در قرون وسطا فردی از اهل شهر آزاد یا (بورگ) را ، كه نه ارباب بود نه دهقان ، بورژوا می گفتند. در سده های هفدهم و هجدهم ارباب یا كارفرما را در برابر
دوره گردان و كارگران ، یا بازرگان را در برابر پیشه ور ، به این نام می نامیدند.
به این ترتیب ، بورژوا به معنای فردی از طبقه میانه شد.
از نظر اقتصاد و سیاست ، بورژوازی را طبقه ای باز ، ماجراجو و انقلابی
شمرده اند. بدینسان است كه ماركس در مانیفست كمونیست می نویسد :
بورژوازی از نظر تاریخی بالاترین نقش انقلابی را داشته است. بورژوازی بدون آنكه مدام ابزار های تولید و همراه آن تمام مناسبات را به شیوه ای انقلابی دگرگون كند ، نمی تواند زیست.
بورژوازی ، در اصطلاح ماركسیستی ، به معنای سرمایه داران ، سوداگران ،
پیشه وران و دارندگان مشاغل آزاد است ، در برابر پرولتاریا كه تنها با فروش نیروی كار خود زندگی میكنند.
به نظر ماركس ، سرمایه داری از رشد طبقه میانه سوداگر و صنعتگر جامعه قرون وسطایی پدید آمده و بر ویرانه های آن بساط فرمانروایی سیاسی خود را برقرار كرده و با نظریات لیبرال خویش روابط اقتصادی و سیاسی جامعه را دگرگون كرده است.
بدین ترتیب ، واژه بورژوا به معنای فرد وابسته به طبقه بورژوازی ، در زبان سوسیالیست های اروپای قاره ای كه از 1890 به بعد اكثر ماركسیست شدند ، داخل شد و تا حدودی ناگزیر مخالفانشان نیز آنها را به كار بردند و از آن پس به معنای سرمایه دار ، غیر سوسیالیست و غیر ماركسیست باب شد.
بنابراین ، در اصطلاحات ماركسیستی ، جامعه بورژوایی به معنای جامعه
سرمایه داری و احزاب بورژوایی به معنای احزاب غیر سوسیالیست و سوسیالیسم بورژوایی به معنای سوسیالیسم غیر ماركسیست است.

مجموعه روشها و سیاستها و ایدئولوژیهایی كه هدفشان فراهم كردن آزادی هر چه بیشتر برای فرد است. هواداران و پیروان چنین عقاید و سیاستهایی را معمولا آزادیخواه ( لیبرال) می گویند. لیبرالیسم در آغاز ، در اروپا ، با نام حزبها یا طبقات خاصی آمیخته بود ، ولی امروزه با اینكه بعضی حزبها در اروپا و جاهای دیگر عنوان لیبرال دارند ، اصطلاح آزادیخواهی معنای وسیعتر و كلیتری به خود گرفته و بیشتر نشان دهنده یك گرایش یا جهت فكری و سیاسی است كه اصول كلی آن عبارتست از :
1-ارزشمند شمردن بیان آزادانه عقاید فردی
2-باور به اینكه بازگویی آزادانه عقاید برای فرد و جامعه سودمند است
3-پشتیبانی از نهادهای اجتماعی و سیاستهایی كه بیان آزادانه عقاید را ممكن
می كنند.
اندیشه و عمل آزادیخواهانه ( لیبرال) نخست روی دو زمینه تاكید می كند : یكی ، بیزاری از قدرت خودسرانه و كوشش برای به وجود آوردن شكلهای دیگری از
كار بست قدرت اجتماعی ; و دیگر ، بیان آزادانه عقاید شخصی.
یكی از اصول اساسی آزادیخواهی ( لیبرالیسم) هواداری از آزادی فعالانه است ، یعنی این آرمان كه فرد فرصت آن را داشته باشد كه با پرورش آزادانه توانمندی های خود و همچنین بازگویی آزادانه عقاید خود ، موجبات رشد و كمال خود را فراهم آورد و از این راه برای كل جامعه سودمند باشد.
لیبرالیسم كه در آغاز پیدایش خود در درون جامعه قرون وسطایی یك جنبش انقلابی ضد كلیسا و ضد استبداد بود ، اكنون جزئی از سنت فكری محافظه كاری غربی به شمار می رود و دو حزب بزرگ آمریكا نیز زیر نفوذ آن قرار دارند. در عین
حال ، جنبش سوسیال دموكراسی نیز زیر تاثیر آن قرار دارد.
در ایالات متحده آمریكا ، كه حزب قوی چپ وجود ندارد ، سیاستمدارانی را لیبرال می گویند كه دارای افكار نزدیك به چپ و هوادار اصلاحات اجتماعی و اقتصادی هستند.
آزادیخواهان همچنین هوادار نظارت قدرتهای غیر شخصی بر امور سیاسی و اجتماعی هستند ، یعنی در زمینه سیاست و امور مدنی از حكومت قانون و در زمینه اقتصاد از بازار آزاد اقتصادی هواداری می كنند.

 

 منبع:http://daneshnameh-siyasi.persianblog.ir/