در شماره­ی نخست مجله­ی داخلی مکتب وحی، نظر آیت الله صافی گلپایگانی و نظر آیت الله نوری همدانی درباره­ی مولوی و تجلیل از او در مجامع عمومی درج گردید. با توجّه به استقبالی که از مطلب فوق به عمل آمد، نظر این دو فقیه بزرگوار تقدیم حضورتان می­گردد.

آیت الله صافی گلپایگانی اعلام کرد: « برگزاری کنگره هایی مثل مولوی تاسف بار است. » آیت الله نوری همدانی نیز آثار و اندیشه­های مولانا جلال­الدّین را انحرافی خوانده­است.

موضع آیت الله صافی گلپایگانی

این اظهارات در حالی بیان می شود که سال ۲۰۰۷  از سوی سازمان فرهنگی ملل متحد، یونسکو، به عنوان سال جهانی مولانا تعیین شده و اقصا نقاط جهان شاهد برگزاری کنگره­ها و مراسم بزرگداشت این شاعر پارسی سرا است.

براساس گزارش­های انتشار یافته در سایت رسمی حوزه علمیه­ی قم، آیت الله صافی گلپایگانی دو روز قبل در دیدار شورای علمی کنگره علامه بلاغی، از « ترویج بدعت­ها و ملاهی و مناهی در قالب کنگره­ی مـولـوی شناسی» به شدت انتقاد کرده­است.

آیت الله صافی گفته­است: « همان اندازه که برگزاری کنگره­هایی مثل علامه بلاغی برای اسلام و جامعه اسلامی مفید است، برگزاری کنگره­هایی مثل مولوی تأسف­بار است. »

وی برگزاری کنگره مولوی شناسی در تهران را که طی روزهای ششم و هفتم آبان ماه با حضور مقامات کشوری و همچنین محققانی از ۲۵ کشور جهان برگزار شد، موجب « ترویج بدعت­ها و ملاهی و مناهی» معرفی کرده و گفته است « برای مطرح شدن بعضی سخنان در این کنگره باید از امام عصر خجالت کشید. »

آیت الله صافی که اظهارات وی در سایت رسمی خود ایشان نیز انتشار یافته، دولت محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری ایران، را به خاطر تخصیص بودجه به برگزاری کنگره مولوی شناسی مورد سرزنش قرار داد و گفت: « پول­های زیادی برای ترویج این برنامه مضر خرج کرده­اند، و از مطالب بدعت­آمیز تا برنامه­ی رقص و سماع در این برنامه بوده است. »

وی در عین حال گفت: « به همان میزان که از خدمات ارزشمند دولت حمایت و تشکر می­کنیم، برگزاری کنگره مولوی را نیز محکوم می نمائیم. »

موضع آیت الله نوری همدانی درباره­ی مولوی

آیت الله نوری همدانی، یکی دیگر از مراجع در قم نیز دوبار طی یک هفته مولوی را مورد حمله قرار داده­است.

آقای نوری همدانی ابتدا روز دوشنبه در دیدار با مسئولین هماهنگ کننده سازمان تبلیغات سراسر کشور گفت: «کتاب شعر مولوی از نظر ادب و تمثیل قابل استفاده است، ولی در این کتاب انحرافات بسیاری وجود دارد که با اصول و عقاید ما همخوانی ندارد و سبب منحرف شدن جامعه می­شود. »

وی مولانا جلال­الدین را شاعری منحرف معرفی کرده و گفت: « مولوی بینش درستی نسبت به اهل بیت نداشت و برخی از آثار او از اندیشه­های انحرافی سرچشمه گرفته است. »

ایشان یکی از دلایل منحرف خواندن مولوی را این دانسته که « مولوی کلمه مولا را در روایت من کنت مولاه فهذا علی مولاه به معنای دوست می گیرد در حالیکه در تفکر شیعی به معنای سرپرست و زعامت جامعه است. »

وی بـا اعتراض بـه بـرگزاری کنگـره­ی مـولـوی شناسی در تهران و تبریز گفت: « مراسمی که برای مولوی در چند روز اخیر بر پا شد، برای پیامبر و ائمه اطهار برپا نمی شود».

آیت الله نوری همدانی، روز چهارشنبه ۹ آبان نیز در حین برگزاری درس خارج فقه، بار دیگر مولانا جلال الدین را مور تهاجم قرار داد و گفت: « بعضی چند صفحه از مثنوی را خوانده­اند و تصور کرده­اند که کتاب خوبی است، اما اگر با دقت آن را مطالعه کنند با لغزش­های فراوانی مواجه خواهندشد. »

وی گفت: « ملای رومی، شاعر بسیار قوی است و در تمثیل خیلی مهارت دارد، اما نمی­توان مثنوی را به کسی داد تا از راهنمایی­های آن استفاده کند. »

آیت الله نوری همدانی در توضیح دلایل منحرف خواندن مولوی، این بار با اشاره به تمجید مولوی از منصورحلاج گفت: « این در حالی است که در جلد پنجاه و یک بحارالانوار توقیعی از امام عصر در انتقاد از حلاج آمده است. »

وی علاوه بر مولانا جلال­الدین، شاعرانی چون شیخ فریدالدین عطّار نیشابوری را مورد نقد قرار داد و گفت: « در کتاب تذکرة الاولیاء شیخ عطار، با عبارت­های پر آب و تاب، برای صوفی­ها چهره سازی شده­است و برخی چون، بایزید بسطامی، ذوالنون مصری و منصور حلاج را از ائمه علیهم السلام نیز بالاتر دانسته­اند. »

آیت الله نوری همدانی، در ادامه­ی سخنانش با انتقاد از رواج صوفی­گری در کشور،  دراویش را از جمله دشمنان امام شیعه معرفی کرد و گفت: « در روایات به نقل از ائمه آمده است که صوفی­ها، دشمنان ما هستند. »

وی همچنین مدعی شد: « سلاطین جور و جباران روزگار مانند هارون الرشیدها و پادشاهان صفویه برای کسب وجهه­ی دینی خود به تقویت صوفی­ها و ساختن خانقاه­ها روی آوردند. »

‌آیت‌الله‌ نوری همدانی علّت اصلی مخالفت خود با برگزاری کنگره مولوی شناسی و انتشار آثار مولانا را نیز پنهان نکرد و با بیان اینکه « مولوی، صوفی و سنّی است »، گفت: « او ] مولوی [، ابوطالب ] عموی پیامبر اسلام [ را کافر و مشرک می­داند و در اشعار خود، ماجرای غدیرخم را لوث کرده­است. »

نظر آیت الله سید عزالدین زنجانی درباره­ی مولوی

در اینكه ایشان ] مولوی[ اعتقاد به اهل بیت علیهم السّلام ندارند و مطالبی بسیار بسیار بد و زننده دارند، حرفی نیست.

مشرب ایشان، سنی است و عایشه را كه در مقابل حجت عصر امیرالمؤمنین علیه السلام لشگركشی كرد و جنگ جمل را به راه انداخت و دشمن مولای متقیان بود، را خاتون پاك معرفی می­كند.

بدبختی مولـوی این است كه ابوطالب علیه السلام را مشرك می­داند. بدبخت بیچاره می­گوید كه ابوطالب علیه السلام در جهنم، كفش آهنی از آتش دارد. در حالی­که حضرت ابوطالب علیه السلام معصومند؛ كما اینكه در زیارت ششم امیرالمؤمنین علیه السلام می­خوانیم : « اَشهَدُ اَنَّكَ طُهرٌ طاهرٌ مُطَهَّرٌ مِن طُهرٍ طاهِرٍ مُطَهَّرٍ» . بلكه این عبارت به نظر من بالاتر از عصمت را می­رساند.

حضرت ابوطالب علیه السلام چه خدماتی كه به رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم نكردند تا مادامی كه زنده بودند كسی جرأت جسارت به رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم را نداشت.

اما در اینكه مولوی معلومات زیاد داشته حرفی نیست و منافات ندارد كه مولوی علیرغم عقائد نادرستش، حرف­های خوبی هم داشته باشد، حرف­هایی كه عالم پسند باشد.

اگر ما حرف­هـای خوب او را انكـار كنیم بـه او صدمه نمی­خورد، به مـا صدمه می­خورد چون این حرف­ها در تمام دنیا روشن است و جای انكار ندارد و اشكالی در گفتن حرف­های خوبش نیست، چنانچه در روایات هم آمده است.

] سپس معظم­له به حالت شوخی فرمودند: [ مولوی حرف­های خوبی دارد، كما اینكه چرچیل هم حرف­های بسیار خوبی داشت و لابد بوش هم حرف­های خوبی دارد.

* * * * *

جلال­الدین محمد که به جلال‌الدین رومی، جلال‌الدین بلخی، رومی، مولانا و مولوی نیز مشهور است، از شاعران پارسی گوی است که در قرن هفتم هجری قمری می­زیست.

او را زاده بلخ از جمله بلاد وقت ایران به شمار می آورند و برخی نیز  زادگاه های دیگری را برای مولوی ذکر می کنند.

اما آنچه مسلم است اینکه او یکی از پنج شاعر برجسته­ی پارسی گوی است که به دنبال ماجراهای پر فراز و نشیب زندگی­اش سرانجام در شهر قونیه درگذشته و مقبره او در این شهر ـ که در ترکیه امروزی، آن را شهر Konya می­نامند ـ هر ساله پذیرای میلیون­ها توریست از سراسر جهان  است.

در سال­های اخیر، اشعار مولوی مورد اقبال جهانی قرار گرفته و محبوبیت او در آمریکا به حدی رسیده که در برخی از دانشگاه­های آمریکا برای شناخت آثار مولوی کلاس­هایی تشکیل شده و برخی از ستارگان موسیقی اشعار او را ۷۰۰ سال پس از مرگش می­خوانند.

افغانستان و ترکیه هر دو ادعای مالکیت معنوی مولوی را دارند و به پشینهاد ترکیه سال ۲۰۰۷ از سوی سازمان فرهنگی ملل متحد، یونسکو، به عنوان سال جهانی مولانا نام­گذاری شد. هم چنین طی این سال مراسم مختلفی در کشورهای مختلف به مناسبت بزرگداشت مولوی و با حضور مولوی شناسان بزرگ دنیا برگزار گردید. از جمله در اواسط تیرماه گذشته، مراسم بزرگداشت مولانا با حضور صدها نفر از اندیشمندان، سفرا و اعضای سازمان ملل متحد در محل این سازمان با حضور بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل متحد برگزار شد.

بان کی مون در این مراسم اندیشه­های انسان­دوستانه و انسان­گرایانه­ی مولوی را دلیل گذر او از قـرن­ها و جـاودانگیش بر شمـرد و گفت: « اشعار مولانا در زمان نمی­گنجد و فراتراز زمان است، مولانا جلال الدین محمد رومی با وجود گذشت هشتصد سال همچنان زنده است. »