراسة مفصلة ووافیة لهذه الدیانة هی الدراسة التی قام بها بلدوین سبنسر وجیلین . فقد اقام هذان الباحثان مدة طویلة بین قبائل السكان الاصلیین لوسط استرالیا وشمالها , ودرسا نظمهم الاجتماعیة القائمة على الدیانة التوتمیه دراسة عمیقه , وضمنا دراستهما هذه كتابین كبیرین ,
ظهر الاول باسم "The Native Tribes of Central Australia"
والثانی بعنوان "The Northern Tribes of Central Australia" .
ومن بعدهما ظهر العالم الالمانی كارل سترهلو فأقام مثلهما مدة طویلة بین القبائل الاسترالیة الشمالیة وتعلم لغتهم وألف عدة بحوث اغلبها كان مؤیدا لما ورد فی كتب العالمین السابقین.



:: انواع التواتم ومبلغ قدسیتها ::

تتألف معظم التواتم من فصائل حیوانیة ونباتیة , والتواتم الحیوانیة اكثر انتشارا واستخداما من التواتم النباتیة .
وقلیل من التواتم مایتمثل فی جماد او نجم او مظهر من مظاهر الطبیعة . فمن بین التواتم الخمسمائةالتی كشف عنها الباحث هویت عند القبائل الجنوبیة الشرقیة من سكان استرالیا یرجع اربعمائة وستون منها الى تواتم حیوانیة ونباتیة واربعون فقط الى تواتم غیر حیة یتمثل معظمها فی مظاهر الطبیعه .
ویقصد من التوتم الحیوانی او النباتی الفصیلة العامة التی ینتمون الیها لافرد معین منها , فمثلا حینما یكون توتم قبیلة ما الذئب فالمقصود فصیلة الذئاب على العموم ولیس ذئب بعینه .
وبجانب التوتم الخاص بالقبیلة هناك التوتم العام للاتحاد الذی تنتمی الیه القبیلة . والاتحاد عبارة عن مجموعة من القبائل یعتقد انها ترجع فی القدیم الى اصل واحد . وبالطبع فان القبیلة كما تقدس توتمها الخاص بها تقدس كذلك توتم الاتحاد العام .

ومن مظاهر التقدیس :

- انه یحرم على جمیع افراد القبیلة ان یمسوا بسوء ای فرد من افراد توتمها الخاص او توتم الاتحاد العام .

- كذلك یحرم ان یأكلو من لحمه او یدخلوا شیئا من عناصره فی اجوافهم الا فی بعض الحالات الحادة.

طبعا للضرورة احكام فیباح لافراد القبیلة فی بعض المناسبات الدینیة ان یطعموا من توتمهم الخاص او توتم اتحادهم العام على انه طعام مقدس , كما یباح اذا اضطر احدهم ولم یجد امامه الا توتم قبیلته او توتم الاتحاد , كما یباح وعلى الاطلاق اذا كان توتم القبیلة لایمكن العیش بدونه مثل الماء , كذلك یباح قتل التوتم فی حالة الدفاع المشروع عن النفس واتقاء الاذى وخاصه اذا كان التوتم مفترسا او مؤذیا بطبیعته .
وفی جمیع الحالات هنالك قیود وطقوس فی طرق التنفیذ مثلا اذا كان التوتم الماء فیقوم بسحب الماء فرد من اتحاد اخر غیر الاتحاد الذی ینتمی الیه وفی حالة الدفاع عن النفس لایجوز قتل التوتم الا اذا انقطعت بالفرد الاسباب ولم یجد امامه سبیلا اخر .

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
= = = = = = = = = =




:: رموز التواتم ::

ترمز كل قبیلة لتوتمها برمز خاص وهذه الرموز تكون على عدة اشكال :


- احیانا تكون الرموز عبارة عن صورة التوتم نفسه , ویكثر هذا النوع من الرموز وتدق اشكاله فی القبائل التی ارتقى عندها الذوق الفنی وتقدمت فی الرسم والتصویر كقبائل الهنود الحمر فی امریكا .


هذا توتم لحیوان القندس


توتم للضفدع

احیانا یكون الرمز عبارة عن اشكال هندسیة او مجموعة خطوط لیس فیها شیء من صورة التوتم وانما یصطلح اصطلاحا على اتخاذها رمزا له , ویكثر هذا النوع فی القبائل المتأخره فی الرسم والتصویر كقبائل السكان الاصلیین لاسترالیا .

- فی بعض الاحیان یستخدم جزء من الحیوان او من النبات للرمز الى التوتم , ففی بعض القبائل یرمز الى التوتم بجلد الحیوان وفی بعضها یدبغ الجلد ویحشى حتى یمثل الحیوان واقفا ویتخذ ذلك رمزا للتوتم .

- فی بعض القبائل یرمز للتوتم بتشكیل الشعر او بعض اجزاء الجسم فی صورة التوتم او صورة جزء منه .

- فی القبائل التی تتخذ السحاب او المطر توتما لها یقوم الفرد بخلع ثنایاه عند بلوغه مرحلة المراهقه فیبدو تجویف فكه المظلم وهو محاط بالاسنان البیضا كأنه سحابة سوداء یسقط منها المطر .

- فی بعض القبائل یكون رمز التوتم بتشكیل الملابس او الدروع او ادوات الحرب .

- بعضها یكون رمز التوتم عن طریق الوشم .

- اخیرا قد یرمز للتوتم بعصا او بمجموعة من العصی بعد ان تضاف علیها مواد اخرى وتجرى علیها بعض الطقوس وترسم علیها خطوط واشكال خاصة , ومن هذا النوع هناك ثلاثة رموز توتمیة استخدمتها اغلب قبائل استرالیا وهی : الشورانجا – والواننجا – النورطانجا .


* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
= = = = = = = = = =



:: افراد القبیلة التوتمیة ومشاركتهم للتوتم فی طبیعته ::
مثل ماذكرت سابقا ان افراد القبیلة یعتقدون انهم وتوتمهم من طبیعة واحده , ای انه یتألف منهم ومن فصیلة التوتم الذی ینتمون الیه وحدة اجتماعیة او مایشبه الاسرة الواحده , ومن ثم یلقب كل فرد بالاسم الذی یطلق على توتم قبیلته , ویعتقد كل منهم انه فرد من فصیلة هذا التوتم .
فمثلا القبیلة التی تتخذ الكنغر توتما لها یلقب كل فرد من افرادها بالاسم الذی یطلق على الكنغر فی لغتهم ویتعقد انه احد افراد هذه الفصیلة الحیوانیه , ولكن هذا لایجرد الانسان من طبیعته فهو انسان وكنغر فی نفس الوقت .
طبعا هذا الازدواج الغریب فی الطبیعه له مبررات واساطیر كثیره .
احدى هذه الاساطیر ان بعض افراد التوتم الحیوانی او النباتی قد تحول الى شكل الانسان وان من هذا الانسان انحدرت القبیلة , واخرى تقول العكس وهی ان افراد التوتم هم الذین كانوا فی الاصل على شكل انسان ومن ثم تحول بعضهم الى حیوان او نبات وبقی الاخر محتفظا بصورته الانسانیه , وانه من القسم الاول تتالف فصیلة التوتم والقسم الثانی انحدرت القبیلة .
ایضا هناك اسطورة تقول انها اتت قوة قاهرة وكائنات غریبه قد مسخت بعض افراد الحیوانات او النبات الى انسان والعكس , وهناك اسطورة اخرى قالت ان هذا التحول قد حدث فی صورة تلقائیة فبض قبائل الایروكوا والتی تتخذ السلحفاة توتما لها تقول ان بعض السلاحف قد اضطرت لظروف خاصه الى مغادرة البحیرة التی كانت تعیش بجوارها وذهبت تبحث عن مسكان اخرى وكانت احدى هذه السلاحف سمینة وضخمه فتعبت من السیر الطویل فی الصیف وضاقت من غلافها الثقیل فأخذت تزیحه عن جسمها شیئا فشیئا حتى لفظته وتخلصت منه وعندئذ تحرر جسمها فأخذت قامتها بالاستقامه قلیلا حتى تمت استقامتها وتحولت الى انسان وانحدر من هذا الانسان افراد القبیلة .
وبعض القبائل كانت تقول ان احد الافراد عاش مدة طویلة بین افراد فصیلة التوتم الحیوانی ومن طول المعاشرة معها اكتسب بعضا من صفاتها وخواصها وطرقها فی المشی والاكل , ومن ثم وبعد فترة عاد لاهله فأنكروه وظنوه فردا من فصیلة هذا الحیوان ومن هذا الانسان انحدر افراد القبیلة فورثوا عنه هذه الطبیعة المزدوجة التی امتزجت فیها صفات الانسان بالحیوان .


* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
= = = = = = = = = =

منقول بعد البحث عن كلمة totem والتی وجدتها فی احد الكتب تحت شكل غریب فشد انتباهی

نام زرتشت نشانی از توتم پرستی ایرانی
به نظر ایرانیان قدیم، زرتشت درخت سرو را از بهشت به زمین آورد.	توتم پرستی هنوز در برخی قبایل آفریقایی وجود دارد
تهران _ میراث خبر گروه فرهنگ، شیرین احمدی: به نظر ایرانیان قدیم زرتشت درخت سرو را از بهشت به زمین آورد. در دوره گردآوری خوراك كه گوشت جانوران غذای اصلی انسان بود، هر قومی به ناچار خود را وابسته حیوانات می‌یافت پس با چشم حرمت به آنها می‌نگریست و آنها را زاینده قدرت‌های زندگی می‌شمارد. توتم گرایی حیوانی و افسانه های مربوط به كرامات جانوران از این جا سرچشمه می گیرد. طبق روایت های ایرانی، كیخسرو (از پادشاهان عصر كیانیان) را ماده سگی و اردشیر (از پادشاهان ساسانی) را بزی شیر می‌دهد و هخامنش را عقابی می پرورد. به روایت شاهنامه فردوسی، زال، پدر رستم به هنگام تولد، موهای سپید بر تن دارد. پدرش سام از این عیب چندان ناخشنود می‌شود كه او را به دست هلاكت می‌سپارد. ولی سیمرغ بركودك عطوفت می‌ورزد و او را می‌پرورد. در فولكلورهای اقوام متعدد، كرامات بزرگ به پرندگان نسبت داده‌اند. سیمرغ در شاهنامه، اشعار عطار، مولوی و سایر شاعران صفوی، مظهر قدرت است. هما در افسانه‌های ایرانی صاحب كرامت است. توتم‌گرایی یا توتمیسم، اعتقاد داشتن به توتم است. توتم جانور یا گیاه است یا شیئی است كه اصل یا نیای یك گروه اجتماعی ابتدایی را تصور می شود. از این رو توتم محور زندگی گروه به شمار می‌رود. دكتر جمشید آزادگان (استاد تاریخ ادیان دانشگاه شهید بهشتی)، بر این باور است كه فرق بین بت و توتم در آن است كه بت همیشه به صورت تعدادی مجسمه یا به طور كلی به شكل شیئی ساخته دست آدمی است حال آن كه توتم اولا شامل همه افراد یك گونه از نوع جانور یا گیاه است و ثانیا به ندرت شامل اشیا مصنوع بشر می‌شود. افراد قبیله، خود را از توتم جدا نمی‌دانند، خود را خویشاوند توتم، یا توتم را جدای از خود می‌دانند و اصولا به نام توتم خود نامیده می‌شوند و او را محترم می‌شمارند. او را نمی‌آزارند، نمی‌كشند، به عنوان غذا نمی‌خورند، اگر گیاه باشد نمی‌چینند و هر عملی كه به گمان آنان، توتم را خوش نیاید، مرتكب آن نمی‌شوند. در اساطیر ماقبل ایران باستان افراد بسیاری به نام‌های جانوران موسوم شدند، مانند گراز و گرگین احتمالا نام‌های مركب مانند گشتاسب، جاماسب و زرتشت را به معنی زرداشتر و همانند اسم‌های مركبی از قبیل شیرعلی، مكلف‌علی، گرگ‌علی و قوچ‌علی، در دوره اسلامی بازمانده‌های نام‌های توتمی هستند. در دوره كشاورزی، زمین و آب، گیاه و گردش فصول در زندگی بشر اهمیت پیدا می‌كند. پس توتم‌گرایی گیاهی و افسانه‌های مربوط به تبدیل انسان و گیاه به یكدیگر و مراسم جشن‌های بیماری به وجود می‌آیند. انسان كرامات فراوان به گیاهان نسبت می‌دهد. در اكثر كشورها درخت پرستی سابقه كهن دارد. هنوز هم در جاهای بسیار مانند هند شمالی، برخی از درختان را مقدس می‌دانند. به نظر ایرانیان قدیم، زردتشت درخت سرو را از بهشت به زمین آورد. اعتقاد به كرامات گیاهان در داستان جنگ رستم و اسفندیار، و افسانه سن تارو پهلوان ژاپنی هویداست. چون رستم در جنگ اسفندیار، زخمی كشنده برمی‌دارد، به سفارش زال به سیمرغ روی می‌آورد. سیمرغ یك شبه وی را به سوی دریای چین می‌برد و درمان می‌كند و دستور می‌دهد كه شاخه معینی از درخت گز می‌برد و از آن تیری می‌سازد و به سوی چشم اسفندیار رها می‌كند. توتم‌گرایی گیاهی به موضوع تبدیل انسان و گیاه به یكدیگر می‌كشد بنا بر فولكلور ایران قدیم، میشی و میشیانه (آدم و حوا) از بوته ریواس پدید می‌آید... در ایران درباره سیاوش افسانه‌های متعددی هست كه مضمون آنها به طور خلاصه این است جوان نازنینی به هلاكت می‌رسد و خونش به زمین می‌ریزد و در آن فرو می‌رود و از جایش گل می‌روید این مفهوم در شاهنامه فردوسی نیز راه یافته است. فردوسی یادآور شده است كه چون سیاوش را به دستور افراسیاب تورانی سربریدند از خون او گل «خون سیاوش» رویید. آب برای انسان، به ویژه انسان كشاورز، اهمیت حیاتی دارد. پس ستایش آن امری الزامی است. افسانه‌هایی در هم جوامع قدیم درباره آب و اعجازهای آن ملاحظه می‌شود. بنا بر روایات زردشتی همسر زردشت پس از آمیزش با شوی، به چشمه آبی رفت و شست و شو می‌كرد و تخمه یا نطفه زردشت را به چشمه آب سپرد تا چشمه آب در سر هزاره های آینده، هنگامی كه دوشیزگان در آن شست و شوی می‌كنند، تخمه‌ها یا نطفه‌ها را به ایشان سپرد و آنان را از زردشت باردار سازد، و فرزندان سه‌گانه زردشت را برای راهنمایی مردم به جهان آورد.. در جوامع قدیم، آب جنبه الوهیت داشته است. و رب‌النوع‌های آب مورد پرستش بوده‌اند. در ایران باستان برای آناهیتا، الهه آب قربانی می‌كردند. منابع: 1. ناس، جان، تاریخ جامع ادیان، ترجمه علی اصغر حكمت 2. فروید، زیگیوند، توتم و تابو، ترجمه محمدعلی خنجی 3. فلیسین، مساله، تاریخ مختصر ادیان بزرگ، توجه منوچهر خدایار محبی

8- اساطیر

بشر هنگامى كه از كشف رازهاى جهان احساس ناتوانى كرد، براى توضیح پدیده ها به اسطوره روى آورد و از قوه خیال كمك گرفت . اساطیر ابعاد گوناگونى داشتند و از مهمترین ابعاد آنها ترویج فضایل و كمالات بود. بنابراین اساطیر هم سازنده و هم ویرانگر بودند: سازندگى روح آدمى با فضایل و ویرانگرى اندیشه آدمى در توضیح پدیده ها. همان طور كه تفكر عمومیت دارد، بدل آن نیز كه اسطوره باشد، در همه جوامع بشرى عمومیت داشته است . نیمه اول شاهنامه فردوسى نمونه اى از اساطیر است كه در آن قهرمانانى مانند رستم مطرح مى شوند. رستم یك ابرمرد است كه براى برانداختن كزیها و حاكم ساختن ارزشها مى جنگد.
از دیدگاه علمى ، فلسفه و دین تكامل یافته اسطوره هستند، ولى این ادعا در مورد دین از دیدگاه دینى مردود است و اعتقاد به آن با دیندارى مناقات دارد.

7- فتیشیسم

فتیش (Fetish) واژه اى پرتغالى به معناى جادو است . ایمان به فتیش ، یعنى احترام به یك شى ء مادى كه نیرویى جادویى در آن نهفته است ، در اقوام ابتدایى یافت مى شود. این شى ء معمولا از سنگها و مواد معدنى است ، كه به عقیده آن اقوام همراه داشتن آن خوشبختى مى آورد.

6- آنیمیسم

آیین باستانى بسیارى از اقوام گذشته جان پرستى (Animism) بوده است . بر اساس این آیین همه مظاهر طبیعت روح دارند و براى بهره بردارى از آنها باید به نیایش و سپاس و ستایش آنها پرداخت . پرستش ‍ زمین ، آسمان و اجرام سماوى ، آتش ، رعد، برق ، ابر، دریا، رودخانه ، طوفان ، جنگل ، گیاهان و حیوانات ، بویژه گاو ماده ، مار كبرا، همچنین پرستش توتم قبیله و روح نیاكان و بزرگان ، همراه با دلجویى از موجودات خطرناك ، مانند شیطان و جن (از ما بهتران !)، میان اقوام باستانى رواج داشته است (گرایش به عبادت جن و پناه بردن برخى افراد نادان به آنها مورد نكوهش قرآن مجید قرار گرفته است : انعام : 100، سباء: 41، جن : 6).
جان پرستان طبیعت را داراى شعور و انسانوار مى دانند و به گونه اى با آن راز و نیاز مى كنند و براى آن قربانى تقدیم مى دارند، گویا طبیعت تحت تاءثیر این امور قرار مى گیرد. بقایاى این گرایش در برخى ادیان بخصوص ‍ آیین هندو تا این زمان مشاهده مى شود. برخى از بتان نماد قواى طبیعت هستند.

5- مانا

در آیینهاى باستانى برخى از اشیا را داراى نیرو مى دانستند و مورد توجه قرار مى دادند.
ممكن است سنگى ، چوبى ، درختى یا حیوانى داراى خاصیت تلقى شود و از آن حاجت بخواهند و بدان تبرك بجویند. این اشیاء مانا (Mana) خوانده مى شوند. بقایاى این تصور نیز در ادیان و گرایشهاى دیگر موجود است . واژه «مانا» نیز از زبان قومى ابتدایى در مجمع الجزایر پولینزى آمده است .

3- توتم

 در ادیان ابتدایى توتم (Totem) قبیله عبارت است از نشانى كه از قبیله حمایت مى كند. آن نشان ممكن است یك گونه حیوان ، نبات یا جماد باشد. حیوانات گوناگونى میان اقوام مختلف احترام دارند و احیانا تصویر آنها را روى پرچم كشورها مى بینیم .
با مراجعه به تاریخ ملتها و مشاهده پرستش شیر در آفریقا، ببر در هندوستان ، عقاب و خرس و سگ آبى در آمریكاى شمالى ، گاو نر در یونان و مصر، گاو ماده در هندوستان و آفریقا و اسكاندیناوى ، گاومیش ‍ در جنوب هندوستان و كانگورو در استرالیا، در مى یابیم كه حیوانات مذكور توتم آن اقوام بوده اند. هنوز هم مقدس شمردن كبوتر و مار نزد بسیارى از ملتها ادامه دارد. واژه «توتم » از زبان سرخ پوستان آمریكا آمده است .

2- عناصر مشترك ادیان ابتدایى

 با آنكه ادیان ابتدایى در بیغوله هاى جهان پراكنده شده اند و نمى توان میان آنها هیچ ارتباطى تصور كرد، شگفت آور است كه آن ادیان باورهایى مشابه یكدیگر دارند. برخى از عناصر مشترك ادیان ابتدایى به قرار زیر است :

1-2. خدا و خدایان

باید توجه داشت دینداران به خدایى بسیار والا و فوق تصور بشر عقیده دارند. آنان معتقدند علم و قدرت خدا بى نهایت است و هر گاه در متون دینى چیزى بر خلاف آن یافت شود، براى تاءویل آن تلاش مى كنند.
از قرآن مجید به روشنى مى فهمیم كه مشركان نیز پیوسته به چنین خدایى معتقد بوده اند. به ادعاى برخى مشركان ، خدا از بس بزرگ و پاك و منزه است ، با جهان مادى ارتباطى ندارد؛ از این رو، باید براى حاجت خواستن به شركاى او مراجعه كنیم . آنان این موجودات را كارگزاران امور جهان مى دانستند و رجوع به آنها را عظیم الشاءن به مردم مى گفتند این شریكان از جانب خداى متعال تعیین نشده اند و به همین دلیل ، هیچ قدرتى ندارند و نباید به آنها متوسل شد.
تاریخ نشان مى دهد كه شرك به خداى متعال سابقه اى دیرینه دارد و بشریت پیوسته به آن مبتلا بوده است . در عصر حاضر نیز تقریبا نیمى از جمعیت جهان در قالب هندوئیسم ، بودیسم ، شینتو و ادیان ابتدایى بت مى پرستند (واژه «بت » در زبان فارسى نیز از نام «بودا» گرفته شده است ). جامعه شناسان دوران شرك را مقدم بر دوران توحید معرفى مى كنند، ولى پیروان ادیان توحیدى با این فرضیه به شدت مخالفند و شرك را انحراف از توحید مى دانند.
به زعم برخى ادیان ، خدایان در تاریخ براى انسان جلوه گر شده اند و بتان نمادى از آنها هستند. این سنخ ادیان به فرستادگان الهى یعنى انبیا (ع ) عقیده ندارند.

2-2. نیاكان پرستى

ترس از مرگ خرافاتى را در جوامع ابتدایى پدید آورد و آن اقوام درباره ارتباط مردگان با زندگان عقایدى داشتند. برخى از مردم باستان از بازگشت اموات مى ترسیدند و مردگان را كاملا با طناب مى بستند و گورها را محكم مى كردند تا از بازگشت آنان جلوگیرى كنند. این عقاید كم كم به نیاكان پرستى تبدیل شد كه در دورانهاى مختلف در سراسر جهان وجود داشته است و اكنون مظاهر آن در سرزمینهایى مانند ژاپن به چشم مى خورد. بتان در مواردى مجسمه نیاكان بوده اند.

3-2، جادو

جادو در ادیان با آنچه در تصور ماست تفاوت دارد. در آن ادیان جادو عبارت است از مراسمى براى دلجویى و مددخواهى از نیروهاى طبیعت . در این مراسم ، جادوگر فعالیت مى كند و رهبرى مراسم را بر عهده مى گیرد. از آنجا كه در جوامع ابتدایى علم و سواد مطرح نیست ، این افراد نیز چیزى بیش از سایرین نمى دانند و تنها اعتقاد همگان به وجود نیروهایى در این اشخاص آنان را از سایرین ممتاز كرده است .
جادوگران از نیروى خود براى معالجه بیماران نیز استفاده مى كنند. این گونه جادوگران معمولا شمن (shaman) نامیده مى شوند.
جادوگران ریاضتهایى نیز مى كشند و بسیار مى شود كه در بدن خود نشانه هایى پدید مى آورند و در مواردى خود را اخته مى كنند.

4-2، قربانی

میان اقوام سراسر جهان قربانى براى معبود انواعى داشت و از ریختن جرعه اى آب یا شراب تا اهداى گیاهان و محصولات ، ذبح حیوانات و كودكان و بزرگسالان ، همچنین به آتش افكندن كودكان را شامل مى شد. آنان برخى اوقات براى آنكه جمعیت كاهش نیابد، براى تهیه قربانى به سرزمینهاى دیگر یورش مى بردند و افرادى را اسیر و سپس ‍ در راه خدایان خود قربانى مى كردند. قربانى عفت ، یعنى فحشا دادن به احترام بتان (Hierodouleia) نیز نزد اقوام مختلف رواج داشت .
اهراق جرعه به عنوان قربانى همواره یكى از رسوم میخوارى بوده و در تورات كنونى (خروج 29:41 و موارد دیگر) و در شعر عربى و فارسى بدان اشاره شده است :
شربنا و اهرقنا على الارض جرعة
فللارض من كاس الكرام نصیب
اگر شراب خورى جرعه اى فشان بر خاك
از آن گناه كه نفعى رسد به غیر چه باك
در دورانهاى بعد قربانى انسان منسوخ شد و اندك اندك قربانى به حیوانات منحصر گردید، ولى نمونه هایى از آن تا دورانهاى نزدیك به ما وجود داشته است . اكنون كه قوانین كشورها چنین چیزى را اجازه نمى دهد، گاهى در گزارشهاى خبرى مى بینیم كه در برخى روستاهاى هندوستان و مناطق دیگر یك بت پرست به دور از چشم پلیس ، فرزند خود را در پاى بتى قربانى كرده یا تصمیم داشته قربانى كند، ولى دیگران از این كار جلوگیرى كرده اند. البته مرتكبین این جرم در عصر ما دستگیر و مجازات مى شوند، ولى در گذشته هاى دور از آنان تقدیر مى شده است . شاید فرمان آزمایشى خداى متعال به حضرت ابراهیم خلیل (ع ) مبنى بر قربانى كردن فرزندش براى این بوده كه معلوم شود موحدان نیز در عشق و علاقه به معبود حقیقى چیزى كم ندارند

1- دین نزد انسان ابتدایى

از نظر پژوهشگران علوم انسانى ، نخستین نشانه هاى موجود از دین گرایش به پرستش طبیعت است . نمونه هایى از این گرایش هم اكنون در مناطق دور افتاده جهان ، میان انسانهاى ابتدایى مشاهده مى شود. در این گرایش به منظور رام كردن نیروهاى طبیعت ، باید از آن نیروها تجلیل كرد و از آنها درخواست لطف و احسان داشت . انسانهاى ابتدایى عصر ما مراسمى دینى دارند كه در آن لباسهاى عجیب و غریبى مى پوشند، ماسك بر صورت مى زنند و به حركات موزونى مشغول مى شوند و ضمن آن از گونه اى مناسب و به دور از طغیان و طوفان آنان را سیراب كند و به زمین مى گویند برویاند و از مزارع و درختان مى خواهند كه محصول بهتر و بیشترى بدهند و مانند اینها.

با سلام

جدیدا کتابی به نام آشنایی با ادیان بزرگ نوشته توقیفی حسین تاریخ نشر 1382 را دارم میخوانم.

مطالب مفیدی در آن است که سعی میکنم بعضی از آنها را در کلوب بگذارم. ادیان ایران باستان یک نمونه از آن بود.

در این بحث میخواهم قسمت  ادیان ابتدایی را توضیح دهم اما بهتر است اول دسته بندی ادیان را با هم مرور کنیم.

دسته بندى ادیان ادیان را مى توان از جنبه هاى گوناگون دسته بندى كرد:
ادیان ابتدایى (مانند آنچه میان اقوام ابتدایى دیده مى شود)، ادیان قدیم (مانند آیینهاى منقرض شده خاورمیانه ) و ادیان پیشرفته (مانند ادیان بزرگ كنونى ).

ادیان ساده (مانند آنیمیسم ، توتیسم و فتیشیسم )، ادیان فلسفى (مانند هندوئیسم ، بودیسم و آیین كنفوسیوس ) و ادیان وحیانى (مانند زردشتى گرى ، یهودیت ، مسیحیت و اسلام ).
ادیان غیر توحیدى (مانند هندوئیسم ، بودیسم و شینتو) و ادیان توحیدى (مانند یهودیت ، مسیحیت و اسلام ).
ادیان سامى (مانند یهودیت ، مسیحیت و اسلام )، ادیان آریایى (مانند ادیان ایران باستان ، هندوستان ، روم و یونان قدیم ) و ادیان خاور دور (مانند آیین كنفوسیوس ، تاتوئیسم و شینتو).
ادیان شرقى (مانند هندوئیسم ، بودیسم و شینتو) و ادیان غربى (مانند یهودیت ، مسیحیت و اسلام ).
دسته بندیهاى دیگرى نیز در منابع دین شناسى وجود دارد.

حال در ادامه ادیان ابتدایی را مرور کنیم ...